{"id":10966,"date":"2019-03-23T11:13:41","date_gmt":"2019-03-23T16:13:41","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10966"},"modified":"2019-03-23T11:13:41","modified_gmt":"2019-03-23T16:13:41","slug":"buyuk-ortadogu-projesi-rusyanin-bakisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/buyuk-ortadogu-projesi-rusyanin-bakisi\/","title":{"rendered":"B\u00dcY\u00dcK ORTADO\u011eU PROJES\u0130: RUSYA\u2019NIN BAKI\u015eI"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/026.JPG\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><b> <span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">S. Ogan<br \/>\n<\/span><\/b> <span style=\"font-family: Arial;\">Asam Rusya-Ukrayna Masas\u0131 Ba\u015fkan\u0131<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Truman, 4 Nisan 1949\u2019da NATO\u2019nun kurulu\u015fu sebebiyle yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada NATO\u2019nun okyanusun iki taraf\u0131nda demokratik \u00fclkelerin ortak de\u011ferlerinin korunmas\u0131 amac\u0131yla kuruldu\u011funu ifade etmi\u015fti. So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n yeni ba\u015flamaya y\u00fcz tuttu\u011fu o tarihlerde Truman\u2019\u0131n ifadesiyle demokratik \u00fclkeler, NATO vas\u0131tas\u0131yla Sovyet tehlikesinden korunacakt\u0131. Aradan ge\u00e7en zaman neticesinde NATO\u2019nun da \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 So\u011fuk Sava\u015f sona ermi\u015f ve Bat\u0131 i\u00e7in bir tehdit unsuru olan Sovyetler Birli\u011fi art\u0131k tarih sahnesinden \u00e7ekilmi\u015ftir. \u00d6zellikle de Sovyet blo\u011funun bir denge unsuru olarak ortadan kalkmas\u0131, ba\u015fta Ortado\u011fu ve Afrika b\u00f6lgesi olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6lgesinde jeopolitik vakum alan\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu co\u011frafya, sahip oldu\u011fu \u00e7ok zengin kaynaklara ra\u011fmen refah seviyesi d\u00fcnyan\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck b\u00f6lgelerinden birisidir.<\/p>\n<p>Radikalizmin y\u00fckseli\u015fiyle bir k\u0131s\u0131m a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7lar\u0131n \u00e7e\u015fitli ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ve ter\u00f6rist metotlar vas\u0131tas\u0131yla ba\u015fta ABD olmak \u00fczere Bat\u0131 de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye ba\u015flamalar\u0131, d\u00fcnya ter\u00f6r tarihinde bir milat olan 11 Eyl\u00fcl 2001 tarihinde ABD\u2019deki ikiz kulelere sald\u0131r\u0131 ile neticelenmi\u015ftir. 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131 ABD i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 yeniden \u015fekillendirecek \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f baz\u0131 projelerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokulmas\u0131na sebep olmu\u015ftur ve ABD, uluslararas\u0131 ter\u00f6rizmle m\u00fccadele gerek\u00e7esiyle pe\u015f pe\u015fe Afganistan ve Irak\u2019a askeri m\u00fcdahalede bulunmu\u015ftur. Ancak, 11 Eyl\u00fcl ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Afganistan\u2019a ve Irak\u2019a yap\u0131lan askeri m\u00fcdahaleler \u201culuslararas\u0131 ter\u00f6rizmle m\u00fccadele\u201d boyutlar\u0131n\u0131 a\u015farak uluslararas\u0131 yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><b>Bat\u0131 ve Avrasyac\u0131l\u0131k Aras\u0131nda Rusya<br \/>\n<\/b><br \/>\n11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra k\u00fcresel d\u00fczeyde d\u0131\u015f politikas\u0131nda en radikal de\u011fi\u015fimi ya\u015fayan \u00fclkelerden birisi de Rusya olmu\u015ftur. Ba\u015fkan Putin, i\u00e7 politikada \u00f6nemli riskler alarak ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 sava\u015fta ABD\u2019ye tam destek vermi\u015f ve Rus d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 Bat\u0131 ile Avrasyac\u0131l\u0131k aras\u0131nda bir eksene oturtmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, ABD ile h\u0131zl\u0131 ba\u015flayan balay\u0131 Pentagon\u2019un Orta Asya\u2019da birbiri ard\u0131na asker\u00ee \u00fcsler edinmesiyle neticelenmi\u015ftir. ABD, Afganistan operasyonlar\u0131 sonras\u0131 Rusya\u2019n\u0131n d\u0131\u015f politika ve mill\u00ee g\u00fcvenlik konseptlerinde olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yer tutan \u201cYak\u0131n \u00c7evre\u201d politikas\u0131n\u0131 \u00e2deta ortadan kald\u0131rarak Orta Asya \u00fclkelerinde pe\u015f pe\u015fe asker\u00ee \u00fcsler edinmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple Moskova\u2019n\u0131n ABD\u2019ye verdi\u011fi deste\u011fin en \u00f6nemli sebeplerinden birisi olan uluslararas\u0131 ter\u00f6re kar\u015f\u0131 i\u015fbirli\u011fi gerek\u00e7esi bir s\u00fcre sonra en az\u0131ndan Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlili\u011fini yitirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya, ABD\u2019ye ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 i\u015fbirli\u011fine verdi\u011fi deste\u011fin \u201cter\u00f6rist\u201d olarak niteledi\u011fi \u00c7e\u00e7enleri de kapsayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit etmi\u015fti veya en az\u0131ndan bu \u00e7er\u00e7evede Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enistan\u2019da \u201cter\u00f6rizme\u201d kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fta Bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefiklerinin Rusya\u2019n\u0131n bu \u201ci\u00e7 i\u015fine\u201d kar\u0131\u015fmamas\u0131n\u0131 beklemi\u015fti. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enistan politikas\u0131na fazlaca kar\u0131\u015fmayan Bat\u0131\u2019n\u0131n, zaman ge\u00e7tik\u00e7e sesini y\u00fckseltmeye ba\u015flamas\u0131 ve ABD\u2019nin Orta Asya\u2019dan sonra ba\u015fta G\u00fcrcistan olmak \u00fczere G\u00fcney Kafkasya\u2019da da askeri ve politik mevcudiyetini g\u00fc\u00e7lendirmeye ba\u015flamas\u0131, Moskova\u2019da ABD\u2019ye verilen deste\u011fin sorgulanmas\u0131na ve Kremlin\u2019in d\u0131\u015f politika alternatiflerini a\u00e7\u0131k tutmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Zira, Orta Asya\u2019dan sonra G\u00fcney Kafkasya\u2019ya yerle\u015fecek olan bir ABD, Rusya i\u00e7in kesinlikle (\u00f6zellikle \u00c7e\u00e7enistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde) bir tehdit unsuru say\u0131lacakt\u0131r. Kuzey Kafkasya\u2019ya stratejik bir derinlik veren ve Avrasya\u2019da Rusya ile ABD aras\u0131ndaki rekabetin en \u00f6nemli unsuru olan bu b\u00f6lgenin enerji kaynaklar\u0131na hakimiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ge\u00e7i\u015f \u00fclkesi olan G\u00fcrcistan (ve dolay\u0131s\u0131yla \u00c7e\u00e7enistan) sorunu Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik ve politik bir i\u00e7erik kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kafkasya\u2019da G\u00fcrcistan co\u011frafi konumu, Azerbaycan ekonomik potansiyeli, do\u011fal zenginlikleri ve n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc sebebiyle, Ermenistan ise Rusya ile sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 askeri i\u015fbirli\u011fi ve b\u00f6lgede oynad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00e7\u00f6z\u00fclme\u201d rol\u00fc sebebiyle stratejik \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n<p>Kafkasya ve Orta Asya\u2019n\u0131n Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik ve jeopolitik \u00f6nemi say\u0131lamayacak kadar \u00e7oktur. \u00d6zellikle Vladimir Putin\u2019in y\u00f6netime gelmesinden sonra \u00fclkede sa\u011flanan ekonomik ve y\u00f6netimsel ba\u015far\u0131 ve Siloviki olarak da an\u0131lan g\u00fcvenlik\u00e7i ekibin \u00fclkede tamam\u0131yla s\u00f6z sahibi olu\u015fu Rusya\u2019y\u0131 yak\u0131n \u00e7evresine, \u00f6zellikle de kendi milli g\u00fcvenlik konseptinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 Kafkasya ve Orta Asya\u2019ya \u00f6zel bir \u00f6nem atfetmesine sebep olmu\u015ftur. Oysa Rusya i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu alanlar bu konuda tam bir fikir birli\u011fi sa\u011flanmam\u0131\u015f olsa da bir\u00e7ok analizci taraf\u0131ndan \u015fimdi B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi i\u00e7erisinde g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019ne bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019ne co\u011frafi manada bir netlik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. E\u011fer bu projenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 iddia edildi\u011fi gibi Karadeniz ve Hazar Denizi\u2019ne kadar uzan\u0131yorsa bu, Rusya\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019ne s\u0131n\u0131rda\u015f olaca\u011f\u0131 manas\u0131na gelecektir ki, bu husus bile Rusya\u2019n\u0131n projeye olumsuz bakmas\u0131 i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli bir sebep olacakt\u0131r. Oysa Grossman\u2019\u0131n son Ortado\u011fu gezisi s\u0131ras\u0131nda B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131n\u0131n yeniden \u015fekillendirildi\u011fi ve Kafkasya, Orta Asya ve \u0130ran\u2019\u0131n bu co\u011frafyadan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmektedir. Ger\u00e7ekten de projenin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir d\u00fczenlemenin mant\u0131kl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Zira, proje bu co\u011frafyada rejim de\u011fi\u015fikli\u011fini getirece\u011fi i\u00e7in \u0130ran\u2019\u0131n bu projeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131, gerekirse Irak\u2019taki \u015eiiler vas\u0131tas\u0131yla ABD\u2019yi zorlayabilece\u011fi bilinmektedir. Di\u011fer yandan \u0130ran\u2019\u0131n ba\u015fta Almanya ve Fransa olmak \u00fczere AB \u00fclkeleri nezdinde \u00e7ok ciddi bir deste\u011fi s\u00f6z konusudur ki, bu durumda AB \u00fclkelerinin de projeye tepkisi s\u00f6z konusu olabilecektir. Ayr\u0131ca Kafkasya ve Orta Asya\u2019n\u0131n da bu projeden \u201c\u015fimdilik\u201d \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 Rusya\u2019n\u0131n projeye en az\u0131ndan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleyecektir. Zira, Irak operasyonlar\u0131 zaman\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n BM G\u00fcvenlik Konseyi daimi \u00fcyeleri \u00c7in ve Fransa ile bunlara eklemlenen Almanya ile hareket etmesi ABD\u2019yi olduk\u00e7a zor duruma sokmu\u015ftu. \u015eimdi bu yeni jeopolitik d\u00fczenlemelerle ABD, Rusya-\u00c7in-Fransa-Almanya ekseninin yeniden olu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleme arzusunda olabilir.<\/p>\n<p><b>Rusya Muhalif<br \/>\n<\/b><br \/>\nAmerika\u2019n\u0131n Ortado\u011fu\u2019da Rusya\u2019n\u0131n izledi\u011fi politikay\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6nce Amerika\u2019n\u0131n Ortado\u011fu ve Orta Asya politikalar\u0131n\u0131 anlamak gerekmektedir. Amerika bu iki b\u00f6lgede kendisinin ve m\u00fcttefiklerinin enerji g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in yo\u011fun bir enerji g\u00fcvenli\u011fi politikas\u0131 ve 11 Eyl\u00fcl olaylar\u0131ndan sonra il\u00e2n etti\u011fi gibi ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 k\u00fcresel bir sava\u015f politikas\u0131 izlemektedir. Her ne kadar Rusya, 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 ABD\u2019ye uluslararas\u0131 ter\u00f6rizmle m\u00fccadelede destek sa\u011flam\u0131\u015fsa da Rusya\u2019n\u0131n bu deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 olduk\u00e7a net bir \u015fekilde \u00e7izilmi\u015ftir ve Irak\u2019a ABD m\u00fcdahalesi esnas\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u00c7in, Fransa ve Almanya\u2019y\u0131 da yan\u0131na alan Rusya, ABD\u2019nin Ortado\u011fu politikalar\u0131 ile ilgili eylemlerine ciddi muhalefet etmi\u015ftir. Zira Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131 Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan sadece silah sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lan bir b\u00f6lge olmaktan \u00e7ok daha \u00f6nemli stratejik ve jeo-ekonomik anlamlar ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi \u00fczere SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Rusya, art\u0131k uluslararas\u0131 bir s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131ndan hareketle yeni politikalar benimsemi\u015f ve sahip oldu\u011fu zengin enerji kaynaklar\u0131 sayesinde b\u00f6lgesel bir enerji s\u00fcper g\u00fcc\u00fc olma yolunda bir politika benimsemi\u015ftir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ABD\u2019nin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019nin ter\u00f6r endi\u015fesi ve \u0130srail gibi sebeplerinin yan\u0131 s\u0131ra, \u201cenerji\u201d konusu da en az ABD kadar Rus d\u0131\u015f politikas\u0131nda \u00f6ncelikli bir alana sahiptir ve bu manada Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131 rekabet etmeye de\u011fer bir jeopolitik aland\u0131r.<\/p>\n<p><b>1990\u2019lardan Sonraki De\u011fi\u015fim<br \/>\n<\/b><br \/>\nRusya\u2019n\u0131n Ortado\u011fu politikas\u0131 1990\u2019dan ba\u015flayarak Putin d\u00f6nemine kadar \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler ge\u00e7irmi\u015ftir. Rusya\u2019n\u0131n birinci derecede ilgilendi\u011fi \u00fclkeler T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019d\u0131. T\u00fcrkiye, Amerika\u2019n\u0131n orta\u011f\u0131 olarak Kafkaslar ve Orta Asya\u2019da 1990\u2019lar\u0131n sonuna kadar hem rakip hem de i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lacak \u00fclke olarak g\u00f6z\u00fckm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ran ise zorunlu olarak Rusya\u2019ya yak\u0131n durmakla birlikte \u0130sl\u00e2m radikalizmini yayabilecek bir \u00fclke olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Moskova\u2019n\u0131n ilgi duydu\u011fu ikinci b\u00f6lge \u0130ran K\u00f6rfezi olmu\u015ftur. Petrol a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin ve stratejik a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli olan bu alana Moskova, \u0130ran, Irak ve K\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi \u00fcyelerine yakla\u015farak bu b\u00f6lgede Amerika\u2019y\u0131 dengelemek istemi\u015ftir. Yeni d\u00f6nemde Moskova i\u00e7in en d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6nemi olan b\u00f6lge, Irak, \u0130ran, Suriye ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalan, \u0130srail, L\u00fcbnan, M\u0131s\u0131r, \u00dcrd\u00fcn ve Filistin b\u00f6lgesidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde radikal ter\u00f6r hareketlerin k\u00f6klerini gene \u0130srail d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmas\u0131na kar\u015f\u0131n Moskova, kendisine kar\u015f\u0131 Afganistan\u2019da kullan\u0131lan \u0130sl\u00e2m\u00ee cepheye bir tepki olarak \u0130srail\u2019e yakla\u015fmay\u0131 tercih etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Rusya, kendi i\u00e7indeki \u0130sl\u00e2m\u00ee topluluklar\u0131n, ayn\u0131 ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 etnik gruplarda oldu\u011fu gibi, k\u00fc\u00e7\u00fck devlet\u00e7ikler bi\u00e7iminde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavu\u015fmak istediklerine inanmaktad\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n bu durumda d\u00fc\u015fmanlar\u0131 B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi i\u00e7erisinde yer alan rejimlerden ziyade bu rejimlerden destek alan radikal gruplar ve kendi i\u00e7indeki \u0130sl\u00e2m\u00ee topluluklard\u0131r. Oysa olaylara Amerikan taraf\u0131ndan bakacak olursak, Amerika\u2019n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n, Amerika\u2019n\u0131n izledi\u011fi politikalar nedeniyle kendisine sald\u0131ran d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler oldu\u011funu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O h\u00e2lde Amerika ile Rusya aras\u0131nda ter\u00f6rist devletlerin veya ter\u00f6ristin kim oldu\u011fu konusunda bir alg\u0131lama fark\u0131 bulundu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, gene \u0130ran, Rusya i\u00e7in Ortado\u011fu, Kafkaslar ve Orta Asya\u2019da dengeleyici bir g\u00fc\u00e7 ve zorunlu m\u00fcttefik olarak belirmektedir. Oysa ABD i\u00e7in \u0130ran halen ciddi bir tehdit unsuru konumundad\u0131r.<\/p>\n<p><b>BOP ve Rusya\u2019n\u0131n Yakla\u015f\u0131m\u0131<br \/>\n<\/b><br \/>\nRusya\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019ne bak\u0131\u015f\u0131 hen\u00fcz netlik kazanm\u0131\u015f de\u011fildir. Bunu, Rus makamlar\u0131ndan bu konuda hen\u00fcz resmi bir a\u00e7\u0131klaman\u0131n gelmemesinden ve konunun Rusya bas\u0131n\u0131nda neredeyse hi\u00e7 tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131ndan da anlamaktay\u0131z.<\/p>\n<p>Ancak, \u00f6zellikle ABD kaynakl\u0131 baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131, bu yeni yap\u0131lanmada Rusya\u2019n\u0131n da yer almas\u0131n\u0131 istemektedirler. Rusya yukar\u0131da say\u0131lan sebepler dolay\u0131s\u0131yla bu projeye s\u0131cak bakmamak e\u011filimindedir. Ancak, bu proje ile Ortado\u011fu\u2019da ger\u00e7ekle\u015febilecek demokratik rejim de\u011fi\u015fiklikleri, kayna\u011f\u0131n\u0131 bu \u00fclkelerdeki otoriter rejimler ve radikal Vahabist hareketlerden alan \u00c7e\u00e7enistan direni\u015fi ve ter\u00f6r eylemlerinin bir son bulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Rusya taraf\u0131ndan ilk anda sempati ile kar\u015f\u0131lanacak bir geli\u015fme olarak alg\u0131lanabilir. Ancak uzun vadeli Rus d\u0131\u015f politikas\u0131 i\u00e7in bu projeye pek s\u0131cak bak\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemektedir. Ayn\u0131 zamanda bu projenin Rusya merkezli Avrasyac\u0131l\u0131k ak\u0131m\u0131yla en az\u0131ndan co\u011frafik olarak \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131, Rusya\u2019n\u0131n bu projeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na bir di\u011fer sebebi te\u015fkil edebilir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Rusya \u015funun iyice fark\u0131ndad\u0131r ki, ABD i\u00e7in Ortado\u011fu sorunun hallinden sonra dikkat merkezine al\u0131nacak husus i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fik federe cumhuriyetleri ve halklar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki Rusya Federasyonu topraklar\u0131 olacakt\u0131r ve bu a\u015famadan sonra Rusya\u2019n\u0131n federalizmi yeniden tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131labilecektir. Bu sebeple s\u0131n\u0131rlar\u0131 kendi yan\u0131 ba\u015f\u0131na kadar uzanan ve enerji gibi hayati konularda inisiyatifin ABD\u2019ye ge\u00e7ebilece\u011fi B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019nin Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan desteklenmemesi i\u00e7in yeterince sebep mevcuttur.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Ogan Asam Rusya-Ukrayna Masas&#305; Ba&#351;kan&#305; Truman, 4 Nisan 1949&rsquo;da NATO&rsquo;nun kurulu&#351;u sebebiyle yapt&#305;&#287;&#305; konu&#351;mada NATO&rsquo;nun okyanusun iki taraf&#305;nda demokratik &uuml;lkelerin ortak de&#287;erlerinin korunmas&#305; amac&#305;yla kuruldu&#287;unu ifade etmi&#351;ti. So&#287;uk Sava&#351;&rsquo;&#305;n yeni ba&#351;lamaya y&uuml;z tuttu&#287;u o tarihlerde Truman&rsquo;&#305;n ifadesiyle demokratik &uuml;lkeler, NATO vas&#305;tas&#305;yla Sovyet tehlikesinden korunacakt&#305;. Aradan ge&ccedil;en zaman neticesinde NATO&rsquo;nun da &ouml;nemli bir rol oynad&#305;&#287;&#305; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10966","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10966"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10968,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10966\/revisions\/10968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}