![](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/114.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eamil Jane<\/b><\/span><\/p>\n Konu, \u00c7erkes Ethem olay\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde, bireylerin isimlerinin \u00f6n\u00fcndeki \u201c\u00c7erkes\u201d vurgusu ile ilgilidir. Her ne kadar konu \u00c7erkes Ethem ile ilgili olsa da konu sanata kayd\u0131\u011f\u0131 ve hatalara neden olacak \u015fekilde konunun deforme edilmesini engellemek i\u00e7in \u201c\u00c7erkes vurgusu<\/b>\u201dndan ne kastedildi\u011fini daha basite indirgeyerek yazmak gerekiyor.<\/span><\/p>\n Her ikisi de edebiyat d\u00fcnyas\u0131nda kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f, sanat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 toplum taraf\u0131ndan kabullenmi\u015f iki ayr\u0131 \u00a0\u201c\u00c7erkes as\u0131ll\u0131<\/b>\u201c yazar\u0131m\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Biri, sanat\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi icra ederken; eserlerinde, \u00f6rne\u011fin Konya \u015fehrinde ya\u015fayan, etnik kimli\u011fi \u00f6n planda olmayan herhangi ki\u015filer aras\u0131nda ge\u00e7en a\u015fklar\u0131 ve \u00e7evrenin do\u011fal g\u00fczelliklerini sanatsal ustal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde i\u015fliyor.<\/p>\n Di\u011feri,\u00a0i\u00e7inden geldi\u011fi toplumun ayd\u0131n\u0131 olma sorumlulu\u011funu da ta\u015f\u0131yarak, a\u015fk hikayelerini veya Dogai i\u015flerken i\u00e7inden geldi\u011fi toplumun -\u00f6rne\u011fin, \u00c7erkes toplumunun- k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131 veya biraz daha ileriye giderek sorunlar\u0131n\u0131, yine sanatsal ustal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde, i\u015fliyor.<\/p>\n Her ikisinin de sanat\u00e7\u0131 olduklar\u0131n\u0131n bilincinde olarak, ayn\u0131 sanatsal yetenek d\u00fczeyinde olan bu iki sanat\u00e7\u0131n\u0131n durumundan bahsediyoruz…<\/p>\n Mutlaka, birincisinin sanatsal yetene\u011fini takdir ediyor ve toplumumuz i\u00e7erisinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131 seviniyor, gurur duyuyoruz ve kendisini sanat\u00e7\u0131 kimli\u011finden dolay\u0131 seviyoruz.<\/p>\n \u0130kincisinin sanatsal yetene\u011fini takdir etmenin \u00f6tesine ge\u00e7erek, toplumumuz i\u00e7erisinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve toplumsal sorunlar\u0131m\u0131za ilgi g\u00f6steren bir sanat\u00e7\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131 daha \u00e7ok seviniyor ve kendisini daha \u00e7ok seviyoruz\u2026<\/p>\n Bunun yan\u0131nda, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n sadece sanatla ilgili fak\u00fcltelerden mezun ki\u015filerden olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sanat ile ilgili yorumlar\u0131n sadece sanatla ilgili bir fak\u00fclteyi bitirmi\u015f ki\u015filerin tekelinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir.<\/p>\n \u00d6yle olsayd\u0131; t\u00fcm ba\u015far\u0131l\u0131 politikac\u0131lar\u0131n, sadece siyasal bilgiler mezunlar\u0131 i\u00e7erisinden \u00e7\u0131kmas\u0131, t\u00fcm yazar, \u015fair vb. edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n,\u00a0 sadece edebiyat fak\u00fclteleri mezunlar\u0131 i\u00e7erisinden \u00e7\u0131kmas\u0131, t\u00fcm filozoflar\u0131n, felsefe b\u00f6l\u00fcmleri mezunlar\u0131 i\u00e7erisinden \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekirdi. Ki, b\u00f6yle de\u011fildir…<\/p>\n \u201cSanat\u00e7\u0131l\u0131k<\/b>\u201d s\u0131fat\u0131 da diploma ile al\u0131n\u0131r-verilir bir \u015fey de\u011fildir, \u00a0bu konuda kabul g\u00f6ren ki\u015filer taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131n\u0131r. Bu \u201ckabul\u201du de \u00e7ok farkl\u0131 yap\u0131lar i\u00e7erisinden gelen -i\u00e7erisinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde sanat okulu mezunu olmayan ki\u015fileri de bar\u0131nd\u0131ran- ancak, estetik kayg\u0131 ta\u015f\u0131yan ve buna \u00f6nem veren, \u00f6\u011fretmen, \u00f6\u011frenci, gazeteci, m\u00fchendis, avukat, i\u015f\u00e7i, memur ve farkl\u0131 e\u011fitimlerden gelen sanat ele\u015ftirmeni olan ki\u015filerden olu\u015fan topluluk ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n Ayr\u0131ca, \u00c7erkes toplumu yo\u011fun sorunlar\u0131 olan bir toplumdur. Bu nedenle de, genlerini ta\u015f\u0131yan, k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden beslenen, analar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu yazarlar\u0131 ve ressamlar\u0131n\u0131n ilgisine lay\u0131k olmayacak bir toplum de\u011fildir.<\/p>\n Ki\u015filerin, \u00c7erkes as\u0131ll\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131, annesi ve babas\u0131n\u0131n kimler oldu\u011funa ba\u011fl\u0131yken, bu kadar sorunlu bir toplum i\u00e7erisinden gelip, onun sorunlar\u0131 ile ilgili bir \u015feyler yapan veya yapmayan insanlar\u0131n isimlerinin \u00f6n\u00fcnde \u201c\u00c7erkes vurgusu\u201dnun olup olmayaca\u011f\u0131na da toplum karar verecektir. <\/p>\n \u00c7erkes Ethem olay\u0131na farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bakmay\u0131 denesek<\/p>\n 1) <\/b>Ethem “bey”in nas\u0131l “hain” ekini ald\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti yak\u0131n tarihi ile ilgili herkesin konusu olmal\u0131d\u0131r. Bu konuya taraf olmas\u0131 gerekenler, tarih\u00e7iler, ayd\u0131nlar, ve benzerleridir. Ayr\u0131ca bizlerin, \u00a0\u00c7erkes kimli\u011fimiz d\u0131\u015f\u0131nda, TC ayd\u0131nlar\u0131 olarak bulunmam\u0131z gereken tarafta budur.<\/p>\n Yine de bunun, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n bir i\u00e7 dengeleri sonucu olu\u015ftu\u011funu ve “Politikay\u0131 bilenler” ile “sadece asker olmay\u0131 bilenler” aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin sonucu oldu\u011funu pek \u00e7o\u011fumuz iyi-k\u00f6t\u00fc biliriz.<\/p>\n 2)<\/b> \u201cEthem Bey\u201dlik seviyesine gelmeden \u00f6nceki ba\u015fka lakaplar\u0131 dururken (\u00c7ak\u0131r gibi) “\u00c7erkes” lakab\u0131n\u0131n “hain”likle birlikte g\u00fcndeme gelmesi ilgin\u00e7tir ve as\u0131l bizleri ilgilendirmesi gereken de budur.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a) \u00c7erkes Ethem ne kadar \u00c7erkes\u2019tir?<\/b><\/p>\n Anas\u0131-babas\u0131 \u00c7erkes olan, birliklerini \u00c7erkeslerden olu\u015fturacak kadar \u00e7evresi olan bir insan\u0131n genetik anlamdaki \u00c7erkesli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n “\u00c7erkes” (\u00c7erkes niteli\u011fini \u00f6n ad olarak ekleyecek \u015fekilde, vurgulu anlamdaki \u00c7erkes) olmak ile “\u00c7erkes as\u0131ll\u0131” olmak aras\u0131nda fark vard\u0131r.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7enlerde bir derne\u011fimizde s\u00f6yle\u015fisi, \u00c7erkes ressam\u0131m\u0131z olarak ilan edilen arkada\u015f\u0131m\u0131z, \u201c\u00c7erkes as\u0131ll\u0131<\/b>\u201d anlam\u0131ndaki \u201c\u00c7erkes<\/b>\u201d bir ressam olmakla birlikte (ki, bu d\u00fczeyde estetik kayg\u0131lar\u0131 olan birisinin aram\u0131zdan \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 ile gurur duyar\u0131z) “\u00c7erkes Ressam<\/b>” olmak aras\u0131nda fark vard\u0131. Estetik kayg\u0131, \u00c7erkeslikle yo\u011frulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00c7erkeslik problemlerini tuvale ta\u015f\u0131maz… \u00c7erkeslikle ilgili hi\u00e7bir konuyu bu g\u00fcne kadar i\u015flememi\u015f olan birisi, bu anlamda \u00c7erkes Ressam olarak adland\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 b) Ethem bey bu anlamda \u00c7erkes midir? <\/b><\/p>\n Yani; yetkinliklerini, \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131 Berkuk Pa\u015fa, yazarlar ve benzerleri gibi \u00c7erkeslik i\u00e7in kullanan bir insan m\u0131d\u0131r?<\/p>\n Hay\u0131r! “Hain”lik de g\u00f6recelidir. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk galip olmasayd\u0131 (ne mutlu ki oldu), Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun miras\u0131n\u0131 devam ettirenler taraf\u0131ndan “mevcut d\u00fczene ba\u015fkald\u0131ran bir hain olarak” tarihe ge\u00e7irtilecekti. (Tarihe ge\u00e7irttirmek, s\u00fcbjektiflik i\u00e7erir.)<\/p>\n Sosyal geli\u015fmeleri i\u00e7erisinde isyanlar\u0131 ile bilinen Fransa’da, bir general bir isyan planlar. \u0130syan hareketini ba\u015flatamadan, al\u0131nan istihbaratlar sonucunda yakalanan general savc\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sorgulan\u0131r :<\/p>\n – S\u00f6yle bakal\u0131m, taraftarlar\u0131n kimdi?<\/p>\n – E\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 olsayd\u0131m, sen dahil t\u00fcm Fransa. Ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in sadece ben!<\/p>\n Ethem bey’in hainli\u011fi bir anlamda Frans\u0131z generalini an\u0131msat\u0131rken, bizleri rahats\u0131z eden, “Resmi \u0130deoloji\u201dnin temellerini att\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n-k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, \u00c7erkes\u2019in yan\u0131na “hain”i eklemesi ve tarihinde pek \u00e7ok \u201cbelgeli hainleri\u201d olan bir \u00fclkede; sadece, ihaneti tart\u0131\u015fmal\u0131 olan Ethem’in, “Hain \u00c7erkes Ethem olarak” tarih kitaplar\u0131na bu \u015fekilde ge\u00e7mesidir.<\/p>\n Burada as\u0131l kar\u015f\u0131 olunmas\u0131 gereken olgu; t\u00fcm bunlar\u0131n, k\u00fclt\u00fcrle\u015fmi\u015f bir ideoloji taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131 ve silmemekte direnilmesidir. Yoksa neden bir\u00e7ok \u00c7erkes\u2019in ad\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne “\u00c7erkes” ad\u0131 konmaz, diye de sorulabilir. Ki, bunun cevab\u0131 yine Resmi \u0130deoloji\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r…<\/p>\n Kitaplarda, \u00c7erkes Yasar Do\u011fu, \u00c7erkes \u00d6mer Seyfettin, \u00c7erkes Avni Lifij, \u00c7erkes Osman Pa\u015fa\u2019y\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor mu?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Şamil Jane Konu, Çerkes Ethem olayının içerisinde, bireylerin isimlerinin önündeki “Çerkes” vurgusu ile ilgilidir. Her ne kadar konu Çerkes Ethem ile ilgili olsa da konu sanata kaydığı ve hatalara neden olacak şekilde konunun deforme edilmesini engellemek için “Çerkes vurgusu”ndan ne kastedildiğini daha basite indirgeyerek yazmak gerekiyor. Her ikisi de edebiyat dünyasında kabul görmüş, sanatçılığı toplum […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11343","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11345,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11343\/revisions\/11345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/b>
\nBu anlamda “hain” ile “Ethem”in bir araya “getirilmesi” de\u011fil, \u00c7erkeslik vurgusunun yap\u0131lmas\u0131 ve bunun hain tan\u0131mlamas\u0131yla bir araya getirilerek “hain \u00c7erkes” imaj\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r bizleri rahats\u0131z eden\u2026<\/p>\n