|
10 Nisan 2000 tarihinde Adige Cumhuriyeti Devlet Başkanı'nın emri
ile 14 Mart tarihi Adige Dili ve Edebiyatı Günü olarak ilan
edildi.
Bu şekilde başlayan Adige Dili Günü her yıl 14 Mart tarihinde,
günün anlam ve önemini yansıtan çeşitli faaliyetler Adigey
Cumhuriyeti'nde kutlanır.
Dün bu amaçla Halk Kütüphanesi'nde düzenlenen toplantıya Ğuk’e
Zamudin yönetimindeki “Jjuw” müzik grubu da katıldı.
Toplantının açılışında düzenleme komitesinde olan ve aynı zamanda
kütüphanenin bir çalışanı olan Koşeğu Sakinet bir konuşma
yaptı. Daha sonra “Jjıwu” grubu, katılanları etkileyen güzel bir
şarkı seslendirdi.
Dil eğitimi alanında çalışan Mehmet Yedic “Gençler ana
dillerini kullanmadıkları takdirde yarınlarımız olmayacaktır”
mesajı veren bir kısa konuşma yaparak; Adige Devlet
Üniversitesi'nin Adige Filolojisi ve Kültürü Bölümü
öğrencilerinden L’ıptsque Larise, X’ak’emız Suzanna,
Hkurme Saide’ye Adige dilini seçtikleri ve kullandıkları
için teşekkür etti ve çeşitli hediyeler verdi.
Filoloji doktoru, Adige Devlet Üniversitesi Filoloji ve Kültür
Fakültesi Dekanı Wuneroque Raye konuşmasında; Adige Dili ve
Edebiyatı Günü olarak bir günün kutlanıyor olmasının çok önemli
olduğunu ifade etti.
Dilimizi kullanmak ve onu konuşmak gerektiğini söyleyen Raye, bu
konuyu bir gün ile bir hafta ile sınırlayarak ihmal etmenin mümkün
olmadığını ifade ederek “dilin kökleri söylencelerdedir” dedi ve
sözlerine müzik grubunun söylediği eski şarkılardan örnekler
vererek konuşmasını bitirdi.
Filolog Tx’arquahkue Yunus konuşmasında Adige yazı dilinin
kat ettiği yoldan bahsetti, 14 Mart tarihinin Adige Dili Günü
olarak ilan edilmesi sürecini anlattı. Bilimadamına göre bu yıl
geçen yıllara göre daha ileri düzeyde kutlanıyor dil günü.
DÇB İcra Kurulu'nda görevli olan ve Adige dilinin bilimsel
bir şekilde öğrenilmesi ile yakından ilgili Meşfeşş Necdet’in
söylediğine göre insanın ulusal bilinci olursa dile de kültüre de
değer verir. Tüm kültürlerde eski şarkılar ve destanlar ulusal
kültürün can damarıdır. Şarkılar insanları ruhen birbirine
ulaştırır, ortak bir yolda buluşturur, his verir,g üzelliğe
yöneltir. Jjıwu müzik grubu da bu amaç için çalışıyor diyen
Necdet, sözlerine devamla; şarkıların Adige dilinin muhafaza
edilmesinde önemli bir savunma aracı, çocuk eğitimi ve
yetiştirilmesi konusunda da güçlü bir eğitim aracı olduğunu
söyledi.
Adile Dili günü tayin edilmiş olmasının çok önemli bir şey
olduğunu söyleyen Nejdet M.; Dünya Çerkes Birliği'nin desteklediği
ve Adige Bilimler Akademisi'nin de gündemine aldığı Adige Dili
Günü'nün Karaçay-Çerkessk ve Kaberdey-Balkar cumhuriyetlerinde de
kutlanması kararı alındı dedi.
Bu konunun devlet politikası olması konusunda parlamentoların
kararı gerekiyordu ve Karaçay-Çerkessk’te bu karar alındı, şimdi
Kabardey Balkar Cumhuriyeti’nin de bu kararı alması bekleniyor,
eğer bu uygulama işlerlik kazanırsa dağınık yaşayan halklarımızın
yeniden birleşip kaynaşmasına çok büyük katkısı olur, belki bu
uygulama bizim ortak bir alfabede birleşmemize de katkı
sağlayabilir, diyen Meşfeş Necdet sözlerine şöyle devam etti :
Dilde birlik halkların ortak kararı ile sağlanabilir. İnsanların
birbiriyle ilişki kurması gerek, kaynaşması gerek, birbiri ile
konuşması gerek “Adige Maq” dünyadaki tüm Adigelerin haberlerini
yayınlamalı, internetten tüm Adigelere ilişkin haberleri
okuyabilmek gerek.
Benim inancıma göre dili ortak kılacak olan, halkı birleştirecek
olan en önemli araç uydudan yayın yapan bir televizyondur.
Bu imkana kavuşursak Japonya'da, Amerika'da, Fransa'da ve diğer
ülkelerde yaşayan Adigeler bizden, biz de onlardan haberdar
oluruz.
Televizyon ile en iyi eğitim programlarını en cazip çocuk
programlarını yayınladığımızda çocuklarımız eğitim çağında ve
öncesinde ana dillerini öğrenir konuşurlar.
Meşfeşu Nejdet’in konuşmasından sonra katılımcılar Adige dilinin
durumu ve geleceği konusunda düşüncelerini açıkladılar, ikinci
bölümde ise toplantıya katılanlar müzik grubunun söylediği
şarkıları dinlediler. |
