![](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image6\/0360-20.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Fehim Ta\u015ftekin Viya\u00e7eslav \u00c7irikba.<\/p>\n Abhazya’n\u0131n Avrupa \u00d6zel Temsilcisi. 1990’dan beri Hollanda’da ya\u015fayan bir Abhaz ayd\u0131n\u0131. Leiden \u00dcniversitesi’nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve Adige-Abhaz-Ub\u0131h dil grubunun orijinal \u00e7at\u0131s\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kas\u0131m’\u0131n son g\u00fcn\u00fc Kafkas Vakf\u0131’nda kendisiyle sohbet etme imkan\u0131 bulduk.<\/p>\n \u00d6nce k\u00fc\u00e7\u00fck bir saptama yap\u0131yoruz: 11 Eyl\u00fcl s\u00fcrecinde Rusya’n\u0131n G\u00fcrcistan ve Abhazya’ya uzanma giri\u015fimleri \u00fczerine Amerika’n\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131 bir hat \u00e7ekti\u011fi s\u00f6yleniyor. “ABD, \u00c7e\u00e7enistan’da olup bitenlere g\u00f6z yumacak, Rusya da g\u00fcneyden elini \u00e7ekecek”. Yani Abhazya, G\u00fcrcistan’\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde m\u00fctalaa edilecek.<\/p>\n \u015eimdi Amerika, Abhaz-G\u00fcrc\u00fc sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koydu. AG\u0130T b\u00fcnyesindeki Minsk Grubu’nun e\u015f ba\u015fkan\u0131 Rudolf Perina ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Amerikan heyeti, 29 Kas\u0131m’da Abhazya’ya giderek G\u00fcrcistan i\u00e7erisinde otonom bir Abhazya modelini \u00f6nerdi. Perina, Suhum ile Tiflis aras\u0131nda yetki payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren BM belgesinin kabul edilmesini istedi. Dr.\u00c7irikba’ya \u00f6nce bu s\u0131cak geli\u015fmeyi sorarak ba\u015fl\u0131yoruz:<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7 BM belgesinin kabul\u00fc y\u00f6n\u00fcnde Abhazya’ya bask\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse neleri beklemeliyiz? \u00dclke 1995’den beri siyasi, ekonomik, seyahat ve ileti\u015fim ambargosu alt\u0131nda. Abhazya’ya daha fazlas\u0131 yap\u0131lamaz.<\/em><\/p>\n Amerika’n\u0131n Abhaz-G\u00fcrc\u00fc sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn 11 Eyl\u00fcl s\u00fcrecinde halledilmesi gereken problemler aras\u0131na katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yoruz.<\/p>\n “Amerika G\u00fcrcistan\u2019dan yana tav\u0131r alarak kendi perspektiflerini zay\u0131flatt\u0131, arac\u0131l\u0131k kabiliyetini s\u0131n\u0131rlad\u0131. Objektif olmas\u0131 gerekiyordu. Bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karsa arac\u0131 olamaz. ABD yada ba\u015fka \u00fclkelerin bir di\u011fer \u00fclkenin stat\u00fcs\u00fcn\u00fc belirlemesi imkans\u0131z. Buna ancak halklar karar verebilir.”<\/em><\/p>\n Amerika’ya ra\u011fmen Abhazya direnirse hangi riskleri hesaba katmak laz\u0131m?<\/p>\n “Bildi\u011finiz gibi Abhazya ile G\u00fcrcistan aras\u0131nda bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sava\u015f hali devam ediyor. Sava\u015f riski her zaman s\u00f6z konusu. \u015eayet b\u00f6yle bir durum olursa Abhazya kendini korumak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc imkan\u0131 seferber edecektir.”<\/em><\/p>\n Tabi \u00c7irikba, Abhazya ile G\u00fcrcistan’\u0131n kom\u015fu oldu\u011funu ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde birlikte ya\u015famak zorunda olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u0131srarla \u00e7iziyor. \u015eimdi siyaset kurdu Eduard \u015eevardnadze’nin maharetleriyle Suhum uzla\u015fmaz ve bar\u0131\u015f istemez taraf pozisyonuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. G\u00fcrc\u00fcler her platformda “bar\u0131\u015f i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fi unutal\u0131m” diyorlar. Bundan da do\u011fal olarak 1992’deki i\u015fgali ve onun getirdi\u011fi ac\u0131lar\u0131n unutulmas\u0131n\u0131n istendi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Ancak 1992-1993 sava\u015f\u0131n\u0131 Tiflis’e kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizlik i\u00e7inde olmalar\u0131n\u0131n bir referans\u0131 olarak g\u00f6steren Abhaz taraf\u0131n\u0131n, 6 y\u0131l boyunca G\u00fcrcistan ile anayasal bir \u00e7er\u00e7evede beraber olma se\u00e7ene\u011finin \u00f6n\u00fcne, kaybettikleri canlar\u0131n\u0131 ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 koyma e\u011filiminde olmad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yani Abhazya’n\u0131n federasyon ya da konfederasyon tarz\u0131ndaki \u00f6nerilerinin kar\u015f\u0131s\u0131na hep “\u00fcniter G\u00fcrcistan” yan\u0131t\u0131yla \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 as\u0131l sorun.<\/p>\n Bir \u00f6nceki sorumuzu yineliyoruz:<\/p>\n Abhaz halk\u0131 ambargo alt\u0131nda bir Abhazya’ya ne kadar daha tahamm\u00fcl edebilir?<\/p>\n “\u0130mkans\u0131z ve halledilemez olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz baz\u0131 \u015feylerin zaman zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine \u015fahit oluyoruz. Abhazya zaten 1993’den beri ‘de facto’ olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet. \u015eimdi ‘de facto’dan ‘de jure’ ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa ge\u00e7mek istiyor. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Abhaz halk\u0131n\u0131n kendi inanc\u0131 ve tercihidir. Sadece h\u00fck\u00fcmetin istedi\u011fi bir \u015fey de\u011fil. Bizim i\u00e7in en tehlikeli olan durum sava\u015f \u00f6ncesine d\u00f6nmektir. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in her \u015feyi yapar\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131z insanlar \u00f6lmedi, ar\u015fivlerimiz yak\u0131ld\u0131, akademisyenlerimiz zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fc. G\u00fcrc\u00fcler yaln\u0131zca sava\u015fm\u0131yorlard\u0131 ayn\u0131 zamanda t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z\u0131, tarihi birikimimize yok etmek istiyorlard\u0131. Abhazya tarih i\u00e7erisinde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu anda da b\u00f6yledir. \u015eimdi kom\u015fu olarak e\u015fit stat\u00fcde ili\u015fkiler istiyoruz.”<\/em><\/p>\n Abhazya’n\u0131n az da olsa nefes alabildi\u011fi kap\u0131 Rusya Federasyonu. Rusya hakikaten \u00c7e\u00e7enistan’\u0131n kendi egemenlik alan\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Abhazya’y\u0131 unutursa Suhum’un Tiflis kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan vazge\u00e7meyen duru\u015funda bir de\u011fi\u015fiklik olabilir mi?<\/p>\n “Abhazya uzla\u015fmaya haz\u0131r. Ama uzla\u015fman\u0131n olamayaca\u011f\u0131 tek husus var, o da Abhazya’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 meselesi. Biliyorsunuz 1999’da Abhazya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. 1993’teki sava\u015ftan sonra Abhazya hep a\u00e7\u0131k bir kap\u0131 b\u0131rakt\u0131 ve uzla\u015fma yollar\u0131n\u0131 arad\u0131. G\u00fcrcistan federasyon ya da konfederasyon gibi se\u00e7eneklerden hi\u00e7birine yana\u015fmay\u0131nca Abhazya son a\u015famada ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmek durumunda kald\u0131. Ama 6 y\u0131l G\u00fcrcistan’dan olumlu cevap bekledi. Yak\u0131n zamana kadar da G\u00fcrcistan bu tutumunu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu.” <\/em><\/p>\n Abhazya’n\u0131n Rusya ile entegrasyonu g\u00fcndeme ald\u0131\u011f\u0131 son g\u00fcnlerde Kremlin G\u00fcrcistan’\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 yineleyerek Suhum’a fazla g\u00f6z k\u0131rpmad\u0131. Rusya kap\u0131s\u0131n\u0131n Abhazya aleyhine daralmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir mi?<\/p>\n “B\u00f6yle bir \u015feyin olaca\u011f\u0131n\u0131 zannetmiyorum.” <\/em><\/p>\n \u00c7irikba, Rusya’n\u0131n Amerika ile Abhazya’ya ili\u015fkin bir mutabakata vard\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 payla\u015fm\u0131yor. Rusya’n\u0131n Abhazya politikas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fine ili\u015fkin izlenimleri ise zay\u0131f buluyor. Kodor’un Eyl\u00fcl ay\u0131nda Rus u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131ndan bombalanmas\u0131, G\u00fcrcistan’\u0131n buna sert tepki g\u00f6stermesi, hatta BDT’den \u00e7\u0131kmakla tehdit etmesinin ard\u0131ndan Gudauta \u00dcss\u00fc’n\u00fcn AG\u0130T 1999 \u0130stanbul Zirvesi’nde al\u0131nm\u0131\u015f olan karara ra\u011fmen beklenmedik bir \u015fekilde bo\u015falt\u0131lmas\u0131n\u0131 da normal s\u00fcrecin devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. Ancak Rusya 30 Haziran 2001 itibariyle bo\u015faltmas\u0131 gereken \u00fcsteki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirmek istemiyor ve bu s\u00fcreci Abhaz halk\u0131n\u0131n iste\u011fini gerek\u00e7e g\u00f6stererek uzatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Gudauta sonu\u00e7 itibariyle Abhazya topraklar\u0131 i\u00e7inde yer al\u0131yor. \u00c7irikba’ya sormaya devam ediyoruz:<\/p>\n Ambargolar nedeniyle Abhaz h\u00fck\u00fcmeti halk\u0131n\u0131 rahatlatacak bir at\u0131l\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftiremedi. Mevcut durumun de\u011fi\u015fmezli\u011fi bile a\u011f\u0131r bir bask\u0131 say\u0131lmaz m\u0131?<\/p>\n “Tam bir blokaj m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Di\u011fer \u00fclkelere \u00e7ay, t\u00fct\u00fcn, f\u0131nd\u0131k, kereste, k\u00f6m\u00fcr sat\u0131yoruz. Kuzey Kafkasya cumhuriyetleri ile ili\u015fkilerimiz var. S\u00f6z gelimi Kabardey Balkar ve Ad\u0131gey’de temsilcilikler a\u00e7t\u0131k. Rusya Federasyonu’ndan on binlerce turist geliyor. Her y\u0131l turist say\u0131s\u0131 artarak devam ediyor. Abhazya’n\u0131n \u00fczerindeki ambargoyu kald\u0131rd\u0131klar\u0131 takdirde 5 y\u0131l i\u00e7inde kendine gelecektir.” <\/em><\/p>\n BDT ambargosu 1995’den beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte. Ambargonun patent hakk\u0131 da asl\u0131nda Rusya’ya ait. Abhazya’y\u0131 kendi topraklar\u0131na katmak isteyen de Rusya, ambargoyu koyan da. \u00c7irikba’n\u0131n dedi\u011fine g\u00f6re Rusya, \u00c7e\u00e7enistan sava\u015f\u0131n\u0131 bahane ederek ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc uygulamay\u0131 yumu\u015fatma e\u011filiminde.<\/p>\n Rusya’n\u0131n ambargoyu fiilen delmesi ve uygulamay\u0131 yumu\u015fatmas\u0131 Abhazya’y\u0131 kendi topraklar\u0131na katma iste\u011finden vazge\u00e7mesi olarak yorumlanabilir mi? \u00c7irikba’n\u0131n cevab\u0131:<\/p>\n “Rusya’n\u0131n Abhazya’y\u0131 ilhak etme gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcncesinin oldu\u011funu sanm\u0131yorum.” <\/em><\/p>\n Kodor’daki olaylar\u0131n ard\u0131ndan Rusya ile entegrasyona gitmeyi dillendiren Abhaz h\u00fck\u00fcmetinin ger\u00e7ek niyeti neydi?<\/p>\n “Abhazya’n\u0131n girece\u011fi hi\u00e7bir ili\u015fti ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan vazge\u00e7me anlam\u0131 ta\u015f\u0131mayacakt\u0131r.”<\/em><\/p>\n Abhazya’n\u0131n Rusya’ya yana\u015fmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok \u00fclke a\u00e7\u0131s\u0131ndan endi\u015fe kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yoruz.<\/p>\n “Rusya ile Abhazya aras\u0131nda yak\u0131n ili\u015fkiler olursa ne olur?” diye cevap veriyor ve ekliyor:<\/p>\n “Dolay\u0131s\u0131yla Kuzey Kafkasya ile ili\u015fkiler geli\u015fmi\u015f olur. Abhazya kendini Kuzey Kafkasyal\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor.” <\/em><\/p>\n \u00c7irikba, Rusya’ya yak\u0131nla\u015fman\u0131n Abhazya’ya katk\u0131s\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131rken \u015funu da eklemeden edemiyor:<\/p>\n “G\u00fcrcistan’\u0131n tav\u0131rlar\u0131ndan Abhazya’y\u0131 g\u00fc\u00e7 ile geri almak istedi\u011fini anl\u0131yoruz. Fiziki sava\u015f tehdidi s\u00f6z konusu. Dolay\u0131s\u0131yla Abhazya’y\u0131 Rusya’ya iten de G\u00fcrcistan’\u0131n kendisidir. G\u00fcrcistan, Abhazya’y\u0131 ekonomik olarak da egemenli\u011fi alt\u0131na almak istiyor.” <\/em><\/p>\n Federasyon ya da konfederasyon olmayacaksa Abhazya, G\u00fcrcistan ile nas\u0131l bir ili\u015fki d\u00fczeyi yakalamay\u0131 hedefliyor?<\/p>\n “Abhazya hem G\u00fcrcistan ile hem di\u011fer devletlerle ili\u015fkilerini bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir zemine oturtmak istiyor. Bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan vazge\u00e7mek anlam\u0131 ta\u015f\u0131maz. G\u00fcrcistan \u015fimdi Rusya tipi bir yap\u0131 istiyor. Bu kabul edilemez. Zaten Abhazya kendisine e\u015fit stat\u00fc verilemeyece\u011fini anlay\u0131nca ba\u011f\u0131ms\u0131z kalmay\u0131 tercih etti. Ancak ortak bir tak\u0131m i\u015fbirli\u011fi alanlar\u0131 geli\u015ftirilebildi. Bunlar\u0131n artmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Mesela AB’nin destekledi\u011fi \u0130ngur’da ortak elektrik santrali projesi, \u015farap fabrikas\u0131 projesi, tren yolu ve otoyol projeleri var.” <\/em><\/p>\n Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler nas\u0131l bir Abhazya g\u00f6rmek istiyorlar? Sava\u015ftan bu yana d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde bir de\u011fi\u015fiklik oldu mu? \u015eirikba, \u0130ngiliz ve Alman makamlar\u0131yla Abhaz meselesinin iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde faydal\u0131 temaslarda bulunduklar\u0131n\u0131 ve \u00f6nemli mesafeler kat ettiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n “1995’te Avusturya’n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ‘Abhazya, G\u00fcrcistan \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda olsun’ \u015feklindeydi. Bunun art\u0131k de\u011fi\u015fti\u011fine \u015fahit oluyorum. Ge\u00e7en yaz Washington’da ABD yetkilileri ile temaslar\u0131m\u0131z oldu. 1993’teki ideolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n pragmatik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm. Yani Abhazya taraf\u0131na olan ilgi daha da art\u0131yor. Bakt\u0131lar ki d\u00fczen var. Fonksiyonel bir sistem, se\u00e7ilmi\u015f bir parlamento, bas\u0131n, e\u011fitim kurumlar\u0131 yani i\u015fleyen bir devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler. Orada demokratik bir sistemin oldu\u011funu g\u00f6zlemliyorlar.Bu da tav\u0131rlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine neden oldu.” <\/em><\/p>\n Bir husus daha. \u00c7okuluslu petrol \u015firketleri Kafkasya’ya boru hatlar\u0131 d\u00f6\u015femek istiyor. Yat\u0131r\u0131m i\u00e7in b\u00f6lgenin istikrara kavu\u015fmas\u0131 \u015fart. G\u00fcrc\u00fc-Abhaz sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc lobi bask\u0131s\u0131 var. \u00c7irikba’ya s\u00f6z konusu lobi gruplar\u0131ndan gelecek bask\u0131lar\u0131n Abhaz-G\u00fcrc\u00fc sorununa nas\u0131l bir y\u00f6n kataca\u011f\u0131n\u0131 sorduk:<\/p>\n “Bar\u0131\u015f olmazsa projeler de olmaz. Ancak yeterince tazyik var. Tazyikler nedeniyle sorun \u00e7\u00f6z\u00fcmlenseydi \u015fimdiye kadar bu \u00e7oktan ger\u00e7ekle\u015firdi. Ama tazyikler daha \u00e7ok Abhazya \u00fczerinde. D\u0131\u015fardan \u00e7\u00f6z\u00fcm empoze etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.” <\/em><\/p>\n \u015eevardnadze sonras\u0131 G\u00fcrcistan i\u00e7in \u00c7irikba’n\u0131n gelecek senaryosu ise \u015f\u00f6yle:<\/p>\n “G\u00fcrcistan’da ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k e\u011filimleri artacak. Merkez-ka\u00e7 kuvvetler g\u00fc\u00e7lenecek. Bir kaos ortam\u0131 ile y\u00fczle\u015fecekleri kesin. Merkezi yap\u0131 da\u011f\u0131lacak.” <\/em><\/p>\n Peki bu durumdan daha milliyet\u00e7i, daha bask\u0131c\u0131 politik e\u011filimlerin bask\u0131n \u00e7\u0131kma ihtimali y\u00fcksek de\u011fil mi? G\u00fcrcistan i\u00e7 politika dengeleriyle bar\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015faramazsa bu da\u011f\u0131lm\u0131\u015fl\u0131ktan kurtulmak i\u00e7in yeniden merkezile\u015fme trendine girmeyecek mi? Bu Abhazya politikas\u0131n\u0131n sertle\u015fmesi ve yeni bir sava\u015f riski de\u011fil mi?<\/p>\n “Tabi bu bir ihtimal. Ama unutmayal\u0131m ki Acarya ve G\u00fcney Osetya problemi de var, yaln\u0131zca Abhazya de\u011fil. G\u00fcrcistan’\u0131n g\u00fcneyinde Ermeni, g\u00fcneydo\u011fusunda Azeri n\u00fcfusuyla sorunlar\u0131 var. G\u00fcrc\u00fc halk\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bakarsan\u0131z \u015fu tablo \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131n\u0131za: Otonom bir Abhazya, otonom bir Acarya ve bir tarafta da G\u00fcrc\u00fc h\u00fck\u00fcmeti. \u00dc\u00e7 h\u00fck\u00fcmet var, yani “de facto” bir federasyon s\u00f6z konusu. Ama G\u00fcrcistan anayasas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00fcniter bir devlet s\u00f6z konusu. Federasyon yok, kald\u0131 ki konfederasyon bir ihanet olarak kabul edilir. Bu bir paradoks. Merkezi h\u00fck\u00fcmet federasyonu kabul edemiyor. G\u00fcrcistan’\u0131n multi-etnik bir yap\u0131 oldu\u011funu kabul edememek gibi bir psikolojik sorunu var.”<\/em><\/p>\n “Etnik kompozisyona bakacak olursak n\u00fcfusunun y\u00fczde 30’u G\u00fcrc\u00fc de\u011fil. Parlamentoya bak\u0131n ‘G\u00fcrc\u00fcler i\u00e7in G\u00fcrcistan’ foto\u011fraf\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz. Yani G\u00fcrcistan’\u0131n yeniden yap\u0131lanma i\u00e7erisine girmesi gerekiyor. Cazibe merkezi olacak ki birlik sa\u011flanabilsin. Bu sadece Abhazlar i\u00e7in de\u011fil herkes i\u00e7in ge\u00e7erli. Son be\u015f y\u0131l i\u00e7inde 1 milyon G\u00fcrc\u00fc G\u00fcrcistan’\u0131 terk etti. Ba\u015fka \u00fclkelerden kendi toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamalar\u0131n\u0131 isteyen bir devletin i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu var\u0131n siz tahayy\u00fcl edin. Bu durum \u00e7\u00f6z\u00fcme olan mesafeyi daha da uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor. Abhazya’y\u0131 \u00e7ekebilmek i\u00e7in G\u00fcrcistan’\u0131n cazibe merkezi olmas\u0131 gerekiyor. G\u00fcrcistan’\u0131n nesi i\u00e7in gidece\u011fiz?” <\/em><\/p>\n Ya Abhazya’n\u0131n gelece\u011fi…<\/p>\n “Zor olsa da Abhazya devlet olarak bir \u015fansa sahip.” <\/em><\/p>\n G\u00fcrcistan’\u0131n NATO’ya girme \u015fans\u0131 \u00c7irikba’n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde teorik olarak m\u00fcmk\u00fcn ancak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 5 y\u0131l i\u00e7inde ufukta birle\u015fme g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. \u00c7irikba, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda yok edilen tarihi Abhaz ar\u015fivini yeni nesillere tekrar kazand\u0131rmak i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Hollanda’da Abhazya Uluslararas\u0131 Dok\u00fcmantasyon ve Enformasyon Merkezi (IDICA)’ni kurdu. Yak\u0131lmaktan kurtulan ar\u015fiv malzemelerinin elektronik ortama ta\u015f\u0131mak ve yedeklemek ilk hedef. Bir saatte yok olan y\u00fczy\u0131llar\u0131n birikiminden en az\u0131ndan arda kalanlar\u0131 kaybetmemek i\u00e7in uzun soluklu bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f gerekiyor.<\/p>\n K\u0131sacas\u0131 \u00c7irikba’n\u0131n i\u015fi zor…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fehim Taştekin Ajans Kafkas Genel Koordinatörü Önsöz Viyaçeslav Çirikba. Abhazya’nın Avrupa Özel Temsilcisi. 1990’dan beri Hollanda’da yaşayan bir Abhaz aydını. Leiden Üniversitesi’nde öğretim üyesi ve Adige-Abhaz-Ubıh dil grubunun orijinal çatısı üzerine çalışıyor. Kasım’ın son günü Kafkas Vakfı’nda kendisiyle sohbet etme imkanı bulduk. Önce küçük bir saptama yapıyoruz: 11 Eylül sürecinde Rusya’nın Gürcistan ve Abhazya’ya uzanma […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10564","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10566,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10564\/revisions\/10566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>Ajans Kafkas Genel Koordinat\u00f6r\u00fc
\n
\n\u00d6ns\u00f6z
\n<\/strong><\/p>\n
\n“Abhazya’ya daha fazla ne yapabilirler ki? <\/em><\/p>\n