{"id":10975,"date":"2019-03-23T12:02:31","date_gmt":"2019-03-23T17:02:31","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=10975"},"modified":"2019-03-23T12:02:31","modified_gmt":"2019-03-23T17:02:31","slug":"kultur-ve-toplumsal-kurumlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kultur-ve-toplumsal-kurumlar\/","title":{"rendered":"K\u00dcLT\u00dcR ve TOPLUMSAL KURUMLAR"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-1\/384.JPG\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><b> <span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Volkan Da\u011fl\u0131<\/span><\/b><\/p>\n<p><strong>I. K\u00dcLT\u00dcR<\/strong><\/p>\n<p><strong>1) K\u00fclt\u00fcr\u00fcn Anlam\u0131<\/strong><br \/>\nBir toplumun ortakla\u015fa meydana getirdi\u011fi, benimsedi\u011fi, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktard\u0131\u011f\u0131 maddi ve manevi de\u011ferlerin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 aletler, kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7lar k\u00fclt\u00fcr\u00fcn maddi boyutunu; gelenek, g\u00f6renek, e\u011fitim, din gibi unsurlar ise k\u00fclt\u00fcr\u00fcn manevi boyutunu olu\u015fturur. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn bu &#8220;maddi&#8221; ve &#8220;manevi&#8221; \u00f6\u011feleri aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim vard\u0131r. Birinde meydana gelen bir de\u011fi\u015fme di\u011ferini de etkiler. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn maddi \u00f6\u011feleri, manevi \u00f6\u011felerine oranla daha h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015firler.<\/p>\n<p><strong>K\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00d6zellikleri:<\/strong><br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0K\u00fclt\u00fcr\u00fc toplum \u00fcretir.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0K\u00fclt\u00fcr duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayat tarz\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0Toplumdan topluma ve zamanla de\u011fi\u015fir.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0K\u00fclt\u00fcr ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0K\u00fclt\u00fcr\u00fcn ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 dildir.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0K\u00fclt\u00fcr birle\u015ftirici ve b\u00fct\u00fcnle\u015ftiricidir.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0K\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011frenme ile kazan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00a0\u00a0Ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131larak devam eder.<\/p>\n<p><strong> 2<\/strong><strong>) <\/strong><strong> K\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u0130\u015flevleri<\/strong><br \/>\nK\u00fclt\u00fcr, toplumun tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde sahip oldu\u011fu t\u00fcm de\u011ferlerin insandan insana aktar\u0131larak ya\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca bu aktar\u0131m s\u0131ras\u0131ndaki e\u011fitimle bireyin sosyalle\u015fmesine de katk\u0131da bulunur. Ortak bir k\u00fclt\u00fcr etraf\u0131nda birle\u015fen bir toplum, \u00e7ok daha iyi bir dayan\u0131\u015fma ortaya koyacakt\u0131r. Yani k\u00fclt\u00fcr\u00fcn birle\u015ftirici ve b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>3) K\u00fclt\u00fcr\u00fcn Kazan\u0131lmas\u0131<\/strong><br \/>\n\u0130nsan do\u011fumuyla zaten belli bir toplumun i\u00e7erisinde bulunur. Bu \u015fekilde bu toplumun \u00fcyesidir de ayn\u0131 zamanda. Bulundu\u011fu toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ilk olarak sadece ailesinden, sonra buna ek olarak arkada\u015flar\u0131ndan ve okulundan, daha ileriki d\u00f6nemlerde de i\u015f ortam\u0131ndan kazan\u0131r. K\u00fclt\u00fcr\u00fc kazanma, bulunulan toplumun de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 ve genel kabullerini benimsemesidir. Buna \u201ck\u00fclt\u00fcrlenme (k\u00fclt\u00fcre kat\u0131lma)\u201d denir. Bu toplum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn t\u00fcm \u00f6\u011felerini kazan\u0131ncaya kadar ge\u00e7en bir \u201csosyalle\u015fme\u201d s\u00fcrecidir. Bu s\u00fcre\u00e7 ile birlikte toplumuyla benzer \u00f6zellikler kazanman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ki\u015filik olu\u015fumunda da olgunla\u015fmay\u0131 sa\u011flar.<strong><\/p>\n<p>4<\/strong><strong>) <\/strong><strong> K\u00fclt\u00fcrel S\u00fcre\u00e7ler<\/strong><\/p>\n<p>\u2022 <em>K\u00fclt\u00fcrlenme:<\/em> \u0130nsan\u0131n kendi toplumunun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc almas\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 <em>K\u00fclt\u00fcrle\u015fme:<\/em> Ki\u015finin ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcrle etkile\u015fim halinde olarak o k\u00fclt\u00fcrden etkilenmesidir.<br \/>\n\u2022 <em>K\u00fclt\u00fcr \u015eoku:<\/em> Bir k\u00fclt\u00fcrden ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcre ge\u00e7en bireyin yeni k\u00fclt\u00fcr kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131md\u0131r.<br \/>\n\u2022 <em>K\u00fclt\u00fcrel Yozla\u015fma:<\/em> Bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn eskimi\u015f ve art\u0131k i\u015flevsizle\u015fmi\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n gereksiz yere korunmaya devam edilmesiyle olu\u015fan de\u011fer bo\u015flu\u011fudur.<br \/>\n\u2022 <em>K\u00fclt\u00fcrel \u00c7\u00f6z\u00fclme:<\/em> Normalde bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturacak maddi ve manevi \u00f6\u011felerin bir toplumda bir araya gelememesidir.<\/p>\n<p><strong> B. TOPLUMSAL KURUMLAR<\/strong><\/p>\n<p><strong>1) Toplumsal Kurumun Anlam\u0131<\/strong><br \/>\nToplumun temel ve \u00f6nemli bir ihtiyac\u0131n\u0131 gidermek amac\u0131yla bir araya gelmi\u015f, \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f insanlar\u0131n t\u00fcm inan\u00e7lar, kurallar, simgeler, kal\u0131p davran\u0131\u015flar, de\u011fer ve normlar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fka bir ifade ile kurum; toplumda ya\u015fayan bireylerin ihtiya\u00e7lar\u0131ndan do\u011fan toplumsal yap\u0131n\u0131n ve de\u011ferlerin korunmas\u0131 i\u00e7in zorunlu, baz\u0131 y\u00f6nlerden s\u00fcrekli, baz\u0131 y\u00f6nlerden ise ge\u00e7ici kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nKurumlar kurulu\u015flardan farkl\u0131d\u0131r. Kurulu\u015f somut, kurum ise soyuttur. Ayn\u0131 amaca y\u00f6nelik \u00e7ok say\u0131da kurulu\u015f bir isim alt\u0131nda toplanarak kurumlar\u0131 olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin okul, parlamento, hastane, adliye, cami birer kurulu\u015ftur. Oysa bunlar\u0131n i\u015flevi olan e\u011fitim, din, siyaset ve ekonomi ise birer kurumdur.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn toplumlarda be\u015f temel kurum vard\u0131r:<br \/>\n<em>1. Aile kurumu<br \/>\n2. Ekonomi kurumu<br \/>\n3. Siyaset kurumu<br \/>\n4. Din kurumu<br \/>\n5. E\u011fitim kurumu<\/em><\/p>\n<p><strong>Toplumsal Kurumlar\u0131n \u00d6zellikleri:<\/strong><br \/>\n\u2022 Bir toplum i\u00e7inde belli bir ihtiyac\u0131 gidermek i\u00e7in vard\u0131rlar.<br \/>\n\u2022 Toplumsal ihtiya\u00e7lardan do\u011fmu\u015flard\u0131r.<br \/>\n\u2022 Ayn\u0131 kurum, toplumlar aras\u0131nda ve bir toplumda zamanla bi\u00e7im ve i\u015flev de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011frayabilir.<br \/>\n\u2022 Bir toplumsal kurumdaki de\u011fi\u015fme, di\u011fer kurumlarda da de\u011fi\u015fmeye yol a\u00e7ar.<br \/>\n\u2022 Yeni ihtiya\u00e7lar, yeni kurumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<br \/>\n\u2022 \u0130\u015flevini t\u00fcm\u00fcyle yitiren, toplum i\u00e7erisinde hi\u00e7bir ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layamayan kurumlar ortadan kalkar<br \/>\n\u2022 Toplumsal kurumlar\u0131n de\u011fi\u015fme h\u0131zlar\u0131 birbirleriyle ayn\u0131 de\u011fildir. Herhangi bir kurum \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015firken bir ba\u015fkas\u0131 daha yava\u015f de\u011fi\u015febilir.<\/p>\n<p><strong> 2<\/strong><strong>) <\/strong><strong> K\u00fclt\u00fcr\u2013Toplumsal Kurum \u0130li\u015fkisi<\/strong><br \/>\nToplumun de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak k\u00fclt\u00fcr, insanlar\u0131n nas\u0131l davranacaklar\u0131n\u0131 ve hangi temel de bir araya geleceklerini belirler. Toplumsal kurumlar ise k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 konumundad\u0131r. Topluma yeni kat\u0131lacak olan birey k\u00fclt\u00fcr\u00fc toplumsal kurumlarda kazan\u0131r. Bunun yan\u0131nda topluma zaten \u00fcye olmu\u015f bireylerinde toplum normlar\u0131ndan ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131ndan uzakla\u015fmas\u0131 engellenir.<\/p>\n<p><strong>3) Toplumsal Kurumlar\u0131n \u00c7e\u015fitlili\u011fi<\/strong><br \/>\nToplum ya\u015fam\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez durumda olan temel \u00f6zelliklerin her biri kar\u015f\u0131m\u0131za birer toplumsal kurum olarak \u00e7\u0131kar. Bunlar: aile, din, ekonomi, siyaset, hukuk\u2026<strong><\/p>\n<p>C.\u00a0\u00a0\u00a0TEMEL KURUM OLARAK A\u0130LE<\/strong><\/p>\n<p><strong>1) Ailenin Anlam\u0131<\/strong><br \/>\nAile, toplumun en k\u00fc\u00e7\u00fck temel kurumudur. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015finin toplum de\u011ferleriyle ilk kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ailede olur. Ki\u015fi ilk olarak bulundu\u011fu ailede sosyalle\u015fmeye ba\u015flar. Aile, kan veya akrabal\u0131k ba\u011f\u0131yla birbirine ba\u011fl\u0131 olan, aralar\u0131nda toplumca belirlenmi\u015f hak ve \u00f6devler olan bireylerin olu\u015fturdu\u011fu bir kurumdur. Aile, b\u00fct\u00fcn toplumlarda evrensel olarak bulunur. Ailenin \u00fcyelerinin birbirleriyle ili\u015fki bi\u00e7imi tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fimler ge\u00e7irmi\u015ftir. Ailenin bu de\u011fi\u015fiminde etkili olan \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri de toplumdaki &#8220;\u00fcretim ili\u015fkileri&#8221; olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu de\u011fi\u015fimi s\u0131ras\u0131yla \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n<p><strong> Aile \u00c7e\u015fidi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00dcretim \u0130li\u015fkisi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Ailedeki Otorite <\/strong><br \/>\nI. Anaerkil Aile\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Toplay\u0131c\u0131l\u0131k ve Avc\u0131l\u0131k\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Anne<br \/>\nII. Ataerkil Aile\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yerle\u015fik Tar\u0131m\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Baba<br \/>\nIII. \u00c7ekirdek Aile\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sanayi ve Hizmet\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Anne+Baba<\/p>\n<p><em> a. Aile ve Akrabal\u0131k<\/em><br \/>\nAile sadece anne, baba ve \u00e7ocuklardan olu\u015fmaz. Bunun yan\u0131nda kan ba\u011f\u0131yla aile \u00fcyelerine ba\u011fl\u0131 bulunan di\u011fer insanlar da geni\u015f anlamda aileyi (s\u00fclaleyi) olu\u015fturur. Temel olan \u00e7ekirdek aileye eklenmeler ilk olarak do\u011frudan kan ba\u011f\u0131yla (teyze, hala, day\u0131, amca) sonradan da d\u0131\u015f evlenmelerle\u00a0 (eni\u015fte, yenge) olur. Toplumsal ili\u015fki bi\u00e7imlerine g\u00f6re bu kan ba\u011f\u0131 daha da uzaklara g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir. T\u00fcm bu ki\u015filer akrabal\u0131k ili\u015fkisini olu\u015fturmaktad\u0131r. Akrabal\u0131k, bireyin sosyalle\u015fmesinde ikinci ad\u0131m\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p><em>b. Ailenin Temel \u0130\u015flevleri<\/em><br \/>\n\u2022 Neslin devam\u0131n\u0131 sa\u011flama<br \/>\n\u2022 \u00c7ocu\u011fu sosyalle\u015ftirme<br \/>\n\u2022 Bireyin psikolojik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama<br \/>\n\u2022 \u00dcretim ve t\u00fcketim birimi olma<br \/>\n\u2022 Bireylere kimlik ve ki\u015filik kazand\u0131rma<br \/>\n<strong><br \/>\n2) Evlilik T\u00fcrleri<\/strong><br \/>\n\u0130nsanlar\u0131n aile olu\u015fturmak i\u00e7in bir araya gelmeleri evlilik ile olmaktad\u0131r. Ancak evlilik bi\u00e7imleri de toplumdan topluma ve bir toplumda zaman i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fim g\u00f6sterebilmektedir. Bunlar:<\/p>\n<p><strong>I. E\u015f say\u0131s\u0131na g\u00f6re:<\/strong><br \/>\n<em>a. Monogami (Tek E\u015flilik):<\/em> Kad\u0131n veya erke\u011fin tek bir ki\u015fi ile yapt\u0131\u011f\u0131 evliliktir.<em><br \/>\nb. Poligami (\u00c7ok E\u015flilik):<\/em> Kad\u0131n veya erke\u011fin ayn\u0131 zamanda birden fazla ki\u015fiyle yapt\u0131\u011f\u0131 evliliktir. Poligami, \u015fu \u015fekilde ikiye ayr\u0131l\u0131r;<br \/>\n\u2013 <em>Polijini\u00a0\u00a0\u00a0:<\/em> Erke\u011fin birden fazla kad\u0131nla evlenmesi.<br \/>\n\u2013 <em>Poliandri\u00a0\u00a0\u00a0:<\/em> Kad\u0131n\u0131n birden fazla erkekle evlenmesi.<strong><\/p>\n<p>II. E\u015f se\u00e7imine g\u00f6re:<\/strong><br \/>\n<em>a. Endogami (\u0130\u00e7ten Evlilik):<\/em> Evlenenin, e\u015fini kendi akraba ya da kabilesinden se\u00e7mesidir. Genellikle tar\u0131ma dayal\u0131 toplumlarda, sahip olunan topra\u011f\u0131n \u00e7eyizliklerle da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yap\u0131lmaktad\u0131r. <em><br \/>\nb. Egzogami (D\u0131\u015ftan Evlilik):<\/em> Ait olunan aile veya kabilenin d\u0131\u015f\u0131ndan evlenmedir. Kaynaklar\u0131n yetersiz oldu\u011fu ya da ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011fu toplumlarda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ailenin veya kabile \u00fcyelerinin di\u011fer aile veya kabilelerle birle\u015fmesini sa\u011flayarak yeni kaynaklar yaratmak amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u0131p alan\u0131ndaki ilerlemelerle bu bi\u00e7imdeki evlili\u011fin olumlu sonu\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca modern toplumlarda te\u015fvik edilmi\u015ftir.<strong><\/p>\n<p>III. Oturma Yerine g\u00f6re:<\/strong><br \/>\n<em>a. Matrilokal (Ana \u00e7evresi):<\/em> Evlenen erke\u011fin, kad\u0131n\u0131n aile \u00e7evresine kat\u0131lmas\u0131 ve onlarla ayn\u0131 mekanda ya\u015famas\u0131 (i\u00e7 g\u00fcveyilik). Anaerkil toplumlarda genellikle veya ataerkil toplumlarda ancak kad\u0131n\u0131n aile \u00e7evresinde yeti\u015fkin erkek birey yoksa g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<em><br \/>\nb. Patrilokal (Baba \u00e7evresi):<\/em> Evlenen kad\u0131n\u0131n erke\u011fin ailesine kat\u0131lmas\u0131 ve onlarla ayn\u0131 mekanda ya\u015famas\u0131. Ataerkil toplumlarda genellikle veya anaerkil toplumlarda ancak erke\u011fin aile \u00e7evresinde yeti\u015fkin kad\u0131n birey yoksa g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<em><br \/>\nc. Bilokal (\u0130ki yerlilik):<\/em> Hem kad\u0131n\u0131n hem de erke\u011fin ailesinin yan\u0131nda evlili\u011fi s\u00fcrd\u00fcrme. G\u00f6\u00e7ebe toplumlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. E\u015flere yeni bir \u00e7ad\u0131r kurulmaz.<em><br \/>\nd. Neo-lokal (Ev A\u00e7ma):<\/em> Evlenen \u00e7iftin ba\u011f\u0131ms\u0131z yeni bir evde oturmalar\u0131. Modern toplumlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6zellikle \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 aileden farkl\u0131 bir \u015fehirde ya\u015famay\u0131 dayatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<strong><\/p>\n<p>IV. Dul E\u015flerin evlenmelerine G\u00f6re:<\/strong><br \/>\n<em>a. Levirat:<\/em> E\u015fi \u00f6len kad\u0131n\u0131n, kocas\u0131n\u0131n evli veya bekar karde\u015flerinden biri ile evlenmesi.<br \/>\n<em>b. Sorarat:<\/em> E\u015fi \u00f6len erke\u011fin, bekar bald\u0131zlar\u0131ndan biri ile evlenmesi.<strong><\/p>\n<p>3) Aile T\u00fcrleri<\/strong><br \/>\nToplumlarda g\u00f6r\u00fclen aile bi\u00e7imleri, ailelerin kapsad\u0131\u011f\u0131 birey say\u0131s\u0131na ve ailede egemen olan cinsiyete g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131r. Bunlar:<br \/>\n<strong>I. Bireyin say\u0131s\u0131na g\u00f6re:<\/strong><br \/>\n<em>a. Geni\u015f Aile:<\/em> \u0130kiden fazla ku\u015fa\u011f\u0131n bir arada ve ayn\u0131 mekanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131\u00a0 \u00a0ailedir.\u00a0 \u00a0Genellikle\u00a0 \u00a0geleneksel toplumlarda bulunur. Otorite babada ya da evin en b\u00fcy\u00fck erke\u011findedir.<em><br \/>\nb. \u00c7ekirdek Aile:<\/em> Anne, baba ve evlenmemi\u015f \u00e7ocuklardan olu\u015fan bir ailedir. Modern toplumlar\u0131n yayg\u0131n aile bi\u00e7imidir. Otorite e\u015fler aras\u0131nda payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>II. Otoriteye g\u00f6re:<\/strong><br \/>\n<em>a. Anaerkil Aile (Mader\u015fahi) Aile:<\/em> Anne hukuku ve otoritesinin egemen oldu\u011fu ailedir. Hem ailede, hem de toplumda egemen konumda\u00a0 bulunan\u00a0 kad\u0131nd\u0131r. Ailenin genel ya\u015fam bi\u00e7imini belirleyen kad\u0131n ve kad\u0131n\u0131n ya\u015fama bi\u00e7imidir. Baz\u0131\u00a0 ilkel toplumlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<em><br \/>\nb. Ataerkil (Peder\u015fahi) Aile:<\/em> Baba otoritesi ve hukukunun egemen oldu\u011fu ailedir. Hem ailede, hem de toplumda egemen konumda bulunan erkektir. Aile, erke\u011fin ya\u015fama bi\u00e7imine g\u00f6re bi\u00e7imlenir. Tar\u0131m toplumlar\u0131nda yayg\u0131n aile bi\u00e7imidir.<strong><\/p>\n<p>4<\/strong><strong>) <\/strong><strong> Bo\u015fanma ve Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Aileyi olu\u015fturan anne ve baban\u0131n birlikte ya\u015fayamayacaklar\u0131na karar vermesiyle yasal yollarla birbirinden ayr\u0131lmalar\u0131na bo\u015fanma denir. Tarih i\u00e7erisinde baz\u0131 toplumlarda bo\u015fanma t\u00fcm\u00fcyle yasaklanm\u0131\u015f, baz\u0131lar\u0131nda ancak a\u011f\u0131r \u015fartlar alt\u0131nda izin verilmi\u015ftir. Bu uygulamalar\u0131n temel nedeni aile kurumunun korunmas\u0131d\u0131r. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern toplumlar\u0131nda temel \u00f6\u011fe birey oldu\u011fu i\u00e7in bo\u015fanmalarda geni\u015f bir esneklik tan\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><em>Bo\u015fanma nedenleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/em><br \/>\n\u2022 E\u015flerden herhangi birinin bir ba\u015fka ki\u015fiyle zinas\u0131 (yasak ili\u015fki kurmas\u0131).<br \/>\n\u2022 E\u015flerin uzun bir zamand\u0131r zaten birbirlerinden ayr\u0131 ya\u015f\u0131yor olmalar\u0131.<br \/>\n\u2022 E\u015flerin birbirleriyle ili\u015fkilerinde \u015fiddetli ge\u00e7imsizlik.<br \/>\n\u2022 E\u015flerden herhangi birinin k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131.<br \/>\n\u2022 Aile i\u00e7erisinde e\u015flerden birinin di\u011ferine uygulad\u0131\u011f\u0131 fiziksel \u015fiddet.<br \/>\n\u2022 Ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozuklu\u011fu.<\/p>\n<p><strong> D. D\u0130N<\/strong><\/p>\n<p><strong>1) Sosyolojik A\u00e7\u0131dan Din<\/strong><br \/>\n\u0130nsanlar\u0131n do\u011fa i\u00e7erisinde anlamad\u0131klar\u0131 ve kar\u015f\u0131s\u0131nda aciz kald\u0131klar\u0131 olaylar\u0131 do\u011fa\u00fcst\u00fc, y\u00fcce ve mistik nitelikli baz\u0131 g\u00fc\u00e7lerle a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tarih i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli toplumlarda \u00e7ok farkl\u0131 din bi\u00e7imleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak yine de dinlerin kaynaklar\u0131nda yatan temel nedenler, din inanc\u0131n\u0131n insanlara vermi\u015f oldu\u011fu i\u00e7 rahatl\u0131k, g\u00fcven ve engellenemeyecek olaylar (hastal\u0131k, sakatl\u0131k ve \u00f6l\u00fcm gibi durumlar) kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6n\u00fcl huzuru vermesidir.<\/p>\n<p>Bir bilim dal\u0131 olarak sosyoloji, dini verdi\u011fi bilgilerle ya da buyruklar\u0131yla ara\u015ft\u0131rarak asla yarg\u0131lamaz. Sosyolojinin yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey, dinin toplum ya\u015fam\u0131ndaki yerini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Dinlerin ilkel d\u00f6nemlerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en s\u00fcrede ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f bi\u00e7imleri ve ge\u00e7irdi\u011fi evreler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<br \/>\n\u2022 Totemizm (Totemcilik)<br \/>\n\u2022 Nat\u00fcrizm (Do\u011fa g\u00fc\u00e7lerine tap\u0131nma)<br \/>\n\u2022 Politeizm (\u00c7ok tanr\u0131l\u0131 din)<br \/>\n\u2022 Monoteizm (Tek tanr\u0131l\u0131 din)<\/p>\n<p><strong> 2<\/strong><strong>) <\/strong><strong> Dinin Temel \u0130\u015flevleri<\/strong><br \/>\n\u2022 G\u00fcvenlik ve d\u00fczen sa\u011flama.<br \/>\n\u2022 Toplumsal kontrol\u00fc kolayla\u015ft\u0131rma.<br \/>\n\u2022 Toplumdaki bireylerin birbirleriyle dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kuvvetlendirme.<br \/>\n\u2022 Toplumsal ahlak\u0131 olu\u015fturma ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma.<\/p>\n<p><strong>3) Din ve Laiklik<\/strong><br \/>\nLaiklik temel anlam\u0131yla din ve devlet i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 ve birbirlerine m\u00fcdahale etmesinin \u00f6nlenmesidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle laiklik, dine kar\u015f\u0131 olmak de\u011fildir. Aksine inan\u00e7 sahibinin bask\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir. Demokrasi: e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc savundu\u011fu i\u00e7in, l\u00e2ik olmak demokratik toplumlar i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n<p><strong> E.\u00a0\u00a0\u00a0EKONOM\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>1) Ekonominin Anlam\u0131<\/strong><br \/>\n\u0130nsanlar ya\u015famlar\u0131 boyunca bir \u00e7ok \u015feye gereksinim duyarlar. Bu gereksinimlerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 do\u011fadan elde ederler. \u0130nsan, do\u011fadan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larken elinde olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda do\u011fa arac\u0131 vard\u0131r.<br \/>\nYa\u015famlar\u0131n\u0131 devam ettirmek isteyen insanlar\u0131n do\u011fay\u0131 emek harcayarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama s\u0131ras\u0131nda g\u00f6sterdikleri faaliyetler ekonominin alan\u0131na girer. Ekonomi, insan\u0131n bu faaliyetlerinden en \u00e7ok verimi almas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131n do\u011fay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme faaliyetinden ortaya \u201cekonomik mal\u201d \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p><strong><em>Ekonomik Olarak Mal: <\/em><\/strong>\u0130nsan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc gereksinimlerini kar\u015f\u0131layan maddi unsurlara denir.<\/p>\n<p>Ekonomi i\u00e7erisinde mallar, \u00fcretiminde kullan\u0131lan eme\u011fe g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131rlar:<\/p>\n<p><strong>I.\u00a0\u00a0\u00a0Serbest Mallar:<\/strong><br \/>\nHi\u00e7bir emek veya \u00e7aba harcanmayan, do\u011fada zaten haz\u0131r halde bulunan mallard\u0131r. Serbest mallar, co\u011frafi mekana, iklimsel \u00f6zelliklere ba\u011fl\u0131 olarak b\u00f6lgeler ve mevsimler aras\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frar. \u00d6rne\u011fin: hava, su, a\u011fa\u00e7\u2026 gibi.<\/p>\n<p><strong>II.\u00a0\u00a0\u00a0Ekonomik Mallar:<\/strong><br \/>\n\u00dcretilmesinde veya elde edilmesinde belli bir emek ve masraf harcanm\u0131\u015f olan, ancak \u00e7aba kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda elde edilebilecek mallard\u0131r.<br \/>\nEkonomik mallar da kendi i\u00e7lerinde kullan\u0131l\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p><em>a. \u00dcretim Mal\u0131:<\/em> \u0130nsanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dolayl\u0131 olarak kar\u015f\u0131layan mallard\u0131r. \u00dcretim mallar\u0131, do\u011frudan t\u00fcketilemezler; ancak bu mallarla insan\u0131n do\u011frudan t\u00fcketebilece\u011fi mallar \u00fcretilebilir. \u00d6rne\u011fin: ekmek pi\u015firmek i\u00e7in kullan\u0131lan odun, ta\u015f f\u0131r\u0131n oca\u011f\u0131, ekmek hamurunun haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 ekmek teknesi\u2026<em><br \/>\nb. T\u00fcketim Mal\u0131:<\/em> \u0130nsan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frudan gideren mallard\u0131r. \u0130nsan t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131 do\u011frudan t\u00fcketebilir. \u00d6rne\u011fin: ekmek, meyve\u2026<br \/>\nT\u00fcketim mallar\u0131, insan\u0131n onlardan sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydan\u0131n s\u00fcresine g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Dayan\u0131kl\u0131 Mallar:<\/em> Faydas\u0131 bir ya da birka\u00e7 kez kullanmakla bitmeyen, uzun s\u00fcreli kullan\u0131lan mallard\u0131r: araba, buzdolab\u0131&#8230;\n<p>\u2022 <em>Dayan\u0131ks\u0131z Mallar:<\/em> Bir ya da birka\u00e7 kez kullanmakla faydas\u0131 biten mallard\u0131r: ekmek, s\u00fct&#8230;<\/p>\n<p><strong><em>Hizmet:<\/em><br \/>\n<\/strong>\u0130nsanlar, sadece ekonomik olarak mala ihtiya\u00e7 duymazlar. Bunun yan\u0131nda hizmete de ihtiya\u00e7 duyarlar. Hizmet, bir insan\u0131n yapabilece\u011fi her i\u015fe denir. Hizmet i\u00e7erisinde en \u00f6nemli alanlar: sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, konaklama, e\u011flence ve ula\u015ft\u0131rmad\u0131r.<\/p>\n<p><strong> F.\u00a0\u00a0\u00a0S\u0130YASET<\/strong><\/p>\n<p><strong>1) Siyasetin Anlam\u0131<\/strong><br \/>\nSiyaset, bir y\u00f6netme yoludur. Siyasetle, insanlar kendi ya\u015famlar\u0131n\u0131, y\u00f6neticiler bir kurumu\u00a0 ve h\u00fck\u00fcmetler bir devleti y\u00f6netebilirler. Siyaset, bir \u00fclkedeki y\u00f6netimi meydana getiren en alt tabakadan en \u00fcst tabakaya kadar t\u00fcm kademeleri, kurumlar\u0131 ve kurallar\u0131 ifade eder.<\/p>\n<p><strong><em>Devlet:<\/em><br \/>\n<\/strong>Bir \u00fclke \u00fczerinde, insanlar\u0131n y\u00f6netimini ama\u00e7layan yaz\u0131l\u0131 kurallarla belirlenmi\u015f, hukuksal bir kurumdur. Bir devletin meydana gelebilmesi i\u00e7in, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belli bir toprak par\u00e7as\u0131, belli say\u0131da insan ve sa\u011flam bir otoritenin olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p><strong>Devletin Temel \u00d6zellikleri:<\/strong><br \/>\n\u2022 \u0130nsanlar \u00fczerinde bulunan en \u00fcst\u00fcn otoritedir.<br \/>\n\u2022 Kapsam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan insan topluluklar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu en geni\u015f kurumdur.<br \/>\n\u2022 Devletin y\u00f6netebilmek i\u00e7in yetkisini yine halktan ald\u0131\u011f\u0131 zor kullanma yetkisi vard\u0131r.<br \/>\n\u2022 Devlet, di\u011fer b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131 i\u00e7ine alan bir \u201c\u00fcst kurum\u201ddur.<br \/>\n\u2022 Devlete giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar (\u00fcyelik) bireyin iradesinin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Devlet \u015eekilleri<\/strong><br \/>\nDevletler, i\u00e7 yap\u0131lar\u0131na, uygulad\u0131klar\u0131 ekonomik modele ve kendilerini belirleyici temel niteliklerine ba\u011fl\u0131 olarak \u00fc\u00e7 farkl\u0131 gruba ayr\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bunlar:<\/p>\n<p><strong>I. \u0130\u00e7 Yap\u0131lar\u0131na G\u00f6re<\/strong><br \/>\n<em>a. \u00dcniter (Tek\u00e7i) Devlet:<\/em> Siyasal iktidar\u0131n tek bir kayna\u011fa dayand\u0131\u011f\u0131 tek meclisi, tek tip kanunu bulunan devletlerdir. \u00d6rnek: T\u00fcrkiye, Fransa, \u0130talya&#8230;<\/p>\n<p><em>b. Federal Devlet:<\/em> Kendi i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z ve farkl\u0131 hukuk kurallar\u0131na sahip, birden fazla federe devletin olu\u015fturdu\u011fu devlettir. \u0130\u00e7 i\u015flerinde serbest, d\u0131\u015f i\u015flerinde federal devletin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ortak hareket ederler. \u00d6rnek: Almanya, ABD\u2026<\/p>\n<p><strong>II. Ekonomik Yap\u0131lar\u0131na G\u00f6re<\/strong><br \/>\n<em>a. Sosyalist Devlet:<\/em> \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 devletin elindedir. Kolektif \u00e7al\u0131\u015fma ve toplumsal dayan\u0131\u015fma vard\u0131r. Merkezden planl\u0131 ve ihtiya\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde \u00fcretim yap\u0131l\u0131r.<em><br \/>\nb. Kapitalist Devlet:<\/em> \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00f6zel m\u00fclkiyet sayesinde ki\u015filerin elindedir. Ekonomiyi ve \u00fcretimi b\u00fcy\u00fck firmalar\u0131n faaliyetleri y\u00f6nlendirir.<strong><\/p>\n<p>III. Niteliklerine G\u00f6re<\/strong><br \/>\n<em>a. Sosyal Devlet:<\/em> Toplumsal refah\u0131, toplum i\u00e7inde e\u015fit bir bi\u00e7imde da\u011f\u0131tmay\u0131 hedefleyen devlettir. Sosyal devlet ilkesine sahip toplumlar, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 adil ve e\u015fit bi\u00e7imde yapmaya ve s\u0131n\u0131flar aras\u0131 u\u00e7urumlar\u0131 en aza indirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<em><br \/>\nb. Liberal (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc) Devlet: <\/em>Adalet, savunma ve g\u00fcvenli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm faaliyetlerin toplumsal kesimlere b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 devlettir. Devletin temel amac\u0131 insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc maksimum d\u00fczeyde tutmakt\u0131r.<em><br \/>\nc. Laik Devlet:<\/em> Din ve devlet i\u015flerinin birbirinden\u00a0 \u00a0tamamen\u00a0 \u00a0ba\u011f\u0131ms\u0131z\u00a0 \u00a0olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc devlettir. Din i\u015fleri devlet d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 organlarca idare edilir. Devlet din i\u015flerine kar\u0131\u015fmaz. Ki\u015filerin din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ise devletin g\u00fcvencesi alt\u0131ndad\u0131r.<em><br \/>\nd. Teokratik Devlet:<\/em> Dini kurallara\u00a0 g\u00f6re y\u00f6netilen ve y\u00f6neticileri din adamlar\u0131 i\u00e7erisinden se\u00e7ilen devlettir. T\u00fcm kurallar dine dayan\u0131r. Y\u00f6neticiler din adam\u0131 z\u00fcmresinden gelir.<em><br \/>\ne. Hukuk Devleti:<\/em> Devletin kurum, kurulu\u015f ve faaliyetlerinin tamamen hukuk\u00e7a belirlendi\u011fi devlettir. Kanunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda herkes e\u015fittir. Hi\u00e7bir ki\u015fi veya kurumun ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 yoktur. Yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 ayr\u0131 ellerde toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna \u201cg\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d ilkesi denir. B\u00f6ylelikle kanunlar\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmay\u0131 ama\u00e7layan herhangi bir g\u00fcc\u00fc di\u011fer g\u00fc\u00e7ler engellerler.<em><br \/>\nf. Demokratik Devlet:<\/em> Y\u00f6netenlerin halk taraf\u0131ndan se\u00e7ildi\u011fi, b\u00f6ylelikle \u00e7o\u011fulculu\u011fu ama\u00e7layan devlettir. \u00d6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6zg\u00fcr ifadesi, demokratik devletin temelinde yatar. Halk, devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fittir. Demokrasinin geli\u015fmesini sa\u011flayan \u00fc\u00e7 temel fakt\u00f6r vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar:<\/p>\n<p>\u2022 <strong>Ekonomik Geli\u015fme:<\/strong> Sanayi devriminden sonra toplumsal refah\u0131n artmas\u0131, merkezi krall\u0131klar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ki\u015fi haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u2022 <strong>Morfolojik Geli\u015fme:<\/strong> N\u00fcfusun artmas\u0131 ve \u015fehirlerin b\u00fcy\u00fcmesi insan faaliyetlerini artt\u0131rm\u0131\u015f, hareketli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ortam\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce Ak\u0131mlar\u0131:<\/strong> Savunulan g\u00f6r\u00fc\u015f ne olursa olsun, d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131n geli\u015fimi \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve dolay\u0131s\u0131yla demokrasinin geli\u015fimini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\n<p><strong> 2<\/strong><strong>) <\/strong><strong> Siyasetin Temel Kavramlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u2022 <em>H\u00fck\u00fcmet:<\/em> Devlette eksiksiz bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131labilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 (yasama, y\u00fcr\u00fctme, yarg\u0131) bulunmaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmet, bu g\u00fc\u00e7lerden \u201cy\u00fcr\u00fctme\u201d g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan organd\u0131r. Y\u00fcr\u00fctme, yasalara g\u00f6re yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u2022 <em>Meclis (Parlamento):<\/em> \u00dc\u00e7 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ten \u201cyasama\u201d g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan organd\u0131r. Se\u00e7ilmi\u015f insanlardan olu\u015fan parlamento, demokratik devletlerde halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>\u2022 <em>Siyasi Partiler:<\/em> Meclis i\u00e7erisinde birbirleriyle benzer siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncedeki insanlar\u0131n olu\u015fturduklar\u0131, belli bir programa dayal\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet kurarak programlar\u0131n\u0131 uygulamay\u0131 ama\u00e7layan gruplard\u0131r. Demokrasinin \u00f6zg\u00fcr, \u00e7ok sesli d\u00fc\u015f\u00fcnce ortam\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidirler.<\/p>\n<p>\u2022 <em>Se\u00e7im:<\/em> Halk\u0131n mecliste kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerini savunmalar\u0131 i\u00e7in kendileriyle benzer siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncedeki insanlar\u0131 se\u00e7erek kendilerine vekil tayin ettikleri oy verme i\u015flemi.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Volkan Da&#287;l&#305; I. K&Uuml;LT&Uuml;R 1) K&uuml;lt&uuml;r&uuml;n Anlam&#305; Bir toplumun ortakla&#351;a meydana getirdi&#287;i, benimsedi&#287;i, ku&#351;aktan ku&#351;a&#287;a aktard&#305;&#287;&#305; maddi ve manevi de&#287;erlerin t&uuml;m&uuml;d&uuml;r. &#304;nsanlar&#305;n yapt&#305;&#287;&#305; aletler, kulland&#305;&#287;&#305; ara&ccedil;lar k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n maddi boyutunu; gelenek, g&ouml;renek, e&#287;itim, din gibi unsurlar ise k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n manevi boyutunu olu&#351;turur. K&uuml;lt&uuml;r&uuml;n bu &ldquo;maddi&rdquo; ve &ldquo;manevi&rdquo; &ouml;&#287;eleri aras&#305;nda kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; etkile&#351;im vard&#305;r. Birinde meydana gelen bir de&#287;i&#351;me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-10975","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10975"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10977,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10975\/revisions\/10977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}