{"id":10877,"date":"2019-03-23T10:08:57","date_gmt":"2019-03-23T15:08:57","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10877"},"modified":"2019-03-23T10:08:57","modified_gmt":"2019-03-23T15:08:57","slug":"azinlik-cogunluk-derken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/azinlik-cogunluk-derken\/","title":{"rendered":"AZINLIK \u00c7O\u011eUNLUK DERKEN"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2018-Images\/170.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p>Hasan Cemal<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Anadolu&#8217;yu, Cumhuriyet devletini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, s\u00f6ze genellikle kendi k\u00f6klerimden ba\u015flar\u0131m. Anneannem G\u00fcrc\u00fc, dedem \u00c7erkes &#8211; Kabardey, babaannem Serez do\u011fumlu, bug\u00fcnk\u00fc Yunan Makedonyas\u0131&#8217;ndan, b\u00fcy\u00fckbabam ise Midilli adas\u0131ndan&#8230;<\/p>\n<p>1980&#8217;lerin sonuydu.<\/p>\n<p>\u00c7erkeslerin bir kolu olan Adigeler \u00dcsk\u00fcdar&#8217;daki derneklerine bir konu\u015fma i\u00e7in beni davet etmi\u015flerdi. On \u00fc\u00e7, on d\u00f6rt ya\u015flar\u0131ndaki bir \u00e7ocuk pat diye sormu\u015ftu: &#8220;Bir \u00e7ocu\u011funuz olsa, do\u011fdu\u011funda onun kula\u011f\u0131na \u00f6nce \u00c7erkes mi, yoksa T\u00fcrk m\u00fc oldu\u011funu f\u0131s\u0131ldard\u0131n\u0131z?&#8221;<\/p>\n<p>Soru beni \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk kez b\u00f6yle bir soruyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131, \u00e7ocu\u011fum oldu\u011funu, ama do\u011fdu\u011fu vakit kula\u011f\u0131na hi\u00e7bir \u015fey f\u0131s\u0131ldamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtip eklemi\u015ftim: &#8220;O da benim gibi T\u00fcrk!&#8221;<\/p>\n<p>T\u00fcrk olarak yeti\u015ftirilmi\u015f, b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcm. Kendimi T\u00fcrk hissediyordum. Fakat benim T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm herhalde k\u00f6klerime, \u00c7erkeslere, G\u00fcrc\u00fclere ilgi duymama engel de\u011fildi. Ama kimileri de T\u00fcrk&#8217;ten \u00f6nce kendini G\u00fcrc\u00fc ya da \u00c7erkes hissedebilirdi, hissediyordu da.<\/p>\n<p>An\u0131ms\u0131yorum.<\/p>\n<p>Adige Derne\u011fi&#8217;nde o gece ya\u015fl\u0131ca bir beyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Bana ye\u015fil kapl\u0131 ince bir kitap hediye etmi\u015fti. \u00c7erkesce &#8211; T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zl\u00fck. Kiril alfabesiyle bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrkiye&#8217;de bast\u0131ramay\u0131nca, inat etmi\u015f, o zamanki Sovyetlerdeki ata topraklar\u0131na kadar gitmi\u015f, orada bast\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu s\u00f6zl\u00fck y\u00fcz\u00fcnden T\u00fcrkiye&#8217;de ba\u015f\u0131n\u0131n belaya girdi\u011fini, biri 12 Eyl\u00fcl olmak \u00fczere iki defa g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>O zaman da yazm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131 \u00c7erkes&#8217;e yap\u0131lan demokrasiye de, insan haklar\u0131na da, Lozan Antla\u015fmas\u0131&#8217;na da ayk\u0131r\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Lozan&#8217;\u0131n 39. maddesinden bir b\u00f6l\u00fcm: &#8220;Herhangi bir T\u00fcrk uyru\u011funun, gerek \u00f6zel gerekse de ticari ili\u015fkilerinde, din, bas\u0131n ya da her \u00e7e\u015fit yay\u0131n konular\u0131yla a\u00e7\u0131k toplant\u0131lar\u0131nda, diledi\u011fi bir dili kullanmas\u0131na kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir k\u0131s\u0131tlama konulmayacakt\u0131r.&#8221; (CHP milletvekili ve B\u00fcy\u00fckel\u00e7i \u015e\u00fckr\u00fc Elekda\u011f&#8217;dan aktaran Erdo\u011fan G\u00fcnay, Radikal \u0130ki, 17 Ekim 04, s. 4)<\/p>\n<p>\u015eimdi K\u00fcrtleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p>Bu devletin vatanda\u015flar\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Kendi \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isim koyamad\u0131lar. Kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6ylerin, sokaklar\u0131n K\u00fcrt\u00e7e isimleri de\u011fi\u015ftirildi. Kendi \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131, t\u00fcrk\u00fclerini K\u00fcrt\u00e7e dinleyemediler. Dilleri yasakland\u0131. Kimlikleri inkar edildi.<\/p>\n<p>Bu da demokrasiye ayk\u0131r\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Lozan&#8217;a da ayk\u0131r\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Alevileri de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p>Laiklik dedik ama uygulamada S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlar kay\u0131r\u0131ld\u0131. Alevi M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n haklar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edildi. Alevi M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 es ge\u00e7ildi. Diyanet \u0130\u015fleri olsun, devlet olsun S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlara hizmet verdi. Demokrasi, insan haklar\u0131, Lozan bu bak\u0131mdan da delindi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin Ermeni, Rum, Yahudi vatanda\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Diyebilir misiniz ki onlar, bu devletin e\u015fit vatanda\u015flar\u0131 olarak her t\u00fcrl\u00fc haktan yararland\u0131lar?<\/p>\n<p>Derseniz ay\u0131p olur.<\/p>\n<p>\u015eimdi \u00f6rneklemek gerekmiyor. Ama bu alanda da T\u00fcrk devletinin eksi\u011fi gedi\u011fi \u00e7oktur. Demokrasi ve hukuk devleti a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ermeni, Rum ve Yahudi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n e\u015fitli\u011fi konusunda yap\u0131lmas\u0131 gerekenler az de\u011fildir.<\/p>\n<p>Niye yazd\u0131\u011f\u0131m a\u00e7\u0131k bunlar\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0131nl\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131 bug\u00fcnlerde canland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Ayr\u0131ca, bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n bu \u00fclkede demokrasi ad\u0131na yararl\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in. Konuya hukuk bilgisi ve ince ayar gerektiren pencerelerden bakmay\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131yorum. Yukar\u0131daki sat\u0131rlar\u0131ma \u00f6nce insani pencereden, \u00f6nce insan olarak bakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n<p>Hissetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n ya\u015fananlar\u0131.<\/p>\n<p>Hangisi i\u00e7inize sinebiliyor?<\/p>\n<p>Benim i\u00e7ime hi\u00e7biri sinmiyor.<\/p>\n<p>Bu konulardaki uygulamalar\u0131n hi\u00e7birinin T\u00fcrkiye&#8217;de \u00fcniter devleti g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fine inanm\u0131yorum. Hi\u00e7birinin bu topraklarda bar\u0131\u015f ve huzura katk\u0131da bulundu\u011funa inanm\u0131yorum.<\/p>\n<p>Ya\u015fananlar tersini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Onun i\u00e7in de: Devlete daha \u00e7ok demokrasi g\u00f6t\u00fcrmek zorunday\u0131z. Devletin hukuktan, insan haklar\u0131ndan daha \u00e7ok nasiplenmesini sa\u011flamak zorunday\u0131z.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131lardan, T\u00fcrkiye&#8217;nin Avrupa Birli\u011fi yolu gereken uygar, hukuki \u00e7er\u00e7eveyi sa\u011fl\u0131yor. Biz bu yolda y\u00fcr\u00fcd\u00fck\u00e7e b\u00f6l\u00fcnmeyiz. Devlet de zay\u0131flamaz, g\u00fc\u00e7lenir. Hangi k\u00f6kten, hangi inan\u00e7tan olursak olal\u0131m, bu devletin zoraki de\u011fil, g\u00f6n\u00fcll\u00fc vatanda\u015flar\u0131 olarak \u00e7ok daha bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015far\u0131z.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hasan Cemal Anadolu&rsquo;yu, Cumhuriyet devletini anlatmaya &ccedil;al&#305;&#351;&#305;rken, s&ouml;ze genellikle kendi k&ouml;klerimden ba&#351;lar&#305;m. Anneannem G&uuml;rc&uuml;, dedem &Ccedil;erkes &ndash; Kabardey, babaannem Serez do&#287;umlu, bug&uuml;nk&uuml; Yunan Makedonyas&#305;&rsquo;ndan, b&uuml;y&uuml;kbabam ise Midilli adas&#305;ndan&hellip; 1980&rsquo;lerin sonuydu. &Ccedil;erkeslerin bir kolu olan Adigeler &Uuml;sk&uuml;dar&rsquo;daki derneklerine bir konu&#351;ma i&ccedil;in beni davet etmi&#351;lerdi. On &uuml;&ccedil;, on d&ouml;rt ya&#351;lar&#305;ndaki bir &ccedil;ocuk pat diye sormu&#351;tu: &ldquo;Bir &ccedil;ocu&#287;unuz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10877","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10877"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10879,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10877\/revisions\/10879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}