...................
...................
DİASPORA GEÇMİŞTEN KURTULMALI
Hakkı Ünal
Strasbourg, CHA
                         
...................
 
...................

Türkiye uzmanı Fransız siyaset bilimci Didier Billion, Türkiye ile Ermenistan arasında diplomatik ilişkileri tesis edecek protokollere sert tepki gösteren diasporanın tutumunu eleştirdi. Billion, Türkiye-Ermenistan yakınlaşmasına başından beri itirazda bulunan Ermeni diasporasını, çözümü engellemeye çalışmak yerine geleceğe bakmaya çağırdı.

Paris merkezli Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü'nün (IRIS) Yardımcı Direktörü Didier Billion, Ermeni diasporasının geçmişin acılarını kullanarak nefret yetiştirmeye son vermesi gerektiğini söyledi. Geleneksel olarak diasporanın Türkiye ile yakınlaşma perspektifine karşı olduğunu ve Ermeni soykırımı iddialarının tanınmasını ön koşul olarak istediklerini dile getiren Fransız uzman, bu yaklaşımı "çok büyük bir hata" olarak nitelendirdi. Türkiye-Ermenistan ilişkilerindeki normalleşme sürecini CHA'na değerlendiren Billion, "Türk ve Ermeni yönetimleri hiçbir ön koşul öne sürmeyerek çok akıllıca hareket etti. Hiçbir şey saklamış değiller. Protokollerde görüyoruz ki tarihi incelemelerde bulunmak üzere Türk, Ermeni, İsviçreli ve diğer milletlerden uzmanlardan oluşan bir alt komisyon kurulacak" diye konuştu.

Türkiye üzerine iki kitabı ve çok sayıda makalesi bulunan Billion, diaspora Ermenilerinin çocukluklarından bu yana Türk nefreti ile yetiştiğinin altını çizerken, "Yalnızca geçmişte yaşanamayacağına da inanıyorum. Geleceğe bakmak gerek." dedi. Billion, Ermeni diasporası içerisinde acı geçmişi kullanmaktan çıkarları olan siyasi gruplar olduğunu belirterek, "Ermenilerin bugün Türkleri daha yakından tanımamaları için ellerinden geleni yapıyorlar" ifadelerini kullandı. Türkiye ve Ermenistan'daki bazı kesimlerin müzakerelerin sürmemesi için çalışacağı uyarısında bulunurken sürecin akıbeti konusunda umutlu konuştu: "Bana göre siyasi inisiyatif bağnaz milliyetçiliğin aşılmasını sağlayabilir" şeklinde konuştu.

Fransız siyaset bilimci, Kafkaslarda kalıcı barış için Azerbaycan-Ermenistan ihtilafının giderilmesi gerektiğinin de altını çizdi. Bu kapsamda, Türkiye'nin Minsk Grubu’nun eşbaşkanlığını sürdüren Rusya, ABD ve Fransa ile birlikte Yukarı Karabağ sorununun çözüm sürecine dahil olması gerektiğini söyledi. Billion, "Yukarı Karabağ sorunu unutulmamalı çünkü o mesele halledilmezse hiçbir şey çözülmez. İlişkilerin normalleşmesi, sınırların açılması, diasporanın direncinin kırılması ve Azerbaycan'ın taleplerinin karşılanması, hepsi bir arada çözülmeli" ifadelerini kullandı.