.

..............................
..



.................
............
............
............
BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?
Hazırlayan: SİYUGH Gökhan İlhan
........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

............

............

Bu günkü Türk Basınının temeli ve yeni cumhuriyetin sesi olan Anadolu Ajansının Şimali Kafkasya hükümeti tarafından Şark Cephesi kumandanı Kazım Karabekir Paşaya gönderilen 45.000 Lira'nın 8.000 Lira'sı ile kurulduğunu biliyor musunuz?

Adigelerin Kuzey Kafkasya için Uedışe (altın bahçe) ismini kullandıklarını, Uedışe olarak anılan bölgenin batıda Karadeniz, doğuda Hazar denizi, güneyde Terek nehri, kuzeyde ise Don nehri ile çevrili bulunan bölge olduğunu ve bir zamanlar tüm bu toprakların Adige vatanı olduğunu biliyor musunuz?

Ünlü Adige Ozanı Paş|e Beçmırze'nin 60 yaşından sonra okuma yazma öğrendiğini ve kendi oluşturduğu Arap harfli Adige alfabesi ile eserlerini yazdığını biliyor musunuz?

Erzurum Kongresi'ne katılan delegelerden
Hüseyin Rauf Orbay(Abaza)
Bekir Sami Kunduk (Asetin)
Ibrahim Süreyya Yigit (Abaza)
Muzaffer Kılıç (Abaza)
Rize Delegesi Avukat Hakkı Bey (Abaza)
Suşehri Delegesi İsmail Hakkı Bey (Çeçen)
Bekir Kubat (Asetin)
Osman Nuri Tufan (Dağıstanlı)
olduğunu biliyor musunuz?

Sivas Kongresi'ne katılan delegelerden
Hüseyin Rauf Orbay(Abaza)
Bekir Sami Kunduk (Asetin)
Hakkı Behiç bey (Adige)
İbrahim Süreyya bey(Abaza)
Emir Marşan paşa (Abaza)
Ömer Mümtaz Tanbiy (Kaberdey)
Hikmet Boran bey (Abaza)
Muzaffer Kılıç bey (Abaza)
Osman Nuri Tufan bey (Dağıstan)
Rize delegesi Osman bey (Abaza)
Manyaslı Yusuf bey (Adige)
Uzunyaylalı Kamil Polat bey (Kabardey)
olduğunu biliyor musunuz?

1567 yılında Hazar denizi kenarında başlayan ve 1864 yılında Kuban
vadisinde ve Karadeniz kıyısında son bulan Kafkas-Rus mücadelesinin 297
sene devam ettiğini biliyor musunuz?

Sivas Kongresine katılan delegelerin misafir edilip ağırlanması ve emniyetlerinin sağlanmasında Daha sonrasında ise 3.kolordunun iaşesinin temininde Sivas ve Uzunyayla yöresi beylerinin çok önemli yardımları olduğunu biliyor musunuz?

Maraş işgali ile mücadeleye giden Kılıç Ali beyin Pınarbaşı'na uğradığını
kendisine At ve Gönüllü asker verildiğini biliyor musunuz?

Ju Hacı Ömer Efendi
Müftü Benejij hacı Mehmet Efendi
Aşkhot Hacı Mejid Efendi
Getejko Hüseyin Efendi
Encümen üyesi Lak Osman efendi
Karaçay Yusuf Canakayıt efendi
Belediye reisi Lo Mahmut efendi
Nefiko Osman Efendi
Gibi Çerkes beylerinin bizzat giderek
Sivas kongresinde izleyici olarak
bulunduklarını biliyor musunuz?

1500'lü yıllardan itibaren Adigelerde salgın hastalık bulunan evin damına
siyah bayrak dikilmek sureti ile hastalığın yayılmaması için çevrenin ikaz
edildiğini biliyor musunuz?

Eski Adige geleneğinde büyüğü sağ olan kişinin ismi ile çağrılmadığını
biliyor musunuz?

Arkeolojik kazılarda anlaşıldığına göre Kafkasya'da bakırın işlenmesinin
Sümerlerden öncesine dayandığını biliyor musunuz?

Türk Milletinin ata sporu sayılan güreşte Türkiye Cumhuriyeti'nin çıkarttığı Dünya ve Olimpiyat Şampiyonlarının
Yaşar DOĞU
Hamit KAPLAN
Adil CANDEMİR
Mahmut ATALAY
hepsinin Kuzey Kafkasyalı Çerkesler olduğunu biliyor musunuz?

Beşiktaş Kulübü'nün bir Çerkes aydını önderliğinde Mehmet Fetgerey
Şöenu kurulduğunu biliyor musunuz?

Yaklaşık 1200 km uzunluğundaki Kafkaslar
üzerinde Elbrus (oşhamafe) 5642 m.
Diktau 5204 m.
Koştantau 5151 m.
Puşkin 5100 m.
Şhara 5068 m.
Cangitau 5058 m.
Kazbek 5033 m.
yüksekliğinde doruklar bulunduğunu Bu doruklarda 1.424 km2.lik alan kaplayan
2.200 buzul bulunduğunu...

İngilizce'de beyaz ırk için kullanılan Circassian "Kafkasyalı" teriminin
ilk kez Johann Friedrich Blumenbach tarafından 1795'te yayınlanan 'İnsan
Cinsindeki Doğal Farklılıklar' adlı kitabında kullanıldığını. Blumenbach'ın, Kafkas Dağları civarında yaşayanları (yani Gürcüler ve Çerkesler) beyaz ırkın 'ilk' ve 'en güzel' temsilcisi olarak gördüğü için bu adı verdiğini biliyor musunuz?

1600'lü yıllarda Adigelerin gerek Çar tarafından gönderilen öğrencileri eğiterek, gerekse Moskova'ya eğitmenler göndererek Rusları özellikle demircilik ve silah yapımı konusunda eğittiklerini biliyor musunuz?

1921'de Moskova'daki görüşmelerde Kemalist heyetin Güney Kafkasya'daki
uzlaşmalara karşılık Kuzey Kafkasya meselesinde Bolşeviklere tam destek
önerdiğini, Kuzey Kafkasya bölgesinde verilecek ödünlere karşı Kemalistlerin Bolşeviklerden siyasi destek, silah ve cephane, dış ilişkiler alanında ise Ermenistan'ın bazı topraklarının Azerbaycan'a teslim edilmesini istediğini biliyor musunuz?

Osmanlı İmparatorluğu'na sürülen Çerkeslerden bir kısmının Kafkasya'ya geri dönmek istediğini, fakat bunun Osmanlılar ve Ruslar tarafından sınırın her iki tarafına yerleştirilen 25.000 kişilik silahlı birlik tarafından engellendiğini biliyor musunuz?

Bu günkü Dar-ül Aceze'nin Abhazların Kozba ailesinden Halil Rıfat paşanın
oğlu Mahmut Celaleddin paşa tarafından kurulduğunu biliyor musunuz?

Halide Edip'in aslen Adige olduğunu fakat mensubu olduğu kendi halkına
karşı takındığı aşağılayıcı tutum nedeni ile Cumhuriyet sonrası Adigelerin
ismini bile anmadıkları bir Türk ünlüsü olduğunu biliyor musunuz?

Amasya Tamimi yeni cumhuriyetin kuruluş manifestosu olarak kabul edilir. O dönemde Amasya vilayetinde; emniyetten sorumlu birliklerin başında 5.Kafkas Tümeni'nin geldiğini; tümen komutanı Cemil Cahit Toydemir, Alay komutanı Şemsettin Jular,Tabur komutanı Osman Onarak gibi pek çok üst düzey komutanın Çerkes olduğunu Yörenin Asayişten sorumlu bir diğer birliği olan Amasya Jandarma kumandanlığının başında bulunan binbaşı Ömer beyin Çerkes olduğunu biliyor musunuz?

Yörede Pontus Rumlarının yarattığı teröre karşı oluşturulan Milis güçlerinin başında (Berzeg Kazım bey,Berzeg Ekrem bey, Zeşo Tahir,Şetoh Musa gibi)Pek çok milli Mücadele yanlısı Müfreze kumandanının bulunduğunu biliyor musunuz?

Bunların Mustafa Kemal'in Samsun'a ayak bastığı andan başlayarak bölgedeki
seyahati boyunca güvenliğini sağladıklarını biliyor musunuz?

Kuzey Kafkasya'daki 4 özerk cumhuriyetin toplam yüzölçümünün 91.100 km2
Karaçay Çerkes özerk bölgesi ve Adige özerk bölgesi dahil edildiğinde 111.800
km2 olduğunu biliyor musunuz?

Tüm Kuzey Kafkasya'nın toplam yüzölçümünün 254.300 km2, tüm Kafkasya'nın yüzölçümünün 440.400 km2 olduğunu biliyor musunuz?

Kanûnî Sultan Süleyman, Sultan İkinci Abdülhamid, Sultan Mehmed Reşad, Sultan Beşinci Murad ve bugün Osmanlı hanedanının vârisi olan Osman
Ertuğrul Efendi'nin annelerinin Çerkes olduğunu biliyor musunuz?

............

............


iletisim@akcakent.org

............

.................