{"id":11081,"date":"2019-03-23T17:08:11","date_gmt":"2019-03-23T22:08:11","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=11081"},"modified":"2019-03-23T17:08:11","modified_gmt":"2019-03-23T22:08:11","slug":"yamci-ile-bir-pazar-icin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/yamci-ile-bir-pazar-icin\/","title":{"rendered":"&#8221;YAM\u00c7I \u0130LE B\u0130R PAZAR&#8221; \u0130\u00c7\u0130N"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-11082\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YAMcI-iLE-BiR-PAZAR-icin-b.jpg\" alt=\"\" width=\"541\" height=\"282\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YAMcI-iLE-BiR-PAZAR-icin-b.jpg 541w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YAMcI-iLE-BiR-PAZAR-icin-b-300x156.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><strong><span style=\"font-size: small;\">E. Hapae<\/span><\/strong><span style=\"font-family: Arial;\"><br \/>\nYam\u00e7\u0131 Dergisi, May\u0131s 1977-\u015eubat 1978,<\/span> s. 444<\/p>\n<p align=\"left\">Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n 3. say\u0131s\u0131nda &#8221;Yam\u00e7\u0131 ile Bir Pazar&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Yab\u011feko A., derginin genel bir ele\u015ftirisini yap\u0131yor. Dergiyi genellikle olumlu bir \u015fekilde ele\u015ftirdikten sonra benim &#8221;Bir G\u00fcn Gelir&#8221; \u015fiirimdeki &#8217;emek\u00e7i&#8217; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne de\u011finip \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8221;Yazarlar, \u015fairler bizim durumumuza d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f toplumlarda halklar\u0131n\u0131n \u00f6nderidirler. Halk\u0131n\u0131 tan\u0131mayan, onlar\u0131n fikriyle politik yap\u0131s\u0131na ters d\u00fc\u015fen yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler g\u00f6sterecekleri yol do\u011fru da olsa halk kitlelerinde gereken g\u00fcveni sa\u011flayamaz, onlar\u0131 arkalar\u0131nda s\u00fcr\u00fckleyemezler.&#8221; Kendi halinde, duygusal, hatta biraz \u015foven kokan bu masum \u015fiirime b\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor insan\u0131.<\/p>\n<p>Bir kere &#8221;sanat\u00e7\u0131 halk\u0131n\u0131n \u00f6nderi&#8221; de\u011fildir. Sanat\u00e7\u0131; d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn (bilim adam\u0131n\u0131n), uzun bir tarihsel s\u00fcre\u00e7 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bilimin -ki her g\u00fcn geli\u015fir-\u00a0 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bilimden uzak olmadan olu\u015fturdu\u011fu bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc (yani felsefeyi) \u00f6nce \u00f6\u011frenir, bu bilimsel olguyu bireysel sanat\u0131 ile \u00f6z\u00fcmler ve daha kolay anla\u015f\u0131l\u0131r, daha zevkle okunur hale sokup halk\u0131na sunar. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki sanat\u00e7\u0131, temelde bir yans\u0131t\u0131c\u0131d\u0131r. Evet bir-iki sanat\u00e7\u0131 vard\u0131r, halk\u0131n\u0131n \u00f6nderi olmu\u015f, mesela HO-\u015e\u0130-M\u0130NH (Vietnam&#8217;da) ama o, \u00f6nce bir devrimci, sonra sanat\u00e7\u0131d\u0131r. Sanat\u00e7\u0131; meseleyi halk\u0131ndan \u00f6nce kavrayan ve kavrad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen kavratma zorunlulu\u011funu i\u00e7inde duyan bir devrimcidir benim g\u00f6z\u00fcmde, ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil&#8230;<\/p>\n<p>Sonra sanat\u00e7\u0131, yaln\u0131zca &#8221;bizim durumumuza d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f toplumlarda&#8221; de\u011fil, yaln\u0131zca bizim gibi ulus olma niteli\u011fini yitirmi\u015f toplumlarda de\u011fil, toplumlar tarihinin en \u00fcst a\u015famalar\u0131 olan kapitalist, sosyalist ve kom\u00fcnist toplumlarda bile halk\u0131na kar\u015f\u0131 ayn\u0131 g\u00f6revi yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130kinci c\u00fcmleye bir bakal\u0131m: &#8221;Halk\u0131n\u0131 tan\u0131mayan, onlar\u0131n fikriyle politik yap\u0131s\u0131na ters d\u00fc\u015fen yazar&#8230;&#8221; diyor ele\u015ftirmen. Oysa &#8221;halk\u0131n\u0131 tan\u0131mak&#8221; ayr\u0131d\u0131r, &#8221;onlar\u0131n fikriyle politik yap\u0131s\u0131na ters d\u00fc\u015fmek&#8221; ayr\u0131. Bana burada a\u00e7\u0131k\u00e7a &#8221;halk\u0131m tan\u0131m\u0131yor&#8221; diyor ve bunu &#8221;emek\u00e7i&#8221; kelimesine ba\u011fl\u0131yor. \u00c7erkeslerin % 95&#8217;i k\u00f6yl\u00fc ve \u00fccretli oldu\u011funa g\u00f6re \u00c7erkesler emekleriyle ge\u00e7inmiyorlar m\u0131? Yoksa bu 1.000.000 n\u00fcfusun karn\u0131 ata binip, yam\u00e7\u0131 \u00f6rt\u00fcn\u00fcp m\u0131z\u0131ka \u00e7alarak m\u0131, yani hi\u00e7bir \u00fcretim yapmadan m\u0131 doyuyor? Onlar\u0131 d\u00fcnya insan\u0131n\u0131n ortak ya\u015fam kavgas\u0131ndan nas\u0131l soyutlayabiliriz? San\u0131r\u0131m ben halk\u0131m\u0131 ele\u015ftirmenden biraz daha iyi tan\u0131yorum.<\/p>\n<p>Feodal toplum s\u00fcrecinde iken g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, gitti\u011fi yerlerde ise hala \u00e7a\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc korumu\u015f ve hala kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kapitalist a\u015famay\u0131 bile yapamam\u0131\u015f, yapt\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f halk\u0131m -ki bu, hakim ulusun otoriteleri, kendi burjuvazimiz ve feodal beylerimiz (asillerimiz) taraf\u0131ndan sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r- k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck halk\u0131m, kendisini istismar eden partilere oy veriyor diye, onlara ters d\u00fc\u015fmeyeyim diye sanat\u00e7\u0131 ilerici olmayacak m\u0131d\u0131r? Bu durumda halk\u0131n &#8221;fikri ve politik yap\u0131s\u0131yla&#8221; ilerici bir ayd\u0131n olmas\u0131 gerekli olan sanat\u00e7\u0131n\u0131n ters d\u00fc\u015fmelerinden daha do\u011fal bir \u015fey olabilir mi? Ele\u015ftirmen acaba hayat\u0131nda hi\u00e7 g\u00f6rd\u00fc, duydu mu; uyutulmu\u015f halk\u0131n\u0131n (kendi \u00f6z menfaatlerinin tersine) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnen bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n halk\u0131n\u0131n \u00f6nderi oldu\u011funu?<\/p>\n<p>Bug\u00fcn uyutulmu\u015f halk\u0131 gerici partilere oy veriyor diye, sanat\u00e7\u0131 gerici partileri ve onlar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikas\u0131n\u0131 m\u0131 \u00f6vmeli? Yoksa bu d\u00fczene kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p (bir tak\u0131m \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131n halka verdikleri yoz fikirlere ra\u011fmen) var olma sava\u015f\u0131 m\u0131 vermeli? Sanat\u00e7\u0131 sava\u015fta gerekir. Yoksa halk\u0131na hizmet etmiyor, belki onun bir tak\u0131m \u015foven duygular\u0131n\u0131 ok\u015fay\u0131p veya &#8221;tabiat g\u00fczel, a\u015fk ho\u015f \u015fey&#8221; deyip yaz\u0131 yazmas\u0131 (ki, bu \u00dcmit Ya\u015farlar\u0131n falan i\u015fidir) halk\u0131n\u0131n uyutulmas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine yard\u0131m etmek olur ki, bu da tam anlam\u0131yla halka ihanettir. \u0130lerici ozanlar 1950&#8217;lerde (halk\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n ba\u015fta gelen koruyucular\u0131 olduklar\u0131 halde) kendi okuyucular\u0131 daha do\u011frusu onlar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle ters d\u00fc\u015fmemi\u015fler midir? Toplumun bir kesimi olan burjuvaziyle hala ters d\u00fc\u015fm\u00fcyorlar m\u0131? Ancak emekleriyle ge\u00e7inenleri, yeni do\u011fan halk\u0131 uyand\u0131ran, ayd\u0131nlatan yans\u0131t\u0131c\u0131lar onlar de\u011fil midir? Halk onlara g\u00fcvenmiyor mu? G\u00fcveniyor ve daima g\u00fcvenecek. Ger\u00e7ekte onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcleyen halk de\u011fildir. Bir tak\u0131m burjuva ayd\u0131n\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazidir. Yani kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in halk\u0131n\u0131 uyutan ve buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar (ayd\u0131n ve sanat\u00e7\u0131lar) da yine halk\u0131 kullanarak y\u0131ld\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc ulus ve burjuvan\u0131n u\u015fakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan korkak revizyonistlerdir.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n havalarda ele\u015ftiri yapan iki kahraman (ki, bunlar \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6zel m\u00fczik dersi ald\u0131rabilecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ayd\u0131n\u0131d\u0131r) halklar\u0131 i\u00e7in ne yapm\u0131\u015flar ve ne yapabilirler? Ele\u015ftirilen ise, bilimsel g\u00f6r\u00fcn\u00fcp, bilimsel olmaktan, ciddi olmaktan \u00e7ok uzakt\u0131r. &#8221;Halk kitlelerine damla damla verilmesi&#8221; diyorlar. Fakat 27 sat\u0131rl\u0131k bir \u015fiirde verilen bir &#8221;emek\u00e7i&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne i\u00e7erliyorlar. Peki nas\u0131l verilir? Bundan daha &#8221;damla damla&#8221; nas\u0131l olabilirmi\u015f? Yani diyor ki hi\u00e7bir \u015fey vermeyin. Benim Yam\u00e7\u0131 2. ve 3. say\u0131larda \u00e7\u0131kan, \u015foven kokan, halk\u0131na ger\u00e7ekte hi\u00e7bir \u015fey veremeyen (gurbet\u00e7iler, hasret) gibi ilkel \u015fiirlerimle halk\u0131mda hi\u00e7bir k\u0131p\u0131rt\u0131 dahi uyand\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131n bilincindeyim art\u0131k. Bu tip \u015fiirlerden s\u00fcr\u00fcyle var piyasam\u0131zda, ne vermi\u015f halk\u0131na? Bir hi\u00e7ten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n<p>Ele\u015ftirmen, o her \u015feyi yapm\u0131\u015f, bitirmi\u015f, s\u00fcper tecr\u00fcbe olmu\u015f ayd\u0131n pozlar\u0131nda &#8221;nasihat&#8221; ediyor:<\/p>\n<p>&#8221;Art\u0131k tabana inilmeli, yaln\u0131z, lisan-\u0131 m\u00fcnasiple giri\u015f yap\u0131lmal\u0131&#8221; gibi son derece yuvarlak laflar bunlar. Bunu herkes s\u00f6yleyebilir, (ayd\u0131n olmayan da dahil). Ele\u015ftirmenin esasl\u0131 bir bilimsel temel \u00e7izgisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcn prati\u011fi nedir, sanata uygulan\u0131\u015f\u0131 nedir, nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r bilmiyor. K\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hi\u00e7bir somut \u00f6rne\u011fini getiremiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o hen\u00fcz 20 y\u0131l| \u00f6nce &#8221;ayd\u0131n ge\u00e7inenler&#8221; neyse, o da o. Hi\u00e7bir geli\u015fme yok yani.<\/p>\n<p>Art\u0131k b\u0131rak\u0131p oyalanmay\u0131 bir toplumlar tarihini okuyal\u0131m, \u00f6\u011frenelim, felsefeyi \u00f6\u011frenelim, bilimsel tan\u0131yal\u0131m halk\u0131m\u0131z\u0131. San\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fil, bilimsel anlatal\u0131m anlataca\u011f\u0131m\u0131z\u0131. Aksi halde bir s\u00fcr\u00fc zaman kayb\u0131na, bir s\u00fcr\u00fc sapmalara bir s\u00fcr\u00fc hatalara u\u011frar\u0131z. Yeti\u015ftirelim kendimizi, tabi halk\u0131m\u0131za hizmet etmek istiyorsak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E. Hapae Yam&ccedil;&#305; Dergisi, May&#305;s 1977-&#350;ubat 1978, s. 444 Yam&ccedil;&#305;&rsquo;n&#305;n 3. say&#305;s&#305;nda &rdquo;Yam&ccedil;&#305; ile Bir Pazar&rdquo; ba&#351;l&#305;kl&#305; yaz&#305;s&#305;nda Yab&#287;eko A., derginin genel bir ele&#351;tirisini yap&#305;yor. Dergiyi genellikle olumlu bir &#351;ekilde ele&#351;tirdikten sonra benim &rdquo;Bir G&uuml;n Gelir&rdquo; &#351;iirimdeki &rsquo;emek&ccedil;i&rsquo; s&ouml;zc&uuml;&#287;&uuml;ne de&#287;inip &#351;&ouml;yle diyor: &rdquo;Yazarlar, &#351;airler bizim durumumuza d&uuml;&#351;m&uuml;&#351; toplumlarda halklar&#305;n&#305;n &ouml;nderidirler. Halk&#305;n&#305; tan&#305;mayan, onlar&#305;n fikriyle politik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-11081","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11083,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11081\/revisions\/11083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}