{"id":10787,"date":"2023-05-23T09:58:14","date_gmt":"2023-05-23T14:58:14","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10787"},"modified":"2023-05-23T16:01:01","modified_gmt":"2023-05-23T21:01:01","slug":"yasamimi-bitirsem-vatanimin-ezgisini-bitiremeyecegim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/yasamimi-bitirsem-vatanimin-ezgisini-bitiremeyecegim\/","title":{"rendered":"YA\u015eAMIMI B\u0130T\u0130RSEM, VATANIMIN EZG\u0130S\u0130N\u0130 B\u0130T\u0130REMEYECE\u011e\u0130M"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-34325\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YASAMIMI-BITIRSEM-VATANIMIN-EZGISINI-BITIREMEYECEGIM-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YASAMIMI-BITIRSEM-VATANIMIN-EZGISINI-BITIREMEYECEGIM-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YASAMIMI-BITIRSEM-VATANIMIN-EZGISINI-BITIREMEYECEGIM-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><span lang=\"tr\"><b><span style=\"font-size: small;\">Prof. Dr. BAK Zera<br \/>\n<\/span> <\/b><span class=\"auto-style18\">KBC Filoloji Bilimdal\u0131<\/span><b><span style=\"font-size: small;\"><br \/>\n<\/span> <\/b> <\/span> <span lang=\"tr\"> Adige <\/span><span lang=\"en-us\">Mak<\/span><span lang=\"tr\"> Gazetesi, Ocak 2013<br \/>\n\u00c7eviri: <\/span> A\u00c7UMIJ Hilmi<\/p>\n<blockquote><p><em>Yitmeyecek y\u0131ld\u0131z\u0131<br \/>\nolan &#8211;<br \/>\n\u0130kballe do\u011fan,<br \/>\nbenim.<br \/>\n<\/em><strong>\u00c7\u0131\u015feko Alim<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>P\u015f\u0131maf o\u011flu \u00c7I\u015eEKO Alim 1914 y\u0131l\u0131nda \u015ehal\u0131ko k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. O tarihler-de \u00c7erkesler medresede e\u011fitim g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Babas\u0131 P\u015f\u0131maf Adigey&#8217;de bulunan Hakurenehable&#8217;deki medresede e\u011fitim alm\u0131\u015ft\u0131. Alim&#8217;in annesi Koz ile de burada tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7erkesler \u00ab\u041bI\u044d\u0443\u0436\u044b\u0440 \u0431\u0436\u0438\u0431\u043b\u044d\u0443 \u043c\u0430\u043e\u00bb &#8221;soy yedi nesilde de kendini belli&#8221; derler. Babas\u0131n\u0131n e\u011fitimlili\u011fi annesi ile aralar\u0131ndaki g\u00fczel ili\u015fki ailenin \u00e7ocuklar\u0131na da yans\u0131d\u0131. P\u015f\u0131maf \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimli olmas\u0131na her zaman \u00f6nem verdi. Aile Kaberdey&#8217;e geri d\u00f6nd\u00fckten sonra \u00c7erkes ulusunun onur duydu\u011fu ikinci \u00e7ocuklar\u0131 1914 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu.<\/p>\n<p>Babas\u0131 Alim&#8217;in okumaya olan mera\u011f\u0131 \u00fczerine e\u011fitimi i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131. 1926 y\u0131l\u0131nda Baksan&#8217;da bulunan internata kaydoldu\u011funda ilk defa \u00fcnl\u00fc Kabardey \u015fairi \u015eEVCENTS&#8217;IKU Ali ve onun arkada\u015f\u0131 olan TL&#8217;I\u011eUR \u0130brahim ile tan\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Alim&#8217;in bu okulda okudu\u011fu y\u0131llar\u0131n ya\u015fam\u0131ndaki en \u00f6nemli d\u00f6nem oldu\u011funu saysakta yan\u0131lmay\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011fretmenlerinden birisi Adige edebiyat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015fairlerinden \u015eEVCENTS&#8217;IKU Aliy&#8217;di. Bu d\u00f6neme ili\u015fkin Alim kendi kaleminden \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor; &#8216;\u00abBirinciyi yapan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 asl\u0131nda iki \u015feydir\u00bb diyen b\u00fcy\u00fck yazar bunu bilmeden s\u00f6ylemedi. Yoldan gitmekten daha zor olan\u0131 yolu a\u00e7makt\u0131r. \u00dczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, gitti\u011fimiz b\u00fcy\u00fck bir yoldur bu yolu a\u00e7ansa \u015eEVCENTS&#8217;IKU Ali&#8230;&#8217; Alim&#8217;in bunlar\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 sat\u0131rlarda yazd\u0131\u011f\u0131 ilk \u015fiirlerden birisini \u015eevcents\u0131ku Aliye nas\u0131l \u00f6devin i\u00e7ine koyup verdi\u011fini de hat\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-1\/024-2.jpg\" width=\"183\" height=\"214\" \/><\/p>\n<p>Sonraki g\u00fcn defterlerimizi geri verece\u011fi zaman adeta meraktan \u00e7atlayarak bekliyordum. Defterleri vermeden \u00f6nce defter sahibini kald\u0131r\u0131p yapt\u0131\u011f\u0131 hatalar\u0131 d\u00fczeltiyor, daha iyi anlamas\u0131 gereken \u015feylerin \u00fczerinden ge\u00e7iyordu. Beni ne zaman kald\u0131racak diye beklerken t\u00fcm s\u0131n\u0131f\u0131n i\u015fini bitirdikten sonra bana &#8216;sen dersten sonra s\u0131n\u0131fta kal&#8217; dedi.<\/p>\n<p>Zil \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 gibi s\u0131n\u0131ftakiler hemen da\u011f\u0131ld\u0131lar. Aliy yazd\u0131\u011f\u0131m \u015fiiri alarak s\u0131ram\u0131n yan\u0131na geldi oturararak sordu;<\/p>\n<p>&#8211; Sadece bu \u015fiiri mi yazd\u0131n?<br \/>\n&#8211; Ba\u015fkalar\u0131 da var.<br \/>\n&#8211; &#8216;Ver&#8217; diyerek di\u011fer \u015fiirleri yazd\u0131\u011f\u0131m defteri ald\u0131, okumaya ba\u015flad\u0131 baz\u0131lar\u0131n\u0131 se\u00e7ti, ellerini omuzuma koyarak;<br \/>\n&#8211; Evet, &#8216;a\u011fac\u0131n de\u011feri verdi\u011fi \u015feyle orant\u0131l\u0131d\u0131r&#8217;. Baban kendisi gibi oldu\u011funu bilse sevinir.<\/p>\n<p>Ali&#8217;nin bana s\u00f6yledikleri benim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir k\u0131van\u00e7t\u0131. &#8216;\u0447\u044a\u044b\u0433\u044b\u043c \u043a\u044a\u044b\u043f\u044b\u043aI\u044b\u0440\u044d\u0440 \u044b\u0443\u0430\u0441&#8217; a\u011fa\u00e7 verdi\u011fi ile de\u011ferlidir s\u00f6zlerini ise babama yorumlad\u0131m.<\/p>\n<p>Alim&#8217;in bu sat\u0131rlar d\u0131\u015f\u0131nda an\u0131lar\u0131n\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok eserde \u015eEVCENTS&#8217;IKU Ali&#8217;nin \u00f6\u011fretmeni olmas\u0131ndan gururland\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00fcy\u00fck edebiyat yoluna att\u0131\u011f\u0131 ilk ad\u0131mlarda onun kendisine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fundan memnuniyetini dile getirir. Babas\u0131 P\u015f\u0131maf ve \u015eEVCENTS&#8217;IKU Ali&#8217;nin g\u00f6zetiminde do\u011fan bu kaynak daha sonra b\u00fcy\u00fck bir akarsu oldu \u00c7erkes edebiyat\u0131nda.<\/p>\n<p>Alim&#8217;in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131nda annesi Koz&#8217;unda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir insan oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Koz Adigey&#8217;deki Hakurenehable k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. Ev i\u015flerinde itinal\u0131 idi. Ayr\u0131ca kendisinin do\u011fup yeti\u015fti\u011fi Abadzehlerde ve evlenip kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Kabardeylerde olan huy, adet geleneklerin iyi olanlar\u0131n\u0131 bir araya getirmeye \u00f6zen g\u00f6steriyordu.<\/p>\n<p>Annesinin pek \u00e7ok eski \u015fark\u0131y\u0131, \u00f6zl\u00fc s\u00f6zleri, tarihi havadisleri biliyor olmas\u0131 \u00fczerine Alim \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor; Ben \u015fiirsel dilin tad\u0131na \u00e7ocuklu\u011fumda var\u0131p sevdiysem, Tavr\u0131h ve Kabar\u0131j&#8217;lara erken dald\u0131ysam bunda annemin b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 vard\u0131r.&#8217;<\/p>\n<p>\u00c7I\u015eEKO Alim daha sonra 1931-1935 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Vladikafkas&#8217;ta bulunan \u00d6\u011fretmen Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fc bitirerek yurduna geri d\u00f6ner ve Nal\u00e7ik&#8217;te \u00c7erkesce ile Rusca \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapmaya ba\u015flar. Bir zaman sonra ise Moskovada mast\u0131r yapmaya ba\u015flar fakat burada bir y\u0131l kadar kald\u0131ktan sonra geri d\u00f6nmek zorunda kal\u0131r. Kendisinin an\u0131lar\u0131nda belirti\u011fi gibi birbirinden k\u00fc\u00e7\u00fck be\u015f k\u0131zkarde\u015fi vard\u0131r. Onlar\u0131 okutmas\u0131 gerekir. Annesi yaln\u0131z ba\u015f\u0131na bunun alt\u0131ndan zor kalkmaktad\u0131r. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 evde nerdeyse y\u0131k\u0131lacak bir durum alm\u0131\u015ft\u0131r. A\u011fabeyi ise askerdedir. Bu \u015fekilde ailesinin sorumlulu\u011fu \u00fcst\u00fcne kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1938 y\u0131l\u0131nda Alim Kabardey-Balkar Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na getirilir. Fakat k\u0131sa bir s\u00fcre sonra askere al\u0131n\u0131r. \u00c7I\u015eEKO Alim&#8217;in ilk \u015fiir kitab\u0131 1941 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlan\u0131r. Kitab\u0131na hen\u00fcz sevinemeden cepheye-sava\u015fa gitmek zorunda kal\u0131r.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnlerden son g\u00fcnlere kadar orduda bulunur. B\u00f6l\u00fck komutanl\u0131\u011f\u0131 yapar. Ard\u0131ndan 115 numaral\u0131 s\u00fcvari birli\u011finin komutan\u0131 olur. Orduda \u015fair oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131nca &#8216;Vatan\u0131n o\u011flu&#8217; isimli ordu gazetesinde yazmaya ba\u015flar.<\/p>\n<p>Sava\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc o \u00e7ok sevdi\u011fi edebiyat \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fma imkan\u0131 bulamaz. Sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan cumhuriyeti yeniden kalk\u0131nd\u0131racak az say\u0131da insan oldu\u011fu i\u00e7in Cumhuriyet Bilim Komitesine al\u0131n\u0131r. Bir ka\u00e7 y\u0131l Kabardey-Balkar B\u00f6lge Komitesi \u0130deoloji Sekreteri olarak g\u00f6rev yapar.<\/p>\n<p>1950 y\u0131l\u0131nda mast\u0131r\u0131n\u0131 yapmak \u00fczere \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na Moskova&#8217;ya g\u00f6nderilir. 1953 y\u0131l\u0131nda yurduna geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Bakanlar Konseyi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8217;na getirilir. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011funlu\u011fu sebebiyle edebi yetene\u011fi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya vakit bulamaz. Bu y\u00fczden kendi arzusu ile bu makamdan ayr\u0131larak Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Yazarlar Birli\u011fi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na getirilir. Bu zaman zarf\u0131nda Alim&#8217;in birka\u00e7 kitab\u0131 daha yay\u0131nlanm\u0131\u015f, t\u00fcm Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nde tan\u0131nan bir yazar olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Daha sonraki d\u00f6nemlerde \u00c7I\u015eEKO Alim SSCB ve RSFSC yazarlar birliklerinde de sekreterlik yapar. 1971 y\u0131l\u0131nda SSCB edebiyat Vakf\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na getirilir ve SSCB da\u011f\u0131lana kadar bu vazifeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>1984 y\u0131l\u0131nda 70 ya\u015f\u0131na girdi\u011finde \u00c7I\u015eEKO Alim&#8217;e Lenin Ni\u015fan\u0131 verilir. 1989 y\u0131l\u0131nda ise 75. do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc an\u0131s\u0131na Sosyalist Emek\u00e7i-Kahraman Ni\u015fan\u0131 ile taltif edilir.<\/p>\n<p>Alim vefat edene kadar can-\u0131 g\u00f6n\u00fclden edebiyata ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u00fcm d\u00fcnyadaki Adigeler taraf\u0131ndan k\u0131ymet verilen bir yazar olmu\u015ftu. Adige dilinin g\u00fczlliklerini t\u00fcm d\u00fcnyaya iletebilen yazar 29 Ocak 2001&#8217;de 87 ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyaya g\u00f6zlerini yumar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. BAK Zera KBC Filoloji Bilimdal&#305; Adige Mak Gazetesi, Ocak 2013 &Ccedil;eviri: A&Ccedil;UMIJ Hilmi Yitmeyecek y&#305;ld&#305;z&#305; olan &ndash; &#304;kballe do&#287;an, benim. &Ccedil;&#305;&#351;eko Alim P&#351;&#305;maf o&#287;lu &Ccedil;I&#350;EKO Alim 1914 y&#305;l&#305;nda &#350;hal&#305;ko k&ouml;y&uuml;nde do&#287;du. O tarihler-de &Ccedil;erkesler medresede e&#287;itim g&ouml;r&uuml;yorlard&#305;. Babas&#305; P&#351;&#305;maf Adigey&rsquo;de bulunan Hakurenehable&rsquo;deki medresede e&#287;itim alm&#305;&#351;t&#305;. Alim&rsquo;in annesi Koz ile de burada tan&#305;&#351;m&#305;&#351;t&#305;. &Ccedil;erkesler [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[],"class_list":["post-10787","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ed-sairlerimiz-yazarlarimiz","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10787"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34336,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10787\/revisions\/34336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}