...................
...................

Ş'AÇE VALİSİ SONUNDA SHAPSUGHLARI DA ZİYARET ETTİ
NIBE Andzor
Adige Mak, 14
Şubat 2009 (*)
Çeviri:  HAPİ Cevdet Yıldız

                         
...................
 
...................

Ş'açe (Soçi) kenti Başkanı Anatoli Pahomov,  Psışşope (Lazarevsk) rayonu (**) Kirovska/Thağapş köy okrugunu (***) ziyaret etti, köylülerin ekonomik ve sosyal sorunları ile ilgilendi. Thağapşlılar, Ş'açe kenti Başkanı Anatoli Pahomov ile Psışşope (Псыш1опэ/Lazarevsk) rayonu Başkanı Viktor Filonov'u yakın bir ilgi ile karşıladılar. İç açıcı güzellikteki Adige müziği de çok kişiyi  meydana toplamıştı. Konukları  önce saygıdeğer yaşlılar karşıladılar. Ardından konuklara boynuz kadehlerle geleneksel üzüm suyu  (санэ зэрыт бжъэхэр) ve tuz-kaçamak (щыгъу-п1астэр) sunuldu. "Shapsughe" (Шапсыгъэ) dans topluluğunun genç oyuncuları, konuklara  repertuarlarındaki örneklerden bir seçki  sundular.
 


"Bizi böylesine yakın ilgi ve candan karşılamış olmanız, bundan sonrası için de karşılaşacağımız sorunları birlikte çözme umudumuzu artırdı" dedi Anatoli Pahomov. "Değişik kökenli bir nüfusu bulunan Ş'açe'nin bundan sonra da barış ve mutluluk içinde bir yaşam sürdüreceğine inanıyorum. Amacımız bir sayfiye ve kaplıca kenti olan Ş'açe halkının, sizlerin yaşam düzeyinizi yükseltmektir. Bu nedenle ciddi bir biçimde çalışmak zorundayız. 2014 Kış Olimpiyatı nedeniyle işimiz yoğun, görevlerimiz de çok, bunları yerine getirmemiz gerekiyor".
 

"Bizi böylesine sıcak ve yakın bir ilgi ile karşılamış olmanız, bundan sonrası için karşılaşacağımız sorunları karşılıklı bir anlayış içinde çözeceğimize ilişkin umutlarımı artırdı" dedi Viktor Filonov   da. "2006 yılında rayona 61 milyon Ruble tahsis edilmişti, tahsisat 2007'de 94 milyona, 2008'de de 210 milyon Ruble’ye çıkartıldı. Otoyol yapım ve onarımı, okul ve çocuk yuvaları yapımı, kültür ve sağlık kurumlarına giden cadde ve yolların yenilenmeleri/ geliştirilmeleri gibi işleri titizlikle yürütüyoruz.
 

Kirovska köy okrugunun (Кировскэ къоджэ коим)  Tatyanovka ve Alekseyevka köylerinin yolları yapıldı, su ve doğalgaz projeleri de hazırlandı. Jemsı (Marino) köyü sokakları geceleri ışıklandırılıyor. Ancak çöp sorunu şimdilik çözülebilmiş değil. Thağapş (****) köylülerine modern anlamda su ve elektrik verilmesi işleri  iyi yürümüyor. Sorunu çözmek için elimizden geldiğince çalışıyoruz" diyerek sözlerini sürdürdü rayon başkanı.
 

"Para yok, diyerek oturamayız. Bütçe tahsisatının tek kuruşunu bile çok dikkatli ve yerinde kullanmalıyız. Köylülerin de çalışmalara destek vermeleri ve konut yapımı  gibi işlerde çalışmaları gerekir. Psışşope ile Thağapş'ı birbirine bağlayan yolu tamamlamak için 90 milyon Ruble bulmamız gerekiyor. Kendi konutunu kendi yapacak olan kişilere  arsa tahsisi işini hızlandıracağız. Kurulacak yeni santrallerle Thağapş  ve mücavir köylerin elektrik sorununu çözeceğiz. Köylüler bu yıl burada kurulacak olan iletişim ağının işleri ve iletişimi kolaylaştıracağını biliyorlar".
 

Toplantıda Shapsughların Adige Xase örgütü Başkanı Çaçuh Mecid'in (К1ак1ыхъу Мэджыд) dile getirdiği sorunlara ilişkin olarak, başkanlar yanıt ve görüşlerini açıkladılar.
 

"Toprak, asıl sahibi olan köy halkına geri verilmelidir. Durumu, pay durumunu gözetir bir biçimde yeniden gözden geçirmek gerekiyor. Köylüler tarımla uğraşmak istemiyorlar;çünkü toprağı işleyenler, hiçbir hak sahibi değiller, kiracılar ve mülksüz kişiler durumuna düştüler. Hayvan besleme, bahçecilik ve sebzecilik para getirmez oldu. Çalışacak işyeri olmayanların sayısı durmadan artıyor, -biz Shapsughlar gibi-az nüfuslu halklar tüm umutlarını yitirmek üzereler" dedi Shapsughların Adige Xase örgütü Başkanı Mecid Çaçuh.

Ş'açe kent yönetimi Başkanının bu ziyareti Kirovska köy okrugu halkı tarafından yararlı olarak değerlendirildi. Görüşülen konuları ve ele alınan sorunları çözmek için çalışmalar başlatılacak. Zaman kent ve rayon başkanlarının verdikleri sözlerin gerçek mi ya da içi boş sözler mi olduğunu gösterecek.

ÇEVİRMEN NOTLARI: 

(*) Bu yazı da "Adige Mak"ın internet sitesine konmamış, pas geçilmiş ve bize göre önemli olan yazılardan biridir. Oysa Rusça olarak yayınlanan “Sovetskaya Adigeya” gazetesi olduğu gibi internete verilmektedir. Bu çifte standardı, üvey evlat muamelesini  anlayamıyoruz. -HCY

(**) Psışşope rayonu, Ş’açe (Шъачэ) kentsel alanına bağlı kentsel bir rayon. Daha önce Shapsugh rayonuna bağlıydı. 1943’te Shapsugh rayonunun kaldırılması kararı, Shapsugh yönetimindeki iki Shapsugh üyenin karşı oyuna karşılık, çoğunluktaki Rus üyelerin oyuyla kabul edildi. Karar 1945’te Stalin yönetimi tarafından onaylandı. Psışşope’ye 1838’de Adigelere saldıran Rus amirali Lazarevsk’in anısına Lazarevsk adı verildi. -HCY

(***) Köy okrugu, birkaç köyden oluşan ve bir merkezden oluşan küçük bir yerel yönetim birimidir, bir tür bucak birimidir. Thağapş köyü de Kirovska köy okrugunun yönetim merkezidir. -HCY

(****) Thağapş/Тхьагъапшъ/Tanrıyı yoran, Psışşope (Псыш1уапэ) Irmağı vadisinde 60 haneli küçük bir Adige Shapsugh köyü. Hak’uç lehçesinde Adigece konuşur. Hapi ailesi 1864’te bu köyden Türkiye’ye göç etmiştir. Köydeki Hapi aileleri, Ruslarca tutsak alınmış bir Hapi ailesinin 1880’lerde köyü dönüşü ile türemişlerdir. Köy halkının bir bölümü kıyıdaki Psışşope (Lazarevsk) beldesine yerleşmiştir. -HCY