![\"\"](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/279.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, Avrupa’da d\u00f6rt merkezi devlete kar\u015f\u0131, Avrupa ve di\u011fer k\u0131talarda bulunan yirmi be\u015f devletin giri\u015fti\u011fi, o tarihe kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ilk b\u00fcy\u00fck sava\u015ft\u0131r. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, Avrupa’da, “\u0130ttifak Devletleri” veya “Merkezi Devletler” diye adland\u0131r\u0131lan Almanya, Avusturya – Macaristan, Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu ve Bulgaristan ile “\u0130til\u00e2f Devletleri” diye an\u0131lan Fransa, Rusya, \u0130ngiltere, S\u0131rbistan, Bel\u00e7ika, L\u00fcksemburg, Karada\u011f, Japonya, \u0130talya, Portekiz, Romanya, ABD, Yunanistan, Brezilya v.b. aras\u0131nda cereyan etmi\u015ftir.<\/p>\n A) B\u0130R\u0130NC\u0130 D\u00dcNYA SAVA\u015eININ SEBEPLER\u0130 <\/b><\/p>\n GENEL SEBEPLER<\/p>\n <\/b>Frans\u0131z \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu yeni fikirler, yeni anlay\u0131\u015f ve g\u00f6r\u00fc\u015fler, ba\u015fka bir deyimle, yeni bir d\u00fcnya anlay\u0131\u015f\u0131, devlet ve toplum hayat\u0131nda de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7m\u0131\u015f, yeni bir anlay\u0131\u015fla siyas\u00ee ve sosyal m\u00fcesseselerin kurulmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n Yeni d\u00fcnya anlay\u0131\u015f\u0131, devletlerin oldu\u011fu kadar milletlerin de davran\u0131\u015f\u0131na yeni yeni istikametler vermi\u015ftir.<\/p>\n Milliyet\u00e7ilik hareketleri, XIX. y\u00fczy\u0131l \u0130\u00e7inde etkili oldu\u011fu gibi, XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde de ili\u015fkilerin temelini te\u015fkil etmi\u015ftir. \u0130talyan ve Alman mill\u00ee birliklerinin kurulu\u015fu Avrupa dengesine yeni bir bi\u00e7im vermekle beraber, Balkanlardaki mill\u00ee duygular\u0131 kam\u00e7\u0131lam\u0131\u015f, Balkanlar 1870’den sonra Avrupa diplomasisinin ba\u015fl\u0131ca u\u011fra\u015f\u0131 alan\u0131 olmu\u015ftur. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00d6ncesinde milliyet\u00e7ilik, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada milli toplumlar\u0131n yaln\u0131z cankurtaran simidi de\u011fil, ideallerinin ger\u00e7ekle\u015fmesine imk\u00e2n veren ak\u0131m olmu\u015ftur.<\/p>\n Frans\u0131z \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131n\u0131n ekti\u011fi tohumlar ye\u015fermi\u015f, filiz vermi\u015f, \u00fcr\u00fcnlerinin al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131 beklemek gerekmi\u015ftir.<\/p>\n Frans\u0131z ink\u0131l\u00e2b\u0131n\u0131n bir di\u011fer \u00f6nemli etkisi de, siyas\u00ee anlamda de\u011ferlendirilen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck (liberalizm) hareketlerinin devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da a\u015farak milletleraras\u0131 diplomatik ili\u015fkilere konu olmas\u0131 ile belirmi\u015ftir. Tarihin genel ak\u0131\u015f\u0131na da uyarak Liberalizm, insan mutlulu\u011funun temel yap\u0131s\u0131n\u0131 te\u015fkil etmi\u015ftir.<\/p>\n Sanayile\u015fmenin XIX. y\u00fczy\u0131l i\u00e7inde kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu yeni h\u0131z ve bu durumun sonucu olarak geli\u015fen ve geni\u015fleyen s\u00f6m\u00fcrgecilik, diplomatik m\u00fcnasebetlerin alan\u0131n\u0131, Avrupa’n\u0131n dar s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan \u00e7\u0131kararak yeni k\u0131talara, Afrika ve Uzakdo\u011fu’ya yaym\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca b\u00fcy\u00fck devletlerin ekonomik \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 siyas\u00ee rekabete ve uyu\u015fmazl\u0131klara neden olmu\u015ftur.<\/p>\n \u00d6ZEL SEBEPLER Almanya, uygulad\u0131\u011f\u0131 politika ile g\u00fcney-do\u011fu Avrupa’y\u0131 etkisi alt\u0131na almak ve \u00d6n Asya’y\u0131 n\u00fcfuzu alt\u0131nda bulundurmak ve b\u00f6ylece Panisiavizm isteklerinin \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekmek istemi\u015ftir. Pancermenizm ve Panislavizm’in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 rekabetleri, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nemli sebeplerinden birini te\u015fkil etmi\u015ftir. Almanya’n\u0131n Hindistan’a giden karayolunu ele ge\u00e7irerek \u0130ngiltere’nin d\u00fcnya hakimiyetine darbe indirme \u00e7abalar\u0131 da, \u0130ngiltere’de tepki yapmaktan geri kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Almanya, izledi\u011fi politika nedeni ile Rus ve \u0130ngiliz d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na hedef olmu\u015ftur. Fransa da, Alman husumetinden yararlanarak, 1871’de kaybetti\u011fi Alsace – Loraine (Alsas Loren)\u2019i geri almak hevesine kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Rusya ise, Panislavizmin ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, kendisine hem rakip, hem de engel olan Almanya’n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131, bir\u00e7ok Slav topluluklar\u0131 sinesinde toplayan Avusturya – Macaristan \u0130mparatorlu\u011funun da par\u00e7alanarak Slav topluluklar\u0131n\u0131n, Rus \u00c7ar\u0131n\u0131n tac\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir politik tutuma y\u00f6nelmi\u015ftir. Ruslar, ayr\u0131ca tarih\u00ee bir istek olan \u0130stanbul’u ele ge\u00e7irmek, Akdeniz’e ve Basra K\u00f6rfezine inmek amac\u0131n\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n Avusturya – Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu ise, kendisini tehdit eden en b\u00fcy\u00fck tehlikenin, Ruslar\u0131n te\u015fviki ile harekete ge\u00e7en Panisiavizm ak\u0131m\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u015fahede ederek, bu ak\u0131ma kar\u015f\u0131 g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Avusturya – Macaristan, Panislavizm ak\u0131m\u0131n\u0131n da etkisi ile, S\u0131rbistan’\u0131n b\u00fcy\u00fck iddialarla imparatorluk i\u00e7inde y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyetlerini g\u00f6rerek, ilk f\u0131rsatta bu krall\u0131\u011f\u0131 ya tamam\u0131yla ortadan kald\u0131rmak veya hatta kendisine ba\u011flayarak Balkanlar’da ve Orta-Do\u011fu’da durumunu g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131n\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n S\u00f6m\u00fcrgecilikte ge\u00e7 kalan \u0130talya, yeni s\u00f6m\u00fcrgeler elde etmek gayt i\u00e7inde idi. \u0130talya’n\u0131n ayr\u0131ca Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu \u00fczerinde de istekleri vard\u0131.<\/p>\n Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi Avrupa, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ihtiraslar\u0131n, menfaat \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi bir merkez idi. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmeyen problemlerinin birikimi \u0130le Avrupa bir barut f\u0131\u00e7\u0131s\u0131ndan farks\u0131zd\u0131. Avusturya veliahd\u0131n\u0131n d\u00fcr\u00fclmesi ile, sava\u015f k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 barut f\u0131\u00e7\u0131s\u0131na s\u0131\u00e7ram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n OSMANLI DEVLET\u0130\u2019N\u0130N SAVA\u015eA KATILMASI Osmanl\u0131 Devleti ilk ittifak te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fc, geleneksel dostu sayd\u0131\u011f\u0131 \u0130ngiltere nezdinde yapm\u0131\u015ft\u0131, \u0130talya’n\u0131n Trablusgarb’a sald\u0131rmas\u0131 Osmanl\u0131 Devleti adamlar\u0131nda \u00dc\u00e7l\u00fc ittifaka kar\u015f\u0131 bir antipati uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Tabii, ayr\u0131ca Avusturya’n\u0131n Balkan politikas\u0131 ve Bosna -Hersek’i ilhak etmi\u015f olmas\u0131 da bu antipatide rol oynuyordu. Bu \u015fartlar i\u00e7inde Maliye Naz\u0131r\u0131 Cavit Bey, 1911 Ekiminde \u0130ngiltere Bahriye Bakan\u0131 Winston Churchill’e bir mektup yazarak, Osmanl\u0131 Devletiyle \u0130ngiltere aras\u0131nda bir ittifak yap\u0131lmas\u0131n\u0131 teklif etmi\u015fse de, Churchill, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Grey’e dan\u0131\u015ft\u0131ktan sonra verdi\u011fi cevapta, \u201c\u015eimdilik yeni siyasi ba\u011flar alt\u0131na giremeyiz\u201d diyerek ittifak teklifini reddetmi\u015ftir.<\/p>\n \u0130kinci ittifak te\u015febb\u00fcs\u00fc Bulgaristan\u2019la oldu. \u0130ttifak teklifi Bulgaristan’dan geldi, \u0130stanbul’da 1913 yaz\u0131nda T\u00fcrk-Bulgar bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yap\u0131l\u0131rken, Bulgarlar Osmanl\u0131 Devletiyle bir ittifak yapmak istediler. Zira Bulgaristan Makedonya \u00fczerindeki geni\u015f ihtiraslar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011fi gibi, birinci Balkan sava\u015f\u0131nda kazand\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da ikinci Balkan Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonunda elinden ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Osmanl\u0131 Devleti de, Balkan sava\u015flar\u0131n\u0131n sonunda kaybetti\u011fi Limni, Midilli, Sak\u0131z gibi adalar\u0131 Yunanistan’\u0131n elinde b\u0131rakmamak i\u00e7in Yunanl\u0131lar\u2019la bir m\u00fccadeleye kararl\u0131 oldu\u011fundan,bu teklifi kabul etti ve \u0130stanbul’da g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131ld\u0131 ve bir ittifak tasar\u0131s\u0131 haz\u0131rland\u0131. Fakat bu tasar\u0131 ger\u00e7ekle\u015femedi ve sonraki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler de uzayarak bir sonuca varamad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir defa, Bulgarlar Makedonya’dan \u00e7ok geni\u015f topraklar istiyorlard\u0131. Bulgaristan Osmanl\u0131 Devletine s\u0131rt\u0131n\u0131 dayay\u0131p topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek istiyordu, \u00f6te yandan. Bulgaristan, T\u00fcrk – Bulgar \u0130ttifak\u0131na Almanya\u2019y\u0131 da sokmak istemi\u015f, fakat Almanya bu ittifaka kat\u0131lmaya yana\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece ikinci te\u015febb\u00fcs de sonu\u00e7suz kald\u0131.<\/p>\n Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ittifak te\u015febb\u00fcs\u00fc Fransa nezdinde oldu. Bahriye Naz\u0131n ve T\u00fcrk – Frans\u0131z Dostluk Cemiyeti Ba\u015fkan\u0131 Cemal Pa\u015fa, 1914 Temmuzu ba\u015flar\u0131nda Frans\u0131z donanmas\u0131n\u0131n manevralar\u0131na davet edilmi\u015fti. Cemal Pa\u015fa Frans\u0131z D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yetkilileri ile temasa ge\u00e7erek, Fransa ile Osmanl\u0131 Devleti aras\u0131nda bir ittifak\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedi. Cemal Pa\u015faya g\u00f6re, Saray-Bosna olay\u0131 bir genel sava\u015fa varacakt\u0131 ve itilaf Devletlerinin Merkezi Devletleri \u00e7ember i\u00e7ine almak i\u00e7in bir bo\u015fluk kalm\u0131\u015ft\u0131, o da Osmanl\u0131 Devletiydi. E\u011fer itilaf Devletleri Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni de kendi ittifaklar\u0131na al\u0131rlarsa, o zaman Merkezi Devletler tamamen sar\u0131lm\u0131\u015f olurdu.<\/p>\n Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmeti Cemal Pa\u015fa’n\u0131n teklifine verdi\u011fi cevapta, Rusya raz\u0131 olmad\u0131k\u00e7a bu ittifak\u0131n ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fi idi. Bu, teklifin reddi idi.<\/p>\n Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin itilaf devletleri blo\u011funa kat\u0131lmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 bu ikinci te\u015febb\u00fcs\u00fcn de ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olmas\u0131, Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni ister istemez Almanya’n\u0131n kuca\u011f\u0131na atm\u0131\u015ft\u0131r. Kabinede Alman ittifak\u0131na taraftar olanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Sadrazam Sait Halim Pa\u015fa, Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver Pa\u015fa, Dahiliye Naz\u0131r\u0131 Talat Bey ve Meclis Reisi Halil Bey geliyordu. Bununla beraber, \u00dc\u00e7l\u00fc ittifak blo\u011funa kat\u0131lma teklifi ilk \u00f6nce Avusturya’dan gelmi\u015f, bu teklif \u00fczerine Osmanl\u0131 Devleti 22 Temmuzda ittifak i\u00e7in Almanya’ya ba\u015fvurmu\u015f ve II. Wilhelm’in iste\u011fi \u00fczerine Almanya Osmanl\u0131 Devletiyle ittifak g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u0130ttifak g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri 27 Temmuzda \u0130stanbul’da ba\u015flam\u0131\u015f ve 2 A\u011fustos 1914 de de T\u00fcrk – Alman ittifak\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131r, itilaf Devletleri taraftar\u0131 olarak bilinen Maliye Naz\u0131r\u0131 Cavit Bey ile Bahriye Naz\u0131r\u0131 Cemal Pa\u015fa ve kabinenin di\u011fer bir\u00e7ok \u00fcyeleri, bu gizli g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden haberdar edilmemi\u015fler, ancak ittifak imzaland\u0131ktan sonra kendilerine haber verilmi\u015ftir.<\/p>\n Bu ittifaka g\u00f6re:<\/p>\n \u0130ki devlet, Avusturya ile S\u0131rbistan aras\u0131nda \u00e7\u0131kan bir anla\u015fmazl\u0131kta tam bir tarafs\u0131zl\u0131k g\u00f6stereceklerdir.<\/p>\n Rusya’n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 askeri tedbirler sonunda, Avusturya ile Rusya sava\u015fa tutu\u015fur ve Almanya da Avusturya’n\u0131n yard\u0131m\u0131na gitmek zorunda kal\u0131rsa, Osmanl\u0131 Devleti de sava\u015fa kat\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n Osmanl\u0131 Devleti tehdit alt\u0131nda kal\u0131rsa, Almanya Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni silahla savunacakt\u0131r.<\/p>\n \u0130ttifak 1918 y\u0131l\u0131 sonuna kadar devam edecek ve taraflardan biri feshetmezse, be\u015f y\u0131l i\u00e7in yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olacakt\u0131r.<\/p>\n 4 A\u011fustos 1914 g\u00fcn\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131 patlak verdi\u011fi zaman Osmanl\u0131 Devleti bu \u015fekilde zarlar\u0131n\u0131 kesin olarak atmak zorunda bulunmu\u015ftu. Fakat sava\u015f\u0131n patlamas\u0131yla birlikte, T\u00fcrk – Alman ittifak\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen itilaf Devletleri, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7aba harcad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Osmanl\u0131 Devleti tarafs\u0131z olursa, M\u00fcttefikler (yani \u0130tilaf Devletleri) Rusya’ya yard\u0131m edebilmek i\u00e7in Bo\u011fazlardan serbest\u00e7e ge\u00e7ebileceklerdi. Ger\u00e7ekten, Osmanl\u0131 Devleti de ittifak imzalamakla beraber, hemen sava\u015fa girmeye taraftar de\u011fildi ve bunun i\u00e7in de sava\u015f\u0131n patlamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015fti. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na \u00f6zellikle Rusya \u00f6nem veriyordu. Bu sebeple M\u00fcttefikler Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin sava\u015f boyunca tarafs\u0131z kalmas\u0131 i\u00e7in bu devlet nezdinde baz\u0131 te\u015febb\u00fcslerde bulundular. Fakat Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin tarafs\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc isteklerin en hafifi say\u0131labilecek olan, kapit\u00fclasyonlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda bile kesin bir taahh\u00fcde giri\u015fmek istemediler. Ege adalar\u0131n\u0131n tekrar Osmanl\u0131 Devleti\u2019 verilmesi, M\u0131s\u0131r meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gibi toprak isteklerine ise hi\u00e7 yana\u015fmad\u0131lar. Bu istekler kar\u015f\u0131s\u0131nda dik ba\u015fl\u0131l\u0131k \u00f6zellikle \u0130ngiltere’den gelmi\u015ftir.Bir yazar\u0131n dedi\u011fi gibi, \u201c\u0130ngiltere, T\u00fcrkleri bile bile k\u0131zd\u0131rmak ve onlar\u0131 Kayzer’in kollar\u0131na itmek isteseydi, bundan daha ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc hareket edemezdi\u201d<\/p>\n Osmanl\u0131 Devleti sava\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmekle beraber, A\u011fustosun ilk haftas\u0131ndan itibaren olaylar ve Almanya’n\u0131n \u00e7abalar\u0131 Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni sava\u015fa kat\u0131lmaya s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir.<\/p>\n Bu olaylar\u0131n ilkini, iki Alman sava\u015f gemisinin Bo\u011fazlara s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131 te\u015fkil eder. Akdeniz’de \u0130ngiliz donanmas\u0131n\u0131n takibine u\u011frayan Goeben ve Breslau adl\u0131 iki Alman sava\u015f gemisi 10 A\u011fustosta \u00c7anakkale’ye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin tarafs\u0131z devlet olarak bu gemileri enterne etmesi, yani bu gemilerin silahlar\u0131n\u0131 s\u00f6kmesi ve personelini de g\u00f6zalt\u0131na almas\u0131 gerekirdi. Lakin Almanya buna \u015fiddetle itiraz etti, Bunun \u00fczerine, g\u00fcya Osmanl\u0131 Devleti bu gemileri daha \u00d6nce Almanya’dan sat\u0131n alm\u0131\u015f oldu ve gemilere T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 \u00e7ekilerek, tayfalara da fes giydirildi ve Goeben’e Yavuz ve Breslau’a da Midilli adlar\u0131 verilerek Osmanl\u0131 donanmas\u0131na kat\u0131ld\u0131. Bu tevil, itilaf devletlerinin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7mad\u0131ysa da, Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni tarafs\u0131zl\u0131ktan ay\u0131rmak istemediklerinden seslerini \u00e7\u0131karmad\u0131lar.<\/p>\n Bu olaydan sonra Osmanl\u0131 donanmas\u0131, bu iki geminin komutan\u0131 olan Amiral Souchon’un komutas\u0131 alt\u0131na verildi ki, bu durum Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin sava\u015fa kat\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynayacakt\u0131r.<\/p>\n \u00d6te yandan Almanya da Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni sava\u015fa girmeye zorlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00f6zellikle Avusturya istiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Osmanl\u0131 Devleti sava\u015fa girerse, Kafkas cephesinde bir k\u0131s\u0131m Rus kuvvetlerini \u00fczerine \u00e7ekece\u011finden, Avusturya ve Almanya’n\u0131n y\u00fck\u00fc hafifleyecekti. Osmanl\u0131 Devleti bu bask\u0131lara kar\u015f\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir defa, seferberlik hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130kincisi, Bulgaristan sava\u015fa kat\u0131lmad\u0131k\u00e7a ve Romanya’n\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanmad\u0131k\u00e7a, sava\u015fa kat\u0131lmaya niyetli de\u011fildi. \u00d6zellikle bu son sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc, Osmanl\u0131 Devleti Bulgaristan’\u0131 da sava\u015fa sokmak i\u00e7in bu devlet nezdinde te\u015febb\u00fcste bulundu. Lakin Bulgaristan Romanya’dan \u00e7ekiniyordu ve onun tarafs\u0131z kalmas\u0131n\u0131 istiyordu. Osmanl\u0131 Devleti Romanya’n\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in de \u00e7aba harcad\u0131ysa da, bu devlet tarafs\u0131zl\u0131k konusunda bir taahh\u00fctte bulunmaya yana\u015fmad\u0131.<\/p>\n Bu s\u0131rada Eyl\u00fcl ay\u0131 gelmi\u015fti. Marne muharebeleri, Almanya’n\u0131n Fransa\u2019y\u0131 6 haftada yere serme plan\u0131n\u0131 suya d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Onun i\u00e7in Almanya’n\u0131n Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni de sava\u015fa sokmak i\u00e7in bask\u0131lar\u0131 artt\u0131. Almanya \u015fimdi Rusya ile esasl\u0131 bir m\u00fccadeleye girdi\u011fine g\u00f6re ve Avusturya da Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda pek bir \u015fey yapamad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin de Rusya\u2019ya bir cephe a\u00e7mas\u0131n\u0131 istiyordu. \u015eimdi Osmanl\u0131 Devleti seferberli\u011fini de tamamlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, elinde sava\u015fa kat\u0131lmamak hususunda bir sebep de kalmam\u0131\u015ft\u0131. Fakat yeni bir bahane bulmaktan da geri kalmad\u0131. Devletin mali durumu iyi de\u011fildi ve bor\u00e7 paraya ihtiyac\u0131 vard\u0131. Almanya bunun \u00fczerine Osmanl\u0131 Devletine bor\u00e7 verdi. Lakin Osmanl\u0131 Devleti yine Almanya\u2019y\u0131 oyalamak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131.<\/p>\n Almanya bu \u015fekilde Osmanl\u0131 Devleti i\u00e7in bask\u0131da bulunurken, \u00f6te yandan \u0130stanbul’daki Alman askeri yard\u0131m heyeti de Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni sava\u015fa sokmak i\u00e7in \u00e7abal\u0131yordu. Ba\u015fta Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver Pa\u015fa olmak \u00fczere, kabinenin baz\u0131 \u00fcyeleri de devletin sava\u015fa girmesini istiyorlard\u0131. Bunun sonucu olarak, Enver Pa\u015fa’n\u0131n emri ile, Amiral Souchon Osmanl\u0131 donanmas\u0131n\u0131 alarak 29-30 Ekim 1914 gecesi Karadeniz’e \u00e7\u0131kt\u0131 ve Odesa ve Sivastopol gibi Rus limanlar\u0131n\u0131 topa tuttu.<\/p>\n Bu olay \u00fczerine \u0130ngiltere, Fransa ve Rusya, Osmanl\u0131 Devleti’ne sava\u015f ilan ettiler. Osmanl\u0131 Devleti, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’na b\u00f6yle giriyor ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun sonu tamamlan\u0131yordu.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Birinci Dünya Savaşı, Avrupa’da dört merkezi devlete karşı, Avrupa ve diğer kıtalarda bulunan yirmi beş devletin giriştiği, o tarihe kadar görülmemiş ilk büyük savaştır. Birinci Dünya Savaşı, Avrupa’da, “İttifak Devletleri” veya “Merkezi Devletler” diye adlandırılan Almanya, Avusturya – Macaristan, Osmanlı imparatorluğu ve Bulgaristan ile “İtilâf Devletleri” diye anılan Fransa, Rusya, İngiltere, Sırbistan, Belçika, Lüksemburg, Karadağ, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11181","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11181"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11183,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11181\/revisions\/11183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/b>
\nOn dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda mill\u00ee birli\u011fini sa\u011flayan Almanya, \u00f6zellikle ekonomik alanda g\u00fc\u00e7lenmi\u015f, d\u00fcnya pazarlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek gayreti i\u00e7inde olmu\u015ftur. Almanya’n\u0131n bu durumu di\u011fer sanayi \u00fclkelerini ku\u015fkuland\u0131rm\u0131\u015f, \u00f6zellikle ekonomik alanda \u0130ngiliz – Alman rekabeti, politik alanda da etkisini g\u00f6stermi\u015ftir. Almanya, Avrupa ve deniz a\u015f\u0131r\u0131 \u00fclkelerdeki menfaatlerini korumak i\u00e7in kara ordusunu g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f, say\u0131ca art\u0131rm\u0131\u015f, denizde \u0130ngiliz donanmas\u0131na ula\u015fabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir donanma yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\n<\/b>
\nOsmanl\u0131 Devleti, Balkan Sava\u015flar\u0131ndaki yenilginin etkisi ile ordu ve donanmas\u0131n\u0131 \u0131slah etme i\u015flerine giri\u015firken, bir yandan da iki bloka ayr\u0131lm\u0131\u015f Avrupa’da kendisini yaln\u0131zl\u0131ktan kurtarmak i\u00e7in birtak\u0131m ittifak te\u015febb\u00fcslerinde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n