![](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-1\/488.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
Hakan G\u00fcrel<\/span><\/b><\/p>\n Karga \u015fak\u0131r\u0131p k\u0131s bolmas, torgay \u015fak\u0131r\u0131p yaz bolmas. (1)<\/b> <\/span>Kafkasya bazen k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin s\u0131n\u0131r\u0131na kadar gelip dayand\u0131klar\u0131 bir ate\u015fkes alan\u0131, bazen sava\u015f alan\u0131n\u0131n ta kendisi. Bu y\u00fczden de her t\u00fcrden tahakk\u00fcm, direni\u015f ve tahamm\u00fcl stratejilerinin uygulama alan\u0131 olan bir b\u00f6lge.<\/p>\n Kafkasya, g\u00f6receli olarak \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6lgede k\u00fclt\u00fcrel benzerlikler ta\u015f\u0131makla birlikte etnik ve dinsel olarak \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren ve bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bazen etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa varacak \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemseyen uluslardan olu\u015fuyor. B\u00f6lge \u00f6zellikle de son 150 y\u0131lda t\u0131pk\u0131 Balkanlarda oldu\u011fu gibi, en son silah sistemlerinin yan\u0131 s\u0131ra insan m\u00fchendisli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n (s\u00fcrg\u00fcnler, zorunlu yerle\u015ftirme, n\u00fcfus kayd\u0131rma vb. icatlar\u0131n) ba\u015far\u0131yla denendi\u011fi temel laboratuvar alanlar\u0131ndan birisi oldu. B\u00f6lgenin demografik yap\u0131s\u0131, yeniden yaz\u0131lan, icat edilen tarihine, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, politik yap\u0131lar\u0131na paralel olarak de\u011fi\u015ftirildi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki halini ald\u0131. Kurgusal tarih b\u00f6lge halklar\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131lmaya devam ediyor. Baz\u0131 etnik unsurlar bu politikalar sonunda ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131rken, k\u0131smen ya da t\u00fcm\u00fcyle anavatanlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, baz\u0131lar\u0131 da kendi topraklar\u0131nda az\u0131nl\u0131k konumuna getirildiler. Siyasi haritalar ilgili \u00fclkeleri bir d\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn merhametine, hakemli\u011fine, korumas\u0131na, hamili\u011fine, ekonomisine muhta\u00e7 edecek \u015fekilde olu\u015fturuldu. \u00c7izilen yeni s\u0131n\u0131rlar yaln\u0131z haritalarda kalmad\u0131, Kafkasyal\u0131lar\u0131n alg\u0131 ve imgelem d\u00fcnyalar\u0131na da n\u00fcfuz ettirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Kafkas \u00fclkeleri yak\u0131n tarihin bu zoraki siyasi harita oyunu sonucunda bir\u00e7ok s\u0131cak sava\u015f ya\u015fad\u0131, ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n Kafkasya zihinlerde ve haritalarda par\u00e7alan\u0131yor. Kafkas halklar\u0131, \u00f6zellikle de kendi i\u00e7lerindeki baz\u0131 kesimlerce kar\u015f\u0131lar\u0131na biteviye \u00e7\u0131kar\u0131lan bir psikolojik engel -g\u00f6\u00e7 ettikleri \u00fclkeye minnet duymalar\u0131 gere\u011fi- nedeniyle ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelerinin demokrasi m\u00fccadelesinde bir \u00f6l\u00e7\u00fcde pasifle\u015ftirilirken, e\u015f zamanl\u0131 olarak bu \u00fclkenin Kafkasya politikalar\u0131nda s\u00f6z sahibi olma haklar\u0131ndan da vazge\u00e7irilmi\u015f oluyorlar. Bu nedenle de T\u00fcrkiye\u2019nin Kafkasya politikalar\u0131ndaki yalpalamalar\u0131, eksiklikleri, yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltme \u015fans\u0131 belki de en az olan kesim, paradoksal olarak \u00fclkemizde ya\u015fayan Kafkasya k\u00f6kenli yurtta\u015flar\u0131m\u0131z olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Kafkasya k\u00f6kenli yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fclkemizin demokratikle\u015fmesine daha etkin bir bi\u00e7imde kat\u0131lmas\u0131nda ve Kafkas diasporas\u0131n\u0131n anavatanla dolays\u0131z bir ileti\u015fim ve m\u00fcdahale kanal\u0131n\u0131n idame ettirilmesinde \u00e7\u0131kar\u0131 olmayan belli kesimler, ya\u015fanan tarihi unutturan, kolektif bir gelecek tasar\u0131m\u0131n\u0131 olanaks\u0131zla\u015ft\u0131ran bir reel politika alg\u0131lamas\u0131na, bu reel politika \u00fczerinden de bir siyasi rant payla\u015f\u0131m\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Dayat\u0131lan bu se\u00e7ici alg\u0131lama Kafkasya\u2019ya b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bak\u0131lmas\u0131n\u0131 engelliyor; Kafkasya\u2019n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerini kucaklarken, di\u011ferlerini yok say\u0131yor. Kafkasya kuzey, g\u00fcney, do\u011fu, bat\u0131, i\u00e7, d\u0131\u015f, yan, \u00fcst gibi bir s\u0131fatlar manzumesi ile zihinlerde b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor ve her par\u00e7a bir di\u011feri i\u00e7in bir \u00f6tekile\u015ftirme nesnesi haline getiriliyor.<\/p>\n Reel politika dayatmas\u0131n\u0131n, Atlantik ve Avrasya ittifaklar\u0131n\u0131n Kafkas politikalar\u0131na boyun e\u011fmek, Rusya Federasyonu ve AB-ABD ile Kafkasya politikalar\u0131 konusunda ele\u015ftiri ve \u00f6zele\u015ftiriden yoksun bir ili\u015fki kurmak anlam\u0131na geldi\u011fi g\u00f6zlerden ka\u00e7m\u0131yor. Reel politikan\u0131n feti\u015fle\u015ftirilmesi yaln\u0131zca Kafkas diasporas\u0131n\u0131n imgelem d\u00fcnyas\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131rmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda bu politikalar kar\u015f\u0131s\u0131nda alternatif hatlar belirleyebilme, direnebilme, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilme kapasitelerini de ortadan kald\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Belki de bu nedenle kendi \u00fclkesinde bile \u00c7e\u00e7enistan \u00f6zelinde b\u00fcy\u00fck ele\u015ftirilerle kar\u015f\u0131la\u015fan Putin, reel politika tanr\u0131s\u0131n\u0131n sihirli eliyle, \u00e2li \u00e7\u0131karlar nedeniyle tahamm\u00fcl edilmesi gereken bir d\u00fcnya lideri olarak alg\u0131lat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131labiliyor. Kafkas k\u00f6kenli yurtta\u015flar\u0131m\u0131z, \u00c7e\u00e7enistan direni\u015finin aslen k\u00f6ktendinci ter\u00f6rist bir kalk\u0131\u015fma oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki kat\u0131ks\u0131z Rus propagandas\u0131na kulak vermeye, hatta hak vermeye \u00e7a\u011fr\u0131labiliyor, Putin\u2019e ele\u015ftirel yakla\u015fmak \u00fclkemizin bir tabusu haline getirilebiliyor.<\/p>\n Abhaz-G\u00fcrc\u00fc, Ermeni-Azeri, Oset-\u00c7e\u00e7en gerilimleri, yerlerinden yurtlar\u0131ndan edilen y\u00fcz binlerce insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dram, belki de bu nedenle, k\u0131sa haber \u015feklinde bile olsa medyam\u0131zda yer bulam\u0131yor. Diasporada bir ba\u015fka kesimin Kafkasya\u2019y\u0131 soyut s\u0131n\u0131rlar\u0131n ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 birle\u015fik bir co\u011frafya olarak g\u00f6rme e\u011filimi asl\u0131nda hem en romantik, hem de en b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7eriyor. Ne var ki bu soyut s\u0131n\u0131rlar\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn yaln\u0131z Kafkasya\u2019n\u0131n ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\/d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f halklar\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131ran s\u0131n\u0131rlar de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel hegemonya m\u00fccadelesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 haline gelmesi ve o denli g\u00fc\u00e7l\u00fc somut engellere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, Birle\u015fik Kafkasya d\u00fc\u015f\u00fcncesinin pratik s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve \u00fcstesinden gelmesi gerekti\u011fi engelleri g\u00f6steriyor. Dolay\u0131s\u0131yla Birle\u015fik Kafkasya d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunanlar\u0131n, kan\u0131ksat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan soyut s\u0131n\u0131rlara dayal\u0131 reel politika verilerine kar\u015f\u0131 romantizmi, k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin meydan okuyan b\u00f6lgesel stratejilerinin sonucu ortaya \u00e7\u0131kan somut engellere kar\u015f\u0131 ise rasyonalizmi ku\u015fanmas\u0131 \u015fart oluyor.<\/p>\n Kafkasya\u2019ya dair par\u00e7al\u0131 alg\u0131lama, \u00f6zellikle de G\u00fcney Kafkasya ile Kuzey Kafkasya ayr\u0131m\u0131, yaln\u0131zca k\u00fcresel politikalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, bizzat Kafkas halklar\u0131nda var olan baz\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar ve \u00f6tekile\u015ftirmeler de kullan\u0131larak soyut olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, somut bir ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Kuzey Kafkasya, m\u00fcnhas\u0131ran Rus etkisine terk edilirken, TransKafkasya (Abhazya, G\u00fcrcistan, Ermenistan ve Azerbaycan) Atlantik ittifak\u0131n\u0131n, AB ve ABD eliyle k\u00fcresel politikalar\u0131n\u0131 daha uygun geli\u015ftirebilece\u011fi bir co\u011frafyaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Kafkas da\u011flar\u0131 Avrasya ve Atlantik eksenlerinin yeni s\u0131n\u0131r\u0131 haline geliyor. Kuzey Kafkas \u00fclkeleri, merkezden atanan bir Rus vali egemenli\u011finde m\u00fcstemlekelere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, g\u00fcney \u00fclkeleri Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Ortakl\u0131k (B\u0130O), NATO ve AB-Kom\u015fuluk politikas\u0131 vb. mekanizmalar ile Bat\u0131 eksenine eklemleniyor.<\/p>\n Belki, Kafkasya\u2019y\u0131 her bir par\u00e7as\u0131 birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, baz\u0131 par\u00e7alar\u0131 art\u0131k tamamen kaybolmu\u015f, yerine yeni ve uyumsuz par\u00e7alar konmu\u015f bir yap-boz olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn. Yap-boz?un her bir par\u00e7as\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcne dair genel tahayy\u00fcl\u00fc kaybetmeksizin yeniden yerine yerle\u015ftirmek gerekiyor. Ancak \u00f6ncelikle Kafkasya\u2019y\u0131 k\u00fcresel bir yap-boz oyununa konu eden, Kafkas halklar\u0131n\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na hareket yetene\u011fi olmayan satran\u00e7 ta\u015flar\u0131na indirgemeye \u00e7al\u0131\u015fan jeopolitik panoramay\u0131 ve jeostratejik y\u00f6nelimleri \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Orta Asya, Hazar Havzas\u0131 ve Karadeniz Orta Asya, Hazar havzas\u0131 ve Karadeniz \u00fczerinde tarihsel hegemonya m\u00fccadelesinin ba\u015f akt\u00f6rleri k\u00fcresel d\u00fczeyde \u0130ngiltere, Almanya, ABD, Rusya, \u00c7in ve eski Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, hatta Japonya ve b\u00f6lgesel olarak ise T\u00fcrkiye ve \u0130ran olarak say\u0131labilir. \u00d6te yandan, bu b\u00f6lgeler i\u00e7inde \u2018B\u00fcy\u00fck G\u00fcrcistan\u2019, \u2018B\u00fcy\u00fck Ermenistan\u2019, \u2018K\u0131z\u0131l Elma\u2019 ve \u2018B\u00fcy\u00fck \u0130ran\u2019 gibi baz\u0131 \u201cmegalo idea\u201dlar da kat\u0131 milliyet\u00e7i tasavvurlar\u0131yla tarih i\u00e7inde belli zamanlarda etkinlik olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Yaz\u0131n\u0131n ve yazar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmamak \u00fczere belli ba\u015fl\u0131 akt\u00f6rlere de\u011finerek tart\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015flatabiliriz.<\/p>\n Rusya Federasyonu Bug\u00fcn Rusya Federasyonu\u2019nun, genelde de Avrasya blo\u011funun Hazar Havzas\u0131 \u00fczerindeki etkinli\u011fi gerileme i\u00e7erisinde. Atlantik ittifak\u0131, SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan k\u00fcresel hegemonya m\u00fccadelesinin temel muharebe alan\u0131 olan Avrasya k\u0131tas\u0131nda SSCB\u2019nin miras\u00e7\u0131s\u0131 Rusya Federasyonu\u2019nun etki alan\u0131n\u0131 s\u00fcrekli s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya y\u00f6neldi. SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin Rus etkisi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131larak AB i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131, Afganistan m\u00fcdahalesi, Orta Asya \u00fclkelerinde rejim de\u011fi\u015fikliklerinin desteklenmesi, G\u00fcrcistan ve Azerbaycan?\u0131n NATO, AB ve \u00e7ok uluslu enerji \u015firketleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve T\u00fcrkiye\u2019nin deste\u011fiyle bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na ad\u0131m atmas\u0131 Rusya Federasyonu\u2019nu hemen t\u00fcm Bat\u0131 ve G\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131nda bir savunma durumuna soktu. G\u00fcneyde Orta Asya, Bat\u0131\u2019da Ukrayna\u2019n\u0131n kopu\u015fu tehdidiyle Rusya bug\u00fcn Orta Asya, Hazar ve Karadeniz Havzalar\u0131 ile TransKafkasya\u2019da Abhazya ve Ermenistan \u00fczerindeki etkisi ile tutunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u015eimdilik, T\u00fcrk\u00ee Cumhuriyetlerde, hareket noktalar\u0131 ister \u2018ABD eliyle demokrasi\u2019yi reddetmek, ister genel anlamda demokrasiyi benimsememek olsun, mevcut tek adam rejimleri Rusya Federasyonu\u2019na hala belli bir manevra alan\u0131 sa\u011fl\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Rusya bu konuda \u00c7in\u2019den de destek al\u0131yor ve \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fc bu ortak paydaya getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. (2)<\/p>\n \u00d6te yandan Orta Asya\u2019da tek adam rejimlerinin devam etmeyece\u011fi, en sonunda b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n demokratik bir y\u00f6netim i\u00e7in sokaklara d\u00f6k\u00fclece\u011fini g\u00f6steren irili ufakl\u0131 ayaklanmalar ABD ve Rusya usul\u00fc, antidemokratik liderlerle rant payla\u015f\u0131m\u0131na dayal\u0131 ittifaklar\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00d6zbekistan ve K\u0131rg\u0131zistan\u2019daki ayaklanmalar kanla bast\u0131r\u0131l\u0131rken T\u00fcrkiye, AB ve ABD durumu protesto ettiler. Rusya ve \u00c7in i\u00e7in bu durum Orta Asya rejimlerinin Atlantik ittifak\u0131na kar\u015f\u0131 kendi d\u00fcmen sular\u0131na girmeleri i\u00e7in bir f\u0131rsat olu\u015fturuyor. \u00d6zbekistan, diktat\u00f6rl\u00fck se\u00e7ene\u011fini Rus ve \u00c7in deste\u011fi ile ayakta tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, K\u0131rg\u0131zistan ise ABD yerine AB\u2019yi koyarak yeni bir ittifak aray\u0131\u015f\u0131na girmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6te yandan Kazakistan, petrol ve do\u011fal gaz da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda Rus ve \u00c7in bask\u0131 ve tekliflerini reddedip, Bak\u00fb-Ceyhan boru hatt\u0131n\u0131 se\u00e7erek, Orta Asya i\u00e7inde Atlantik ittifak\u0131na sa\u011flam bir ad\u0131m atan en \u00f6nemli \u00fclke komuna geldi. K\u0131sacas\u0131 Orta Asya kazan\u0131 kaynamaya devam ediyor ve m\u00fccadeleyi bitmi\u015f saymak i\u00e7in hen\u00fcz erken.<\/p>\n Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu\u2019nun art\u0131k fiili olarak i\u015flevsiz kalmas\u0131, Rusya Federasyonu\u2019nu Kafkasya ve Orta Asya\u2019da Atlantik ittifak\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni aray\u0131\u015flara itiyor. Orta Asya\u2019da \u00c7in ittifak\u0131, Kafkasya\u2019da ise Ermenistan, Fransa ve \u0130ran ittifaklar\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131yor. Afganistan\u2019da konu\u015flanan Atlantik ittifak\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin, Orta Asya ve Kafkasya\u2019da enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ve yollar\u0131n\u0131n Rus ve \u00c7in etkisinden kurtar\u0131larak g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Rusya Federasyonu\u2019nun yukar\u0131da bahsedilen yeni ittifaklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir hale geliyor.<\/p>\n Burada ilgin\u00e7 olan konu, \u00c7in\u2019in SSCB\u2019nin Afganistan i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda daha ABD ortada yokken Afgan m\u00fccahitlerine silah yard\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015f olmas\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle Orta Asya\u2019n\u0131n m\u00fcstahkem mevkiini SSCB\u2019ye b\u0131rakmak istememi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc Rus – \u00c7in ittifak\u0131n\u0131n hayli pragmatik ve ge\u00e7ici bir do\u011fas\u0131 oldu\u011fu ortadad\u0131r.<\/p>\n Rusya Federasyonu\u2019nun Karadeniz politikalar\u0131, Ukrayna\u2019n\u0131n kayb\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir yara alm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye ve Ukrayna aras\u0131nda olas\u0131 NATO ve AB \u00fcyelikleri \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen ve K\u0131r\u0131m\u2019daki b\u00fcy\u00fck i\u015f hacmi ile desteklenen i\u015fbirli\u011fi, zaman\u0131n Karadeniz h\u00e2kimi Rusya Federasyonu\u2019nun Karadeniz eri\u015fim ve kontrol\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00d6te yandan Ukrayna\u2019n\u0131n TransKafkasya \u00fclkeleri ile tarihi i\u015fbirli\u011fi bir yana Karadeniz havzas\u0131na y\u00f6nelik olarak AB ve NATO deste\u011fiyle kurulan GUUAM (3), Karadeniz Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (KE\u0130) gibi mekanizmalar da Rusya\u2019y\u0131 etkisizle\u015ftirmi\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir. NATO, yak\u0131n zamanda Karadeniz\u2019de daimi bir g\u00f6rev kuvveti kurmay\u0131 planlamaktad\u0131r. (4)<\/p>\n Rusya Federasyonu, Kuzey Kafkasya\u2019ya raz\u0131 olma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcney Kafkasya\u2019y\u0131 Atlantik ittifak\u0131na terk etme konusunda \u00e7ok istekli g\u00f6r\u00fcnmemektedir. \u0130ran ve Ermenistan ile kurdu\u011fu ili\u015fki, b\u00f6lgedeki \u00fcslerini (\u00f6rne\u011fin, Gudauta) bo\u015faltma konusunda sergiledi\u011fi diren\u00e7, Abhazya ve G\u00fcney Osetya \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na m\u00fcdahale bi\u00e7imi itibariyle TransKafkasya\u2019n\u0131n Ermenistan hari\u00e7 olmak \u00fczere Bat\u0131yla eklemlenme konusundaki temel y\u00f6nelimlerini engelleyemese bile geciktirme \u00e7abas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Abhaz ve Oset halklar\u0131n\u0131 G\u00fcrc\u00fc yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 koruma iddias\u0131, Abhaz halk\u0131na Rusya Federasyonu vatanda\u015fl\u0131k belgesi ve emeklilik maa\u015f\u0131 verme uygulamalar\u0131 bu y\u00f6nde at\u0131lan ad\u0131mlar olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n Atlantik \u0130ttifak\u0131 – ABD ve k\u0131smen AB \u00c7e\u00e7enistan konusunda AB\u2019nin sergiledi\u011fi tav\u0131r, yalpalamalar ve hatta bir \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00f6\u011feler i\u00e7eriyor. \u00c7e\u00e7enistan\u2019da akan kan\u0131n durdurulmas\u0131 i\u00e7in AB, \u2018Money for Peace\u2019 (Bar\u0131\u015f i\u00e7in Para) denebilecek bir yakla\u015f\u0131m ile Rusya Federasyonu\u2019na katk\u0131da bulunma amac\u0131nda. Bu projeye g\u00f6re, e\u011fer b\u00f6lgede yat\u0131r\u0131mlar h\u0131zlan\u0131rsa, b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n ekonomik durumu iyile\u015ftirilirse, bu b\u00f6lgenin \u2018normalle\u015ftirilmesi\u2019 konusunda bir \u2018umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131\u2019 olacak. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z Kuzey Kafkasya\u2019dan a\u00e7\u0131l\u0131nca, AB ve ABD\u2019nin etkisi s\u0131n\u0131rl\u0131, yaln\u0131zca insan haklar\u0131 ihlallerine kar\u015f\u0131 al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k ve basmakal\u0131p ele\u015ftirilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor, zaten insan m\u00fchendisli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 konusunda bir eksikli\u011fi olmayan Rusya Federasyonu\u2019na Rus bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 tesise d\u00f6n\u00fck yeni fonlar sa\u011flamaya y\u00f6neliyor.<\/p>\n Ancak i\u015f G\u00fcney Kafkasya\u2019ya geldi\u011finde birden bire i\u015fin rengi de\u011fi\u015fiyor; (i) TransKafkasya \u00fclkelerinin demokratik ilkeler do\u011frultusunda daha s\u0131k\u0131 bir denetim alt\u0131na girmesini ve ekonomilerini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmas\u0131 muhtemel yap\u0131sal AB fonlar\u0131n\u0131n aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren AB-Kom\u015fuluk Politikas\u0131; (ii) Orta Asya, Kafkasya ve Avrupa aras\u0131nda, Rusya Federasyonu\u2019nu devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan kesintisiz bir ula\u015ft\u0131rma hatt\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Avrupa-Kafkasya-Asya Ula\u015ft\u0131rma Koridoru (TRACEKA) projesi ve Aktau (Kazakistan) – Bak\u00fb – Tiflis – Ahalkalaki – Kars demiryolu projesi; (iii) Bak\u00fb-Ceyhan boru hatt\u0131n\u0131n desteklenmesi ve Rus petrollerinin Bo\u011fazlar d\u0131\u015f\u0131nda bir g\u00fczerg\u00e2h kullan\u0131larak ta\u015f\u0131nmas\u0131 konusundaki irade vb. bu konuda AB tavr\u0131n\u0131 belirleyen temel politika y\u00f6nelimlerini \u00f6zetliyor.<\/p>\n Ancak AB\u2019nin Kafkasya politikalar\u0131n\u0131n, AB i\u00e7indeki Rusya Federasyonu m\u00fcttefikleri nedeniyle Rusya lehine geciktirildi\u011fi de bir ba\u015fka ger\u00e7ek. Fransa\u2019n\u0131n, Pankisi vadisindeki silahs\u0131z AB askeri g\u00f6zlemcilerinin g\u00f6rev s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 veto etmesi, K\u0131br\u0131s Rum Kesiminin AB-Kom\u015fuluk Politikas\u0131 \u00e7er\u00e7evesindeki g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri engellemesi AB\u2019nin k\u00fcresel akt\u00f6r rol\u00fcyle b\u00f6lgede bir rol oynamas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131yor. Bununla birlikte, Bak\u00fb petrolleri konusunda tarihsel bir \u00e7eki\u015fme i\u00e7inde olan \u0130ngiltere, Almanya ve ABD\u2019nin daha uyumlu bir politika izledikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Atlantik ittifak\u0131n\u0131n AB ve ABD eliyle b\u00f6lgede etkinli\u011fini giderek art\u0131raca\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak G\u00fcrcistan\u2019\u0131n d\u00e2hil oldu\u011fu Acara ve Osetya \u00f6zerk b\u00f6lgeleri ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar ve Abhazya\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 meselesi ile Ermenistan ve Azerbaycan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n k\u0131smi demokratikle\u015fme ve AB ve NATO gibi kurumlarla farkl\u0131 d\u00fczeylerde ili\u015fkiler vas\u0131tas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenme yoluna gidilece\u011fi b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131k olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n ve Rusya Federasyonu\u2019na d\u00e2hil olan Kuzey Kafkasya \u00f6zerk b\u00f6lgelerinin bu al\u0131\u015fveri\u015f sonras\u0131nda Rus etkisinde kalaca\u011f\u0131 da \u00f6yle?<\/p>\n Birle\u015fik Kafkasya m\u0131, Par\u00e7alanm\u0131\u015f Kafkasya m\u0131? <\/span> D\u0130PNOTLAR Hakan Gürel Karga şakırıp kıs bolmas, torgay şakırıp yaz bolmas. (1) Nogay Atasözü Kafkasya bazen küresel ve bölgesel güçlerin sınırına kadar gelip dayandıkları bir ateşkes alanı, bazen savaş alanının ta kendisi. Bu yüzden de her türden tahakküm, direniş ve tahammül stratejilerinin uygulama alanı olan bir bölge. Kafkasya, göreceli olarak çok küçük bir bölgede kültürel benzerlikler […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10941","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10943,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10941\/revisions\/10943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nNogay Atas\u00f6z\u00fc<\/em><\/p>\n
\n<\/b>
\nKafkasya diasporas\u0131n\u0131n \u00fcyeleri, bulunduklar\u0131 \u00fclkenin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin politikalar\u0131yla uyumlu Kafkasya tasavvur d\u00fcnyas\u0131, ge\u00e7mi\u015fin g\u00fczel ve k\u00f6t\u00fc an\u0131lar\u0131 ve her etnik unsura ve politik arka plana g\u00f6re de\u011fi\u015fen Kafkasya hakikati aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f durumda. Anavatan ile ba\u011f\u0131n s\u00fcrekli olarak manip\u00fcle edilmesiyle (ba\u015fka bir deyi\u015fle, s\u00fcrekli yanl\u0131\u015f\/yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgi yay\u0131lmas\u0131 veya \u00e7o\u011fu kez do\u011fru bilgiye eri\u015fim olanaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131yla) birlikte diasporada bir kesim, icat edilmi\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f ve objektif olarak bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n hamili\u011fini \u00fcstlenen k\u00fcresel, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin politikalar\u0131n\u0131 benimsemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00dcstelik bu dayatma, ayn\u0131 kesimce zorunlu bir alternatifmi\u015f gibi savunulabiliyor.<\/p>\n
\nBelki de bu nedenle AB-Kom\u015fuluk politikas\u0131na d\u00e2hil edilen Azerbaycan, G\u00fcrcistan (ve Abhazya) ve Ermenistan ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler K\u0131br\u0131s Rum Kesimi taraf\u0131ndan uygulanan veto nedeniyle kesildi\u011finde ya da Fransa, G\u00fcrcistan s\u0131r\u0131ndaki AB g\u00f6zlemcilerinin geri \u00e7ekilmesi i\u00e7in bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ne medyada yer al\u0131yor, ne Diaspora\u2019da sorgulan\u0131yor.<\/p>\n
\n<\/b>
\nOrta Asya ile Karadeniz aras\u0131nda uzanan ve Kafkasya\u2019n\u0131n \u00f6nemli ve merkez\u00ee bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu Hazar havzas\u0131 d\u00fcnya-sistemin en \u00f6nemli enerji \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m alanlar\u0131ndan birisini olu\u015fturuyor. Enerji gereksinimlerini giderek daha fazla Avrasya kaynaklar\u0131ndan kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelen Avrupa \u00fclkelerinin yan\u0131 s\u0131ra h\u00e2lihaz\u0131rda ABD\u2019den sonra en \u00e7ok petrol talebi olan \u00c7in ve Hindistan gibi k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olma yolunda ilerleyen \u00fclkeler, Rusya Federasyonu, \u0130ran ve T\u00fcrkiye gibi b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler ve ABD i\u00e7in b\u00f6lgenin \u00f6nemi bu nedenle \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. D\u00fcnya-sistemin enerji gereksinimi artt\u0131k\u00e7a, Hazar havzas\u0131 \u00fczerindeki hegemonya m\u00fccadelesi de b\u00fcy\u00fcyor. \u00dcstelik enerji ya da enerjiye eri\u015fim yollar\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131 k\u00fcresel hegemonya m\u00fccadelesinin tek boyutu da de\u011fil. Kafkasya bir\u00e7ok jeostrateji uzman\u0131n\u0131n belirtti\u011fi gibi Avrasya ve Atlantik \u00e7\u0131kar alanlar\u0131n\u0131n ortas\u0131nda uzanan bir fay hatt\u0131. Bu anlamda iki temel jeostratejik blo\u011fun ekonomik, toplumsal, politik, k\u00fclt\u00fcrel ve ideolojik alanlarda da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi bir co\u011frafya par\u00e7as\u0131.<\/p>\n
\n<\/b>
\nRusya Federasyonu\u2019nun Kafkasya\u2019ya d\u00f6n\u00fck politikalar\u0131 \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminden bug\u00fcne siyasal rejimden k\u0131smen ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak az \u00e7ok tutarl\u0131 bir hat izliyor. Nitekim b\u00fcsb\u00fct\u00fcn farkl\u0131 siyasal ve ekonomik referanslara, devlet yap\u0131lar\u0131na sahip \u00c7arl\u0131k d\u00f6nemi, SSCB ve Rusya Federasyonu d\u00f6neminde izlenen s\u00fcrg\u00fcn, keyfi s\u0131n\u0131r belirleme, n\u00fcfus yerle\u015ftirme ve katliam politikalar\u0131 benzerlikler g\u00f6steriyor. Rusya Federasyonu, eski-SSCB stratejik etki alan\u0131n\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilecek Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devlet Toplulu\u011fu\u2019nu kendi kontrol\u00fc alt\u0131nda tutmak, Hazar havzas\u0131nda bulunan ve SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazanan \u00fclkeleri askeri, ekonomik ve politik olarak kendisine tabi k\u0131lmak ve SSCB s\u0131n\u0131rlar\u0131na d\u00e2hil olan \u00fclkelerde bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n garant\u00f6r\u00fc olarak uluslararas\u0131 kabul g\u00f6rmek i\u00e7in uzun s\u00fcre \u00e7aba sarf etti. Bir yandan Kafkasya\u2019da etkinli\u011finin s\u00fcrmesi konusunda ne kadar \u0131srarl\u0131 oldu\u011funu \u00c7e\u00e7enistan\u2019da katliamlar yapmaya varacak, hatta s\u0131n\u0131rl\u0131 n\u00fckleer bomba se\u00e7ene\u011fine ba\u015fvurabilece\u011fini a\u00e7\u0131klayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fcnya \u00e2leme g\u00f6sterirken, \u00f6te yandan Ermenistan, Azerbaycan, Abhazya, Osetya, Acara b\u00f6lgelerinde Rus usul\u00fc bar\u0131\u015f\u0131 koruma, arabuluculuk i\u015flevleri \u00fcstlenerek etkinli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zerk b\u00f6lgelerde \u00f6zg\u00fcr se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131na ya izin vermedi ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a Rusyac\u0131 olmayan adaylar\u0131 veto etmeye, merkezden atama yapmaya y\u00f6neldi. Rusya Federasyonu\u2019nun Kafkasya\u2019ya tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, Kafkas halklar\u0131n\u0131n Rusyac\u0131 adaylar\u0131 kendilerinin belirlemesi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanan \u00fclkelerde de etkinli\u011fini, SSCB d\u00f6neminden kalan ve Avrupa Konvansiyonel Kuvvet \u0130ndirimi Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n (AKKA) s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n zorlanmas\u0131 ve ev sahibi \u00fclkeler \u00fczerinde yo\u011fun bask\u0131yla idame ettirebildi\u011fi \u00fcsleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla peki\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\n<\/b>
\nAtlantik ittifak\u0131n\u0131n Kafkasya politikalar\u0131, Rusya Federasyonu gibi tutarl\u0131 bir hat izlemiyor. AB \u00fclkeleri bir yandan \u00f6zellikle Almanya ve \u0130ngiltere\u2019nin deste\u011fiyle TransKafkasya\u2019ya y\u00f6nelik a\u00e7\u0131l\u0131mlar yaparken, di\u011fer yanda \u00f6zellikle Fransa ve K\u0131br\u0131s Rum kesiminin AB i\u00e7indeki direnciyle Kafkasya\u2019da etkisini \u00e7ok daha art\u0131racak ad\u0131mlar atmaktan \u00e7ekiniyor. B\u00f6lgede tarihsel olarak Rusya Federasyonu\u2019nun temel m\u00fcttefiki olan Ermenistan\u2019da, G\u00fcrcistan benzeri bir Bat\u0131 ile eklemlenme s\u00fcreci ya\u015fanmas\u0131 \u00f6zellikle ABD, \u0130ngiltere ve T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan destekleniyor.
\nB\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin ve b\u00f6lge \u00fclkelerinin kendi aralar\u0131nda kurduklar\u0131 ittifaklar da Kafkasya\u2019n\u0131n soyut s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 peki\u015ftiriyor. Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131ndaki Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorunu, Azerbaycan ile \u0130ran aras\u0131ndaki \u0130ran Azerbaycan\u0131 sorunu, T\u00fcrkiye ve Ermenistan aras\u0131ndaki sorunlar, G\u00fcrcistan – Abhazya, G\u00fcrcistan – Osetya, \u00c7e\u00e7enistan – Osetya sorunlar\u0131 diye uzay\u0131p giden ve asl\u0131nda hemen her iki ya da daha fazla \u00fclke aras\u0131nda farkl\u0131 kombinasyonlarla tekrar eden anla\u015fmazl\u0131klar, k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini art\u0131r\u0131yor. Bu anla\u015fmazl\u0131k ve \u00e7at\u0131\u015fmalar k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerce aleni ve z\u0131mni olarak destekleniyor. NATO ve AB taraf\u0131ndan desteklenen T\u00fcrkiye – G\u00fcrcistan – Azerbaycan ekseni ile k\u0131smen \u00c7in ve Fransa\u2019n\u0131n deste\u011fini alan \u0130ran – Rusya Federasyonu – Ermenistan ekseni b\u00f6lgede akan kan\u0131 durduracak bir pat durumunu bile tesis edememi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
\nABD, b\u00f6lgesel m\u00fcttefiki T\u00fcrkiye ile G\u00fcrcistan ve Azerbaycan konusunda ciddi bir i\u015fbirli\u011fi geli\u015ftiriyor. T\u00fcrkiye, Hazar ve Orta Asya enerji \u00fcretim b\u00f6lgeleri \u00fczerindeki k\u00fcresel payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesinde k\u0131smen Atlantik, k\u0131smen Avrasya ekseni ile ortakl\u0131k kuran, k\u00fc\u00e7\u00fck bir rol \u00fcstleniyor. Ancak, bu enerjinin Rusya haricindeki bir hat \u00fczerinden d\u00fcnya piyasalara sunulmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda daha b\u00fcy\u00fck bir rol \u00fcstlendi\u011fini, d\u00fcnya sistemin temel enerji nakil hat ve terminallerinin T\u00fcrkiye \u00fczerinde kuruldu\u011funu veya planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu durum ister istemez T\u00fcrkiye\u2019nin Kafkasya, Orta Asya ve Karadeniz politikalar\u0131n\u0131 radikal bir de\u011fi\u015fime tabi tutmas\u0131n\u0131 beraberinde getiriyor. Darbeci (Azerbaycan ve T\u00fcrkmenistan), K\u0131z\u0131l Elmac\u0131, Avrasyac\u0131 veya d\u00fcped\u00fcz hayalci e\u011filimler, paradoksal olarak Orta Asya\u2019daki T\u00fcrk\u00ee Cumhuriyetlerle bir T\u00fcrk Birli\u011fi olu\u015fturulmas\u0131 ve Rusya ve \u0130ran ile i\u015fbirli\u011fine giderek Avrasya Birli\u011finin kurulmas\u0131 \u00fclk\u00fclerinin alt\u0131n\u0131 geri d\u00f6n\u00fclmez bir bi\u00e7imde oymu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6te yandan ABD ve \u0130ngiltere, Almanya gibi AB \u00fclkeleri ile Kafkasya ve Orta Asya politikalar\u0131nda sergilenen uyum b\u00f6lgesel akt\u00f6r olarak T\u00fcrkiye\u2019nin rol\u00fcn\u00fc peki\u015ftiriyor.<\/p>\n
\n<\/b>
\nReel politika, yukar\u0131da \u00f6zetlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan politikalar kar\u015f\u0131s\u0131nda eksenlerden birinin tercih edilmesini dayat\u0131yor. Ancak, hangi ekseni se\u00e7erseniz se\u00e7in Birle\u015fik bir Kafkasya elde edemiyorsunuz. T\u00fcm bu anlat\u0131lanlar aras\u0131nda eksik bir \u015fey var. T\u00fcm bu boru hatlar\u0131, etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar, hegemonya m\u00fccadeleleri, eksenler, ittifaklar g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde sesi duyulmayan bir \u00f6\u011fe var: Kafkas halklar\u0131 ne istiyor? \u2018Bar\u0131\u015f i\u00e7in Para\u2019 m\u0131? M\u00fcstemleke olmak m\u0131? Boru hatt\u0131 bek\u00e7ili\u011fi yapmak m\u0131? Emeklilik maa\u015f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgele\u015fmek mi? Her g\u00fcn, kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm Kafkas etnik gruplar\u0131n\u0131 \u00f6tekile\u015ftirmenin ba\u015fka bir yolunu aramak m\u0131?
\nDiaspora burada \u00f6nem kazan\u0131yor: verili durum kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin politikalar\u0131na tahamm\u00fcl stratejisi geli\u015ftiren ya da bu politikalar\u0131 aklama gayretiyle davranan reel politikac\u0131 e\u011filimler mi, yoksa romantizm ile rasyonalizm aras\u0131ndaki ince ayar\u0131 tutturan ve halklar\u0131n\u0131n kolektif tasavvurunu canland\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan e\u011filimler mi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vuracak, hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n
\n1) <\/b>Kargan\u0131n ba\u011f\u0131rmas\u0131yla k\u0131\u015f olmaz, ser\u00e7enin \u00f6tmesiyle yaz olmaz.
\n2) <\/b>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc, Rusya, \u00c7in, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, Tacikistan ve \u00d6zbekistan’dan olu\u015fmaktad\u0131r. Hindistan, Pakistan ve \u0130ran \u00f6rg\u00fct toplant\u0131lar\u0131na g\u00f6zlemci olarak kat\u0131lmaktad\u0131r.
\n3) <\/b>GUUAM: G\u00fcrcistan, Ukrayna, \u00d6zbekistan, Azerbaycan ve Moldova
\n4)<\/b> KE\u0130: T\u00fcrkiye, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Azerbaycan, Moldova, G\u00fcrcistan, Ermenistan Romanya, Bulgaristan, Yunanistan ve Arnavutluk ve g\u00f6zlemci \u00fcye olarak Avusturya, Polonya, Tunus, M\u0131s\u0131r, \u0130srail, Slovak Cumhuriyeti ve \u0130talya.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"