{"id":11322,"date":"2019-03-25T11:07:38","date_gmt":"2019-03-25T16:07:38","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=11322"},"modified":"2019-03-25T11:07:38","modified_gmt":"2019-03-25T16:07:38","slug":"apsini-ruyamiz-ve-kader-degistiren-baskan-ardzinba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/apsini-ruyamiz-ve-kader-degistiren-baskan-ardzinba\/","title":{"rendered":"APSINI R\u00dcYAMIZ ve KADER DE\u011e\u0130\u015eT\u0130REN BA\u015eKAN ARDZ\u0130NBA"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/509.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><b> <span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Atay Chushba<\/span><\/b><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Diasporada ya\u015fayan biz Apsuwalar i\u00e7in Aps\u0131n\u0131 d\u00fc\u015flerde ya\u015fayan bir \u00fclke idi. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren Apsisi\u2019nin bir d\u00fc\u015f de\u011fil ger\u00e7ek oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. A\u011fabeyim, 1970\u2019li y\u0131llarda Avrupa\u2019dan Apsuwaca \u015fark\u0131lar, azarlar, folklorik ezgiler i\u00e7eren plaklar\u0131 getirmi\u015f, dinlemi\u015ftik. Az say\u0131da da olsa baz\u0131 insanlar\u0131m\u0131z anavatanlar\u0131na gelip, d\u00f6ner oldular. Aps\u0131n\u0131\u2019da do\u011fan-b\u00fcy\u00fcyen-ya\u015fayan Aleksi Gogua, Neli Tarba, Platon Bebia, Ruslan Gitsba gibi insanlar\u0131m\u0131z \u0130stanbul\u2019da tan\u0131m\u0131z imkan\u0131m\u0131z oldu.<\/p>\n<p>1990 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131nda Amerika-New Jersey\u2019de ziyaret etti\u011fimiz Yahya Kazan\u2019\u0131n evinde Deniz \u00c7a\u00e7xalia ve e\u015fi ile de tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Her birinin a\u011fz\u0131ndan Aps\u0131n\u0131\u2019y\u0131; Apsuwalar\u0131, tarihi olaylar\u0131, hikayeler-masallar\u0131 dinlemi\u015f, \u015fiirler dinleyerek mutluluktan sarho\u015f olmu\u015ftuk. 1990 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk aylar\u0131nda Orhan \u015eamba ile derne\u011fe gelen b\u00fcy\u00fck sanat\u00e7\u0131 Vasil S\u0131rgu\u015f ile y\u00f6netimindeki folklor ve \u015fark\u0131 gurubu ile T\u00fcrkiye\u2019ye gelip g\u00f6steriler yapmalar\u0131 i\u00e7in mutabakat sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131k. Dedelerimizin anlatt\u0131klar\u0131\u2019n\u0131n bir hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil de ger\u00e7ek oldu\u011fu zihinlerimizde iyice beliriyordu. Ancak yine de inan\u0131lmas\u0131 zor \u015feyler anlat\u0131l\u0131yordu; Aps\u0131n\u0131\u2019y\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6r\u00fcp, elimizle tutmak, anlat\u0131lanlar\u0131 bir de biz ya\u015fayarak \u2018evet r\u00fcya de\u011fil; ger\u00e7ekmi\u015f\u2019 diyebilmek i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zlan\u0131yorduk.<\/p>\n<p>Aps\u0131n\u0131\u2019ya ilk defa 1990 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda geldik; \u00fc\u00e7 ki\u015fi idik; U\u011fur Yagan, Cengiz Gogua ve Ben. Moskova \u00fczerinden aktarma yap\u0131p Sohum\u2019a u\u00e7acakt\u0131k. \u00d6nceden tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Ruslan Gitsba bizi Moskova\u2019da kar\u015f\u0131lad\u0131 ve bu fedakar karde\u015fimizin rehberli\u011finde anavatan\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fkenti Sohum\u2019a geldik. Deniz Ca\u00e7xalia da bize kat\u0131ld\u0131. Sohum\u2019da kalaca\u011f\u0131m\u0131z otele vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok yorgunduk yemek yedik, biraz sohbet ettik ve yatt\u0131k. Sabah katl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk i\u015fimiz Ay\u0131dg\u0131lara\u2019ya gitmek oldu. Sergey \u015eamba, Sait Tarkil ve di\u011fer dernek y\u00f6neticileri ile tan\u0131\u015ft\u0131k. Ard\u0131ndan bir haftay\u0131 yo\u011fun bir program ile bitirdik; \u00e7e\u015fitli ziyaretler, resmi toplant\u0131lar, geziler, tan\u0131\u015fmalar, bilgi al\u0131\u015f-veri\u015fi, dertle\u015fmeler, akraba ziyaretleri\u2026 Vasil S\u0131rgu\u015f ile Kas\u0131m ay\u0131nda gelmeleri i\u00e7in mutab\u0131k kald\u0131k. Platon Bebia\u2019n\u0131n e\u015fi ile birlikte \u0130stanbul\u2019a gelmesini istedik; derneklerimizde \u015fiirler okumas\u0131, eri\u015febilece\u011fimiz insanlar ile sohbetler yapmas\u0131 durumunda diaspora halk\u0131m\u0131z\u0131n motivasyonunun artaca\u011f\u0131 ve Aps\u0131n\u0131\u2019ya ilgileri konusunda geli\u015fme olaca\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 teyit ettik. R\u00fcya gibi bir hafta \u00e7abucak ge\u00e7mi\u015fti ve Aps\u0131n\u0131\u2019n\u0131n r\u00fcya olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6r\u00fcp, elimizle hissetmi\u015f; art\u0131k haf\u0131zalar\u0131m\u0131za kaz\u0131nm\u0131\u015f; b\u00fcy\u00fclenmi\u015ftik. Art\u0131k r\u00fcyam\u0131z ger\u00e7ek olmu\u015f g\u00f6zlerimiz arkada seyahatimizi bitirip d\u00f6nerken bir ak\u015fam Moskova\u2019da kalacakt\u0131k. Abhazya\u2019dan aran\u0131p haber verilen bir gurup karde\u015fimiz ile birlikte Sait Tarkil\u2019ide u\u00e7a\u011f\u0131n kap\u0131s\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcnce sevindik ve \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6nd\u00fck, bizi Taras \u015eamba\u2019ya g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Tras\u2019\u0131n g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 akademinin \u00f6zel bir salonunda hep birlikte yemek yedik, \u015fark\u0131lar s\u00f6yledik ve \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fck. Sanki her \u015fey bir r\u00fcya idi\u2026<\/p>\n<p>Evet, tam anlam\u0131 ile b\u00fcy\u00fclenmi\u015ftik. Ancak ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc de b\u00fcy\u00fclenmi\u015ftik. \u0130ster \u00f6nceden \u0130stanbul\u2019da, Moskova\u2019da ve Amerika da tan\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z olsun, ister Aps\u0131n\u0131\u2019da yeni tan\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z olsun bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir co\u011frafya\u2019da bu kadar az say\u0131da insan aras\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcnler, rejim bask\u0131lar\u0131, katliamlar, asimilasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gibi ya\u015fanan \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ko\u015fullara ra\u011fmen, bu kadar geli\u015fmi\u015f; e\u011fitimli, bilgili, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne-diline ba\u011fl\u0131 ve devlet y\u00f6netiminde de becerikli insan nas\u0131l \u00e7\u0131kabilmi\u015fti! \u00c7ok sevinip mutlu olmu\u015ftuk ama hayret etmekten de kendimizi al\u0131koyam\u0131yorduk. Ancak di\u011fer taraftan da endi\u015felerimiz artm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Apsuwalar ile son y\u00fcz y\u0131lda G\u00fcrcistan\u2019dan Abhazya\u2019ya zorla getirilip yerle\u015ftirilen G\u00fcrc\u00fcler-Megreller aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lamaz bir \u015fekilde geli\u015fti\u011fini alg\u0131lam\u0131\u015ft\u0131k. Yak\u0131n zamanda ger\u00e7ekle\u015fme ihtimali y\u00fcksek olan bu \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek gerekti\u011fi ve bu konuda diasporaya b\u00fcy\u00fck sorumluluk d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc konu\u015ftuk arkada\u015flar\u0131m U\u011fur Yagan ve Cengiz Gogua ile. Do\u011fdu\u011fumuz vatan olan T\u00fcrkiye\u2019ye gelince duyarl\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z ile bireysel ve gurupsal g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131k. Bu ba\u011flamda olabildi\u011fince T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmet yetkililerini tehlike konusunda bilgilendirmek gerekti\u011fine karar verdik ve konuda baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmaya ba\u015flad\u0131k. Ayr\u0131ca da daha \u00f6nce \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lan bir \u015firketin resmi olarak kurulu\u015funu sa\u011flad\u0131k. \u015eirketin ad\u0131 Narta\u015f Anonim \u015eirketi idi. Narta\u015f, Abhazya ve Kuzey Kafkasya\u2019daki karde\u015f cumhuriyetler ile T\u00fcrkiye diasporas\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n daha yak\u0131ndan tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak; denizin iki yakas\u0131nda ki insanlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6n\u00fcl ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesini sa\u011flayabilecek ticari faaliyetlerde bulunmay\u0131 hedeflemi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu arada mutabakat\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki aktivite ger\u00e7ekle\u015fti: Vasil S\u0131rgu\u015f ile mutabakat\u0131m\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde \u2018Abhazya Devlet Folklor Gurubu\u2019, Nugzar A\u015fuba ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Kas\u0131m ay\u0131nda geldiler; T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fi\u015fik \u015fehirlerinde insanlar\u0131 b\u00fcy\u00fcleyen g\u00f6steriler yapt\u0131lar. G\u00f6steriler video\u2019ya \u00e7ekildi, elden ele dola\u015ft\u0131, evlerde guruplar halinde seyredilmeye ba\u015flad\u0131. Platon Bebia ve e\u015fi Aral\u0131k ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019a geldiler bir ay misafirimiz oldular; de\u011fi\u015fik \u015fehirlerimizde ki derneklerde \u015fiir dinletileri ger\u00e7ekle\u015fti. Platon\u2019un herkesin anlayabilece\u011fi bir \u015fekilde okudu\u011fu harika \u015fiirler kasetlere \u00e7ekildi, elden-ele dola\u015farak \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p evlerde dinlendi. Bu aktiviteleri g\u00f6rme \u015fans\u0131na eri\u015fen diaspora halk\u0131m\u0131z\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ciddi olarak motivasyonu y\u00fckseldi, Aps\u0131n\u0131\u2019ya ilgileri artt\u0131. \u015eirketin kurulu\u015fu da 1991 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk alt\u0131 ay\u0131 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Cengiz Kap ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6netimden bir gurup arkada\u015f ile ayn\u0131 y\u0131l\u0131n son bahar\u0131nda Abhazya\u2019ya kara yoluyla bir seyahat ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bu seyahatte, daha \u00f6nce tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok insan\u0131m\u0131z\u0131 ile birlikte Nugzar A\u015fuba, Enver Kapba, Sait Tarkil, Sergey \u015eamba ve di\u011fer ba\u015fka karde\u015flerimiz ile hasret giderdik. Karde\u015fli\u011fimiz daha fazla geli\u015fti. Tabi devlet y\u00f6netiminde yer alan ba\u015fka yeni insan\u0131m\u0131z\u0131 da tan\u0131ma imkan\u0131m\u0131z oldu. Her tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z insan\u0131m\u0131z; sanat\u00e7\u0131s\u0131, yazar\u0131, akademisyeni, devlet adam\u0131, s\u0131radan k\u00f6yl\u00fcs\u00fc \u00f6zetle kiminle tan\u0131\u015fsak ilk defa geldi\u011fimizde oldu\u011fu gibi hepimizi \u00e7ok etkiliyordu. Bu izlenim Abhazya&#8217;n\u0131n; Apsuwalar\u0131n gelece\u011fine g\u00fcvenimizi giderek artt\u0131r\u0131yordu. Ancak bu ikinci geli\u015fimizde insan\u0131 \u00e7ok etkileyen bir ki\u015fi daha tan\u0131d\u0131k ki samimiyeti, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc; yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, e\u011fitimi, ses tonu, g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, ciddiyeti, bilgisi ile ola\u011fan \u00fcst\u00fc biri idi. Bat\u0131 \u00fclkelerinde bile b\u00f6ylesi karizmaya sahip olan bir lider olabilece\u011fini insan d\u00fc\u015f\u00fcnemiyordu. Sanki bu insan devlet adam\u0131; halk\u0131n\u0131 kurtaracak bir \u00f6nder rol\u00fcnde oynayacak ba\u015far\u0131l\u0131-\u00fcnl\u00fc bir akt\u00f6r gibiydi. Evet, tarih boyunca Apsuwalar \u00f6nemli liderler; Ya\u015fbalar, Lakobalar, Gulyalar gibi say\u0131s\u0131z insan\u0131m\u0131z\u0131 yeti\u015ftirmi\u015fti ama Viladislav Ardzinba her halde \u00f6zel bir g\u00f6revle y\u00fcz y\u0131lda bir olabilecek bir mucizenin sonucu olarak Apsuwalara g\u00f6nderilmi\u015fti. Sevincimiz ve g\u00fcvenimiz ola\u011fan \u00fcst\u00fc artm\u0131\u015f; m\u00fcthi\u015f bir motivasyon kazanm\u0131\u015ft\u0131k. Art\u0131k bir s\u0131k\u0131nt\u0131 da, bizim \u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u00e7acak meclis ba\u015fkan\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck liderimiz Viladislav Ardzinba ve ona yard\u0131mc\u0131 olabilecek pek \u00e7ok devlet adam\u0131m\u0131z ve bilin\u00e7li halk\u0131m\u0131z vard\u0131 Abhazya\u2019da.<\/p>\n<p>Abhazya\u2019ya ikinci seyahatimizdeki temaslar\u0131m\u0131z, izlenimlerimiz do\u011frultusunda art\u0131k Narta\u015f \u015firketimizin somut bir i\u015fe ba\u015flamas\u0131 gerekiyordu. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in Moskova\u2019ya da bir seyahat yap\u0131p orada ticaret ile u\u011fra\u015fan karde\u015flerimiz ile tan\u0131\u015fmam\u0131z, dan\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011fine de karar verdik ve Aral\u0131k 1991\u2019de bu seyahati ger\u00e7ekle\u015ftirdik. 1992 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131 i\u00e7inde yine heyet halinde Aps\u0131n\u0131\u2019ya geldik ve Narta\u015f ile Aps\u0131n\u0131\u2019dan bir gurup karde\u015fimizin kurdu\u011fu \u015firket aras\u0131nda ortakl\u0131k ger\u00e7ekle\u015fti ve Amra \u015firketi kuruldu. Amra \u015firketi ad\u0131na o zamanki ad\u0131 Abraskil, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ad\u0131 Amra olan sanatoryumu uzun vadeli olarak devletimizden kiralad\u0131k. Aps\u0131n\u0131 ve diasporadan karde\u015flerin ortakl\u0131\u011f\u0131 olan Amra \u015firketi, sanatoryumu 1993 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde onar\u0131p-yenileyecek ve 2004 sezonunda diasporadan Adige-Abaza insanlar tatile getirilecek; \u015firketin kurulu\u015f amac\u0131 do\u011frultusunda, iki yakada ya\u015fayan karde\u015flerin tan\u0131\u015fmalar\u0131 sa\u011flanarak g\u00f6n\u00fcl ba\u011f\u0131 k\u00f6pr\u00fcs\u00fc kurulmas\u0131na gayret edilecekti.<\/p>\n<p>Bu seyahate gelirken Abhazya\u2019n\u0131n, her y\u00f6nden bilimsel y\u00f6ntem ile \u2018yeniden yap\u0131lanmas\u0131\u2019 ba\u011flam\u0131nda yaz\u0131l\u0131 bir projeyi de getirmi\u015ftik. Ardzinba ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda devletimiz yetkililerine bu projenin \u00f6nemini anlatmaya gayret ettik ve uygun bulundu. \u2018Yeniden Yap\u0131lanma Proje\u2019sine Narta\u015f sadece iki uzman akademisyen bulacak ve \u00fccretlerini \u00f6deyecekti. Bunun haricindeki t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Abhazya\u2019da olu\u015fturulacak \u2018uzman \u00e7al\u0131\u015fma guruplar\u0131\u2019 yapacakt\u0131. Narta\u015f\u2019\u0131n bulaca\u011f\u0131-finanse edece\u011fi konuda deneyimli iki uzman akademisyen bu \u00e7al\u0131\u015fma guruplar\u0131na e\u011fitim verecekti.<\/p>\n<p>Sa\u011flanan mutabakat do\u011frultusunda iki uzman bulundu ve bunlarla birlikte 1992 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131nda Abhazya\u2019ya bir seyahat daha ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Ardzinba ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Aps\u0131n\u0131 heyeti ile bizim heyetin yapt\u0131\u011f\u0131 ilk haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 esnas\u0131nda ba\u015fkan Ardzinba T\u00fcrkiye\u2019ye bir seyahat d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi ve bizde Narta\u015f y\u00f6netimi olarak bu seyahate ev sahipli\u011fi yapmay\u0131 kabul ettik. Seyahat Ardzinba ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir heyet ile 24\u201331 Temmuz 1992 tarihlerinde ger\u00e7ekle\u015fti. Diaspora ya\u015fayanlar\u0131 \u00e7ok kalabal\u0131k bir ara\u00e7 konvoyu, pankartlar ve Abhazya bayraklar\u0131 ile co\u015fku-sevin\u00e7 dolu olarak hava alan\u0131nda kar\u015f\u0131lad\u0131 heyeti; konvoy heyeti takip ederek kal\u0131nacak otele gelindi. Hava alan\u0131ndan otele geli\u015fte izdiham olu\u015ftu; trafik aksad\u0131. Bir hafta i\u00e7inde, Tiflis lobisinin m\u00fcthi\u015f engellemelerine kar\u015f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek g\u00f6r\u00fc\u015fme imkanlar\u0131 do\u011fdu. T\u00fcrkiye Meclis Ba\u015fkan\u0131, ana muhalefet lideri, t\u00fcm parti guruplar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucusu Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn mozolesine Abhazya Meclis Ba\u015fkan\u0131 ve heyeti olarak, devlet protokol\u00fc ile ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftirilip; mozoleye \u00e7elenk konuldu ve hat\u0131ra defterine Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Ardzinba intibalar\u0131n\u0131 yazd\u0131. T\u00fcrkiyeli i\u015f adamlar\u0131 dernek y\u00f6neticileri ile toplant\u0131lar ger\u00e7ekle\u015fti. Bas\u0131n toplant\u0131lar\u0131 yap\u0131ld\u0131, gazetelere haber konusu oldu ziyaret ve temaslar. Derneklerimiz y\u00f6neticileri ile tan\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Abhaz derne\u011finde \u015f\u00f6len yap\u0131ld\u0131. Otel, Ardzinba ve heyetini g\u00f6rmek-tan\u0131mak isteyenler ile doldu-ta\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca, diasporada ya\u015fayanlar ile say\u0131s\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, tan\u0131\u015fmalar oldu ve \u00e7ok kalabal\u0131k bir ara\u00e7 konvoyu ile Adapazar\u0131\u2019nda bir Apsuwa k\u00f6y\u00fcne ziyaret ger\u00e7ekle\u015fti. G\u00f6rebilenler i\u00e7in her bir g\u00fcn tarihi olayd\u0131\u2026<\/p>\n<p>Ba\u015fkan Ardzinba hem resmi g\u00f6r\u00fc\u015fmeler hem de halk\u0131m\u0131z ile olan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri\u2019nde \u00f6zlenen lider oldu\u011funu en \u00fcst d\u00fczeyde kan\u0131tlad\u0131; karizmas\u0131na hayran kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye ziyareti ile arzu edilen kadar de\u011filse bile \u00f6nemli a\u015famalar kat edilmi\u015f-ediliyordu. Ama zaman yetmedi; Ardzinba heyetinin Ana Vatana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn 14. g\u00fcn\u00fc olan 14 A\u011fustos 1992 de d\u00fc\u015fman \u00fclkemizin ba\u015fkent dahil b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015fgal etti, korktu\u011fumuz ba\u015f\u0131m\u0131za gelmi\u015f; sava\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Sovyetler Birli\u011finin her t\u00fcrl\u00fc nimetinden istifade eden d\u00f6rt milyondan fazla n\u00fcfusa sahip G\u00fcrcistan kar\u015f\u0131s\u0131nda bir avu\u00e7 insan\u0131m\u0131z kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 verecekti. Bu kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n kazan\u0131labilmesi ancak bir mucize ile ger\u00e7ekle\u015febilirdi ve bu mucize ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130lk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda y\u00fcz y\u0131lda bir gelebilecek lider olarak de\u011ferlendirdi\u011fimiz, T\u00fcrkiye ziyareti ile bu izlenimimizi peki\u015ftiren b\u00fcy\u00fck lider Ardzinba \u00f6nderli\u011finde Aps\u0131n\u0131 siyasi liderli\u011fi y\u00f6netiminde bir avu\u00e7 say\u0131lan vatanseverler bu mucizeyi ger\u00e7ekle\u015ftirdi; 30 Eyl\u00fcl 1993\u2019de Abhazya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015ftu\u2026<\/p>\n<p>Bundan sonras\u0131 i\u00e7in ben ki\u015fisel g\u00f6zlem, duygular\u0131m\u0131 ifade edebilirim. E\u011fer tarihin bu devresinde Viladislav Ardzinba\u2019nin ola\u011fan\u00fcst\u00fc liderli\u011fi, cesareti, karizmas\u0131, insan y\u00f6netim becerisi, t\u00fcm imkans\u0131zl\u0131klara ra\u011fmen zaman\u0131nda-an\u0131nda karar hamleleri olmasayd\u0131 bug\u00fcn bizler \u00f6zg\u00fcr, ba\u011f\u0131ms\u0131z, egemen Abhazya Cumhuriyeti\u2019ne sahip olamazd\u0131k. Ardzinba\u2019n\u0131n \u00f6zg\u00fcr olmak isteyen \u00fclkelerce \u00f6rnek olarak al\u0131nabilecek; tarih kitaplar\u0131nda y\u00fczlerce y\u0131l okutulabilecek ola\u011fan \u00fcst\u00fc liderli\u011finde harp kazan\u0131ld\u0131ktan sonraki zaman s\u00fcrecine sathi bak\u0131p; harbin yaratt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcthi\u015f tahribat\u0131n, insafs\u0131zca uygulanan ambargonun ve t\u00fcm d\u00fcnyaca bir \u015fekilde provoke edilen imkans\u0131zl\u0131klar; \u00e7aresizlikler g\u00f6z ard\u0131 edilerek harp sonras\u0131 Abhazya siyasi liderli\u011fi de\u011ferlendirilmemelidir. Benim de hen\u00fcz harp i\u00e7inde oldu\u011fumuz zaman s\u00fcrecinde harp sonras\u0131 bizi bekleyen sorunlar ile ilgili yaz\u0131l\u0131 \u00f6nerilerim olmu\u015ftu. Maalesef yaz\u0131mda belirtti\u011fim konular ger\u00e7ek olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. 2004 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7im devresinde ya\u015fananlar\u0131 hepimiz \u00fcz\u00fcnt\u00fc ile hat\u0131rl\u0131yoruz. Ancak, biraz yak\u0131n tarih say\u0131labilecek zaman i\u00e7inde \u00e7evremizde olanlara bir g\u00f6z atal\u0131m: 700 y\u0131l neredeyse d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcne h\u00fckmeden Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu y\u0131k\u0131l\u0131p Gen\u00e7 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kurulunca ya\u015fanan olaylar\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m; halen bile o y\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n olumsuzluklar\u0131 giderilemedi. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra koskoca Rusya\u2019n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 da hat\u0131rlayal\u0131m\u2026 \u00d6rnekler pek \u00e7oktur ama geni\u015f bir perspektif ve insaf ile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde al\u0131nan mesafemiz mucizevidir.<\/p>\n<p>Benim g\u00f6z\u00fcmde Ardzinba, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc; gelece\u011fimize g\u00fcvenle bakabilmemizi sa\u011flayacak \u015fartlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in Tanr\u0131\u2019n\u0131n bir lutfu olarak bize g\u00f6nderilmi\u015ftir. Ben; \u00e7ocuklar\u0131m, torunlar\u0131m, \u00e7evreme ve de sesimin eri\u015febilece\u011fi herkese bu duygular\u0131m\u0131 aktar\u0131yorum-aktaraca\u011f\u0131m. Bu tarihi s\u00fcrece tan\u0131k olan t\u00fcm insanlar\u0131m\u0131z\u0131n da haf\u0131zalar\u0131nda bu s\u00fcreci canland\u0131r\u0131p vicdani kararlar\u0131n\u0131 vermelerini dilemek istiyorum: Ardzinba tarihin-An\u00e7a\u2019n\u0131n bir arma\u011fan\u0131 idi bizler i\u00e7in harp devresinde\u2026 An\u00e7a\u2019ya her an dua ediyorum, \u2018Ardzinba, harpte yaratt\u0131\u011f\u0131 mucizeyi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda da yarats\u0131n ve tekrar aram\u0131za sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak d\u00f6ns\u00fcn\u2019 ve ya\u015fam tecr\u00fcbesini bizlerle payla\u015fs\u0131n. Bizler de bize kazand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131n bilincine sahip olarak ona sayg\u0131m\u0131z\u0131 ve minnetlerimizi ifadelendirebilecek davran\u0131\u015flar g\u00f6sterebilelim.<\/p>\n<p>An\u00e7a wuyn\u00fchayt Ardzinba; ilapxa wumazaiyt.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atay Chushba Diasporada ya&#351;ayan biz Apsuwalar i&ccedil;in Aps&#305;n&#305; d&uuml;&#351;lerde ya&#351;ayan bir &uuml;lke idi. 1960&rsquo;l&#305; y&#305;llardan itibaren Apsisi&rsquo;nin bir d&uuml;&#351; de&#287;il ger&ccedil;ek oldu&#287;u anla&#351;&#305;lmaya ba&#351;lad&#305;. A&#287;abeyim, 1970&rsquo;li y&#305;llarda Avrupa&rsquo;dan Apsuwaca &#351;ark&#305;lar, azarlar, folklorik ezgiler i&ccedil;eren plaklar&#305; getirmi&#351;, dinlemi&#351;tik. Az say&#305;da da olsa baz&#305; insanlar&#305;m&#305;z anavatanlar&#305;na gelip, d&ouml;ner oldular. Aps&#305;n&#305;&rsquo;da do&#287;an-b&uuml;y&uuml;yen-ya&#351;ayan Aleksi Gogua, Neli Tarba, Platon Bebia, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11322","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11324,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11322\/revisions\/11324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}