![\"\"](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2018-Images\/144.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bilim-Teknik Dergisi, Temmuz 2001<\/strong><\/p>\n Amazonlar hakk\u0131nda en geni\u015f bilgiyi haklar\u0131nda anlat\u0131lan \u00f6yk\u00fclerden biliyoruz.Bir rivayete g\u00f6re Libya \u2019da,ba\u015fkas\u0131na g\u00f6reyse Kafkasya \u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 Amazonlar. Ne var ki \u00f6yk\u00fclerin ge\u00e7ti\u011fi as\u0131l yer Anadolu\u2019dur. Anadolu Amazonlar\u0131n\u0131n erken tarihi, neredeyse ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenen b\u00f6lgelerin tarihi kadar karanl\u0131kt\u0131r. Bir s\u00f6ylenceye g\u00f6re soylar\u0131, zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden tahttan indirilen iki \u0130skit prensesi Scolopotus ve Hylinos ile ba\u015flad\u0131. Bu iki prenses, aileleri, takip\u00e7ileri ve takip\u00e7ilerinin aileleriyle birlikte yurtlar\u0131ndan ayr\u0131larak Kafkaslar\u0131n eteklerinde bir devlet kurdular.Yeni bir \u00fclke aray\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm g\u00f6\u00e7ebe kavimler gibi \u00f6nceleri \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ve ya\u011fmalad\u0131lar. Fakat ele ge\u00e7irilen halklar \u00f6\u00e7 almak i\u00e7in gizlice silahland\u0131lar. Bunu izleyen ayaklanmada \u0130skit efendilerini yenmeyi ba\u015fard\u0131lar. \u0130skitlerin b\u00fct\u00fcn erkekleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130skitlerde sava\u015f e\u011fitimi kad\u0131n erkek ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan herkese verilirdi. Sava\u015f e\u011fitimi alm\u0131\u015f olan \u0130skit kad\u0131nlar\u0131 ka\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131lar.Pe\u015flerinden g\u00f6nderilmi\u015f bir birli\u011fi de yenmeyi ba\u015farm\u0131\u015f, takip\u00e7ilerinden kurtulmu\u015flard\u0131.<\/span><\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Erkekleri olmayan ve eskiden h\u00fckmettikleri insanlar taraf\u0131ndan esir edilmenin a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na katlanmay\u0131 reddeden kad\u0131nlar Meotis G\u00f6l\u00fc (Azak Denizi) b\u00f6lgesinde tamamen kad\u0131nlardan olu\u015fan bir devlet kurdular. Biri devlet i\u015flerini biri de orduyu y\u00f6netecek iki krali\u00e7e se\u00e7tiler. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu olu\u015fturduktan sonra sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 denemek \u00fczere savunmay\u0131 b\u0131rak\u0131p sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7tiler. Buna ra\u011fmen ba\u015far\u0131l\u0131 olmaktan uzakt\u0131lar; n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n artmamas\u0131 onlar i\u00e7in bir dezavantajd\u0131. Yeni kazand\u0131klar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle evlili\u011fin k\u00f6lelik oldu\u011funa inand\u0131klar\u0131 halde soylar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi tehlikesi, yak\u0131n topluluklarla anla\u015fma yapmalar\u0131n\u0131 gerektirdi. Bu ge\u00e7ici birlikteliklerden do\u011fan erkek bebekler babalar\u0131na geri verildi; k\u0131zlarsa yaya ve at \u00fczerinde d\u00f6v\u00fc\u015febilmek \u00fczere \u00e7ocukluktan itibaren e\u011fitim g\u00f6rd\u00fcler. <\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Ba\u015flang\u0131\u00e7ta gen\u00e7 kabile Don Nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015fard\u0131. Nehrin ad\u0131da ordu krali\u00e7esi olan Lysippe \u2019nin o\u011flu Tanais \u2019ten gelir. Tanais sava\u015fa olan tutkusu ve evlili\u011fe de\u011fer vermeyi\u015fi y\u00fcz\u00fcnden Afrodit \u2019i k\u0131zd\u0131r\u0131r ve annesine a\u015f\u0131k olmakla cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Tanais ensest ili\u015fkiye girmektense kendisini nehre at\u0131p bo\u011far. Nehir o g\u00fcnden sonra onun ad\u0131yla an\u0131l\u0131r. Lysippe, Amazonlar\u0131 Anadolu\u2019ya getiren krali\u00e7edir. Onun zaman\u0131nda Amazonlar Karadeniz\u2019e geldi ve g\u00fcney k\u0131y\u0131s\u0131na yerle\u015fmeye, krall\u0131klar\u0131n\u0131n bat\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in ormanlar\u0131n aras\u0131nda bir kent kurmaya karar verdiler. Bu kente krali\u00e7elerinden birinin ad\u0131n\u0131 verdiler: Sinope. Hakimiyetlerini Kolkhis \u2019e (Eskiden Karadeniz \u2019le Kafkasya \u2019n\u0131n g\u00fcneyi aras\u0131ndaki b\u00f6lgeye verilen ad) kadar geni\u015flettiler. B\u00f6lgedeki da\u011flara Amazon da\u011flar\u0131 ad\u0131 verildi. Amazon Da\u011flar\u0131\u2019ndaki derelerin birle\u015fmesiyle olu\u015fan geni\u015f ve k\u0131sa bir nehir olan ve Karadeniz \u2019e d\u00f6k\u00fclen Thermodon Nehri \u2019nin a\u011fz\u0131ndaki g\u00fczel bir burnun \u00fczerine ba\u015fkentleri Themiserya\u2019y\u0131 (Bug\u00fcnk\u00fc Terme) kurdular.<\/span><\/p>\n Amazon sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n en ma\u011frurlar\u0131 bar\u0131\u015fta kendilerini avlanmaya ve sava\u015f talimlerine verirdi. Bununla birlikte Anadolu Amazonlar\u0131\u2019n\u0131n tar\u0131mla da u\u011fra\u015ft\u0131klar\u0131 san\u0131l\u0131yor. Sava\u015f\u00e7\u0131lar her y\u0131l iki aylar\u0131n\u0131 \u00e7ocuk sahibi olmaya ay\u0131r\u0131rlard\u0131.Yaln\u0131zca sava\u015fta adam \u00f6ld\u00fcrenlerin \u00e7iftle\u015fmesine izin vard\u0131. Ba\u015far\u0131l\u0131 olan sava\u015f\u00e7\u0131lar kendilerini kom\u015fular\u0131 Gargarianlardan ay\u0131ran da\u011fa gider, bekarl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc simgeleyen kemerlerini \u00e7\u0131kar\u0131rlard\u0131. Bir Amazon hamile kald\u0131\u011f\u0131nda eve d\u00f6nerdi. Do\u011fan k\u0131zlar Amazonlarla kal\u0131r, sava\u015f\u00e7\u0131 olarak yeti\u015ftirilirlerdi. O\u011flan \u00e7ocuklar Gargarianlara geri verilirdi.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Gargarianlarla ge\u00e7irilen ya da tar\u0131mla u\u011fra\u015f\u0131lan birka\u00e7 ay\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Amazon \u00fclkesi bir ordu devleti g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeydi. Ekonomik, politik ve sosyal yap\u0131lanmalar sava\u015f temelliydi. Sava\u015fa giden ordu, gen\u00e7liklerinin en se\u00e7kin d\u00f6nemindeki sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 kapsard\u0131. Bu sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n ata binmedeki \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri anlat\u0131l\u0131rd\u0131 hep. \u00c7\u0131plak ata biner, \u00e7o\u011funlukla sadece yular kullan\u0131rlard\u0131. Bir rivayete g\u00f6re Anadolu \u2019ya binicili\u011fi ilk onlar tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Sava\u015flarda h\u0131zl\u0131 ve yenilmez olmalar\u0131n\u0131 ata bu denli hakim olmalar\u0131na bor\u00e7luydular. Bir Amazon daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta, erkeklerin egemen oldu\u011fu bir toplumla alay etmeyi \u00f6\u011frenirdi. Amazonlar\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131 yetenekleri \u00fcst d\u00fczeydeydi. Ok\u00e7uluklar\u0131 \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131.Kalkanlar ve z\u0131rhlar oklar\u0131na kar\u015f\u0131 korunmaya yetmiyordu. Karg\u0131lar ve \u201cbigennis \u201ddenilen \u00e7ift a\u011f\u0131zl\u0131 baltalar\u0131yla sava\u015flarda \u00e7evrelerine deh\u015fet sa\u00e7arlard\u0131. Darbelerden korunmak i\u00e7inse ana tanr\u0131\u00e7an\u0131n simgelerinden biri olan Ay bi\u00e7imli kalkanlar kullan\u0131rlard\u0131.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n Amazonlar y\u00fczy\u0131llar boyunca Karadeniz \u2019deki \u00fcslerinden \u00e7ok uzaklara ak\u0131nlar d\u00fczenlediler. Krali\u00e7eler, Efes ve Thiba gibi kentler kurdular. \u00dc\u00e7 krali\u00e7e taraf\u0131ndan y\u00f6netilen (Marpesia,Lampado,Hippo) \u00fc\u00e7 kabile bat\u0131da Trakya\u2019ya, do\u011fudaysa Suriye\u2019ye y\u00f6neldi. Ba\u015fkentleri Themiserya \u2019da sava\u015f ganimetlerinin artmas\u0131yla Artemis \u2019in ilkel bir versiyonu i\u00e7in tap\u0131naklar in\u015fa edildi ve onuruna festivaller d\u00fczenlendi.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Yunanl\u0131 co\u011frafyac\u0131 Strabon da Amazonlardan bahsedenler aras\u0131ndad\u0131r. “\u2026Baz\u0131lar\u0131, isimleri Alazonlar, di\u011ferleri Amazonlar olarak ve Alybe\u2019den s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Alope\u2019den ya da Alobe\u2019den \u015feklinde okuyarak ve Borysthens Irma\u011f\u0131 \u00f6tesindeki \u0130skitlere \u2018Alazonlar\u2019 ve ayn\u0131 zamanda \u2018Kallipidler\u2019 ve daha ba\u015fka isimler vererek \u2013ki bu isimler Herodot, Hellanikos ve Eudoksos taraf\u0131ndan bize zorla kabul ettirilmi\u015ftir- ve Amazonlar\u0131 Kyme yak\u0131n\u0131nda Mysia, Karia,ve Lidya aras\u0131na yerle\u015ftirmek suretiyle, ki bu, Kyme\u2019li Ephoros \u2019un da fikridir, tarihi metni de \u011fi\u015ftirmi\u015flerdir. Ephoros \u2019un bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc mant\u0131ks\u0131z olmayabilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar vaktiyle Amazonlar taraf\u0131ndan, sonradan Aioller ve \u0130yonlar taraf\u0131ndan yerle\u015filmi\u015f olan \u00fclkeyi kastetmi\u015f olabilirler ve s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re isimlerini Amazonlar\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu belirli kentler vard\u0131r: Ephessos,Smyrna,Kyme ve Myrina gibi \u2026” Amazonlar\u0131n Anadolu \u2019daki ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 bize anlatanlardan ikisinin ad\u0131 Halikarnas \u2019la ili\u015fkilidir. Bunlardan ilki Halikarnas\u2019l\u0131 Herodot \u2019tur. Tarihin babas\u0131 olarak an\u0131lan ve sonradan Strabon\u2019un da Amazonlardan s\u00f6z ederken at\u0131fta bulundu\u011fu Herodot, onlar\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcnden ilk bahsedenlerdendir. “Amazonlar\u0131n, ki \u0130skitler bunlara oirpata derler, Yunanca kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 erkek \u00f6ld\u00fcrenler demektir” der yazd\u0131\u011f\u0131 tarihte. Onlara sava\u015f a\u00e7an Yunanl\u0131lar, diye anlat\u0131r, Thermodon sava\u015f\u0131n\u0131 kazand\u0131ktan sonra canl\u0131 olarak yakalad\u0131klar\u0131 Amazonlar\u0131 \u00fc\u00e7 gemiye doldurup denize a\u00e7\u0131ld\u0131lar. Amazonlar a\u00e7\u0131k denizde erkeklerin \u00fczerine at\u0131l\u0131p onlar\u0131 d\u00f6ve d\u00f6ve \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Ama bir gemi nas\u0131l y\u00f6netilir bilmiyorlard\u0131, d\u00fcmen nas\u0131l tutulur, yelken nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r haberleri yoktu. Erkekleri \u00f6ld\u00fcrd\u00fckten sonra, r\u00fczgar\u0131n ve dalgan\u0131n \u00f6n\u00fcne kat\u0131lm\u0131\u015flar, Dik Bay\u0131r denen yere varm\u0131\u015flard\u0131. Amazonlar burada karaya \u00e7\u0131kt\u0131lar,\u00e7evrede otlayan atlara rastlay\u0131nca bunlar\u0131n \u00fczerine atlad\u0131lar ve \u0130skit topraklar\u0131n\u0131 ya\u011fmalamaya ba\u015flad\u0131lar. \u0130skitler ba\u015flar\u0131na gelene bir anlam veremiyorlard\u0131. Bunlar\u0131n ne dillerini anl\u0131yor,ne giyini\u015flerini tan\u0131yor,ne de kim olduklar\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131. Amazonlar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kalm\u0131\u015flard\u0131; bunlar\u0131 gen\u00e7 ve zorlu erkekler san\u0131yorlard\u0131. Sava\u015f alan\u0131nda kalan \u00f6l\u00fcleri g\u00f6r\u00fcnce daha da \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar, bunlar gen\u00e7 erkekler de\u011fil, kad\u0131nlard\u0131. Bir daha ne olursa olsun onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmemeye karar verdiler. Bakacaklar, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bunlar ka\u00e7 ki\u015fidir, aralar\u0131ndan o kadar say\u0131da gen\u00e7 delikanl\u0131 ay\u0131racaklar, kar\u015f\u0131lar\u0131na onlar\u0131 \u00e7\u0131karacaklard\u0131. Bu gen\u00e7ler kamplar\u0131n\u0131 Amazonlar\u0131n kamp\u0131n\u0131n yan\u0131na kurup davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 onlara g\u00f6re ayarlayacaklard\u0131.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n E\u011fer kad\u0131nlar \u00fcstlerine y\u00fcr\u00fcrlerse sava\u015fmay\u0131p aray\u0131 biraz a\u00e7makla yetineceklerdi. Sonra onlar durunca bunlar da duracak ve kamplar\u0131na geri d\u00f6neceklerdi. \u0130skitler b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kad\u0131nlardan \u00e7ocuklar\u0131 olsun istiyorlard\u0131. Delikanl\u0131lar ald\u0131klar\u0131 emirleri yerine getirdiler. <\/span> Amazonlar onlar\u0131n kendilerine zararlar\u0131 dokunmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131nda onlara ald\u0131rmaz oldular\u2026 \u00d6\u011fle vakti olunca Amazonlar birer iki\u015fer \u00e7evreye da\u011f\u0131l\u0131r, do\u011fal gereksinimlerini kar\u015f\u0131larlard\u0131. Bunu g\u00f6ren \u0130skitlerden birisi k\u0131zlardan biriyle birlikte oldu. K\u0131z da buna kar\u015f\u0131 koymam\u0131\u015ft\u0131. Bunu izleyen g\u00fcnlerde \u0130skit gen\u00e7leriyle Amazonlar daha da yak\u0131nla\u015ft\u0131lar; kamplar\u0131n\u0131 birle\u015ftirip beraber ya\u015fad\u0131lar. Amazonlar \u0130skitlerin dilini konu\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca gen\u00e7leri kendileriyle birlikte gelmeye ikna ettiler. Birlikte Tanais Nehri \u2019ni ge\u00e7ip yeni topraklara yerle\u015ftiler.<\/span><\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Amazonlardan s\u00f6z eden bir di\u011fer isim de Halikarnas Bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131\u2019d\u0131r. Ege \u2019de bulunan bir\u00e7ok kentin Amazonlar taraf\u0131ndan kuruldu\u011funu anlat\u0131r: “Anadolu ana erkil bir sistemle idare edilirken b\u00fcy\u00fck ana tanr\u0131\u00e7a Kibele\u2019ye tap\u0131l\u0131rd\u0131. Kibele bir ay tanr\u0131\u00e7as\u0131yd\u0131. K\u0131zl\u0131\u011f\u0131, kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve anal\u0131\u011f\u0131 temsil etti\u011fi i\u00e7in do\u011fan ay, dolunay ve azalan ay olarak g\u00f6sterilirdi, yani \u00fc\u00e7lek bir yap\u0131dayd\u0131. Ana tanr\u0131\u00e7an\u0131n bir\u00e7ok ad\u0131 vard\u0131. Bunlar aras\u0131nda \u0130zmir ad\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u2018Marian \u2019,\u2018Mirin \u2019,\u2018Aymari \u2019,ve \u2018Mariyamne \u2019adlar\u0131 \u00f6nemlidir. Bu adlar\u0131n sonuncusu Suriye \u2019ye vard\u0131\u011f\u0131nda Meryem\u2019e, bat\u0131ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131ndaysa Marian \u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr”\u2026\u015fimdi gelelim eski bir efsaneye: Mirin adl\u0131 bir Amazon krali\u00e7esi, Kuzey Ege k\u0131y\u0131lar\u0131nda \u2018Serne \u2019ad\u0131nda bir kenti zapteder, erkeklerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irir; kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131ysa k\u00f6le olarak tutar. Krali\u00e7e onlar i\u00e7in kendi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, Mirin kentini kurar. Mirin,ayn\u0131 zamanda Kyme, Prienne ve Pitane, Lesbos Adas\u0131\u2019nda da Mitilin (Midilli) kentlerini kurar. Bir g\u00fcn adaya giderken f\u0131rt\u0131na kopar. Ana tanr\u0131\u00e7a Kibele filoyu korur ve Semadirek Adas\u0131\u2019na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Krali\u00e7e Mirin o g\u00fcne dek kimsenin oturmad\u0131\u011f\u0131 adada Kibele\u2019ye sayg\u0131 ve \u015f\u00fckranlar\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in bir tap\u0131nak kurar.<\/p>\n Buradan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki Krali\u00e7e Mirin,Tanr\u0131\u00e7a Mirin \u2019in bir rahibesiydi. <\/span><\/p>\n Amazonlarla ilgili s\u00f6ylenceleri bir kenara b\u0131rak\u0131rsak geriye fazla bir\u015fey kalm\u0131yor asl\u0131nda.Tarihte gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n ge\u00e7mi\u015fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6ylencelerin yan\u0131nda ger\u00e7ek olan olaylar\u0131n tarihinin de anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Amazonlardaysa bu ayr\u0131m neredeyse yok denecek gibi. Anadolu \u2019dan ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn halklar Amazonlar\u0131n izini -e\u011fer vard\u0131ysa- \u00e7oktan \u00f6rtm\u00fc\u015fler. Peki o halde Amazonlar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fiyle ilgili sorular\u0131 yan\u0131tlamaya nereden ba\u015flamak gerek? Onlar\u0131n yaln\u0131zca s\u00f6ylenceden ibaret olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek ne denli zorsa ger\u00e7ekten ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek de ayn\u0131 \u015fekilde zor. Bug\u00fcne dek bu konuda ortaya at\u0131lm\u0131\u015f birka\u00e7 temel g\u00f6r\u00fc\u015f var. Bunlar\u0131n hepsi de Amazonlar\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki halini al\u0131ncaya dek \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylencelerle beslendi\u011fini ortaya koyuyor. Birinci g\u00f6r\u00fc\u015f, Amazonlar\u0131n, erkeklerin yan\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olarak sava\u015fa giren kad\u0131nlardan t\u00fcredi\u011fi yolunda.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n \u0130kinci g\u00f6r\u00fc\u015f Yunan kolonilerine sald\u0131ran tamamen t\u0131ra\u015fl\u0131 yabanc\u0131lar\u0131n kad\u0131nlar olarak yorumlanmas\u0131yla ilgilidir. \u0130lk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ortaya atan Bizans tarih\u00e7isi Caesarea \u2019l\u0131 Procopius, d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u015f\u00f6yle dile getirir: “Sabiri diye \u00e7a\u011fr\u0131lan Hunlar, di\u011fer baz\u0131 Hun kabileleri gibi o b\u00f6lgede (Kafkasya \u2019da) ya\u015farlar ve Amazonlar\u0131n asl\u0131nda burada ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 ve sonradan Thermodon Nehri \u2019nin \u00fczerinde \u015fu anda Amisos kentinin bulundu\u011fu, Themiserya yak\u0131nlar\u0131nda kamp kurduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Fakat bug\u00fcn Kafkas b\u00f6lgesi civar\u0131nda Strabon ve di\u011ferlerince haklar\u0131nda \u00e7ok yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Amazonlarla ilgili ne korunmu\u015f tek bir hat\u0131ra ne de onlarla ili\u015fkili bir isim vard\u0131r. Erkeklerin \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131yan bir kad\u0131n \u0131rk\u0131n\u0131n asla var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insan do\u011fas\u0131n\u0131n kabul edilmi\u015f ger\u00e7e\u011finin Kafkas Da\u011flar\u0131\u2019nda bir istisna olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan tez daha akla yak\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat ger\u00e7ek, bu b\u00f6lgelerdeki kavimlerin kad\u0131nlar\u0131yla birlikte b\u00fcy\u00fck bir orduyla Asya \u2019ya bir ak\u0131n d\u00fczenledikleri,Thermodon Nehri \u2019nde kamp kurduklar\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n\u0131 burada b\u0131rakt\u0131klar\u0131d\u0131r. Sonra, erkekler Asya \u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ya\u011fmalarken bu topraklar\u0131n yerli halklar\u0131nca k\u0131st\u0131r\u0131ld\u0131lar ve tek ki\u015fi bile kurtulamadan katledildiler. B\u00f6ylece hi\u00e7biri kad\u0131nlar\u0131n kamp\u0131na geri d\u00f6nemedi. Bundan b\u00f6yle kad\u0131nlar \u00e7evrede ya\u015fayan halklar\u0131n intikam\u0131ndan korktuklar\u0131ndan erzak\u0131n da yetersizli\u011fiyle erkeklerin g\u00f6revlerini \u00fcstlendiler. Erkeklerin kampta b\u0131rakt\u0131klar\u0131 ara\u00e7larla silahland\u0131lar.T\u00fcm\u00fcyle yok edilene dek de burada erkeksi bir cesaret g\u00f6stermek zorunda kald\u0131lar. Olan i\u015fte buydu. Amazonlar\u0131n kocalar\u0131yla birlikte sava\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131na benim zaman\u0131mda ger\u00e7ekle\u015fen bir olaya dayanarak inan\u0131yorum \u2026Hunlar Roma topraklar\u0131na s\u0131k s\u0131k ak\u0131n eder, sava\u015f\u0131rlard\u0131. Geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00fc Hunlar\u0131n aras\u0131nda kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n cesetlerine de rastlan\u0131rd\u0131\u2026”<\/span><\/p>\n Procopius \u2019un, Kafkaslar\u0131 Amazonlar\u0131n kalesi olarak g\u00f6stermesi gelenekle uyum sa\u011flar. Da\u011flar,s\u0131k ormanlar ve genel olarak ke\u015ffedilmemi\u015f b\u00f6lgeler, ge\u00e7 klasik d\u00f6nemde ya\u015fayanlara g\u00f6re Amazonlar\u0131n yerle\u015fim yerleridir. 16.y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u0130spanyol ka\u015fifi Francisco de Orellana, G\u00fcney Amerika \u2019da Marnaon Nehri k\u0131y\u0131lar\u0131nda Tapuyas yerlilerinin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frad\u0131. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re yerlilerin saflar\u0131nda silahl\u0131 kad\u0131nlar da vard\u0131. Nehir bundan sonra Amazon olarak an\u0131ld\u0131. Amazonlarla ilgili ikinci bir g\u00f6r\u00fc\u015fse onlar\u0131n asl\u0131nda t\u0131ra\u015f olmu\u015f erkekler oldu\u011fu yolundad\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flamadan \u00f6nce kad\u0131nlarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan erkeklerin birtak\u0131m ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor:<\/span><\/p>\n 1)<\/span><\/b> Amazonlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi onlar da Anadolu \u2019ya bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kabilenin bulundu\u011fu d\u00f6nemde yerle\u015fmi\u015f olmal\u0131d\u0131rlar.<\/span><\/p>\n 2)<\/span><\/b> G\u00fc\u00e7lerinin zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem Amazon zaferleriyle \u00fcst \u00fcste gelmelidir ve M\u00d6 15 ila 20.y\u00fczy\u0131llardan sonra olmamal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n 3)<\/span><\/b> Akalar\u0131n M\u00d6 1100 dolaylar\u0131nda Attika \u2019dan Anadolu \u2019ya g\u00f6\u00e7 etmelerinden \u00f6nce yok olmu\u015f olmalar\u0131 gerekmektedir. <\/span><\/p>\n 4)<\/span><\/b> Yunanl\u0131lar\u0131n sakals\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nl\u0131kla \u00f6zde\u015fle\u015ftirdikleri bir d\u00f6nemde sakals\u0131z olmal\u0131d\u0131rlar. B\u00f6yle bir millet aramak Amazonlar\u0131 aramaktan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Oysa b\u00f6yle bir halk var: Hititler.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Hititler o d\u00f6nemde d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uygarl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndayd\u0131. Hititlerin y\u00fckseli\u015fi M\u00d6 1300 \u2019lerde ba\u015flad\u0131; M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131 yendikleri M\u00d6 1296 \u2019da doru\u011fa ula\u015ft\u0131. Ne var ki bir s\u00fcre sonra bat\u0131dan gelen deniz halklar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131na dayanamayan Hitit devleti \u00e7\u00f6kt\u00fc, M\u00d6 1200 \u2019lerde ba\u015fkentleri Hattu\u015fa\u015f yak\u0131ld\u0131. Amazonlar\u0131n yok olu\u015fu gibi Hitit imparatorlu\u011fu da h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde tarih sahnesinden \u00e7ekildi. \u00d6yle ki MS 19. y\u00fczy\u0131la dek unutuldular. E\u011fer Hititlerle Amazonlar aras\u0131nda heyecan verici bir benzerlik oldu\u011fu kabul edilirse, sakal bir anda \u00f6nem kazan\u0131r. Hititler, Yunanl\u0131lar\u0131n sakal b\u0131rakma adetini izlemediler. Yunanl\u0131lar i\u00e7in sakal, sava\u015f alan\u0131nda yak\u0131n d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcrken ya da herhangi bir sokak kavgas\u0131nda sorun \u00e7\u0131karsa da, hazine de\u011ferindeydi. Sakal, d\u00fc\u015fmana tutup \u00e7ekebilece\u011fi uygun bir ara\u00e7 sa\u011fl\u0131yordu. Bu nedenle M\u00d6 331 y\u0131l\u0131nda B\u00fcy\u00fck \u0130skender Arbela sava\u015f\u0131na girmeden \u00f6nce askerlerine sakallar\u0131n\u0131 kesmelerini emretmi\u015fti. Ger\u00e7ek ne olursa olsun Yunanl\u0131lar, B\u00fcy\u00fck \u0130skender d\u00f6nemine dek sakallar\u0131n\u0131 kesmediler. O y\u0131llarda k\u0131ll\u0131l\u0131k erkekli\u011fi, k\u0131ls\u0131zl\u0131k da kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131 simgeliyordu. \u00dcnl\u00fc komedi yazar\u0131 Aristophanes, oyunlar\u0131ndan birinde efemineli\u011fiyle \u00fcnl\u00fc oyun yazar\u0131 Euripides\u2019e, Agathon \u2019a cilveli bir eda ile “Her zaman yan\u0131nda t\u0131ra\u015f b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 bulunur.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Onu bir saniyeli\u011fine bana versene” dedirtir. O d\u00f6nemde t\u0131ra\u015f b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 erke\u011fin de\u011fil, kad\u0131n\u0131n gerekli bak\u0131m e\u015fyalar\u0131ndan biriydi. Yunanl\u0131lar, Hititlerle ilk kez M\u00d6 12. y\u00fczy\u0131lda ili\u015fki kurdular. \u0130ki uygarl\u0131k Akalar\u0131n Dorlardan ka\u00e7mak \u00fczere Anadolu\u2019nun Ege Denizi k\u0131y\u0131lar\u0131nda kurduklar\u0131 kolonilerin bulundu\u011fu topraklarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Hititler sakal uzatmay\u0131 Yunanl\u0131lardan g\u00f6r\u00fcp benimsediler. 12.y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131ndan \u00f6nce yap\u0131lan an\u0131tlarda Hititler t\u0131ra\u015fl\u0131 g\u00f6sterilir; sonras\u0131nda sakall\u0131d\u0131rlar. Yunanl\u0131lar i\u00e7in bu d\u00f6nem \u00f6yk\u00fc anlat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n evlerinden uzak g\u00f6\u00e7menleri cesaretlendirip \u015fevklendirmek i\u00e7in masallar olu\u015fturduklar\u0131 d\u00f6nemdir. Masallarda Aka kahramanlar\u0131 tekrar tekrar anlat\u0131larak ya\u015fat\u0131l\u0131rd\u0131. Eski \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda Yunanl\u0131lar sakals\u0131z Hitit sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyerek “kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131lar” olarak adland\u0131rm\u0131\u015f, ya da tamamen yanl\u0131\u015f anlamaya dayal\u0131, Hititleri kad\u0131n zannetmi\u015f olabilirlerdi. Bu t\u00fcr yan\u0131lg\u0131lar\u0131n izlerini Yunan mitolojisinde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. S\u00f6zgelimi o d\u00f6neme dek at g\u00f6rmeyen Yunanl\u0131lar, ata binmi\u015f birini g\u00f6rd\u00fcklerinde ikisini tek bir canl\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve kentaurlar s\u00f6ylencesine neden olmu\u015flard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde Hititlerin profilden devasa boyutlarda duvarlara resmettikleri tanr\u0131 fig\u00fcrlerini de g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc Yunanl\u0131lar. <\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Hititler,uyduklar\u0131 sayg\u0131dan dolay\u0131 tanr\u0131 fig\u00fcrlerini insanlara g\u00f6re \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7iziyorlard\u0131. Profilden \u00e7izildi\u011fi i\u00e7in tek g\u00f6z\u00fc g\u00f6r\u00fclen tanr\u0131 fig\u00fcrleri Yunanl\u0131lar aras\u0131nda tek g\u00f6zl\u00fc devler olan Kyklop (Tepeg\u00f6z) s\u00f6ylencesini do\u011furmu\u015ftu. Amazonlar da b\u00f6ylesi bir yanl\u0131\u015f anlaman\u0131n sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilirler. Halikarnas Bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131 “B\u00f6yle bir yanl\u0131\u015f anlama varsa \u0130zmir kentinin Hititlerce kuruldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz” der. Bal\u0131k\u00e7\u0131, ayr\u0131ca Artemis tap\u0131m\u0131n\u0131n k\u00f6keni olan ana tanr\u0131\u00e7a tap\u0131m\u0131n\u0131n Hititler d\u00f6neminde yerle\u015fmi\u015f oldu\u011funu s\u00f6yler. Efes \u2019teki Artemis heykellerinin iki yan\u0131nda bulunan geyiklerin de Hititlerin kader, mutlu al\u0131n yaz\u0131s\u0131 simgeleri ya da tanr\u0131s\u0131 kimlikleriyle, \u201crunda\u201d ad\u0131nda kutsal sayd\u0131klar\u0131 geyik oldu\u011funu da belirtir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f akla olduk\u00e7a yatk\u0131n gelse de minik bir p\u00fcr\u00fcz i\u00e7eriyor. Bug\u00fcn Hititler olarak bildi\u011fimiz, kendilerine Nesililer diyen halk, Asya\u2019dan Anadolu \u2019ya geldi\u011finde ataerkil yap\u0131dayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla beraberinde bir tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fc getirmi\u015f olamaz. Nesililer denen halk Anadolu\u2019yu ele ge\u00e7irip birle\u015ftirdikten sonra burada ya\u015fayanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerini benimsemi\u015f, hatta onlar\u0131n ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Hatti \u00dclkesi denen Anadolu, anaerkil yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyordu. Bundan yola \u00e7\u0131karak belki de Amazonlar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 Hititlerden daha geride, Anadolu\u2019nun Nesililerden \u00f6nceki halklar\u0131nda aramak daha do\u011fru olabilir.<\/span><\/p>\n Ger\u00e7ek ya da s\u00f6ylence, kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131lar ya da kad\u0131n san\u0131lan erkekler; Amazonlar yaln\u0131zca Anadolu halklar\u0131 ve Yunanl\u0131lar \u00fczerinde de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnya tarihinde bir yer sahibi bug\u00fcn. Feminist hareketlerde kad\u0131n\u0131n erkeklerle e\u015fitli\u011fini vurgulamak i\u00e7in Amazon s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc hala kullan\u0131l\u0131yor. Bu cesur kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131larla ilgili anlat\u0131lanlar bir masalsa, romanlardan televizyon dizilerine dek b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n akl\u0131na kaz\u0131nm\u0131\u015f bir masal. KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n Halikarnas Bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131, Merhaba Anadolu, Bilgi Yay\u0131nevi,1997<\/p>\n Herodotos, Herodot Tarihi, \u00c7ev:M\u00fcntekim \u00d6kmen, \u0130stanbul,1991<\/p>\n Sobol, D.J., Yunan Mitolojisinde Amazonlar, \u00c7ev:Burcu Yumruk\u00e7a\u011flar, \u00d6teki Yay\u0131nevi,1999<\/p>\n Strabon,Geographika, Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131, \u00c7ev:Adnan Pekman,2000<\/p>\n Salmonson, J.A.,The Encylopedia of Amazons, Paragon House,1991<\/p>\n Umar, B., \u0130lk\u00e7a\u011fda T\u00fcrkiye Halk\u0131 \u0130nk\u0131lap Yay\u0131nlar\u0131,1999<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bilim-Teknik Dergisi, Temmuz 2001 Amazonlar hakkında en geniş bilgiyi haklarında anlatılan öykülerden biliyoruz.Bir rivayete göre Libya ’da,başkasına göreyse Kafkasya ’da ortaya çıkmıştı Amazonlar. Ne var ki öykülerin geçtiği asıl yer Anadolu’dur. Anadolu Amazonlarının erken tarihi, neredeyse yaşadıkları söylenen bölgelerin tarihi kadar karanlıktır. Bir söylenceye göre soyları, zalimlikleri yüzünden tahttan indirilen iki İskit prensesi Scolopotus ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11372","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11374,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11372\/revisions\/11374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/span><\/p>\n
\n<\/span><\/p>\n
\n<\/span><\/p>\n