...................
...................
ИСТАМБЫЛАКIУЭ
YİSTAMBILAK’UE
İSTANBUL YOLCULARI
Yayına Hazırlayan:
Dzıbe Osman
                         
...................
 
...................

ИСТАМБЫЛАКIУЭ

YİSTAMBILAK’UE

İSTANBUL YOLCULARI

 

 

 

ФыкъэдаIуэ цIыхухэ !

Fıkheda’ue ts’ıxuxe!

Dinleyin insanlar !

ФыкъэдаIуэ псори !

Fıkheda’ue psori !

Dinleyin hepiniz !

Псалъэр Кафказ къуршыжьхэрщ

Psalher Kafkaz khurşıjxerşş

Konuşan Kafkas dağlarıdır

ЕмыщIэжым хыхьэ lуэхущхуэщ,

Yémış’ejım xıhe uexuşşxueşş,

Unutulmaya yüz tutan büyük bir elem

Зэман пшагъуэм щIихъума гуауэщ

Zeman pşağuem ş’ixhuma guawueşş

Sisli zamanın örttüğü acıdır

Нобэ фигум къэдгъэкIыжынур.

Nobe figum khedğeç’ıjınur.

Bugün sizlere hatırlatacaklarımız.

Уо уо уо ри ра,

Wo wo wo ri ra,

Wo wo wo ri ra,

Истамбылым дашэ мыгъуэри дэ

Yistambılım daşe mığori de

İstanbul’a götürüyorlar bizi...

 

 

 

Уо си адэ пщlантlэ гущэм

Wo si ade pş’ant’e guşemi

Oy!... Babam avlusunda eyvah

Шыгур щызэщlащlэ

Şıgur şşızeş’eş’a

At arabasını koşuyorlar

Си гущlэр къыщитхъыурэ

Si guş’er khışşitxhıwure

Kalbimin derinlikleri parçalanarak

Хэкур сагъэбгынэ

Xekur sağebgıne

Vatan(ım) bana terk ettiriliyor

Уо уо уо ри ра,

Wo wo wo ri ra,

Wo wo wo ri ra,

Истамбылым дашэ мыгъуэри дэ

Yistambılım daşe mığori de

İstanbul’a götürüyorlar bizi...

 

 

 

Уо Истамбыл гъуэгу гущэри

Wo yistambıl ğueguşşe ari

Ey İstanbul’un uzun yolu

Уэ унэшэкъашэти

Wue wui naşe-khaşi

Ne dolambaçlısın sende!

Си къэшэну дахэри

Sikhaşenewue daxeri

Benim güzel sevgilimi de

Жылэм къыдэзнауэ

Jılem khıdesnawua

Bırakmışım (ne yazık ki) köyde

Уо уо уо ри ра,

Wo wo wo ri ra,

Wo wo wo ri ra,

Истамбылым дашэ мыгъуэри дэ

Yistambılım daşe mığori de

İstanbul’a götürüyorlar bizi...

 

 

 

Уо си шыпхъу нэхъыщ1э гущэр

Wo sşıpxhu nahış’e guşeri

Ah küçük kızkardeşim ah!...

Зэрыщхьэц бариний;

Zerışşhats barini

Saçları dağınık

Дидей зыгъэунэху­ ?

Didéy zerıfı nura

Sen, evimizi aydınlatan

Сэ къыск1элъижауэ?

Se khızç’elhijawue

Peşim sıra koşuşan

Уо уо уо ри ра,

Wo wo wo ri ra,

Wo wo wo ri ra,

Истамбылым дашэ мыгъуэри дэ

Yistambılım daşe mığori de

İstanbul’a götürüyorlar bizi...

 

 

 

Уо си къуэш нэхъыщ1э гущэри

Wo sıkhoş nahış’e guşeri

Ah küçük kardeşim ah!..

Шыгур къызэщ1ещ1эри

Şıgur khızeş’éş’eri

Arabaya atları koşupta

Шыгур къызэщ1ищ1эуи

Şıgur khızeş’iş’ewui

Atları koştuktan sonra

Бжэ1упэм къы1уешэ

Bje’upem khı’uişi

Kapımızın önüne çekip de

Уо уо уо ри ра,

Wo wo wo ri ra,

Wo wo wo ri ra,

Истамбылым дашэ мыгъуэри дэ

Yistambılım daşe mığori de

İstanbul’a götürüyorlar bizi...

 

 

 

Сэ а махуэм кхъухь тедзапIэм

Se a maxuem kxhuh tédzap’em

Ben o gün limandan

СыкъыIукIыри сыкъежьащ,

Sıkhı’uç’ıri sıkhéjjaşş,

Döndüm ve yola koyuldum,

Къуэ ещанэм сыкъэсауэ

Khue yéşşanem sıkhesawue

Daha üçüncü dereye varmışken

Зы шу къакIуэу къысхуэзащ.

Zı şıwu khak’uewu khısxuezaşş.

Gelen bir atlıya rastladım.

ЖакIэм нэпсыр къыщыпыткIум

Jaç’em nepsır khışşıpıtk’um

Sakalından gözyaşı damladığı an

Сэлам тыгъуэр ирохьэлъэр,

Selam tığuer yirohelher,

Selamlaşma anına rastlıyor,

Сыкъогубжьыри лIы ихьэлкъым

Sıkhogubjjıri l’ı yihelkhım

Kızıyorum ve bu erkekçe bir hal değil

ЖысIэу щIалэм сыхуохъыжьэ.

Jıs’ewu ş’alem sıxuoxhıjje.

Diyerek delikanlıya çıkışıyorum.

Зы лъэбакъуэщ уэ уи нэпсыр

Zı lhebakhueşş wue wui nepsır

Bir adımdır senin de gözyaşını

Плъагъужынум къыпхуэнэжыр,

Plhağujınum khıpxuenejır,

Görmene kalan,

ЖиIэщ шуми си лъэужьыр

Ji’eşş şıwumi si lhewujjır

Dedi atlı ve bıraktığım izim

И гъуэгуанэу щIэпхъуэжащ.

Yi ğueguanewu ş’epxhuejaşş.

Ona yol olup devam etti.

Сэ къызочыр а лъэбакъуэр,

Se khızoçır a lhebakhuer,

Ben o bir adımı atıyorum,

БгъуэнщIагъ гуэрым сырохьэлIэр.

Bğuenş’ağ guerım sırohel’er.

Bir mağarayla karşılaşıyorum.

ЛIауэ щылъыр щIегъу щэныкъуэм,

L’awue şşılhır ş’éğu şşenıkhuem,

Ölmüş yatanların sayısı elliden fazla,

ЛIэуэ щылъыр абы хэббжэм

L’awue şşılhır abı xebbjem

Ölmekte olanları da ona katarsan

Зы щитху хъуну къыщIэкIынщ.

Zı şşitxu xhunu khış’eç’ınşş.

Beş yüz kadar olacaktır (nerdeyse).

Зи джанэбгъэр фыщIа анэм

Zi canebğer fış’a anem

Elbisesinin bağrı parçalanmış anne

И нэр къаплъэу псэр щинащ,

Yi ner khaplhewu pser şşinaşş,

Gözleri açık can vermişti.

Зи псэм еджэ и сабийри,

Zi psem yéce yi sabiyri,

Ölümle pençeleşen yavrusu ise,

Зэса бгъафэм щIэгъуэлъхьащ.

Zesa bğafem ş’eğuelhhaşş.

Alıştığı göğsün altına yatmıştı.

Насыпыншэу къалъхуа цIыкIур

Nasıpınşewu khalhxua ts’ık’ur

Nasipsiz doğan yavrucak

Шхэну хуейщи хокIиикI,

Şxenu xuéyşşi xoç’iyiç’,

Yemek istiyor ve ağlıyor,

Зи псэр пытхэм ар зэхахри

Zi pser pıtxem ar zexaxri

Henüz ölmemişler ise onu duyup

Плъагъуу я гур кIоузыкI.

Plhağuwu ya gur k’owuzıç’.

Göz göre göre kalpleri sızlıyor.

ТIэкIу щэIужри Iэуа дыгъэм

T’ek’u şşe’ujri ‘ewua dığem

Biraz daha sızlandı güneş gibi yavru ve

И нэ цIыкIухэр щIилъэфащ.

Yi ne ts’ık’uxer ş’ilhefaşş.

Minicik gözleri kaydı.

Сэри щIакIуэр занэзэкъуэм

Seri ş’ak’uer zanezekhuem

Ben de yamçıyı anası ve oğluna

Хьэдэ тепхъуэ яхуэсщIащ.

Hede tépxhue yaxuesş’aşş.

Cenaze örtüsü yaptım onlara.

Шум жиIауэ сэ си нэпсыр,

Şıwum ji’awue se si nepsır,

Atlının dediği gibi gözyaşımı,

ЩIакIуэм тетууэ слъагъужащ.

Ş’ak’uem tétuwu slhağujaşş.

Yamçının üzerine damlamış gördüm.

Мис абдежым сиувыкIыри

Mis abdejım siwuvıç’ıri

İşte orada dimdik durdum ve

Сэ тхьэлъанэ быдэу сщIащ

Se thelhane bıdewu sş’aşş

Ben en büyük yeminimi içtim

КъызэдаIуэр, акъыл зиIэр,

Khızeda’uer, akhıl zi’er,

Beni dinleyeni , aklı olanı,

Мы Iуэху бзаджэм къезгъэлыну

Mı uexu bzacem khézğelınu

Bu hileli işten kurtarmak için

Энджылызми Тырку пащыхьми

Encılızmi Tırku paşşıhmi

İngiliz'se de Türk paşasıysa da

Си хэку дахэр шысхъумэну

Sixeku daxer şısxhumenu

Güzel Vatanımı ben koruyacağıma

Емынэ узыр зыхыхьэпауэ

Yémine wuzır zıxıhepawue

Veba hastalığının yakalayarak

ЗытекIуэдэжыр Тыркум нэсахэрщ,

Zıték’uedejır tırkum nesaxerşş,

Kırdığı Türk toprağına varanlar,

Я нэхъыбитIыр хыр къэукъубейри,

Ya nexhıbit’ır xır khewukhubéyri,

Yarısından çoğu deniz kabarıp da,

ХьэпIацIэ Iусыу хэкIуэдэжахэщ.

Hep’ats’e usıwu xek’uedejaxeşş.

Böcek yemi olarak kayboldular.

Къэнажа тIэкIур мы къуакIэ-бгыкIэм

Khenaja t’ek’ur mı khuaç’e-bgıç’em

Kalan birazını bu dağ çukurlarında

Дэвубыдауэ дывогъэлIыхьыр.

Devubıdawue dıvoğel’ıhır.

Tutarak bizi siz öldürüyorsunuz.

Фэ итIани фи тхьэлъанэщ;

Fe yit’ani fi thelhaneşş;

Buna rağmen sizlerin yemininiz;

Дэ ди цIыхухэр фIыуэ флъагъуу.

De di ts’ıxuxer f’ıwue flhağuwu.

İnsanlarımızı çok sevdiğiniz.

Бгырысхэм щыIэ псоми

Bgırısxem şşı’e psomi

Tüm dağlı halkların başlarına

ФIы къехъулIэм фэ фи гуапэу.

F’ı khéxhul’em fe fi guapewu.

İyilik gelse sevineceğiniz.

Ар апхуэдэу щытыр пэжым

Ar apxuedewu şşıtır pejım

Yeminin böylesi doğruysa eğer

ЗылъэмыкIхэр щыхэкIуадэм,

Zılhemıç’xer şşıxek’uadem,

Güçleri yetmeyenler yitip gittiğinde,

Ди цIыхубзхэр шыплIэжагъэу

Di ts’ıxubzxer şıpl’ejağewu

Kadınlarımız at yelesi üstünde

Хъан бей гуэлхэм щызэрапхъуэм,

Xhan béy guelxem şşızerapxhuem,

Han uşaklarınca kapışıldığında,

Хэт и хьэдэ фэ вгъеяр?

Xet yi hede fe vğéyar?

Kimin ölüsü için sizler ağladınız?

Лей къыфтехьэу сыт щIэвдар?

Léy khıftéhewu sıt ş’evdar?

Zulme maruz kalıp niye kabullendiniz?

Хьэпэщыпхэ фи нэ хуэхъуу

Hepeşşıpxe fi ne xuexhuwu

Üfürükçülük gözünüz olup

Сыт фэ дыуэ щIэвмытхар?

Sıt fe dıwue ş’evmıtxar?

Neden muska yazmadınız?

Зэм Щамилым, зэм пащтыхьым,

Zem Şşamilım, zem paşştıhım,

Bir Şamil’in, bir padişahın,

Зэм алыхьым фырилIыкIуэщ

Zem alıhım fıril’ık’ueşş

Bir Allah’ın elçisi oldunuz

Дэнэу пIэрэ фэ цIыху гъапцIэу,

Denewu p’ere fe ts’ıxu ğapts’ewu,

Siz insanları kandıranların,

Емынэжьхэм фи къежьапIэр.

Yémınejjxem fi khéjjap’er.

Başlangıcı neresi acaba belaların.

Хэт и хабзэм тедухуэну

Xet yi xabzem téduxuenu

Kimin adeti üzerine yapalım

Фэ фи хьэдэм и щIэлъхьэкIэр,

Fe fi hedem yi ş’elhheç’er,

Sizin cesetlerinizin defnedilişini,

Сын фхуэтщIынут блащхьэ фIэту

Sın fxuetş’ınut blaşşhe f’etu

Size yılan başlı mezar taşı yapardık

ЩIым ар хэптIэм щIыр гызынущ.

Ş’ım ar xept’em ş’ır gızınuşş.

Yere onu diktiğimizde yer inler.

МафIэ тщIырэ фхедгъасхьэм,

Maf’e tş’ıre fxédğashem,

Sizi yaktığımız ateşe atıp yaksak,

Уз хэтынущ фи жьэрымэм.

Wuz xetınuşş fi jjerımem.

Yanık kokunuzda hastalık olur.

Ар псом нэхърэ нэхъ фхуэфащэщ;

Ar psom nexhre nexh fxuefaşşeşş;

Şudur hepsinden çok size layık olan;

Iус фахуэхъум псыпцIэблэжьхэм.

Us faxuexhum psıpts’eblejjxem.

Çamur yılanlarına yem olursanız

ЦIыху нэлатхэр зэтехуауэ

Ts’ıxu nelatxer zetéxuawue

Lanetli insanlar üst üste yığılıp

Щхъухьыр щхъухьым хырекIуадэ,

Şşxhuhır şşxhuhım xırék’uade,

Büyü büyü içinde yok olsun,

Зи губампIэр мытIысахэм

Zi gubamp’er mıt’ısaxem

Hiç sıkıntısı geçmeyenlere

Фэ фи ужьыр яхухъу МАХУЭ !

Fe fi wujjır yaxuxhu MAXUE !

Sizin sonunuz onlara aydınlık olsun !

 

 

 

Адыгэжь бэракъ гущэри,

Adigejj berak guşşeri,

Adige bayrağı ey,

Ей жьыбгъэм зырейхьэ.

Woéy jjıbğem zıréyhe.

Rüzgarda savrulur durur

Дыдеж я хъыбархэри,

Dıdéj ya xhıbarxeri,

Bizim haberlerimizi,

Хэт фэ къыфхуихьыжыну !

Xet fe khıfxuihıjınu !

Kim size getirir duyurur !