{"id":10428,"date":"2022-03-30T11:25:56","date_gmt":"2022-03-30T16:25:56","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10428"},"modified":"2022-03-31T15:48:24","modified_gmt":"2022-03-31T20:48:24","slug":"kafkasyanin-cografi-konumu-ve-stratejik-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kafkasyanin-cografi-konumu-ve-stratejik-onemi\/","title":{"rendered":"KAFKASYA\u2019NIN CO\u011eRAF\u00ce KONUMU VE STRATEJ\u0130K \u00d6NEM\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-24524\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/KAFKASYANIN-COGRAFI-KONUMU-VE-STRATEJIK-ONEMI-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"297\" \/><\/p>\n<p><b>Dr. Ufuk Tavkul<br \/>\n<\/b>www.caucasus.8k.com<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Karadeniz ile Hazar denizi aras\u0131nda Do\u011fu-Bat\u0131 paralelinde uzanan ve y\u00fcksekli\u011fi orta k\u0131s\u0131mlar\u0131nda be\u015f bin metreyi a\u015fan s\u0131rada\u011flar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde <i>Kafkaslar<\/i> ad\u0131yla tan\u0131nmaktad\u0131r. Orta\u00e7a\u011f \u0130slam gezginlerinin seyahatnamelerinde ve \u00e7e\u015fitli eski T\u00fcrk kaynaklar\u0131nda Kafkasya yada Kafkaslar ad\u0131na rastlanmaz. Kafkasya ad\u0131n\u0131n bir b\u00f6lge ad\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 19. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131na rastlar. Rus \u00c7ar\u0131 I. Petro d\u00f6neminde Petersburg\u2019da kurulan \u0130mparatorluk Bilimler Akademisinin bilim adamlar\u0131 Kafkasya ad\u0131n\u0131 ilk defa kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Kafkasya ad\u0131na ancak 1856 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrk kaynaklar\u0131nda rastlan\u0131r (K\u0131rz\u0131o\u011flu 1993: xv\u0131\u0131).<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Bug\u00fcn siyas\u00ee, co\u011fraf\u00ee, etnik yada k\u00fclt\u00fcrel s\u0131n\u0131rlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, kar\u015f\u0131m\u0131za birbirinden farkl\u0131 s\u0131n\u0131rlara sahip bir ka\u00e7 Kafkasya tan\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Co\u011frafyac\u0131lar Kafkasya\u2019y\u0131 Kuzey ve G\u00fcney olmak \u00fczere ikiye b\u00f6lm\u00fc\u015fler, b\u00f6lgenin tarih\u00ee, etnik, sosyolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 derinlemesine bilmeyen siyaset bilimcileri de bu b\u00f6l\u00fcnmeyi kabul ederek Kuzey Kafkasya-G\u00fcney Kafkasya isimlerini literat\u00fcre sokmu\u015flard\u0131r. Bu tarife g\u00f6re Kuzey Kafkasya denildi\u011finde, bug\u00fcn Rusya Federasyonu s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan s\u00f6zde \u00f6zerk Adige, Kara\u00e7ay-\u00c7erkesya, Kabardey-Balkarya, Kuzey Osetya, \u00c7e\u00e7enistan, \u0130ngu\u015fetya ve Da\u011f\u0131stan Cumhuriyetleri akla gelmektedir. Yine bu tarife g\u00f6re, G\u00fcney Kafkasya ise Azerbaycan, Ermenistan ve G\u00fcrcistan Cumhuriyetleri ile Abhazya, Acara, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f, Nah\u00e7ivan \u00d6zerk Cumhuriyetleri ve G\u00fcney Osetya b\u00f6lgesinden olu\u015fmaktad\u0131r.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Ancak masa ba\u015f\u0131nda uydurulmu\u015f olan Kuzey Kafkasya-G\u00fcney Kafkasya isimleri o b\u00f6lgenin tarih\u00ee, etnik, sosyolojik ve k\u00fclt\u00fcrel ger\u00e7eklerine uymamaktad\u0131r. Bilimsel a\u00e7\u0131dan ger\u00e7ekte tek bir Kafkasya vard\u0131r, o da bug\u00fcn pek \u00e7ok \u00e7evre taraf\u0131ndan Kuzey Kafkasya olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgedir. Fakat bu s\u0131n\u0131rland\u0131rma da eksik kalmaktad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn siyas\u00ee a\u00e7\u0131dan G\u00fcrcistana ba\u011fl\u0131 olan Abhazya ve G\u00fcney Osetya da etnik ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan Kafkasya&#8217;n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve tarih itibariyle de Kafkasya\u2019ya dahildir. G\u00fcney Kafkasya tabiri ise tamamen uydurmad\u0131r. Bu b\u00f6lgenin literat\u00fcrdeki as\u0131l ad\u0131 \u201cKafkas \u00d6tesidir\u201d. Ruslar\u0131n bu b\u00f6lgeye verdikleri \u201cZakavkaz\u201d, \u0130ngilizlerin verdikleri \u201cTranscaucasus\u201d, Osmanl\u0131 ve Araplar\u0131n verdikleri \u201cMavera-i Kafkasya\u201d adlar\u0131 G\u00fcney Kafkasya de\u011fil, Kafkas \u00d6tesi anlam\u0131ndad\u0131r (Tavkul 1997: 11).<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Dolay\u0131s\u0131yla Kafkasya \u201c<i>Kafkas Halklar\u0131<\/i>\u201d ad\u0131 verilen <i>Adige<\/i>, <i>Abhaz-Abazin<\/i>, <i>Kabardey<\/i>, <i> Kara\u00e7ay-Malkar<\/i>, <i>Oset<\/i>, <i>\u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f<\/i> ve <i> Da\u011f\u0131stan<\/i> halklar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 etnik ve k\u00fclt\u00fcrel co\u011frafyan\u0131n ad\u0131d\u0131r. Kafkas halklar\u0131 y\u00fczy\u0131llar boyunca ayn\u0131 co\u011frafyada benzer tarih\u00ee, etnik ve sosyo-k\u00fclt\u00fcrel \u015fartlar alt\u0131nda birbirlerinden etkilenmi\u015fler ve birbirleriyle kar\u0131\u015farak akraba topluluklar haline gelirken ortak bir Kafkas k\u00fclt\u00fcr\u00fc etraf\u0131nda birle\u015fmi\u015flerdir. Bu bak\u0131mdan, Kafkasya halklar\u0131 toplumsal yap\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kafkas \u00d6tesi milletlerinden olduk\u00e7a farkl\u0131 \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar. Tarih\u00ee, etnik ve sosyo-k\u00fclt\u00fcrel s\u0131n\u0131rlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu b\u00f6lgeyi Kuzey Kafkasya-G\u00fcney Kafkasya bi\u00e7iminde de\u011fil, <i>Kafkasya &#8211; Kafkas \u00d6tesi<\/i> bi\u00e7iminde tan\u0131mlamak ve de\u011ferlendirmek do\u011fru olacakt\u0131r.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Jeopolitik y\u00f6nden Kafkasya\u2019n\u0131n co\u011fraf\u00ee konumu Avrupa, Asya ve Afrika k\u0131talar\u0131n\u0131n aras\u0131na girmi\u015f olan ve be\u015f bin kilometre uzunlu\u011funda bulunan Akdeniz-Ege denizi-Marmara ve Bo\u011fazlar-Karadeniz ve Azak denizi gibi birbirine ba\u011fl\u0131 i\u00e7 denizlerin meydana getirdi\u011fi bir su koridorunun ucunda, ayn\u0131 zamanda Hazar denizi vas\u0131tas\u0131yla da Orta Asya\u2019ya ba\u011flanm\u0131\u015f bir konumdad\u0131r (Berkok 1958: 11).<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Kafkasya\u2019n\u0131n co\u011fraf\u00ee konumu etnolojik olu\u015fumlara ve geli\u015fmelere, tarihin ak\u0131\u015f\u0131na \u00e7ok etkili olmu\u015ftur. Tarih boyunca \u00f6nemini her devirde koruyan Kafkasya jeostratejik \u00f6nemini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam ettirmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Kafkasya halklar\u0131n\u0131n sosyo-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131 Kafkasya\u2019y\u0131 tarih boyunca d\u0131\u015far\u0131dan etkileyen \u00e7e\u015fitli kavim ve medeniyetlerle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Kafkasya\u2019ya kuzeyden gelen Kimmer ve \u0130skit gibi proto-T\u00fcrk kavimleri ile, Hun, Bulgar, Alan, Hazar, K\u0131p\u00e7ak gibi T\u00fcrk kavimleri, Karadeniz yoluyla bat\u0131dan gelen eski Yunan, Roma, Bizans, Ceneviz ticaret kolonileri, Anadolu ve \u00d6n Asya\u2019dan gelen \u00e7e\u015fitli medeniyetler Kafkas halklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrleri ile birle\u015ferek g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Kafkas etnik ve toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 \u015fekillendirmi\u015fler, Kafkas K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn meydana gelmesinde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015flard\u0131r (Tavkul 1997a: 140).<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Co\u011fraf\u00ee fakt\u00f6rler Kafkasya\u2019daki toplumsal olu\u015fumlar\u0131 bir dereceye kadar etkilemi\u015f ve sarp da\u011flar, derin vadiler ve geni\u015f d\u00fczl\u00fcklerle b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f geni\u015f bir co\u011fraf\u00ee sahada birbirlerinden farkl\u0131 pek \u00e7ok etnik grup ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 diller konu\u015fan bu etnik gruplar aras\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131k co\u011fraf\u00ee \u015fartlar\u0131n da etkisiyle gittik\u00e7e daha belirgin bir hal alm\u0131\u015f ve Kafkasya\u2019da \u00e7e\u015fitli dil ve leh\u00e7e gruplar\u0131 etraf\u0131nda birle\u015fmi\u015f bir \u00e7ok etnik grup yada halk meydana gelmi\u015ftir. Sosyal, siyas\u00ee, ekonomik sebeplere dayal\u0131 toplumsal hareketlilik Kafkasya halklar\u0131 aras\u0131nda etnik y\u00f6nden bir kar\u0131\u015f\u0131ma yol a\u00e7arken k\u00fclt\u00fcrlerin de birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131na ve zamanla birbirine benzer sosyo-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Neticede Karadeniz&#8217;den Hazar denizine kadar Kafkasya\u2019daki farkl\u0131 \u0131rklar ve etnik gruplar birbirleriyle kayna\u015f\u0131rken, ortak hayat felsefesi, benzer adet ve gelenekler, ortak tarih ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u015fuuru, ortak giyim-ku\u015fam ve folklordan olu\u015fan \u201c<i>Kafkas K\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/i>\u201d etraf\u0131nda birle\u015fmi\u015flerdir (Tavkul 1997 a: 167).<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Abhaz, Adige, Kara\u00e7ay-Malkar, Oset, \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f ve Da\u011f\u0131stan halklar\u0131n\u0131n etnik ve toplumsal yap\u0131lar\u0131n\u0131n analizini yapmadan, Kafkasya\u2019n\u0131n sosyolojik ger\u00e7eklerini idrak etmeden, Kafkas Halklar\u0131n\u0131 tan\u0131mak, aralar\u0131ndaki etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sebebini anlamak ve Kafkasya konusunda politikalar \u00fcretmek imkans\u0131zd\u0131r.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Rusya Federasyonunun g\u00fcney k\u0131sm\u0131nda yer alan Kafkasya co\u011fraf\u00ee a\u00e7\u0131dan bir Avrupa \u00fclkesidir. Kafkas s\u0131rada\u011flar\u0131 Kafkasya\u2019y\u0131 Kafkas \u00d6tesi\u2019nden ay\u0131r\u0131rken, Avrupa s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n da g\u00fcneydo\u011fu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Karadenizden Hazar denizine do\u011fru Kafkasya\u2019da yer alan cumhuriyetlerin etnik ve demografik yap\u0131lar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/span><\/span><b><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span lang=\"TR\"> <span style=\"font-size: small;\">Adige Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> 7600 km<sup>2<\/sup>lik bir sahay\u0131 i\u015fgal eden Adige Cumhuriyeti\u2019nin ba\u015fkenti Maykop \u015fehridir. Cumhuriyet n\u00fcfusunun % 70\u2019ini Ruslar, % 23\u2019\u00fcn\u00fc Adigeler meydana getirir. <\/span><\/span> <span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"> Adigelerin 1989 y\u0131l\u0131ndaki n\u00fcfuslar\u0131 124 bin ki\u015fidir.<\/span><\/span><b><span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span lang=\"DE\"> <span style=\"font-size: small;\">Kara\u00e7ay-\u00c7erkesya Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"> 14100 km<sup>2<\/sup>lik bir b\u00f6lgeyi kaplayan Kara\u00e7ay-\u00c7erkesya Cumhuriyeti\u2019nin ba\u015fkenti \u00c7erkessk \u015fehridir. Cumhuriyet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde Kara\u00e7ayl\u0131lar, Kabardeyler, Besleneyler, Abazalar, Nogaylar, Ruslar, Osetler ve Ukrayna Kazaklar\u0131 ya\u015famaktad\u0131rlar.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"> B\u00f6lge n\u00fcfusunun % 40\u2019\u0131n\u0131 Ruslar ve Kazaklar, % 35\u2019ini Kara\u00e7ayl\u0131lar, %10\u2019unu Kabardey ve Besleneyler, % 6\u2019s\u0131n\u0131 Abazalar, % 3\u2019\u00fcn\u00fc Nogaylar olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/span><\/span> <span style=\"font-size: small;\">1989 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re Kara\u00e7ayl\u0131lar 156 bin, Kabardey ve Besleneyler 50 bin, Abazalar 33 bin ki\u015fidir.<\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"TR\"> <span style=\"font-size: small;\">Kabardey-Balkarya Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> 12470 km<sup>2 <\/sup>bir sahada yer alan Cumhuriyetin ba\u015fkenti Nal\u00e7ik \u015fehridir. Cumhuriyet n\u00fcfusunun % 45\u2019ini Kabardeyler, % 37\u2019sini Ruslar, %10\u2019unu Malkarl\u0131lar olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/span><\/span> <span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"> 1989 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re Kabardeyler 394 bin, Malkarl\u0131lar 88 bin ki\u015fidir.<\/span><\/span><b><span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span lang=\"DE\"> <span style=\"font-size: small;\">Kuzey Osetya Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Alanya ad\u0131n\u0131 alan cumhuriyetin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 8000 km<sup>2\u2019<\/sup>dir. Ba\u015fkenti Vladikavkaz \u015fehri olan cumhuriyetin n\u00fcfusunun % 48\u2019si Oset, % 39\u2019u Rus, % 13\u2019\u00fc Kumuk, \u0130ngu\u015f ve G\u00fcrc\u00fclerden olu\u015fmaktad\u0131r. Osetlerin 1989 n\u00fcfusu 600 bin ki\u015fidir.<\/span><\/span><\/p>\n<p><strong><span lang=\"TR\"> <span style=\"font-size: small;\">\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> \u0130\u00e7kerya ad\u0131n\u0131 alan Cumhuriyetin ba\u015fkenti Grozni (Coharkala) \u015fehridir. Yakla\u015f\u0131k 13 bin km<sup>2<\/sup>\u2019lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olan cumhuriyetin n\u00fcfus yap\u0131s\u0131 \u00c7e\u00e7en-Rus sava\u015f\u0131 sebebiyle tam olarak tespit edilememi\u015ftir. \u00c7e\u00e7enlerin 1992 y\u0131l\u0131 n\u00fcfuslar\u0131 1 milyon ki\u015fidir.<\/span><\/span><b><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span lang=\"TR\"> <span style=\"font-size: small;\">\u0130ngu\u015f Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Ba\u015fkenti Nasran \u015fehri olan Cumhuriyet 6 bin km<sup>2<\/sup>\u2019lik bir b\u00f6lgeyi kaplamaktad\u0131r. 1989 y\u0131l\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re \u0130ngu\u015flar 237 bin ki\u015fidir.<\/span><\/span><b><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span lang=\"TR\"> <span style=\"font-size: small;\">Da\u011f\u0131stan Cumhuriyeti<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"><span style=\"font-size: small;\"> Ba\u015fkenti Maha\u00e7kala olan Da\u011f\u0131stan\u2019da pek \u00e7ok etnik grup bir arada ya\u015famaktad\u0131r. <\/span><\/span> <span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"> 1989 y\u0131l\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re Da\u011f\u0131stan halklar\u0131ndan Avarlar 604 bin, Lezgiler 466 bin, Darg\u0131lar 365 bin, Kumuklar 282 bin, Laklar 118 bin, Tabasaranlar 98 bin, Rutullar 20 bin, Tsahurlar 20 bin, Agullar 19 bin ki\u015fidir.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"> Kafkasya halklar\u0131n\u0131n n\u00fcfuslar\u0131 ile ilgili bilgilerimiz 1989 y\u0131l\u0131nda Sovyet d\u00f6neminde yap\u0131lan resmi n\u00fcfus say\u0131m\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na dayanmaktad\u0131r. Sovyetler Birli\u011finin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Rusya Federasyonu s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan Kafkasya halklar\u0131n\u0131n son n\u00fcfuslar\u0131 ile ilgili kesin bilgiler mevcut de\u011fildir. 1979 ve1989 y\u0131llar\u0131na ait n\u00fcfus say\u0131m\u0131 bilgilerinden yola \u00e7\u0131karak Kafkasya halklar\u0131n\u0131n on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7indeki n\u00fcfus art\u0131\u015f oranlar\u0131n\u0131 hesaplamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Buradan elde edilecek veriler Kafkasya halklar\u0131n\u0131n 1999 y\u0131l\u0131 tahmini n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 elde etmemize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo Kafkasya halklar\u0131n\u0131n 1979-1989 n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 ve on y\u0131ll\u0131k n\u00fcfus art\u0131\u015f oranlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak hesaplanan 1999 y\u0131l\u0131 tahmini n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 vermektedir.<\/span><\/span><b><span lang=\"DE\"><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span lang=\"DE\"> <span style=\"font-size: small;\">KAFKASYA HALKLARININ N\u00dcFUSLARI<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: xx-small;\"><span lang=\"DE\">1979-89\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\">1999<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: xx-small;\"><span lang=\"DE\"> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 1979\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\">1989\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0<span lang=\"DE\">Art\u0131\u015f Oran\u0131\u00a0 <\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\">Tahmini N\u00fcfus<\/span><\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Abaza\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/b> \u00a0<span lang=\"DE\">29<\/span>.<span lang=\"DE\">497\u00a0\u00a0 \u00a0<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 33<\/span>.<span lang=\"DE\">80<\/span>0<span lang=\"DE\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 14.6\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 38.736<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Abhaz\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0<\/b><span lang=\"DE\">90<\/span>.<span lang=\"DE\">915 \u00a0<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 102<\/span>.<span lang=\"DE\">938\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a013.2\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0<span lang=\"DE\">116.526<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Adige\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">108<\/span>.<span lang=\"DE\">711\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 124<\/span>.<span lang=\"DE\">941\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a014.9\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 143.557<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> \u00c7erkes \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\u00a0\u00a0 <\/b> <span lang=\"DE\"> 46<\/span>.<span lang=\"DE\">470\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 52<\/span>.<span lang=\"DE\">356\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a012.7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 59.005<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Kabardey\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">321<\/span>.<span lang=\"DE\">719\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 39<\/span>.<span lang=\"DE\">4651\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a022.7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 484.237<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Kara\u00e7ay\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">131<\/span>.<span lang=\"DE\">074\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 156<\/span>.<span lang=\"DE\">140\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a019.1\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 185.963<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Malkar \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">66<\/span>.<span lang=\"DE\">334\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 88<\/span>.<span lang=\"DE\">771\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a033.8\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 118.438<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Oset\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">541<\/span>.<span lang=\"DE\">893\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 597<\/span>.<span lang=\"DE\">802\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a010.3\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span> <span lang=\"DE\"> \u00a0659.376<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> \u00c7e\u00e7en\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">755<\/span>.<span lang=\"DE\">782\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 958<\/span>.<span lang=\"DE\">309\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a026.8\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 12151.36<\/span><span style=\"font-size: small;\"> (1)<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> \u0130ngu\u015f\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"DE\">186<\/span>.<span lang=\"DE\">198\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"DE\"> 237<\/span>.<span lang=\"DE\">577\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a027.6\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 303.148<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"DE\"> Ava<\/span><span lang=\"FR\">r\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"FR\">482<\/span>.<span lang=\"FR\">844\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"FR\"> 604<\/span>.<span lang=\"FR\">202\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a025.1\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 755.857<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"FR\"> Lezgi\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"FR\">382<\/span>.<span lang=\"FR\">611\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"FR\"> 466<\/span>.<span lang=\"FR\">833\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a022.0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span> <span lang=\"FR\"> \u00a0569.536<\/span><\/p>\n<p><b> <span lang=\"FR\"> Darg\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"FR\">287<\/span>.<span lang=\"FR\">282\u00a0\u00a0 <\/span> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span lang=\"FR\"> 365<\/span>.<span lang=\"FR\">797\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a027.3\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 465.660<\/span><\/p>\n<p><b>Kumuk\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/b>228.418\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 282.178\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a023.5\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 348.490<\/p>\n<p><b> Lak\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/b>100.148\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 118.386\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a018.2\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 139.932<\/p>\n<p><b> Tabasaran\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0<\/b>75.239\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 9.844\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a030.8\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 128.770<\/p>\n<p><b> Rutul\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b> 15.032\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 20.672\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a037.5\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a028.424<\/p>\n<p><b> Tsahur\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b> 13.478\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 20.055\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a048.8\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 29.842<\/p>\n<p><b> Agul\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b> 12.078\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 19.936\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a065.1\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 32.914<span style=\"font-size: small;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Bug\u00fcn Rusya Federasyonunda yer alan Kafkasyal\u0131 milletlerin toplam n\u00fcfusu alt\u0131 milyonu, sahip olduklar\u0131 topraklar\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 300 bin km<sup>2<\/sup>\u2019yi bulmaktad\u0131r.<\/span><strong><span style=\"font-size: small;\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size: small;\"> Kafkasya\u2019n\u0131n Jeopolitik Ve Stratejik \u00d6nemi<br \/>\n<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Kafkasya Rusya i\u00e7in Avrupa ile Orta Asya aras\u0131nda bir ge\u00e7i\u015f k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Karadeniz ve Hazar denizine k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131 sebebiyle Rusya\u2019n\u0131n Karadeniz \u2013 Bo\u011fazlar &#8211; Akdeniz yolu ile S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131na inebilmesine imk\u00e2n sa\u011flamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de, Rusya\u2019n\u0131n stratejik menfaatleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli bir jeopolitik b\u00f6lgedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"> Kafkaslar\u0131n da\u011fl\u0131k co\u011fraf\u00ee yap\u0131s\u0131 b\u00f6lgede \u00e7ok az alternatif yolun ve ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131na imk\u00e2n sa\u011flamaktad\u0131r. Kafkas s\u0131rada\u011flar\u0131 Kafkasya ile Kafkas \u00d6tesini, dolay\u0131s\u0131yla Rusya Federasyonu ile G\u00fcrcistan ve Azerbaycan\u2019\u0131 birbirinden ay\u0131r\u0131rken, birbiriyle ili\u015fkili b\u00f6lgeler aras\u0131nda direkt ula\u015f\u0131ma imk\u00e2n vermemektedir. \u00d6rne\u011fin birbirine kom\u015fu olan G\u00fcrcistan\u2019a ba\u011fl\u0131 Abhazya Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu\u2019na ba\u011fl\u0131 Kara\u00e7ay-\u00c7erkesya Cumhuriyeti aras\u0131nda do\u011frudan ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayacak bir karayolu bulunmamaktad\u0131r. Kafkasya\u2019dan Kafkas \u00d6tesine s\u0131rada\u011flar\u0131n \u00fczerinden a\u015farak ge\u00e7ebilen iki karayolundan biri Kuzey Osetya\u2019dan G\u00fcney Osetya\u2019ya ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayan Daryal ge\u00e7ididir. Bu yol Rusya Federasyonu\u2019ndan G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Tiflis\u2019e ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Da\u011f\u0131stan\u2019dan Azerbaycan\u2019a ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayan Derbend ge\u00e7idi ile de Rusya ve Kafkasya\u2019dan Azerbaycan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Bak\u00fc\u2019ye ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Bu durumda Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kafkasya\u2019da deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n stratejik \u00f6nemi artmakta ve Karadeniz sahilindeki Abhazya ile Hazar denizi k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Da\u011f\u0131stan \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Rusya\u2019n\u0131n h\u00e2lihaz\u0131rda Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 sebebiyle, Kafkasya\u2019da etnik Rus n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu Krasnodar, Rostov ve Stavropol b\u00f6lgelerinde istikrarl\u0131 yap\u0131n\u0131n korunmas\u0131 Rusya\u2019n\u0131n menfaatleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kafkaslarda meydana gelebilecek b\u00fcy\u00fck bir etnik \u00e7at\u0131\u015fma ve sava\u015f h\u00e2linde Rusya\u2019n\u0131n Karadeniz\u2019e \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 kaybetmesi durumunda, Karadeniz \u2013 Bo\u011fazlar \u2013 Akdeniz &#8211; S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 yolu ile s\u0131cak denizlere \u00e7\u0131kma imk\u00e2n\u0131 ortadan kalkacak ve Rusya d\u00fcnya pazarlar\u0131na \u00fcr\u00fcn ihrac\u0131nda b\u00fcy\u00fck zararlara ve kay\u0131plara u\u011frayacakt\u0131r. Karadeniz ve Kafkaslar\u0131n \u00f6zel jeostratejik konumu sebebiyle Rusya\u2019n\u0131n Kafkasya\u2019y\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla Karadeniz\u2019e \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 elinde bulundurmas\u0131 ona b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131k ve imk\u00e2n yaratmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>Karadeniz\u2019den Hint okyanusuna ula\u015fmak, Rusya\u2019n\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131ndaki St. Petersburg limanlar\u0131ndan ula\u015fmaktan 6 bin kilometre, Uzakdo\u011fu\u2019daki Nahodka liman\u0131ndan ise 8 bin kilometre daha yak\u0131nd\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n Karadeniz\u2019de, Kafkasya k\u0131y\u0131lar\u0131nda Novorossisk ve Tuapse olmak \u00fczere iki liman\u0131 mevcuttur. Her iki limanda da petrol tesisleri yer almaktad\u0131r. Eski Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminin en \u00f6nemli \u00fc\u00e7 liman\u0131ndan biri olan Novorossisk liman\u0131 Tsemesskaya K\u00f6rfezinde yer almaktad\u0131r ve 21-27 metre aras\u0131ndaki derinli\u011fi ile Ukrayna\u2019n\u0131n Odessa liman\u0131ndan ya da s\u0131\u011f Balt\u0131k limanlar\u0131ndan daha derindir. Daha da \u00f6nemlisi Novorossisk Bak\u00fc\u2019den ve Kazakistan\u2019dan gelen petrol boru hatlar\u0131n\u0131n Karadeniz\u2019e a\u00e7\u0131lma noktas\u0131nda yer almaktad\u0131r (Ruban 1997).<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Rusya\u2019n\u0131n Kafkasya\u2019daki petrol rezervlerinin % 34\u2019\u00fc Stavropol b\u00f6lgesinde, % 33\u2019\u00fc \u00c7e\u00e7enistan ve \u0130ngu\u015f Cumhuriyeti\u2019nde, % 27\u2019si Krasnodar b\u00f6lgesinde, % 5\u2019i Da\u011f\u0131stan\u2019da ve % 1\u2019i Kabardey-Balkarya Cumhuriyeti\u2019nde yer almaktad\u0131r.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Petrol ve do\u011falgaz rezervleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kafkasya Rusya i\u00e7in \u00e7ok fazla \u00f6nem ta\u015f\u0131masa da, Hazar petrollerinin bat\u0131ya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen muhtemel boru hatlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde yer almas\u0131 sebebiyle Kafkasya Rusya i\u00e7in paha bi\u00e7ilmez de\u011ferdedir. B\u00f6lgede ayn\u0131 zamanda petrol rafinerilerinin ve petrokimya tesislerinin yer almas\u0131 Rusya i\u00e7in stratejik ve ekonomik \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-AU\"> <b>1) <\/b>1994-1996 ve 1999-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda devam eden \u00c7e\u00e7en-Rus sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00c7e\u00e7enlerin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde n\u00fcfus kayb\u0131na u\u011frad\u0131klar\u0131 bilinmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7e\u00e7enlerin do\u011fal n\u00fcfus art\u0131\u015f oranlar\u0131na g\u00f6re tahmin edilen 1999 y\u0131l\u0131 n\u00fcfus tahminlerinin ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayaca\u011f\u0131, \u00c7e\u00e7en n\u00fcfusunun bug\u00fcn bir milyon ki\u015fi civar\u0131nda olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Ufuk Tavkul www.caucasus.8k.com Karadeniz ile Hazar denizi aras&#305;nda Do&#287;u-Bat&#305; paralelinde uzanan ve y&uuml;ksekli&#287;i orta k&#305;s&#305;mlar&#305;nda be&#351; bin metreyi a&#351;an s&#305;rada&#287;lar g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde Kafkaslar ad&#305;yla tan&#305;nmaktad&#305;r. Orta&ccedil;a&#287; &#304;slam gezginlerinin seyahatnamelerinde ve &ccedil;e&#351;itli eski T&uuml;rk kaynaklar&#305;nda Kafkasya yada Kafkaslar ad&#305;na rastlanmaz. Kafkasya ad&#305;n&#305;n bir b&ouml;lge ad&#305; olarak kullan&#305;lmas&#305; 19. y&uuml;zy&#305;l ba&#351;lar&#305;na rastlar. Rus &Ccedil;ar&#305; I. Petro d&ouml;neminde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10428","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10428"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24525,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10428\/revisions\/24525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}