ADİGECE ATASÖZLERİ

M. Yasin Çelikkıran Yazarın Notu: Adige kültürü veciz bir şekilde sözcüklere yansımıştır. Bunun en güzel örneklerini kuşkusuz atasözlerinde görmek olasıdır. Ancak atasözleri orijinalinden Türkçe'ye çevrilirken genelde vurgu düşmektedir. Açlık korkağı…

Continue ReadingADİGECE ATASÖZLERİ

BAŞI AĞRIYAN KİM?

BERETAR Asker (Gobokuay köyünden) Çeviri: İbrahim Çetao Adige Mak, Mart 2004 Eskiden beri Adige ailelerin Rus dostları olur, onlar birbirlerine gidip gelir, mutlu günlerinde armağanlar verirler ve birbirlerine konuk olurlardı.…

Continue ReadingBAŞI AĞRIYAN KİM?

ABDZAXEME YAN

KHUIYEKHUE Nalbiy Adigey Adigece'sinde tam ''o'' sesi yok. ''O'' içeren sözcükler yabancı kökenlidir. ''O''ya benzer sesler ''ya'', ''ue''dir. Maque'de olduğu gibi ya da ''üe''dir. Maşşüe ateş de olduğu gibi.       …

Continue ReadingABDZAXEME YAN

ADİGE YAZINININ DOĞUŞU

SHALAHO Abu Ulusal kültürün, ulusal düşüncenin ilerleme kaydetmesinde yazın dilinin önemini anlayarak, o değerli silahı halka kazandırma çabası Adige halkının duyarlı evlatlarını her zaman kaygılandırmıştır. 19. yüzyılda Adige yazını birçok…

Continue ReadingADİGE YAZINININ DOĞUŞU

ADİGECE AYLAR

CircassianCenter Ocak                      MEZAYE Şubat                            ŞILE Mart                     ĞATHABE Nisan                      MELİŞIH Mayıs                      NEGIĞA Haziran                  MOKAVE Temmuz          BADZEVUĞO Ağustos Eylül                      FOGADE Ekim                  JEPVAĞOO Kasım                    ŞEKEĞO…

Continue ReadingADİGECE AYLAR

ADİGECE GÜNLER

CircassianCenter   Pazartesi                          BIYILIBE Salı                                    GHUBJİ Çarşamba                  BERESKEJIY Perşembe                       MAŞÜ'OK Cuma                        BERESKEFO Cumartesi                    MAFEZAKO Pazar                           THARMAFE  

Continue ReadingADİGECE GÜNLER

OSMAN ÇELİK’İN ANISINA

CircassianCenter Büyük Çerkes sürgününde (1864), Kafkasya'nın Şapsığ bölgesinden Anadolu’ya göç ederek Afyon yöresinde yerleşen Hakhurat adlı bir Adige ailesindendir. 1934 yılında Dinar ilçesine bağlı Yapağlı köyünde doğdu. Istanbul Üniversitesi Orman…

Continue ReadingOSMAN ÇELİK’İN ANISINA

TSAĞO AHMET NURİ

Biyografi.net Ahmet Nuri Tsağo, eğitimci ve yazar. Büyük Çerkes sürgününde önce Balkanlara, sonra da Suriye'ye sürülerek Golan yöresinde yerleşmiş olan bir ailenin çocuğudur. 1888 yılında Kuneytra kasabasında doğdu. Babasının adı…

Continue ReadingTSAĞO AHMET NURİ

UZUNYAYLA’DAN BİR KAN BEDELİ HİKAYESİ – АСЛЭН ЛЪЫ УАСЭ

ТЭГЪУЛАН ЕКЪУБ (TEGULAN Yakup Temel) Л1эныгъэр сыт щыгъуи гу1эгъуэщ ауэ ар сыт хуэдизу  уи жъагъуэ  пщ1ыми, хамэ ил уызыркъым зэрыжа1эм хуэдэуэ, а гукъеуэр, л1ам и 1ыхьлы, и благъэ и ныбжэгъухэм…

Continue ReadingUZUNYAYLA’DAN BİR KAN BEDELİ HİKAYESİ – АСЛЭН ЛЪЫ УАСЭ

ADİGECE ÖYKÜ – ДЭК1УЭРАБГЪУ КЪЫХУЭГЪУЭТЫН ХУЕЙЩ

Тэгъулан Екъуб (TEGULAN Yakup Temel) Тыркум, илъэс зыхбжанэ зхуащи, адыгэ щ1алэгъуалэхэр гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэм хуэзэуэ зэхосхэри, я нэгу зэрагъэужь, зэроц1ыху, зо1ущ1эхэ. Мы гъэми, мэкъуэуэгъуэм и 15-20 махуэхэм языхуаку Анталя къэлэм щызрыгъуэтахэщ.…

Continue ReadingADİGECE ÖYKÜ – ДЭК1УЭРАБГЪУ КЪЫХУЭГЪУЭТЫН ХУЕЙЩ

1964 – ХЬЭЩ1Э ЩЭ1ЭЩ

Тэгъулан Екъуб (TEGULAN Yakup Temel) 1964 гъэм и бжыхьэк1эт. Шаркъышлэ къалэм гъавэ тшэну гъуэгъанэ дытехьат. Гъуэгущхьэ1ум къуажэ куэд уыщрихьэлэт, хьэм тетыгъуэти къуажэ гъунэхэм самэшхуэхэр тету щыболагъу. Дивхэм я мэкъумылэр зэрылъ…

Continue Reading1964 – ХЬЭЩ1Э ЩЭ1ЭЩ

BİR ALFABE ÖNSÖZÜ

Blenaw Bateko 12 Nisan 1913 Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s. 71 Blenaw Batuk'un (Harun) Çerkes Alfabesi 1335 (1915) yılında Şimali Kafkas Cemiyeti tarafından İstanbul'da yayınlandı. Bu alfabenin ilginç bulduğumuz…

Continue ReadingBİR ALFABE ÖNSÖZÜ

ÇERKES OLMAK

Kafkasya Kültürel Dergi Yıl:6, Sayı:25, Cilt:6, Aralık-Ocak-Şubat 1970 Merzifon’dan orijinal bir mektup almış bulunuyoruz; on sekiz yaşında bir kızdan. Kız kardeşimiz şöyle diyor mektubunda: “Çerkes komuşumuza gider, gelirim; çocuklarıyla da…

Continue ReadingÇERKES OLMAK

TSEY KARDEŞLER

YEMT'ITL Raziyet Tarih Bilimdalı’nda Kandidat Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Bahsetmek istediğim kişiler köyüm Şıncıy'denler. Ben onları hatırlamıyorum, fakat başlarına gelenler hakkında bilgi sahibiyim. Köyümüzün yetiştirdiği, köylülerimizin…

Continue ReadingTSEY KARDEŞLER

CAZİP ADİGECE

SEAUH Goşnağu Adige Mak gazetesi, Şubat 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Adige Devlet Üniveristesi Adige Filolojisi ve Kültürü Fakültesi öğretim görevlileri ŞHALAHO Susan, GOŞLAP Murad ve BĞOŞE Zaret birlikte yazdıkları esere…

Continue ReadingCAZİP ADİGECE

HADAĞATLE ASKER

ŞHALAHO Abu Adige Mak Gazetesi, Eylül 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi 1948 yılı. Savaşın sonrası zor yıllar. Gıda ürünleri az, aralarında yok olanları daha çok. Kıyafetlerde aynı durumda; yarı çıplağız. Fakat…

Continue ReadingHADAĞATLE ASKER

BUNLAR SENİN İNSANLARIN

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi Çeviri: AÇUMIJ Hilmi 'Bilimsel progres bilimadamlarının çalışmaları ve onların eserlerinin değeri ile ölçümlenir.'  Lui Paster Bu özlü sözle tüm bilim ve bilimadamlarının gerçekleştirmesi gereken görevleri…

Continue ReadingBUNLAR SENİN İNSANLARIN

MEŞBEŞ́E İSHAK

Çeviri: MEFEĞÜIKHUE Şengül Мамырми непэ тэ тихэгъуашъхьэ ГухэкI гукъаор нэмыкIы къуап. Шъхьэфит фэхыгъэу гъашIэр зикъашъхьэм ШъмышIэу щытэп тыригугъапI Adıge halk yazarı Meşbeş́e İshak 28 Mayıs, 1931 yılında, şimdiki Krasnodar bölgesi…

Continue ReadingMEŞBEŞ́E İSHAK

BU GÜNE KADAR KAFDAĞI

Kafdağı Bu güne kadar Kafdağı'na okuyucuların katılımı en çok şiir çalışmalarıyla oldu. Dergiye şiirini gönderenler iki ayrı eğilim gösterdi. Bir kısmı mektuplarının arkasına bir-iki şiirini eklerken, diğer kısmı da çalışmalarını,…

Continue ReadingBU GÜNE KADAR KAFDAĞI

DİL VE TOPLUM

GHUNEKHO K. Özbay Dil toplumsal tecrübe mirasını kuşaktan kuşağa aktaran araçtır. Onun aracılığıyla tecrübelerin, yanılmaların sonuçlarının ne olabileceğini, yapılması gerekenlerin derlenip bir kuşaktan diğerine geçirilir. Toplumsal katılım yolu ile genç…

Continue ReadingDİL VE TOPLUM

PSAĞE

Ben resmen Adigece dil eğitimi ya da Adige dili eğitimi konusunda Adige kuruluşları tarafından, iktidardan ya da devletten bir istekte bulunulduğunu bilmiyorum. Yaptığımız en hayırlı şey Halk Eğitim Merkezleri'nde kurs…

Continue ReadingPSAĞE

DİL FELSEFESİ

Hazırlayan: Mehmet Ali Ceylan Dil Felsefesi'nin özellikle 20. yüzyılın başından başlayarak felsefenin temel ilgi alanı olduğunu görüyoruz. Site ve forumda dil felsefesinin gündeme getirdiği soru ve yanıtlar üzerine bir çok…

Continue ReadingDİL FELSEFESİ

QEBAR

AŞINE Hazret Boncuk kedi evden çıkmaya görsün Karabaş hemen peşine düşerdi Çifte atardı eşek her karşılaştığında Her gücü yeten atardı tokat Hayret ki hayret şimdi olana bakın “Hemen bin üzerime…

Continue ReadingQEBAR

MATTERHORN

İbrahim Sediyani -Bir dağ ki, insanların anadilleriyle büyümeleri gerektiğini hatırlatır; Bir dağ ki, kalbe giden yolun dilden geçtiğini öğretir; Bir dağ ki, her topluluğu anadiline sahip çıkmaya çağırır; Bir dağ…

Continue ReadingMATTERHORN

ADİGELERDE ZAMAN KAVRAMI

GHUNEKHO K. Özbay Adigeler zamanı değişen doğa şartlarına ve inançlarına uygun olarak belirlemişlerdir. Bu zamansal süreç Milat'tan önceki dönemlere değin uzanmaktadır. Adigelerin bu zamanla ilgili yapılanmaları bölgelerinin dışında; Anadolu, Mezopotamya,…

Continue ReadingADİGELERDE ZAMAN KAVRAMI

DİLLER

Agop Dilaçat Türk Dil Kurumu Yayınları Biraz daha batıya kaydığımızda, bugün Türk dil ve lehçelerinin alanına girmiş bir durumda, Kafkas dillerini buluruz. Bunlar önce Kuzey ve Güney olmak üzere ikiye…

Continue ReadingDİLLER

LEV NIKOLAYEVIC TOLSTOY

Nedime Cankat Kont Lev Nikolayevic Tolstoy 28 Ağustos 1828'de Tulainde Yasnaya Polyana'da doğdu. Annesini küçük yaşta kaybetti. Babası ve kardeşleriyle yaşadığı aile topraklarında Rus kırsal yaşamını erkenden tanımış oldu. On…

Continue ReadingLEV NIKOLAYEVIC TOLSTOY

LEYLA BEKİZ

Setenay Derman Abaza yazarı Bekiz Leyla 1929 yılında Kuzey Kafkasya'da Karaçay-Çerkes Özerk Bölgesinde bulunan Psevuç'e Dakhe adlı Abaza köyünde doğdu. Babasının adı BEKİZ Abubekir'dir. 1950 yılında yörenin ulusal okullarında orta…

Continue ReadingLEYLA BEKİZ

ABHAZ EDEBİYATI

Not: Aşağıdaki makaleyi değerli okuyucumuz Mehmet Ali Çağlar yollamıştır. Ancak yazarını yazmamış. E-mail adresinde sanıyoruz sorun var iletilerimizi geri dönüyor. Değerli okuyucumuzdan bu makalenin yazarını bize bildirmesini rica ediyoruz. Saygılarımızla.…

Continue ReadingABHAZ EDEBİYATI

BZEM Yİ PSEWUP1E

BRAM Alaudin Bzer zışıpsewure guer arı, şher arı. Gure şhere zimıem bzer sıdew zerihana! Bzer yiğepsewunew zıore yibze reretx, yibze rereguşaI. Çılem yabzecIere a dakhikhem wuguşaIeze wibze sidew wuğepsewuta? Adıgabzem…

Continue ReadingBZEM Yİ PSEWUP1E

SÖZ / GUŞIE

BRAM Alaattin Bayram Eğitimci 10 Aralık 2008 Eskiler kelam derlerdi söze. Kelam sözcüğü bildiğiniz gibi Arapça kökenli. Üç sesten oluşuyor: KLM. Kalem kelimesi de aynı köktenmiş gibi gelir insana; ancak…

Continue ReadingSÖZ / GUŞIE

ÖMER HİLMİ TSEY

YENEMUK M. Mahir Ömer Hilmi TSEY, 1898 yılında Halep Vilayetinin Harim Kazasına bağlı Reyhaniye (*) Nahiyesinde doğdu. İlk öğrenimini Reyhanlı’da yaptı. O dönemde Rüştiye, İdadî ve Sultanîde eğitim yapmak isteyenler…

Continue ReadingÖMER HİLMİ TSEY

GECİKMİŞ BİR CEVAP – “ADİGE (ÇERKES) DİLİNE KARAÇAY-MALKAR DİLİNDEN GEÇEN KELİMELER” ADLI YAZIYA CEVABİ BİR ELEŞTİRİDİR

Bram Alaudin Not: Bu makale, CircassianCanada Forumlarımızdaki Türkiye Türklerin mi? başlıklı konuyla ilişkili olarak; Cumhur rumuzuyla yazan katılımcımız tarafından gönderilmiştir. (CC)    Anlaşıldığı kadarıyla yazı “Kırım Dergisi, 2 (8), 1994, 26-29.ss.…

Continue ReadingGECİKMİŞ BİR CEVAP – “ADİGE (ÇERKES) DİLİNE KARAÇAY-MALKAR DİLİNDEN GEÇEN KELİMELER” ADLI YAZIYA CEVABİ BİR ELEŞTİRİDİR

SÖYLENCELERDE ADİGELERIN KÖKENİ – 1УЭРЫ1УАТЭМ ХЭТ АДЫГЭХЭМ Я КЪЕЖАП1Э

TEGULAN Yakup Temel (Тэгъулан Екъуб Тыркум) 12 haziran 2009   Cи  къызхэк1ыр  си уарода, Мысырыжым къыщожэ Сынежэнти зы выж закъуэи симы1э Мэш тэк1у зи1эхэр я пэш1эк1эм щ1офие Жы фий макъ…

Continue ReadingSÖYLENCELERDE ADİGELERIN KÖKENİ – 1УЭРЫ1УАТЭМ ХЭТ АДЫГЭХЭМ Я КЪЕЖАП1Э

İLK AYDINLARIMIZ

Ç’ARE Fatim Adige Mak, 27 Ocak 2009 Çeviri: ACHUMIJ Hilmi 20. yüzyılda yaşamız çığır açıcı Adige aydınları ile alakalı olarak düzenlenen ‘Aydınlığa Atılan Adımlar’ isimli sergi Adige Cumhuriyeti Ulusal Müzesi’nde…

Continue ReadingİLK AYDINLARIMIZ

ADİGE FOLKLORA ÖNSÖZ

Derleyen: K'ube Şaban Adighe Folklor,No.1,Paris,1959 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Adigeler ya da Çerkesler Kafkasya'nın en eski halklarından biridir. Bütün bir dünya bu gerçeği bilir. Adige folkloruna ilişkin birkaç kitap yayınlanmıştır,…

Continue ReadingADİGE FOLKLORA ÖNSÖZ