{"id":10604,"date":"2019-03-18T15:58:35","date_gmt":"2019-03-18T20:58:35","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10604"},"modified":"2019-03-18T15:58:35","modified_gmt":"2019-03-18T20:58:35","slug":"cerkes-halkinin-anlamli-gunleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/cerkes-halkinin-anlamli-gunleri\/","title":{"rendered":"\u00c7ERKES HALKININ ANLAMLI G\u00dcNLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2018-Images\/206.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><b>An\u0131l Sevim<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Ridade\u2019nin g\u00f6\u011fs\u00fcne d\u00fc\u015fman han\u00e7eri saplanmadan \u00f6nce de var olduk bizler, II. Alexander bizi g\u00fczel topraklardan koparacak, veda \u00e7anlar\u0131n\u0131n ipine h\u0131\u015f\u0131mla as\u0131ld\u0131ktan sonra da. Hala \u00c7erkes&#8217;tik Tsey Mahmut bir \u015fuursuz mermiye teslim oldu\u011fu g\u00fcn, i\u00e7lilerin i\u00e7lisi Gh\u0131bzeleri Onun i\u00e7in y\u00fcre\u011fimizde dile getirecek kadar. \u00d6z\u00fcm\u00fczden bir \u015feyler kaybetmedi\u011fimize inand\u0131r\u0131ld\u0131k ve inand\u0131k, \u201cAnayurt ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131nda de\u011filse de, i\u00e7imizde.\u201d dedik. Yorulmad\u0131k, Alt\u0131n Post\u2019u aramaya devam ettik Abhazya\u2019n\u0131n k\u00f6\u015fesinde, buca\u011f\u0131nda. G\u00fcn geldi sevindik, \u00c7\u0131\u011f\u0131vu\u00e7\u2019un dans\u0131na e\u015flik ettik Ad\u0131gey\u2019de, dallar\u0131n\u0131 s\u00fcsledik. Bizde bilin\u00e7 vard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc, benli\u011fimizde hep bir ulus oldu\u011fumuzun ve ileride de birle\u015fik bir ulus olabilece\u011fimizin kat\u0131ks\u0131z bilinci&#8230;<\/p>\n<p>Biz, \u00c7erkes\u2019tik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n kutlayabilecekleri ve anabilecekleri \u00f6zel g\u00fcnleri derlerken, etnik kimli\u011fe sahip bir halk olarak ayn\u0131 zamanda da \u201culus\u201d niteli\u011fini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc fark\u0131ndayd\u0131k, ulus s\u0131fat\u0131na sahip olabilmek i\u00e7in yaln\u0131zca bir etnik kitle olmak yeterli de\u011fildir. Kitle, uzak tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek yo\u011fun ve \u00f6zg\u00fcn bir k\u00fclt\u00fcr potansiyelini \u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde bar\u0131nd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Ulus olman\u0131n temelini olu\u015fturan k\u00fclt\u00fcrdeki \u00f6zg\u00fcnl\u00fck ve yo\u011funluk ise t\u00fcm Kuzey Kafkasyal\u0131 kavimlerde ku\u015fkusuz bu \u00f6zellik mevcuttu. Nart dergisi olarak bu bilin\u00e7le kalemi ve ka\u011f\u0131d\u0131 elimize ald\u0131k, mensubu oldu\u011fumuz Kuzey Kafkasya halklar\u0131n\u0131n hem da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 diaspora co\u011frafyas\u0131nda, hem de otoktan\u0131 oldu\u011fu \u00f6z topraklar\u0131nda bug\u00fcn and\u0131klar\u0131 ya da kutlad\u0131klar\u0131, ileride de anabilecekleri ya da kutlayabilecekleri \u00f6zel anlam te\u015fkil eden g\u00fcnleri derleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na giri\u015ftik. Bu ara\u015ft\u0131rmada g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok \u00f6nemli nokta oldu\u011funa san\u0131yoruz. Ancak bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, ileride giri\u015filecek daha kapsaml\u0131 ve bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara kaynak olabilmesi bile bizleri \u00e7ok mutlu edecektir. Derleme s\u00fcresince bize rehberlik eden b\u00fcy\u00fcklerimize \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131z\u0131 sunar\u0131z.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><b>\u00c7erkeslerde Nevruz<\/b><\/p>\n<p>\u0130lkbahar\u0131n geli\u015fi, yayg\u0131n olarak \u201cNevruz\u201d ad\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyan\u0131n hemen her b\u00f6lgesinde co\u015fkulu etkinliklerle kutlanmakta. Kutlama \u015fekli onu kutlayan ulusun k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fmekte olan bahar kutlamalar\u0131n\u0131n, bug\u00fcn \u00e7o\u011fumuz taraf\u0131ndan bilinmese de, biz Kuzey Kafkasyal\u0131 halklar \u00f6zelinde de \u00f6nemli bir konumu ve ge\u00e7mi\u015fi var. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n Anayurt topraklar\u0131nda y\u00fczy\u0131llar boyunca g\u00f6rkemli \u015fenliklerle \u201cmerhaba\u201d dedikleri bahara biz s\u00fcrg\u00fcn \u00c7erkeslerinin pek de heyecanla bakt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Muhtemeldir ki bu, s\u00fcrg\u00fcnle beraber gelen benzersiz ac\u0131lar\u0131n ve uzun vadede \u015fekil bulan k\u00fclt\u00fcrel dejenerasyonun do\u011furdu\u011fu talihsiz bir kay\u0131p. Ancak hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7in ge\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bizim de \u00c7erkesler olarak Nevruz\u2019u kendi folklorik konseptimiz \u00e7er\u00e7evesinde diasporada kutlamam\u0131z i\u00e7in ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f say\u0131lmaz. \u00c7erkes eski takvimlerinde Adigece\u2019de \u201cVa\u011foba\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan tak\u0131my\u0131ld\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fc olarak al\u0131nmaktayd\u0131. Bu tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki konumuna g\u00f6re \u00c7erkesler eski \u00e7a\u011flarda 21-22 Mart\u2019\u0131 \u0130lkbahar\u2019\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 (Nevruz), 21-22 Temmuz\u2019u yaz\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, 21-22 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc ise Sonbahar\u2019\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul etmi\u015flerdi. Mart ay\u0131n\u0131n yirmi birinci g\u00fcn\u00fcnde \u00c7erkes mitlerine g\u00f6re Va\u011foba, uyumakta oldu\u011fu topraktan \u00e7\u0131kar ve herkese g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Va\u011foba\u2019n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla da k\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131n yerini \u0130lkbahar\u2019a b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olurdu. Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde mevcut olan bu mevsim d\u00f6n\u00fcm\u00fc tarihleri, bug\u00fcn eskiden oldu\u011fu gibi co\u015fkulu bi\u00e7imde kutlanabilir. Bu kutlamalar\u0131 daha anlaml\u0131 ve \u00c7erkes Halklar\u0131\u2019na \u00f6zel k\u0131lmak i\u00e7in de belirli bir \u00f6zel isim tan\u0131mlamas\u0131 alt\u0131nda yapmal\u0131y\u0131z.. \u00d6rne\u011fin; bu bahar kutlamalar\u0131n\u0131 \u201cNevruz\u201d ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6zelle\u015ftiren etnik topluluklar gibi \u00c7erkesler de kutlamalar\u0131na \u201cVa\u011foba\u2019n\u0131n Topraktan \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d gibi bir isimler vererek geleneksel ve \u00c7erkeslere \u00f6zel etkinlik formuna sokabilirler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\nBahar\u0131n geli\u015fi gibi \u00c7erkes eski takvimlerine g\u00f6re kutlanabilirli\u011fi olan di\u011fer \u00f6nemli periyodlar <\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">\u011eetxejon\u0131\u011fu :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> \u0130lk Bahar\u2019da \u00e7ift s\u00fcrme zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini belirten d\u00f6nem.<br \/>\n<b>Mel\u0131lfe\u011fu : <\/b>Takvime g\u00f6re koyunlar\u0131n kuzulad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem.<br \/>\n<b>X\u0131n\u0131\u011fu :<\/b> Orak-ekin bi\u00e7me zaman\u0131.<br \/>\n<b>On\u0131\u011fu : <\/b>Harman zaman\u0131.<br \/>\n<b>Gej\u0131y : <\/b>Past\u0131rma yaz\u0131<br \/>\n<b>T\u0131\u011fegaz : <\/b>\u00c7erkes takvimine g\u00f6re g\u00fcne\u015f d\u00f6n\u00fcm\u00fc.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<b>\u00c7erkeslerde Y\u0131lba\u015f\u0131<br \/>\n<\/b><br \/>\nH\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n mitoslarla s\u00fcsl\u00fc Noel\u2019i gibi, Kuzey Kafkasyal\u0131 halklar\u0131n da bug\u00fcn gene pek az\u0131m\u0131zca bilinen bir y\u0131lba\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc var. 23 Mart g\u00fcn\u00fc, \u00c7erkes halk takvimine g\u00f6re yeni y\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul ediliyor. \u00c7erkes mitleri bug\u00fcnden topra\u011f\u0131n canland\u0131\u011f\u0131, yaz mevsiminin k\u0131\u015f\u0131 yendi\u011fi, k\u0131\u015f ve yaz\u0131n birbirlerinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak bahsediyor. Yeni y\u0131la at\u0131lan ad\u0131m olan 23 Mart, s\u00fcrg\u00fcn \u00f6ncesi d\u00f6nemde Kuzey Kafkasyal\u0131 kavimlerce muhte\u015fem ve olabildi\u011fine heyecanl\u0131 bir atmosfer i\u00e7inde kutlanm\u0131\u015f as\u0131rlar boyu. 22 Mart ak\u015fam\u0131 halka haber ula\u015ft\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc \u201ctellal\u201d, bir at\u0131n (ya da olaya daha e\u011flenceli bir hava vermek amac\u0131yla) bir kat\u0131r\u0131n \u00fczerinde her yeri dola\u015f\u0131r ve t\u00fcm insanlara yeni y\u0131l\u0131n geldi\u011fini haber verirdi. Sonras\u0131nda t\u00fcm halk\u0131n bayram\u0131n\u0131 kutlayarak, hepsini ertesi g\u00fcn g\u00fcne\u015f do\u011fmadan hemen \u00f6nce kutsal nitelikteki \u201cdans eden a\u011fa\u00e7\u201d olarak bilinen \u201c\u00c7\u0131\u011f\u0131vu\u00e7\u201d un yan\u0131na toplanmaya davet ederdi. T\u00fcm halk bu \u00e7a\u011fr\u0131ya uyarak tam o vakitte ellerinde me\u015falelerle \u00c7\u0131\u011f\u0131vu\u00e7\u2019un yan\u0131nda bir araya gelirlerdi. Hepsi, yanlar\u0131nda getirdikleri renk renk bez par\u00e7alar\u0131 ve daha ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u015feylerle \u00c7\u0131\u011f\u0131vu\u00e7\u2019u s\u00fcslerler. S\u00fcsleme i\u015fleminin ard\u0131ndan, toplulu\u011fun Thamade\u2019si say\u0131lan ve hitap yetene\u011fi iyi olan bir ya\u015fl\u0131, bir elinde B\u2019asta ve di\u011fer elinde Maks\u0131ma dolu bje oldu\u011fu halde a\u011fac\u0131n \u00f6n\u00fcnde toplulu\u011fa huaho (Dua, iyi niyet, temenni) yapard\u0131. Huaho sonunda as\u0131l e\u011flence ba\u015flar, yenir, i\u00e7ilir, dans edilirdi. E\u011flencelere t\u00fcm halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011fu \u201cwuig\u201d ile son verilirdi ve b\u00f6ylece yeni y\u0131la kar\u015f\u0131 ilk g\u00f6rev yerine getirilmi\u015f olurdu. B\u00f6yle bir y\u0131lba\u015f\u0131 etkinli\u011finin, sembolik anlamda da olsa t\u00fcm T\u00fcrkiye \u00c7erkeslerinin, hatta t\u00fcm d\u00fcnya \u00c7erkeslerinin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir toplulukla kutlanabilmesinin \u00e7ok kolay olmayacaksa da, s\u00f6ylence ve geleneklerimizin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek. \u0130lk etapta lokal bazda (\u00f6rn:k\u00f6ylerde) yap\u0131lacak bu y\u0131lba\u015f\u0131 kutlamalar\u0131n\u0131n, zaman i\u00e7inde daha yo\u011fun kat\u0131l\u0131ml\u0131 ve b\u00f6ylelikle daha ses getiren bir hal almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\nAkrabalar G\u00fcn\u00fc<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"><\/p>\n<p>14-15 Haziran 1997 tarihlerinde Uzuntarla ve Ketence k\u00f6ylerinde kutland\u0131. 1864 s\u00fcrg\u00fcn\u00fc sonucunda par\u00e7alanan ve birbirinden kilometrelerce uzak yerle\u015fim yerlerinde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek durumunda kalan aile bireylerinin tekrar bir araya getirilmesi, d\u00fczenlenmi\u015f olan bu Akrabalar G\u00fcn\u00fc\u2019nde esas olarak hedeflenmi\u015fti. Hedeflenen ama\u00e7ta da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131l\u0131 olundu. Bir benzerinin Ad\u0131ge Cumhuriyeti\u2019nde de hala kutlanmakta oldu\u011fu Akrabalar G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve y\u00fcksek kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131labilir. Her sene farkl\u0131 bir k\u00f6y\u00fcm\u00fczde d\u00fczenlenecek olan b\u00f6yle bir organizasyon, hem y\u0131llarca birbirini g\u00f6rmemi\u015f ayn\u0131 aile mensubu \u00c7erkesleri birle\u015ftirmede, hem de d\u00fczenlendi\u011fi k\u00f6y\u00fcn tan\u0131nmas\u0131nda ve k\u00f6y halk\u0131n\u0131n di\u011fer \u00c7erkesler ile payla\u015fma ve kayna\u015fma ortam\u0131 yaratmas\u0131nda \u00e7ok fayda sa\u011flayabilir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\nKafkas\u2019\u0131n \u00c7i\u00e7ekleri<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"><\/p>\n<p>25 Nisan 1997 tarihinde Adige Cumhuriyeti\u2019nin ba\u015fkenti Maykop\u2019ta \u201cKafkas\u2019\u0131n \u00c7i\u00e7ekleri Dizisi\u201d ismi alt\u0131nda bir m\u00fczik festivali d\u00fczenlendi. Kuzey Osetya, Kabardey, Kara\u00e7ay, Krasnodar ve Stavropol\u2019den \u00e7ok say\u0131da sanat\u00e7\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131 olan festival ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde sonland\u0131r\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de de b\u00f6yle bir organizasyon d\u00fczenlenebilir, hatta gelenekselle\u015ftirilebilir. B\u00f6ylelikle k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fczik alt dal\u0131n\u0131n asimilasyonu ve deformasyonunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi anlam\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f olur.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">Azhvala \u015eenli\u011fi<br \/>\n<\/span> <\/b><br \/>\n<span style=\"font-size: small;\">\u201cAzhvala\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Abazaca\u2019da \u201cen b\u00fcy\u00fck akraba\u201d anlam\u0131na geliyor. Bu \u015fenlik 1997 y\u0131l\u0131nda Eski\u015fehir\u2019in Musa\u00f6z\u00fc K\u00f6y\u00fc\u2019nde d\u00fczenlenmi\u015fti. \u015eu an geleneksel yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnen bu \u015fenli\u011fin t\u00fcm \u00c7erkesler genelinde kutlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\nAlt\u0131n Post<\/span><\/b><br \/>\n<span style=\"font-size: small;\"><br \/>\nAbhazlar \u00f6zelinde ya da t\u00fcm \u00c7erkesler genelinde; de\u011ferli tarih\u00e7i, arkeolog, antropolog ve di\u011fer bilim adamlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanarak efsanevi \u201cAlt\u0131n Post\u201d u ve \u201cKral Helios\u201d d\u00f6nemini konu alan sempozyumlar vs. d\u00fczenlenebilir.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn \u0130lk Ad\u0131m\u0131<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"><\/p>\n<p>1 A\u011fustos 1998, t\u00fcm d\u00fcnya \u00c7erkesleri i\u00e7in \u00e7ok anlaml\u0131 bir g\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Kosova\u2019da ya\u015famakta olan Adige soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n, Adige Cumhuriyeti\u2019ne resmi ve kesin d\u00f6n\u00fc\u015flerini kitlesel olarak yapt\u0131klar\u0131 g\u00fcnd\u00fcr 1 A\u011fustos. Y\u0131llarca her Kuzey Kafkasyal\u0131n\u0131n yaln\u0131zca hayallerini s\u00fcsleyebilmi\u015f olan Anayurt\u2019a kitlesel geri d\u00f6n\u00fc\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesinin prati\u011fe d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn olarak her sene 1 A\u011fustos co\u015fkulu etkinliklerle kutlanabilir, daha b\u00fcy\u00fck bir kitlesel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn tohumlar\u0131n\u0131n at\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tart\u0131\u015fma ortamlar\u0131 olu\u015fturulabilir. B\u00f6ylelikle bu g\u00fcne verdi\u011fimiz anlam\u0131 g\u00f6stermi\u015f oluruz.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">Guaze Gazetesi<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"><\/p>\n<p>1911 y\u0131l\u0131nda yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flayan Guaze Gazetesi, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 \u00c7erkes k\u00f6kenli Osmanl\u0131 vatanda\u015flar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir mecmua olarak \u00c7erkeslerin diasporadaki yaz\u0131n tarihinde bir ba\u015flang\u0131\u00e7 te\u015fkil etmi\u015ftir. Bug\u00fcn Kuzey Kafkasyal\u0131lara y\u00f6nelik yay\u0131n yapan t\u00fcm yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n birle\u015fip, ortakla\u015fa ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri bir etkinlikle an\u0131labilir.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">Genosit Kabul\u00fc<\/span><\/b><br \/>\n<span style=\"font-size: small;\"><br \/>\nAdige Cumhuriyeti-Xase\u2019nin karar\u0131 uyar\u0131nca 29 Nisan 1996 tarihinde Rusya Federasyon Meclisi ve Devlet Duma\u2019s\u0131na; Rus-Kafkas sava\u015flar\u0131 sonucunda \u00c7erkes halk\u0131na Genosit uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. \u00d6nerge ilk sunuldu\u011funda kabul g\u00f6rmediyse de daha sonra Rusya Federasyonu eski ba\u015fkan\u0131 Boris Yeltsin\u2019in deklarasyonu sonucunda kabul edilmi\u015fti. \u00c7erkes soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n do\u011frulunun resmi olarak da kesinle\u015fti\u011fi tarih olarak \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 29 Nisan g\u00fcnleri, t\u00fcm d\u00fcnya \u00c7erkeslerince kutlanabilir.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">\u00c7e\u00e7en-Rus Bar\u0131\u015f\u0131<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"><\/p>\n<p>1997 y\u0131l\u0131n\u0131n 12 May\u0131s\u2019\u0131nda \u00c7e\u00e7enya ve Rusya aras\u0131nda diplomatik bar\u0131\u015fa iki taraf\u00e7a da imza at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu anla\u015fma 18 May\u0131s\u2019ta \u00c7e\u00e7enya\u2019da binlerce \u00c7e\u00e7en taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla kutlanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak sonraki d\u00f6nemler beraberinde yeni anla\u015fmazl\u0131k ve s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 getirmeye devam etti ve bug\u00fcn de t\u00fcm \u015fiddetiyle s\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcm \u00c7erkeslerce an\u0131lacak bir 12 May\u0131s\u2019\u0131n, Kafkasya\u2019daki s\u00fcrekli bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131n bilincinde olmal\u0131y\u0131z.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">UNPO Genel Kurul Karar\u0131<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"><\/p>\n<p>UNPO (Unrepresented Nations and Peoples Organization-Temsil Edilmeyen Halklar ve Uluslar \u00d6rg\u00fct\u00fc), 15-19 Temmuz 1997 tarihleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi genel kurul oturumunda \u00c7erkes halklar\u0131n\u0131n mevcut sorunlar\u0131n\u0131 masaya yat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bir D\u00c7B (D\u00fcnya \u00c7erkes Birli\u011fi) temsilcisinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015f belirtti\u011fi oturum sonunda UNPO, Rusya\u2019ya 19.Y\u00fczy\u0131l\u2019da \u00c7erkes ulusuna soyk\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi ve \u00c7erkes ulusuna s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayan ulus stat\u00fcs\u00fc tan\u0131nmas\u0131, \u00c7erkeslere, hem Rusya hem de ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclke vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmak \u00fczere \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131k ve \u00e7ifte pasaport hakk\u0131 verilmesi ve \u00c7erkeslerin kendi tarihsel topraklar\u0131na d\u00f6nebilme garantisi sa\u011flanmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131nda bulundu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">UNPO Genel Kurulunda al\u0131nan bu karar Birle\u015fmi\u015f Milletlere de bilgi olarak sunulmu\u015ftur. UNPO Genel Kurul karar\u0131 ve yap\u0131lan resmi \u00e7a\u011fr\u0131lar tam anlam\u0131yla yan\u0131t bulmad\u0131ysa da D\u00c7B ve \u00c7erkeslerin uluslararas\u0131 kurulu\u015flara \u00c7erkeslerin taleplerini iletme ve bir karar alma bak\u0131m\u0131ndan ilk giri\u015fim niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">Kafkasya\u2019ya Sembolik D\u00f6n\u00fc\u015f<\/p>\n<p><\/span> <\/b><span style=\"font-size: small;\">9 Eyl\u00fcl 1997, \u00dcrd\u00fcn Prensi Ali\u2019nin liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 on iki \u00c7erkes atl\u0131s\u0131n\u0131n \u00dcrd\u00fcn\u2019den yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00fcnd\u00fcr. Anavatanlar\u0131ndan uzak topraklarda ya\u015fayan Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n bir as\u0131r\u0131 ge\u00e7kin zamandan sonra yurtlar\u0131na yapt\u0131klar\u0131 bu simgesel d\u00f6n\u00fc\u015f, o d\u00f6nemde t\u00fcm d\u00fcnya kamuoyunun ilgisini \u00e7eken bir eylem olarak ak\u0131llarda yer etmi\u015fti. 9 Eyl\u00fcl tarihini sembolik de olsa \u00c7erkeslerin Kafkasya\u2019ya ilk d\u00f6n\u00fc\u015f hamlesini yapt\u0131klar\u0131 g\u00fcn olarak her sene \u00e7e\u015fitli etkinliklerle vurgulamal\u0131y\u0131z.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Kutlanabilirli\u011fi Olan Di\u011fer Baz\u0131 \u00d6nemli G\u00fcnler<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">6 May\u0131s 1837 : <\/span> <\/b> <span style=\"font-size: small;\">Adige Bayra\u011f\u0131\u2019n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcn.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">31 Mart 1921 : <\/span> <\/b> <span style=\"font-size: small;\">\u00d6zg\u00fcr Abhazya Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015fu. (Lenin h\u00fck\u00fcmeti 21 May\u0131s 1921\u2019de tan\u0131d\u0131.)<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">18 Mart 1989 : <\/span> <\/b> <span style=\"font-size: small;\">Abhaz Ulusal Cephesi Birli\u011fi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Gudauta b\u00f6lgesinin tarihi L\u0131khn\u0131 K\u00f6y\u00fc\u2019nde tarihi b\u00fcy\u00fck kurultay\u0131n toplan\u0131\u015f\u0131.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">29 May\u0131s 1997 : <\/span> <\/b> <span style=\"font-size: small;\">Adige Meclisi-Xase taraf\u0131ndan \u201cAnayurda D\u00f6n\u00fc\u015f Yapanlara \u0130li\u015fkin Yasa\u201dn\u0131n kabul edili\u015fi.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">3 Aral\u0131k 1997 :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> KAF\u0130AD\u2019\u0131n (Kafkasyal\u0131 Sanayici ve \u0130\u015fadamlar\u0131 Derne\u011fi) kurulu\u015fu. T\u00fcrkiye\u2019deki \u00c7erkeslerin ekonomik kulvarda sahip olduklar\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck ve resmiyetin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak hat\u0131rlanabilir.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Anmakta Oldu\u011fumuz &amp; An\u0131labilirli\u011fi Olan G\u00fcnlerimiz<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">21 May\u0131s 1864 :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> Rusya \u00c7ar\u0131 II. Alexander\u2019\u0131n \u00c7erkes s\u00fcrg\u00fcn\u00fc karar\u0131n\u0131 verdi\u011fi g\u00fcnd\u00fcr. Anavatan Kafkasya ve T\u00fcrkiye dahil olmak \u00fczere Suriye, \u00dcrd\u00fcn ve Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n yo\u011fun olarak ya\u015famakta oldu\u011fu daha bir\u00e7ok d\u00fcnya \u00fclkesinde \u00e7e\u015fitli etkinlikler \u00e7er\u00e7evesinde an\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">1 Nisan 1906 :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> \u00dcnl\u00fc Oset edebiyat\u00e7\u0131 Kosta Hetegkat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc. Osetya\u2019da an\u0131lmakta olan g\u00fcn, T\u00fcrkiye \u00c7erkeslerince de \u015fairin sanat ge\u00e7mi\u015finin ve verdi\u011fi eserlerin sunuldu\u011fu bir etkinlikle an\u0131labilir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">5 Kas\u0131m 1977 :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> Tsey Mahmut \u00d6zden\u2019in vefat\u0131. Yap\u0131lan bir toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi binas\u0131ndan \u00e7\u0131kan gruba a\u00e7\u0131lan ate\u015f sonucu ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren Tsey Mahmut \u00d6zden\u2019in an\u0131s\u0131 bug\u00fcn de O\u2019na olan sayg\u0131n\u0131n bir ifadesi olarak ya\u015fat\u0131lmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">11 Aral\u0131k 1990 :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> G\u00fcrcistan taraf\u0131ndan G\u00fcney Osetya\u2019n\u0131n \u00f6zerk cumhuriyet y\u00f6netimine son verilmesi. <\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">14 A\u011fustos 1992 : <\/span> <\/b> <span style=\"font-size: small;\">G\u00fcrc\u00fc birliklerin Abhazya\u2019ya ilk ayak bas\u0131\u015f\u0131 ve s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak hat\u0131rlanmaktad\u0131r. Y\u0131llard\u0131r s\u00fcren Abhazya direni\u015finin ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi olarak an\u0131labilir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">21 Aral\u0131k 1994 :<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> Abhazya-Rusya kuzey s\u0131n\u0131r yolunun kapat\u0131larak Abhazya halk\u0131n\u0131n ekonomik anlamdaki tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunun ellerinden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">16 Ocak 1996 : <\/span> <\/b> <span style=\"font-size: small;\">Bir grup \u00c7e\u00e7en\u2019in Rus-\u00c7e\u00e7en \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Avrasya Feribotu\u2019nu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tarih olarak haf\u0131zalar\u0131m\u0131zda yer etmi\u015ftir. Yank\u0131lar\u0131 \u00e7ok uzun s\u00fcre devam etmi\u015f olan bu eylem-\u00f6zellikleri ba\u011flam\u0131nda-bug\u00fcn de tart\u0131\u015f\u0131labilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Yukar\u0131daki tarihsel d\u00fczenleme \u00c7erkesler olarak anabilece\u011fimiz g\u00fcnlerin elbetteki k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturabilir. Bu tarihler bir \u00f6rnek belirtmesi bak\u0131m\u0131ndan sunulmu\u015ftur. Kosta Hetegkat\u0131 gibi bir\u00e7ok edebiyat\u00e7\u0131m\u0131z ve devlet adam\u0131m\u0131z \u00e7e\u015fitli aktiviteler dahilinde her sene an\u0131labilir. 21 Nisanlar Cahar Dudayev\u2019in, 12 May\u0131slar Bagrat \u015e\u0131nkuba\u2019n\u0131n, 20 Eyl\u00fcller Hade\u011fat\u011fale Asker\u2019in, Kas\u0131mlar Abhazya \u015fehitlerimiz Siba Efkan\u2019\u0131n, Kozba Vedat\u2019\u0131n, Ye\u011foj Hanefi\u2019nin, Aba\u011fba Bahad\u0131r\u2019\u0131n ve daha nice \u015fehit ve thamadelerimizin an\u0131lma g\u00fcnleri olabilir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>An&#305;l Sevim Ridade&rsquo;nin g&ouml;&#287;s&uuml;ne d&uuml;&#351;man han&ccedil;eri saplanmadan &ouml;nce de var olduk bizler, II. Alexander bizi g&uuml;zel topraklardan koparacak, veda &ccedil;anlar&#305;n&#305;n ipine h&#305;&#351;&#305;mla as&#305;ld&#305;ktan sonra da. Hala &Ccedil;erkes&rsquo;tik Tsey Mahmut bir &#351;uursuz mermiye teslim oldu&#287;u g&uuml;n, i&ccedil;lilerin i&ccedil;lisi Gh&#305;bzeleri Onun i&ccedil;in y&uuml;re&#287;imizde dile getirecek kadar. &Ouml;z&uuml;m&uuml;zden bir &#351;eyler kaybetmedi&#287;imize inand&#305;r&#305;ld&#305;k ve inand&#305;k, &ldquo;Anayurt ayaklar&#305;m&#305;z&#305;n alt&#305;nda de&#287;ilse [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10604","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10606,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10604\/revisions\/10606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}