{"id":10950,"date":"2019-03-23T11:07:53","date_gmt":"2019-03-23T16:07:53","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10950"},"modified":"2019-03-23T11:08:46","modified_gmt":"2019-03-23T16:08:46","slug":"kafkasya-ve-turkiye-zor-arazide-komsuluk-siyaseti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kafkasya-ve-turkiye-zor-arazide-komsuluk-siyaseti\/","title":{"rendered":"KAFKASYA VE T\u00dcRK\u0130YE: ZOR ARAZ\u0130DE KOM\u015eULUK S\u0130YASET\u0130"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Rainer Kaufmann<\/span><\/b><\/p>\n

Kafkaslar ve T\u00fcrkiye – Bu zor b\u00f6lgede T\u00fcrkiye\u2019nin kom\u015fuluk politikalar\u0131
\n<\/b>
\nBen buraya, T\u00fcrkiye\u2019nin Kafkaslardaki konumu hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi k\u0131sa bir tebli\u011f ile aktarmak i\u00e7in davet edildim ve bunu, yakla\u015f\u0131k yirmi y\u0131ldan beri Kafkaslarda, \u00f6zellikle de G\u00fcrcistan\u2019da faaliyet g\u00f6steren
\nbir Alman gazetecinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yap\u0131yorum. As\u0131l konuya gelmeden hemen belirteyim ki, sadece bu \u00e7evrede yeni oldu\u011fum i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Kafkaslarda yan u\u011fra\u015f ve serbest gazeteci olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ve ekme\u011fimi G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ba\u015fkentinde orta \u00f6l\u00e7ekli bir giri\u015fimci olarak kazand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in bu oturumda belki de bu grubun d\u0131\u015f\u0131nda kalan biriyim. Orada serbest gazeteci olarak ya\u015faman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Ya yeni bir patlama meydana geldi\u011finde, redaksiyonlar k\u0131sa vadeli
\nolarak her \u015feyi daha iyi de\u011ferlendirebilen muhabirlerini Moskova\u2019dan
\ng\u00f6nderiyorlar, ya da bir patlama olmaz ve bu durumda hemen
\nhemen hi\u00e7 kimse G\u00fcrcistan\u2019la ilgilenmez. Yani ben Tiflis\u2019te esasen Kafkasya b\u00f6lgesine y\u00f6nelik k\u00fc\u00e7\u00fck bir uzman seyahat \u015firketi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, orada k\u00fc\u00e7\u00fck bir otel ve iki restoran isletiyorum. Web sayfam
\nGeorgien-news benim i\u00e7in zaman zaman b\u00f6yle seminerlere davet edilme
\ngibi yan etkisi bulunan d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel yan u\u011fras\u0131 gibi bir \u015feydir.
\nYar\u0131m seneden beri mesleki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131n\u0131 ge\u00e7ici
\nolarak tamamen Almanya\u2019ya kayd\u0131rmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u015fimdilerde
\nG\u00fcrcistan\u2019daki Internet \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 durmu\u015f durumda. Bu durum,
\nbirka\u00e7 ay i\u00e7inde tekrar de\u011fi\u015fecek.<\/p>\n

Benden bilimsel bir k\u0131sa analiz beklemeyiniz. Ama 1989\u2019da, yani Sovyetler
\nd\u00f6neminde ilk defa Kafkaslara giden ve o tarihten beri y\u0131l\u0131n b\u00fcy\u00fck
\n\u00e7o\u011funlu\u011funu orada ge\u00e7irmi\u015f bir ki\u015finin dikkat \u00e7ekece\u011fi hususlar\u0131
\nve g\u00f6zlemlerini bekleyebilirsiniz. B\u00f6lge toplumunun ve ekonomisinin
\ntamamen bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015f birisinin tabir caiz ise \u201ctabandan bir
\nbak\u0131\u015f\u201d ile genel bir bak\u0131s\u0131. Ama elbette bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, mutlaka en k\u00f6t\u00fc
\na\u00e7\u0131 olmak zorunda de\u011fil, ne de olsa Kafkas b\u00f6lgesinin yeni can damarlar\u0131
\nolan boru hatlar\u0131, \u201ctabandan bak\u0131\u015fla\u201d zaman zaman genel bir bak\u0131\u015fa
\nm\u00fcsaade edecek kadar ye\u015fil zeminin iki \u00fc\u00e7 metre alt\u0131nda bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

S\u00f6yle bir \u00f6n a\u00e7\u0131klama daha yapmak gerek: Daha isabetli olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Kafkaslardan bir b\u00fct\u00fcn olarak bahsetmezsek daha iyi olur.
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l Kafkas s\u0131rtlar\u0131n\u0131n kuzeyi, Rusya da Kafkaslard\u0131r. \u0130yisi mi
\nbiz, \u00f6\u011frencili\u011fim s\u0131ras\u0131nda benim Latince dersinde Cis-Caucasus demeyi \u00f6\u011frendi\u011fim g\u00fcney Kafkaslardan, yani bu taraftaki Kafkaslardan
\nbahsedelim. Ki Kafkaslar\u0131n kuzeyindeki b\u00f6lge Roma d\u00f6neminde
\nTrans-Kafkasya, yani Kafkaslar\u0131n \u00f6b\u00fcr taraf\u0131ndaki b\u00f6lge idi. Cis-Caucasus,
\nilk olarak as\u0131l Kafkas s\u0131rtlar\u0131n\u0131n g\u00fcneyindeki b\u00f6lgeye Rusya\u2019n\u0131n hakim olmas\u0131yla birlikte Trans-Kafkasya\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Yani bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131, d\u00fcnya imparatorluklar\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile birlikte de\u011fi\u015fmektedir, iste G\u00fcney Kafkasya seklindeki global ve dil bak\u0131m\u0131ndan bir zamana bagl\u0131 olmayan netle\u015ftirme bu y\u00fczdendir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7 \u00fclke \u2013 birbirinden tamamen ayr\u0131 \u00fc\u00e7 durum<\/p>\n

<\/b>Bu arada hemen s\u00f6yleyelim, Kafkaslar\u0131n siyasi yap\u0131s\u0131 hakk\u0131ndaki bu
\nbasl\u0131k sadece T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fil, aksine bu b\u00f6lgede hareket eden herkes
\ni\u00e7in ge\u00e7erlidir, ama \u00f6zel \u015fartlar alt\u0131nda T\u00fcrkiye i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Azerbaycan
\n<\/b>
\n\u00dc\u00e7 Kafkas \u00fclkesinin do\u011fusunda bir karde\u015f T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fc\u015fterek ekonomik \u00e7\u0131karlar s\u00f6z konusudur, \u00f6rn. enerji nakli konusu ve \u00f6rn. T\u00fcrk Uluslar\u0131 Zirvesi \u00fczerinden
\nyak\u0131n bir siyasi ili\u015fki mevcuttur. Son y\u0131llar\u0131n en \u00f6nemli ekonomi projesi,
\nBaku-Tiflis-Ceyhan petrol boru hatt\u0131 ve Baku-Tiflis-Erzurum do\u011falgaz
\nboru hatt\u0131d\u0131r. San\u0131r\u0131m \u00f6zellikle T\u00fcrk meslekta\u015flar\u0131m Azerbaycan\u2019daki
\nduruma benden daha iyi vak\u0131ft\u0131r, bu y\u00fczen bu konuyu k\u0131sa kesiyorum.<\/p>\n

G\u00fcrcistan
\n<\/b>
\nG\u00fcney Kafkasya\u2019daki kuzeyde yer alan devlet, kimli\u011fini \u00f6zellikle H\u0131ristiyan
\nk\u00f6klerinden alan bir kom\u015fudur. Ermenistan gibi burada da
\ny\u00fczy\u0131llar s\u00fcren yabanc\u0131 hakimiyeti boyunca -Osmanl\u0131 hakimiyeti dahil-
\n\u00f6zellikle kendi dillerini, kendi alfabelerini ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 muhafaza
\netmi\u015f olmaktan gurur duyulmaktad\u0131r. Hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131sal\u0131m: 20
\ny\u0131l \u00f6nce, Sovyet Cumhuriyeti G\u00fcrcistan, Var\u015fova Pakt\u0131\u2019n\u0131n NATO \u00fclkesi
\nT\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131n\u0131r \u00fclkesiydi. Bug\u00fcn burada a\u00e7\u0131k olan bir s\u0131n\u0131ra sahibiz.
\nG\u00fcrcistan halk\u0131 i\u00e7inde T\u00fcrk olan ve \u0130slam\u00ee olan her \u015feye kar\u015f\u0131 mevcut
\nolan b\u00fct\u00fcn antipatiye ra\u011fmen, \u00f6rn. enerji nakil koridoru ve ticaret
\ngibi bir\u00e7ok m\u00fc\u015fterek ekonomik \u00e7\u0131kar, iki \u00fclke ili\u015fkilerini ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131
\nbelirlemektedir. G\u00fcrcistan pazarlar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7
\nmaddelerinin neredeyse tamam\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den gelmektedir. Di\u011fer taraftan
\nT\u00fcrkiye, G\u00fcrcistan\u2019\u0131n \u015farap yan\u0131nda halen ihra\u00e7 etti\u011fi \u00f6rn. f\u0131nd\u0131k,
\nkereste, hurda metaller gibi az miktardaki mal\u0131n \u00f6nemli bir al\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r.
\n\u015eimdilerde Kazakistan\u2019dan gelen b\u00fcy\u00fck paralar \u00f6nemli yat\u0131r\u0131mlara
\ny\u00f6n vermekteyse de, T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 G\u00fcrcistan\u2019da \u00f6zellikle nakliye
\nve turizm alan\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynuyor. Ama T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar \u00f6rn.
\nTiflis ve Batum havalimanlar\u0131n\u0131n modernizasyonunu yapt\u0131lar ve bu tarihten
\nitibaren G\u00fcrcistan\u2019\u0131n Karadeniz B\u00f6lgesi Batum havaliman\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin
\ni\u00e7 hat u\u00e7u\u015f a\u011f\u0131na dahil edildi.<\/p>\n

Ermenistan
\n<\/b>
\nEskiden NATO ile Var\u015fova Pakt\u0131 aras\u0131nda bir s\u0131n\u0131r cumhuriyeti olan
\nErmenistan da ayn\u0131 \u015fekilde H\u0131ristiyan bir komsudur. E\u011fer ili\u015fki kelimesini
\nbu ba\u011flamda a\u011fz\u0131m\u0131za almam\u0131za m\u00fcsaade edilirse, T\u00fcrk-Ermeni ili\u015fkileri tarihin bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndad\u0131r \u2013 neden ve nas\u0131l olursa olsun bu konu burada ele al\u0131nmak zorunda de\u011fildir. Ama bu ili\u015fkiler ayn\u0131 zamanda Ermeniler ve T\u00fcrkiye\u2019nin karde\u015f halk\u0131 Azerbaycan aras\u0131ndaki g\u00fcncel Karabag sorununun bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Ekonomik ili\u015fkiler bahsetmeye de\u011fmez. \u00d6zellikle Ermenistan, Azerbaycan ile olan uzun do\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye ile olan uzun bat\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131n ve \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 sadece G\u00fcrcistan ve \u0130ran\u2019a a\u00e7\u0131lan iki k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131r hatt\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131layabilir durumda olmas\u0131n\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekmektedir. Etnik anavatan i\u00e7in Ermeni diasporas\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun destek olmasayd\u0131, bug\u00fcn Ermenistan\u2019\u0131n hayatta kalma sans\u0131 \u00e7ok azd\u0131.<\/p>\n

Ama \u00f6zellikle \u201cb\u00fcy\u00fck milli dava Karabag\u201d i\u00e7in angaje olmu\u015f diaspora,
\nErivan ile Baku aras\u0131nda y\u0131llar \u00f6nce her \u015feye ra\u011fmen m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnen
\nbir yak\u0131nla\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir engeldir. \u00d6zellikle Fransa
\ndevlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce yoluna koyabilece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 Ermeni-
\nAzeri yak\u0131nla\u015fmas\u0131na Ermeni-Amerika’s\u0131ndan gelen tepki \u201cAzerilere
\n\u00f6d\u00fcn verirseniz, Karabag\u2019a giden yollar\u0131n\u0131z\u0131 neden finanse edelim
\nki\u201d seklindeydi.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131 \u2013 ger\u00e7ekten i\u00e7erisinde m\u00fc\u015fterek bir kom\u015fuluk politikas\u0131n\u0131n
\nm\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fi zor bir b\u00f6lge. Belki bu \u00fc\u00e7 \u00fclkeyi k\u0131saca karakterize
\netmek gerek: -\u00d6zerk Da\u011fl\u0131k Karabag\u2019\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakacak olursak-
\nErmenistan ve Azerbaycan\u2019da etnik bak\u0131mdan b\u00fct\u00fcnl\u00fck arz eden
\nmilletler s\u00f6z konusu iken, G\u00fcrcistan\u2019da \u00f6nemli etnik duyarl\u0131l\u0131\u011fa sahip
\nb\u00f6lgeler vard\u0131r, sadece iki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 cumhuriyet olan Abhazya ve G\u00fcney
\nOsetya de\u011fil. G\u00fcney G\u00fcrcistan\u2019da neredeyse tamamen Ermenilerin
\nve Azerilerin oturdu\u011fu b\u00f6lgeler de mevcuttur. Ve Ermenistan ve
\nAzerbaycan\u2019da h\u00fck\u00fcmet elitleri koltuklar\u0131n\u0131 sa\u011flama alm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken,
\nG\u00fcrcistan i\u00e7 politika bak\u0131m\u0131ndan da s\u00fcrekli olarak e\u011flenceli bir s\u00fcrprize gebedir.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen Kafkaslar T\u00fcrkiye\u2019nin tarihi bir etki alan\u0131d\u0131r, ki bu rol kesinlikle tekrar oynanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir rold\u00fcr veya Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin
\nda\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye\u2019ye kendili\u011finden tekrar d\u00fc\u015fen bir rold\u00fcr.<\/p>\n

Buradaki en \u00f6nemli fakt\u00f6r, ticaret fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Somut d\u0131\u015f ticaret rakamlar\u0131n\u0131
\nbelirtmek zorunda kalmadan -d\u00fcnyan\u0131n bu kesiminde rakamlar
\nher zaman realiteden daha can s\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r ve bunun \u00f6tesinde rakamlar
\nsahtedir- T\u00fcrkiye\u2019nin, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla birlikte G\u00fcrcistan
\nve Azerbaycan\u2019a a\u00e7\u0131lmakla, ta Orta Asya\u2019ya kadar uzanan b\u00fcy\u00fck
\nbir artalan kazand\u0131\u011f\u0131 bellidir. T\u00fcrkiye\u2019nin ula\u015f\u0131m alan\u0131ndaki \u00e7abalar\u0131
\n-\u00f6rn. on y\u0131ldan fazla s\u00fcren in\u015faat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u015fimdi
\ntamamlanan G\u00fcrcistan Karadeniz otoyolu ve ayn\u0131 \u015fekilde G\u00fcrcistan\u2019\u0131n
\nAzerbaycan y\u00f6n\u00fcne giden ana ba\u011flant\u0131 yollar\u0131ndaki T\u00fcrk t\u0131r konvoylar\u0131
\nda- yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte T\u00fcrkiye\u2019ye hangi istikbal imkanlar\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011funu
\ng\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bu nedenle simdi ba\u015fka bir ula\u015f\u0131m projesine ba\u015flanacak. T\u00fcrkiye-Baku
\naras\u0131nda yeniden do\u011frudan ba\u011flant\u0131 sa\u011flayacak olan ve G\u00fcrcistan\u2019\u0131n
\nAkhalkalaki kentinden T\u00fcrkiye\u2019nin Kars kentine bir demiryolu hatt\u0131.
\nG\u00fcrcistan\u2019da sadece 29 km\u2019lik, T\u00fcrkiye\u2019de ise sadece 76 km\u2019lik bir demiryolu hatt\u0131 s\u00f6z konusu olsa ve 400 milyon $ devasa bir yat\u0131r\u0131m\u0131 yans\u0131tmasa da, bu proje hem T\u00fcrkiye hem de Azerbaycan i\u00e7in \u00f6nemli bir
\nprojedir. Bu b\u00f6lgede insanlar ba\u015fka boyutlara al\u0131\u015f\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Ama bu yeni demiryolu hatt\u0131n\u0131n in\u015faat\u0131, Baku-G\u00fcrcistan\u2019dan ge\u00e7ip
\nT\u00fcrkiye\u2019ye gelen do\u011falgaz ve petrol boru hatt\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131s\u0131ndan sonra bu
\n\u00fc\u00e7 \u00fclke T\u00fcrkiye, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan aras\u0131ndaki stratejik ittifak\u0131
\ng\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in at\u0131lm\u0131\u015f bir ba\u015fka ad\u0131md\u0131r. Burada bu \u00fc\u00e7 \u00fclkeden daha
\nba\u015fka \u015feyler de s\u00f6z konusudur, Hazar Denizi \u00fczerinden bir ba\u011flant\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019den Orta Asya\u2019ya, Avrupa i\u00e7in hemen hemen hi\u00e7 \u00f6nemi
\nolmayan do\u011frudan bir demiryolu hatt\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olacak. Avrupa
\nTRASECA, yani Karadeniz ve Hazar Denizi\u2019ndeki tren feribotlar\u0131
\narac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Avrupa-Kafkasya-Asya nakliye koridoruyla G\u00fcrcistan \u00fczerinden
\nOrta Asya\u2019ya \u00e7oktan ba\u011fl\u0131d\u0131r zaten.<\/p>\n

Ama G\u00fcney Kafkasya b\u00f6lgesinin nas\u0131l zor bir b\u00f6lge oldu\u011fu Akhalkalaki-
\nKars demiryolu hatt\u0131 ile \u00e7ok g\u00fczel g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Ermenistan, T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n 1993\u2019te kapat\u0131lmas\u0131yla ula\u015f\u0131ma kapat\u0131lan Kars-G\u00fcmr\u00fc (Ermenistan)-Tiflis aras\u0131ndaki mevcut demiryolu ba\u011flant\u0131s\u0131na i\u015faret ederek bu demiryolu hatt\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 reddediyor. Ermenistan\u2019\u0131n bu eski demiryolu ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 yeniden faaliyete ge\u00e7irme talebi kars\u0131s\u0131nda, \u00f6nce \u201cErmenistan\u2019\u0131n Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n gayri me\u015fru i\u015fgaline son vermesi\u201d gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki bir \u00fcltimatomla Azerbaycan taraf\u0131ndan engellenmektedir.<\/p>\n

Ermenistan\u2019\u0131n tekrar izole olmas\u0131ndan korktuklar\u0131 i\u00e7in ABD ve Avrupa
\nda bu demiryolu hatt\u0131na s\u0131cak bakm\u0131yorlar. ABD\u2019deki Ermeni lobisi,
\nAmerikal\u0131 firmalar\u0131n bu demiryolunun in\u015faat\u0131na kat\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklayan
\nbir yasay\u0131 Amerikan Kongresi\u2019nden ge\u00e7irdi. Amerikan h\u00fck\u00fcmeti
\nayn\u0131 zamanda Milenyum Challenge Program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde Akhalkalaki\u2019den Tiflis\u2019e yeni bir karayolu ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015fta bulunmaktad\u0131r, ki bu ba\u011flant\u0131 nihayetinde Baku-T\u00fcrkiye karayolu ba\u011flant\u0131s\u0131na destek olacakt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Akhalkalaki T\u00fcrkiye aras\u0131 olduk\u00e7a k\u0131sa bir mesafedir.<\/p>\n

\u0130nsan bu k\u00fc\u00e7\u00fck kent Akhalkalaki\u2019de, T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcney Kafkasya\u2019daki
\npozisyonunun bir\u00e7ok sorununu, bir mercek gibi tespit edebilir. G\u00fcney
\nKafkasya\u2019da \u015fimdilerde rol oynayan herkesi burada bulmak m\u00fcmk\u00fcn.
\nG\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7 devleti, Ruslar, T\u00fcrkler ve nihayet de
\nAmerikal\u0131lar. Akhalkalaki, neredeyse sadece Ermenilerin oturdu\u011fu bir
\nG\u00fcrcistan b\u00f6lgesidir. Baku\u2019den baslay\u0131p Tiflis \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019de
\nCeyhan\u2019a gelen b\u00fcy\u00fck boru hatt\u0131, Akhalkalaki\u2019nin etraf\u0131ndan dola\u015fmas\u0131
\ni\u00e7in Akhalkalaki civar\u0131nda bulunan ve b\u00fct\u00fcn boru hatt\u0131n\u0131n en y\u00fcksek
\nyeri olan 2.600 metre y\u00fcksekli\u011findeki bir ge\u00e7ide kayd\u0131r\u0131lmak zorunda
\nkald\u0131. Azerbaycan, Karabag sorununun muhtemelen yeniden
\ncanlanmas\u0131 halinde boru hatt\u0131 i\u00e7in do\u011fabilecek risklere meydan vermemek
\ni\u00e7in, Ermenilerin oturdu\u011fu bir b\u00f6lgeden, hatta G\u00fcrcistan\u2019dan bile
\nbir boru hatt\u0131n\u0131n ge\u00e7mesini istemiyordu. Bu sorun olmasayd\u0131, boru
\nhatt\u0131n\u0131n en ucuz rotas\u0131, Baku-Erivan \u00fczerinden T\u00fcrkiye olurdu, asla
\nG\u00fcrcistan\u2019dan ge\u00e7mezdi. Washington\u2019daki Beyaz Saray taraf\u0131ndan kabul
\nettirilen G\u00fcrcistan rotas\u0131, di\u011fer b\u00fct\u00fcn se\u00e7eneklerden yakla\u015f\u0131k 1 milyar
\n$ daha pahal\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Rusya\u2019n\u0131n G\u00fcrcistan\u2019da hala mevcut olan iki askeri \u00fcss\u00fcnden birisi de
\nAkhalkalaki\u2019de bulunuyor. Simdi bu \u00fcs, 1999\u2019daki \u0130stanbul AGIT Zirvesi\u2019nde
\nkararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi nihayet kald\u0131r\u0131lacak. Hemen belirtelim,
\nbu \u00fcs\u2019teki askerler ve malzemeler geri Rusya\u2019ya de\u011fil, \u00e7o\u011funlukla
\nkomsu Ermenistan\u2019a kayd\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n

Akhalkalaki\u2019nin Ermeni n\u00fcfusu, Ruslardan bo\u015falacak garnizona T\u00fcrk
\nordusunun yerle\u015fece\u011finden endi\u015fe etti\u011fi i\u00e7in Ruslar\u0131n \u00e7ekilmesine kesinlikle kars\u0131yd\u0131. Bunun nedeni: Y\u0131llar \u00f6nce Tiflis yak\u0131nlar\u0131ndaki ba\u015fka
\nbir Rus askeri \u00fcss\u00fc kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, birka\u00e7 hafta sonra -G\u00fcrcistan\u2019\u0131n
\nErmeni n\u00fcfusunun hi\u00e7 ho\u015fnut olmamas\u0131na ra\u011fmen- orada bar\u0131\u015f i\u00e7in
\ni\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde uluslararas\u0131 bir NATO tatbikat\u0131 yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla
\naskerlerin e\u011fitim alan\u0131n\u0131 modernize etmek i\u00e7in T\u00fcrk askerleri geldiler.
\nBizde biz Baden W\u00fcrttemberglilerin Schwabl\u0131 krallara kar\u015f\u0131 duydu\u011fumuz
\nsamimi karde\u015f sevgisi ile kars\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilecek bu t\u00fcr antipatileri, G\u00fcney Kafkasya topraklar\u0131nda hareket eden herkes dikkate almak
\nzorundad\u0131r. Bu kin ve nefret duygular\u0131 bazen en k\u00fc\u00e7\u00fck olaylarda
\ng\u00f6r\u00fclebilmektedir ve siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131 olan bir kimse bu nefreti te\u015fvik etti\u011fi
\nve k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 ate\u015fledi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e bu kin ve nefret her zaman yerel
\nbir b\u00fcy\u00fck yang\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Ki bu durumun da G\u00fcney Kafkasya\u2019da
\nzaman zaman meydana geldi\u011fi s\u00f6yleniyor.<\/p>\n

T\u00fcrk ordusunun G\u00fcrcistan\u2019daki angajman\u0131 devam etmektedir. Rus ordusundan kalan bir ba\u015fka yer olan ve yine g\u00fcney G\u00fcrcistan\u2019da bulunan
\nMarneuli\u2019deki askeri hava alan\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde T\u00fcrk askerinin yard\u0131m\u0131yla
\nmodernlestirildi. Buradaki halk, T\u00fcrk askerinin yard\u0131m\u0131na hi\u00e7
\nses \u00e7\u0131karmad\u0131, ki buna \u015fa\u015fmamak gerek, \u00e7\u00fcnk\u00fc buradaki halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu Azeri\u2019dir.<\/p>\n

G\u00fcrcistanl\u0131 subaylar\u0131n e\u011fitimi de tamamen T\u00fcrklerin elindedir. \u00d6rne\u011fin
\nG\u00fcrcistan askeri akademisinin arazisinde T\u00fcrk genelkurmay\u0131na
\nba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flayan ve bunun \u00f6tesinde bir de G\u00fcrc\u00fc meslekta\u015flar\u0131na
\nTiflis\u2019in merkezinde \u015firin, k\u00fc\u00e7\u00fck bir otel tahsis etmi\u015f olan b\u00fcy\u00fck bir irtibat
\nbirli\u011fi bulunmaktad\u0131r. Ordu, devlet b\u00fct\u00e7esinin k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemlerde
\nbir \u015fekilde ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmek zorundayd\u0131.<\/p>\n

Yani Amerikal\u0131lar Kafkasya\u2019da \u00dcsame bin Ladin hakk\u0131nda yapay olarak
\n\u00fcrettikleri abart\u0131l\u0131 ve inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131ktan uzak haberler ile G\u00fcrcistan\u2019da
\nkendi askeri faaliyetlerini tesis etmeden \u00f6nce, gen\u00e7 G\u00fcrcistan
\nCumhuriyetine askeri yard\u0131mla destek veren NATO \u00fcyesi T\u00fcrkiye olmu\u015ftu.
\nBu hikayeyi kesinlikle hat\u0131rl\u0131yorsunuzdur. D\u00fcnya bas\u0131n\u0131n\u0131n
\nman\u015fetlerinde ger\u00e7ek bir \u015fey yoktu. Kafkasya\u2019da El-Kaide, G\u00fcrcistan\u2019da
\n\u015fimdiye kadar bir tabu olan askeri faaliyetine uygun bir gerek\u00e7e
\nbulmak i\u00e7in Amerika taraf\u0131ndan sahneye konulan basit bir pembe
\ndizi oyunuydu. Bush y\u00f6netimi, El-Kaide\u2019yi g\u00fcney Kafkasya\u2019ya ta\u015f\u0131mak suretiyle ba\u015far\u0131l\u0131 bir te\u015febb\u00fcsle, G\u00fcrcistan\u2019da milyarlarla ifade
\nedilen Baku-Tiflis-Ceyhan boru hatt\u0131n\u0131n finans\u00f6rlerini sakinle\u015ftirmek
\ni\u00e7in gerekli olan 70 milyon $ tutar\u0131ndaki bir askeri e\u011fitim program\u0131 ile
\nkendini g\u00fcvene alm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcrcistan\u2019da Amerikan askeri varl\u0131\u011f\u0131 olmadan,
\nboru hatt\u0131n\u0131n finansman\u0131 sallant\u0131dayd\u0131. Yani Amerikan kongresinin
\nparay\u0131 serbest b\u0131rakmas\u0131 ve bir zamanlar kendi arka bah\u00e7esi olan
\nG\u00fcrcistan\u2019da ABD\u2019nin bir askeri faaliyetine uzun s\u00fcre kars\u0131 gelen Rusya\u2019n\u0131n pes etmesi i\u00e7in G\u00fcrcistan k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7in uluslararas\u0131 ter\u00f6rizmle
\nsava\u015fta s\u0131cak nokta ilan edildi. ABD bu tarihten beri G\u00fcrcistan\u2019da askeri
\nolarak da dogrudan is bas\u0131ndad\u0131r ve art\u0131k kendisinin NATO orta\u011f\u0131
\nolan T\u00fcrkiye\u2019yi baz\u0131 projeler i\u00e7in askeri \u00f6nc\u00fc veya yard\u0131mc\u0131 olarak \u00f6nceden
\nG\u00fcrcistan\u2019a g\u00f6ndermek zorunda de\u011fildir. Bu ise jeopolitik bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fidir ve Rusya\u2019n\u0131n, b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa G\u00fcrcistan\u2019\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi her dik kafal\u0131l\u0131\u011fa kars\u0131 hiddetli tutumunun gerek\u00e7esi olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu anekdotlarla dikkatleri \u00fczerine \u00e7ekmek istedi\u011fim \u00fc\u00e7 konu var.<\/p>\n

1. Rusya\u2019n\u0131n Kafkasya\u2019daki pozisyonu
\n<\/b>
\nSovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla birlikte Rusya eski arka bah\u00e7esi olan
\nG\u00fcney Kafkasya \u00fczerindeki n\u00fcfuzunu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde kaybetti. Azerbaycan,
\nenerji kaynaklar\u0131 sayesinde yeterince ba\u011f\u0131ms\u0131z ve G\u00fcrcistan tabir caiz ise kendini neredeyse kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Amerika\u2019n\u0131n kuca\u011f\u0131na att\u0131.<\/p>\n

Moskova, sadece Ermenistan\u2019\u0131n s\u0131rt\u0131n\u0131 Rusya\u2019ya s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flamas\u0131yla,
\nG\u00fcney Kafkasya\u2019daki n\u00fcfuzunu tamamen kaybetmeme y\u00f6n\u00fcndeki son sans\u0131n\u0131 muhafaza ediyor. Ermenistan, Karabag sorununda ve
\nde T\u00fcrkiye ile tarihi hesapla\u015fmas\u0131nda kendini ne kadar izole ederse veya
\nbu izolasyonu ne kadar uzun s\u00fcre k\u0131ramazsa, Rusya\u2019n\u0131n Ermenistan\u2019daki
\nbu varl\u0131\u011f\u0131 da o kadar uzun s\u00fcrecektir.<\/p>\n

Ama bunun tersi de s\u00f6z konusu olabilirdi: T\u00fcrk-Ermeni ili\u015fkilerini, en
\naz\u0131ndan belki bir g\u00fcn Ermenistan ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar a\u00e7\u0131labilecek
\nderecede geli\u015ftirme ne kadar erken ba\u015far\u0131l\u0131rsa, ekonomik bak\u0131mdan
\ntamamen \u00f6nemsiz bir \u00fclke oldu\u011fu i\u00e7in Rusya\u2019n\u0131n G\u00fcney Kafkasya\u2019daki
\nson n\u00fcfuz kalesi, yani Ermenistan o kadar erken sars\u0131l\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcney Kafkasya\u2019da n\u00fcfuz sahibi olmak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya ile tarihten
\ngelen m\u00fccadelesinden dolay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Ermenistan ile ili\u015fkisi
\nveya tam tersine Ermenistan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kars\u0131 tutumu, kesinlikle temel
\nsorundur. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u011fer iki \u00fclke ile -G\u00fcrcistan ve Azerbaycan- herhangi bir sorun yoktur.<\/p>\n

Bu nedenle Ermenistan\u2019\u0131n s\u00fcrekli olarak G\u00fcney Kafkasya\u2019daki kom\u015fuluk
\npolitikas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131, \u00e7abaya de\u011fer bir \u015fey de\u011fildir, en
\naz\u0131ndan buna Bat\u0131 Avrupa ve Amerika\u2019da b\u00f6yle bak\u0131lmaktad\u0131r. Buna
\nkars\u0131n Rusya\u2019n\u0131n tam da isine gelir. Rusya bundan sonra da G\u00fcney
\nKafkasya\u2019daki y\u0131k\u0131c\u0131 rol\u00fcne devam edebilir ama buna ra\u011fmen G\u00fcney
\nKafkasya\u2019daki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne yap\u0131c\u0131 bir katk\u0131 yapmak yerine,
\nher zaman ki gibi kendisini tarafs\u0131z bir arac\u0131 olarak yans\u0131tabilir. Ermenistan\u2019\u0131 uzun vadeli olarak izole edenler Moskova\u2019daki \u201cebedi olarak
\nd\u00fcnde yasayanlar\u0131n\u201d ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrer.<\/p>\n

2. G\u00fcrcistan\u2019la NATO\u2019nun genifllemesi
\n<\/b>
\nG\u00fcrcistan, Avrupa\u2019dan \u00e7ok Bush y\u00f6netiminin deste\u011fi ile b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle NATO\u2019ya girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu deste\u011fin, George W. Bush\u2019un halefi
\ntaraf\u0131ndan da gelip gelmeyece\u011fini, bekleyip g\u00f6rece\u011fiz. Amerika\u2019da
\nbundan sonraki bir y\u00f6netim de bu amac\u0131 g\u00fcdecektir, ama halefi kadar
\nyo\u011fun olmamakla birlikte Clinton da G\u00fcrcistan\u2019a NATO\u2019ya giden yolu
\ni\u015faret etmi\u015fti. \u00d6yleyse: G\u00fcrcistan\u2019\u0131n NATO \u00fcyeli\u011fi, art\u0131k olup olamayaca\u011f\u0131
\nseklinde bir sorun de\u011fil, sadece bir zaman sorunu gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.
\nEn az\u0131ndan Tiflis\u2019te konuya b\u00f6yle bak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Bunun T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da sonu\u00e7lar\u0131 olur tabii ki. T\u00fcrkiye, So\u011fuk Sava\u015f
\nsonras\u0131nda NATO \u00fcyesi olarak cephe pozisyonunu kaybetti. Simdi
\nT\u00fcrkiye\u2019nin pozisyonu, Yak\u0131n Do\u011fu y\u00f6n\u00fcne kayd\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.
\nRica ederim simdi beni, G\u00fcrc\u00fclerin, NATO\u2019nun bu \u00fclkeye G\u00fcrcistan\u2019\u0131n
\nNATO\u2019ya muhta\u00e7 oldu\u011fundan daha fazla muhta\u00e7 oldu\u011fundan hareket
\neden gururunun etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015f olmakla su\u00e7lamay\u0131n\u0131z. Objektif
\nolarak G\u00fcrcistan\u2019\u0131n NATO\u2019da T\u00fcrkiye\u2019nin yerini alabilece\u011fini varsaymak
\nda nerdeyse m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ama: T\u00fcrk parlamentosu, Irak Savas\u0131\u2019nda
\nAmerika\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki askeri hava alanlar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131na
\nizin vermeyince, G\u00fcrcistan\u2019\u0131n y\u00f6netimdeki politikac\u0131lar Amerikal\u0131lara,
\nSovyet d\u00f6neminden miras ald\u0131klar\u0131 y\u0131k\u0131k d\u00f6k\u00fck kalk\u0131\u015f ve ini\u015f pistlerini
\n\u201csatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar\u201d. Ama o zaman da ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131lar.<\/p>\n

G\u00fcrcistan\u2019da artan Amerikan askeri varl\u0131\u011f\u0131 kars\u0131s\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n bu
\nb\u00f6lgesinde askeri eylemlerin muhtemel tekrar\u0131nda bu durumun de\u011fi\u015fmesi
\nihtimal d\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir. Somut olarak: \u0130ran\u2019a yap\u0131lacak bir harekatta,
\nmuhtemelen G\u00fcrcistan kendi topraklar\u0131n\u0131 Amerikal\u0131lara a\u00e7acakt\u0131r \u2013 zorunlu
\nve istekli, her halde G\u00fcrcistan G\u00fcney Kafkasya\u2019da bir Amerikan
\nu\u00e7ak gemisi olacak. En az\u0131ndan G\u00fcrcistan\u2019da insanlar kendini bug\u00fcn
\nbuna g\u00f6re ayarl\u0131yor. Zaten bug\u00fcn G\u00fcrcistan g\u00f6n\u00fcll\u00fcler koalisyonunun
\ngururlu bir \u00fcyesidir ve Irak\u2019ta yakla\u015f\u0131k 1.000 askerle temsil edilmektedir.<\/p>\n

Ekonomik a\u00e7\u0131dan pek anlam\u0131 olmayan, ama askeri-stratejik d\u00fcs\u00fcncelere
\ntamamen uyabilecek bahsetti\u011fimiz Akhalkalaki-Tiflis aras\u0131ndaki
\nyolun yap\u0131m\u0131n\u0131 da bu ba\u011flamda de\u011ferlendiriyorum. Bu yol Washington\u2019a
\nyakla\u015f\u0131k 100 milyon dolara mal olacak, bu para bir kredi de\u011fil,
\nbir hibe, aynen Washington\u2019un G\u00fcrcistan\u2019a Milenyum Challenge Program\u0131
\n\u00e7er\u00e7evesinde harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f do\u011falgaz a\u011f\u0131n\u0131n modernle\u015ftirilmesi
\ni\u00e7in (50 milyon dolar) ve di\u011fer altyap\u0131 yard\u0131mlar\u0131 i\u00e7in toplam 200
\nmilyon dolardan fazla hibe etti\u011fi gibi.<\/p>\n

Ayr\u0131ca: B\u00fct\u00fcn uygun altyap\u0131s\u0131yla birlikte G\u00fcrcistan\u2019da m\u00fcmk\u00fcn hale
\ngelen Amerikan askeri noktalar\u0131 ile Amerikan askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dairesinde
\nbug\u00fcn hala a\u00e7\u0131k olan kuzey taraf\u0131 b\u00fct\u00fcn Iran etraf\u0131nda kapanm\u0131\u015f
\nolur. \u015eimdilerde kimse bahsetmedi\u011fi, G\u00fcney Kafkasya\u2019da planlanan
\nAmerikan roket savar sisteminin \u00fcslerinden birinin -muhtemelen
\nG\u00fcrcistan\u2019da- olmas\u0131 gerekti\u011fi de bu de\u011ferlendirmeye dahildir.<\/p>\n

N\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa g\u00f6re hesapland\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcrcistan -bu ba\u011flamda
\nbu da \u00f6nemli bir bilgidir- bug\u00fcn Amerika\u2019dan mali yard\u0131m alan \u00fclkeler
\naras\u0131nda 3. s\u0131radad\u0131r. Washington\u2019dan sadece \u0130srail ve M\u0131s\u0131r ki\u015fi bas\u0131na
\nG\u00fcrcistan\u2019dan daha fazla mali yard\u0131m almaktad\u0131r. Y\u00fczy\u0131llardan
\nberi Rusya ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin etkisi alt\u0131ndaki G\u00fcney
\nKafkasya\u2019da, oyuna T\u00fcrkiye\u2019nin de dikkate almak zorunda kalaca\u011f\u0131
\nyeni bir oyuncu kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, bu da ABD\u2019dir. Yakla\u015f\u0131k on y\u0131l \u00f6nce Amerikal\u0131
\nsenat\u00f6rlerden Tiflis\u2019te su c\u00fcmle al\u0131nt\u0131 yap\u0131l\u0131yordu: \u201cAmericans
\nare here to stay\/Amerikal\u0131lar kalmak i\u00e7in buradad\u0131r.\u201d O tarihte \u00e7ok az
\nki\u015fi bu c\u00fcmlenin askeri yorumunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n

Ama T\u00fcrkiye i\u00e7in bu, gelecekte yaz\u0131laca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. G\u00fcney Kafkasya\u2019da olup biten her \u015feyin rejis\u00f6r\u00fc, tart\u0131\u015fmas\u0131z Washington\u2019da oturuyor. Son on y\u0131lda bu b\u00f6lgede neyin ger\u00e7ekten de\u011fi\u015fti\u011fini anlamak i\u00e7in, Amerika\u2019n\u0131n Tiflis B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi’nin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne sadece bir bakmak yeterli olacak.<\/p>\n

3. T\u00fcrkiye ile G\u00fcney Kafkasya ba\u015flam\u0131nda son bir konu: Avrupa ve
\nG\u00fcney Kafkasya.
\n<\/b>
\nSovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan itibaren AB ve AB\u2019ye \u00fcye \u00fclkeler,
\nKafkasya\u2019y\u0131 mali ve teknik yard\u0131mla desteklemekle birlikte -\u00f6zellikle
\nAlmanya- stratejik ortaklar\u0131 olan Rusya\u2019y\u0131 dikkate alarak Avrupa\u2019n\u0131n
\nbu b\u00f6lgedeki ve bu b\u00f6lge \u00fczerindeki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamay\u0131 ihmal ettiler
\nve b\u00f6ylece meydan\u0131 Amerika\u2019n\u0131n haddi hesab\u0131 olmayan \u00e7\u0131kar yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131na b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n

Almanya ve Avrupa\u2019n\u0131n G\u00fcney Kafkasya\u2019daki bu politika hatas\u0131, k\u0131sa
\ns\u00fcre \u00f6nce d\u00fczeltildi. G\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n, Hazar b\u00f6lgesinden ve Orta
\nAsya\u2019dan gelecek ve Rusya\u2019dan enerji ithaline ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 en az\u0131ndan
\nbiraz dengeleyebilecek enerji nakil hatlar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir koridor oldu\u011funun
\nfark\u0131na var\u0131ld\u0131. Bu da T\u00fcrkiyesiz olmaz, iste burada T\u00fcrkiye\u2019nin
\noynaya bilece\u011fi \u00f6nemli bir rol ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Siyasi a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu, su anlama da gelebilir: G\u00fcney Kafkasya\u2019da
\nbir Avrupa kom\u015fuluk politikas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin de dahil edilmesiyle
\nbirlikte \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flayabilir, aynen bunun tersinde T\u00fcrkiye\u2019nin
\nG\u00fcney Kafkasya\u2019daki rol\u00fc i\u00e7in AB\u2019nin \u00f6nemli bir stratejik ortak
\nolabilece\u011fi gibi. T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa\u2019ya entegrasyonunun Avrupa-G\u00fcney
\nKafkasya ili\u015fkileri \u00fczerinde olumlu etkilerinin olabilece\u011fi ger\u00e7ekten m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil mi? Veya: T\u00fcrkiye ve AB konusunu uzla\u015fmayla
\n\u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn olmazsa, G\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n Avrupa\u2019ya daha fazla
\nyak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir miyiz? E\u011fer AB daha \u00f6nce kap\u0131y\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin
\ny\u00fcz\u00fcne kapat\u0131rsa, G\u00fcrcistan h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekilde
\n\u0131srarla u\u011fra\u015f\u0131lan G\u00fcrcistan\u2019\u0131n AB \u00fcyeli\u011fi neredeyse imkans\u0131z hale gelir.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan G\u00fcrcistan\u2019a
\nda bu sans\u0131 vermek mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Her t\u00fcrl\u00fc mal Asya\u2019dan Avrupa\u2019ya
\nveya Avrupa\u2019dan Asya\u2019ya giden yolda her iki \u00fclkenin karayollar\u0131ndan,
\ndemiryollar\u0131ndan ve boru hatlar\u0131ndan naklediliyor ve ak\u0131yorsa,
\nneden bundan siyasi yap\u0131lar i\u00e7in gerekli sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n?
\nVe burada birden bire tarihin \u00e7emberi daral\u0131yor: Roma, Atina ve K\u00fc\u00e7\u00fck
\nAsya\u2019dan olu\u015fan Akdeniz b\u00f6lgesi ticaret b\u00f6lgesi olarak Eski \u00c7a\u011f\u2019dan
\nberi Karadeniz b\u00f6lgesi, yani Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 ve G\u00fcney Kafkasya ile
\ns\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131yd\u0131. \u0130pek Yolu ise y\u00fczy\u0131llar boyu bu b\u00f6lgenin can damarlar\u0131ndan biriydi ve Orta Asya\u2019y\u0131 Avrupa\u2019ya ba\u011fl\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn ileti\u015fimi
\nMoskova \u00fczerinden organize ederek G\u00fcney Kafkasya\u2019y\u0131 ikinci
\npozisyona itmi\u015f olan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin sona ermesinin ard\u0131ndan bu
\nb\u00f6lge, k\u0131talararas\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olarak yava\u015f ama emin ad\u0131mlarla jeopolitik
\nve ekonomik i\u015flevine yeniden kavu\u015fmaktad\u0131r. Ama \u0130pek Yolu,
\nbug\u00fcn boru hatt\u0131 olarak kars\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6yle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Avrupa ve T\u00fcrkiye Kafkaslarda ayn\u0131 durumdad\u0131r
\nve b\u00fcy\u00fcklerin -Rusya ve ABD- \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131nda birlikte \u00f6nemli bir
\ni\u015flev yerine getirebilirler, yani G\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n uzun vadede Avrupa\u2019ya
\nba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir ve b\u00f6ylece bizim enerji ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131
\nkar\u015f\u0131lamam\u0131zda \u00f6nemli olan bu b\u00f6lgenin siyasi ve ekonomik istikrar\u0131na
\nkatk\u0131da bulunabilirler. Fakat bunun i\u00e7in daha \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019nin
\nAB\u2019ye entegrasyonu \u015fartt\u0131r ve Ermenistan\u2019\u0131n G\u00fcney Kafkasya\u2019dan siyasi izolasyonunu kald\u0131rmak i\u00e7in m\u00fc\u015fterek yollar bulmay\u0131 da gerektirir.
\nHer iki b\u00f6lgede b\u00fct\u00fcn taraflar\u0131n \u00f6n\u00fcnde daha uzunca bir yol var.
\nKonrad Adenauer Vakf\u0131\u2019n\u0131n bu seminer i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fi davetiyede bu
\nbildiri \u201cteblig\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yer al\u0131yordu. Tebli\u011fimi sundum. Dikkatle
\ndinledi\u011finiz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim, ama son olarak \u00f6zellikle bizim
\nkendi mesle\u011fimiz, yani medyan\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda k\u0131sa bilgi vermeme
\nm\u00fcsaade etmenizi rica edece\u011fim. Sanki Kafkaslar\u0131n G\u00fcneyindeki
\nbu \u00fc\u00e7 \u00fclke Rus bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bizim i\u00e7in hala Trans-Kafkasya imi\u015f gibi
\nAlman medyas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu G\u00fcney Kafkasya ile ilgili haberlerini
\nhala Moskova\u2019daki b\u00fcrolar\u0131 \u00fczerinden yapmaktad\u0131r. G\u00fcney
\nKafkasya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye ile birlikte alg\u0131lanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Avrupa i\u00e7in
\nekonomik ve nakliye i\u015flevi bak\u0131m\u0131ndan, art\u0131k Moskova\u2019dan ve b\u00f6ylece
\nRusya\u2019n\u0131n 200 y\u0131ll\u0131k arka bah\u00e7esi olarak yak\u0131n ge\u00e7mi\u015finin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla
\nde\u011fil, bu b\u00f6lge hakk\u0131nda bu b\u00f6lgeden ve b\u00f6ylece bu b\u00f6lgenin gelece\u011fi
\nhakk\u0131nda haber yapman\u0131n zaman\u0131 gelmedi mi? A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131: G\u00fcney
\nKafkasya\u2019ya Ankara veya \u0130stanbul\u2019da bir muhabirlik b\u00fcrosu tahsis etmenin
\nzaman\u0131 gelmedi mi? Ama bunun i\u00e7in Almanya\u2019daki yay\u0131n merkezlerinin
\n\u00f6nce Moskova\u2019daki irtibat b\u00fcrolar\u0131n\u0131n artan mal varl\u0131klar\u0131yla
\nilgili durumu sorgulamak zorundad\u0131rlar. Bunun da baz\u0131 durumlarda,
\naynen G\u00fcney Kafkasya\u2019daki k\u00fc\u00e7\u00fck veya b\u00fcy\u00fck bir ihtilaf\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc
\ngibi zor oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rainer Kaufmann Kafkaslar ve Türkiye – Bu zor bölgede Türkiye’nin komşuluk politikaları Ben buraya, Türkiye’nin Kafkaslardaki konumu hakkındaki düşüncelerimi kısa bir tebliğ ile aktarmak için davet edildim ve bunu, yaklaşık yirmi yıldan beri Kafkaslarda, özellikle de Gürcistan’da faaliyet gösteren bir Alman gazetecinin bakış açısıyla yapıyorum. Asıl konuya gelmeden hemen belirteyim ki, sadece bu çevrede yeni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10950","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10950"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10953,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10950\/revisions\/10953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}