![\"\"](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/569.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
Viktor J. Vanberg Anayasal iktisat veya anayasal politik iktisat, klasik politik ekonominin kurumsal d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc bir \u015fekilde canland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan modern iktisattaki bir \u00e7ok kesi\u015fen ara\u015ft\u0131rma programlardan biridir. Kamu tercihi, hukuk ve iktisat, m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n iktisad\u0131 veya yeni kurumsal iktisat gibi ara\u015ft\u0131rma programlar\u0131n\u0131n ortak noktas\u0131, al\u0131nan ekonomik paradigman\u0131n esas metodolojisini, \u00f6zellikle metodolojik bireycili\u011fi terk etmeden neoklasik hakim iktisad\u0131n kurumsal eksikliklerini d\u00fczeltme niyetidir.<\/p>\n Anayasal politi\u011fin ay\u0131r\u0131c\u0131 olan noktas\u0131 kurallar ve kurumlar\u0131n se\u00e7imi \u00fczerine odaklanmas\u0131d\u0131r. Standart ekonominin zorlamalar perspektifi i\u00e7indeki tercihinin tersine, Anayasal Politik \u0130ktisat dikkatini, \u00f6zellikle s\u0131radan ekonomik, politik ve sosyal aktivitelerin meydana geldi\u011fi yasal kurumsal \u00e7er\u00e7eve taraf\u0131ndan empoze edilen zorlamalar aras\u0131ndaki se\u00e7im konusuna y\u00f6nlendirir. Pop\u00fcler oyun metaforunu kullanmak i\u00e7in, Anayasal politik iktisat kendisini, verilen kurallar\u0131n i\u00e7erisinde oyunu oynamayla ilgili stratejik konulardan \u00e7ok, oyunun kurallar\u0131n\u0131n se\u00e7imi ile ilgili anayasal sorunlarla ilgili olarak g\u00f6r\u00fcr. \u015e\u00fcphesiz, oyunun alternatif kurallar\u0131ndan do\u011faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen oyunun, beklenen \u00f6rneklerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, tipik olarak kurallar aras\u0131ndaki se\u00e7imin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kabul eder. Ger\u00e7ekten, E. A. Hayek\u2019in (1973:98 FF) kurallar\u0131n d\u00fczeni (anayasal seviye) ve eylemlerin d\u00fczeni (anayasa alt\u0131 seviye) olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyler aras\u0131ndaki neden sonu\u00e7 ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n sistematik incelenmesi, anayasal politik iktisad\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n temel konusudur. Bu konu \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, anayasal politik iktisat, daha geni\u015f yeni-kurumsal hareket i\u00e7erisinde di\u011fer ara\u015ft\u0131rma programlar\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan g\u00f6r\u00fc\u015fleri kullanabilir.<\/p>\n \u015e\u00fcphesiz, Anayasal Politik \u0130ktisat, s\u0131n\u0131rlamalar aras\u0131ndaki se\u00e7imlerin kendilerinin de s\u0131n\u0131rlamalara maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kurallar aras\u0131ndaki se\u00e7imin \u00e7o\u011funlukla \u201cy\u00fcksek seviyedeki kurallar\u201c taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan s\u0131n\u0131rlamalar i\u00e7inde meydana geldi\u011fini de kabul eder. D\u00fczenli bir toplumda, kurallar aras\u0131ndaki se\u00e7imlerin tipik olarak, kurallar\u0131n \u00e7ok seviyeli sisteminde yerle\u015ftirildi\u011fi ve bu y\u00fczden kurallar aras\u0131ndaki se\u00e7imin , ayn\u0131 zamanda genellikle kurallar i\u00e7inde se\u00e7im oldu\u011funu sosyal ya\u015fam\u0131n bir do\u011fal ger\u00e7e\u011fi olarak kabul eder. Bununla beraber, bu, hangi seviyede olursa olsun kurallar veya s\u0131n\u0131rlamalar aras\u0131ndaki se\u00e7imin, s\u0131n\u0131rlama perspektifi i\u00e7indeki se\u00e7imi g\u00f6rmezden gelme e\u011filiminde oldu\u011fu, anayasal politik iktisad\u0131n uygun saha olu\u015fturdu\u011fu \u00f6zel sorun t\u00fcrlerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almaz.<\/p>\n Anayasal Politik \u0130ktisat’\u0131n di\u011fer bir ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011finin onun pratik ve uygulamal\u0131 oryantasyonunun ve sosyal d\u00fczenin kurumsal reformlar yoluyla nas\u0131l geli\u015ftirilebilece\u011fi sorununa ilgisi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bu ilgi y\u00fcz\u00fcnden Anayasal Politik \u0130ktisat, taraftarlar ve ele\u015ftirmenlerce benzer bir \u015fekilde, zaman zaman \u201c normatif bilim\u201d olarak tarif edilmi\u015ftir.<\/p>\n Bununla beraber bu isim potansiyel olarak hatal\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu anayasal politik uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 \u201c ne oldu\u011fu\u201d hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k ifade ile, \u201cne olmas\u0131 gerekti\u011fi\u201d hakk\u0131ndaki normative h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki kategorik fark\u0131 kabul ederler ve do\u011fal hatalar\u0131n tehlikesinin fark\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n De\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi anayasal politik iktisad\u0131n g\u00f6revi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmezler ve anayasal politik iktisad\u0131n kurumsal reformlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan geli\u015fme olarak g\u00f6r\u00fclebilecek \u015feylerin kan\u0131tlar\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131 da istemezler. \u015e\u00fcphesiz anayasal politik iktisatta mevcut olan de\u011fer y\u00f6nelmesi ba\u015fl\u0131ca problemlerin se\u00e7imi ile ilgili bir konudur, bu problemlerin ifade edilmesi ile ilgili de\u011fil.<\/p>\n Daha spesifik olarak, Smith\u2019ci klasik politik ekonominin bireysel y\u00f6nelimini takiben, anayasal politik iktisad\u0131n temel endi\u015fesi kurumsal d\u00fczenlemelerin, onlar taraf\u0131ndan etkilenen bireysel \u015fah\u0131slar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmek i\u00e7in nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fi sorunu ile ilgilidir. Adam Smith\u2019in mesaj\u0131 do\u011fal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn basit sistemi diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feyin- ticari ve korumac\u0131 s\u0131n\u0131rlamalardan kurtulan rekabet\u00e7i piyasa d\u00fczeni- ilgili ki\u015filerin \u015fahsi \u00e7\u0131karlar\u0131na mevcut sistemden daha iyi hizmet edece\u011fidir. Bu tart\u0131\u015fma, a\u00e7\u0131k\u00e7a kurumsal reformlarda olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi dogmatik iddialar anlam\u0131na gelmez. Bunun yerine, e\u011fer ilgili bireylerin \u00e7\u0131karlar\u0131 de\u011ferlendirme standard\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen kurumsal reformlar\u0131n ticari kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan daha iyi i\u015fleyen (farz edilen standartlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi) bir \u201ckurallar d\u00fczenine yol a\u00e7aca\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc veren bu etkiye ko\u015ful iddias\u0131 (filozoflar\u0131n kategorik zorunlulu\u011fun tersi olarak hipotetik olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015fey) olarak anla\u015f\u0131labilir. Bu iddiay\u0131 kan\u0131tlayan tart\u0131\u015fmalar\u0131n kendisi de\u011fer tart\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fildir, bunun yerine bunlar, hangi kurumsal reformlar yolu ile, bir sosyal kural sisteminin bireysel bile\u015fenlerin \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 daha iyi nas\u0131l geli\u015ftirilece\u011fi hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015f\u0131labilir\u201c sosyoteknolojik\u201d konjonkt\u00fcrlerdir.<\/p>\n Ekonomik d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fczerine tarihin \u00e7o\u011fu, insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc takas yoluyla (tak\u0131m \u00fcretiminde g\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015f birli\u011fi kadar) kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ticaretten kar edinmelerini ger\u00e7ekle\u015ftirmelerini sa\u011flayan kurumsal arenada, pazar\u0131n nas\u0131l i\u015fledi\u011fini daha iyi anlamam\u0131z i\u00e7in geli\u015ftirilen az veya \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bazen hatal\u0131 y\u00f6neltilmi\u015f giri\u015fimlerden olu\u015fur. Anayasal politik iktisat bu ara\u015ft\u0131rma gelene\u011fi \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131r ve ticaretten kar etme d\u00fc\u015f\u00fcncesini piyasa incelemesinden piyasa d\u0131\u015f\u0131 kurumlara, \u00f6zellikle kolektif politik se\u00e7imin ve kurallar\u0131n incelenmesine genelle\u015ftirip yaymay\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131r (Buchanan, 1977: 13688). Adam Smith, kendi konusunu, politik ekonomiyi kanun yapma bilimi olarak tan\u0131mlayarak oyunun kurallar\u0131 ile olan ili\u015fkisinin sinyallerini verdi (Smith, 1981:468). Anayasal Politik \u0130ktisat Smith\u2019in giri\u015fiminin modern kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r (Brennan and Buchanan, 1985: 2; Hayek, 1973: 4; Vanberg 1994: 5). Genelde insan sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131nda, bireylerin \u201coyunun kurallar\u0131n\u0131\u201d daha iyi bir \u015fekilde kabullenmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 karlar\u0131n\u0131 nas\u0131l realize edebildikleri konusunu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 dener. Bu metinde geli\u015ftirilen tart\u0131\u015fmalar, Adam Smith\u2019in \u201c kanun yapan bilim\u201d olay\u0131nda oldu\u011fu gibi, kendileri normatif h\u00fck\u00fcmler de\u011fildir fakat \u00e7e\u015fitli sosyal alanlarda, oyunun kural\u0131n\u0131n ilgili ki\u015filerin \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in nas\u0131l geli\u015ftirilece\u011fi hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015f\u0131labilir sosyoteknolojik konjonkt\u00fcrlerdir.<\/p>\n Bu ara\u015ft\u0131rma program\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131c\u0131s\u0131 James M. Buchanan(1977; 1987; 1991; Buchanan and Tullock, 1962), anayasal politik iktisad\u0131 geleneksel, faydac\u0131 refah ekonomisine kar\u015f\u0131 alternatif olarak g\u00f6r\u00fcr. Bu, ekonomik paradigman\u0131n temel metodolojisiyle kurumla\u015fm\u0131\u015f rakibinden \u00e7ok daha tutarl\u0131 oldu\u011fu iddia edilebilecek bir alternatiftir. Refah ekonomisinin Buchanan\u2019\u0131n g\u00f6z\u00fcnde, belirsiz giri\u015fim, geleneksel refah ekonomisini ger\u00e7ekle\u015ftiren yard\u0131mc\u0131 politik reform i\u00e7in bir kaynak olarak teorik iktisad\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla ilgilenmez. Bir alternatif olarak anayasal-s\u00f6zle\u015fmesel yakla\u015f\u0131mda onun geli\u015fmesine yol a\u00e7an bu hedef hatal\u0131 bir yoldu. Rasyonel maksimizasyon se\u00e7im d\u00fc\u015f\u00fcncesinden ayr\u0131lmak yerine, Buchanan\u2019\u0131n anayasal politik iktisad\u0131, insani ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirmede, pratik politik proje ile ekonominin geleneksel pazar takas\u0131n\u0131 birle\u015ftiren ortak \u00f6zellik olarak ticaretten kar elde etme d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayan\u0131r. Anayasal perspektiften, bu projeye ekonominin ger\u00e7ek katk\u0131s\u0131, ticaretten kar elde etmede, insani sosyal i\u015flerde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 geli\u015fmelerin potansiyelini ke\u015ffetmede bir uzman\u0131n katk\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n Buna g\u00f6re, anayasal politik iktisad\u0131n g\u00f6revi, ekonominin bilinen iki tarafl\u0131 m\u00fcbadele anla\u015fmas\u0131ndan insan guruplar\u0131n\u0131n kolektif olarak davranmas\u0131na izin veren sosyal s\u00f6zle\u015fme t\u00fcr\u00fcne y\u00f6nelik g\u00f6n\u00fcll\u00fc uzla\u015fma d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ger\u00e7ekle\u015fmesi ile olur. Anayasal politik iktisad\u0131n ara\u015ft\u0131rma program\u0131 ve modern politik felsefenin baz\u0131 katk\u0131lar\u0131, \u00f6zelikle John Rawls\u2019\u0131n (1971); sosyal s\u00f6zle\u015fme teorisiyle (Buchanan, 1987:311) canlanan felsefesiyle aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131k yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n sebebi budur. Anayasal politik iktisatta sosyal s\u00f6zle\u015fme kavram\u0131, pazar d\u0131\u015f\u0131 alan\u0131, pazarlarda g\u00f6n\u00fcll\u00fc ticaretten elde edilen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kar teorisine benzerlik ta\u015f\u0131yan kolektif karar\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (Buchanan, 1979:30ff). Bireylerin kolektif se\u00e7im yoluyla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 karlar\u0131 realize etmelerini sa\u011flayan kurumsal d\u00fczenlemelerin alt\u0131nda yatan s\u00f6zle\u015fmesel do\u011fas\u0131n\u0131 tarif etme anlam\u0131na gelir, bu kolektif mallar\u0131n \u00fcretimiyle ilgili kompleks \u00e7ok tarafl\u0131 ticaret t\u00fcr\u00fc sayesinde veya anayasal politik iktisat ile daha ilgili olmak \u00fczere, insan guruplar\u0131n\u0131n kurallar\u0131n s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na birlikte boyun e\u011fme riski olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 m\u00fcsaadesi ile olur.<\/p>\n Anayasalc\u0131 s\u00f6zle\u015fmesel paradigma ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yaln\u0131zca, sosyal refah fonksiyonunun \u201colan\u201d ve \u201colmas\u0131 gereken\u201d aras\u0131nda bir mant\u0131k k\u00f6pr\u00fcs\u00fc sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farz ederek, do\u011fal olarak hatal\u0131 davranan refah ekonomisinin bu t\u00fcrlerinde paradigman\u0131n maksimizasyonunun yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Paradigman\u0131n maksimizasyonu, Kabul edilen refah ekonomilerinin tersine, anayasal politik iktisat, kavramsal optimum refaha daha yak\u0131n \u201cekonomiye\u201d ve \u201ctopluma\u201d y\u00f6nelme olarak farz edilen spesifik m\u00fcdahaleler tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaz.Bunun yerine, ilgili b\u00fct\u00fcn taraflar\u0131n kar elde edilebilece\u011fi, bu y\u00fczden, genel bir anla\u015fmay\u0131 sa\u011flayabilecek potansiyel kuramsal reformlar hakk\u0131nda konjonkt\u00fcrler geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onun konjonkt\u00fcrel \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fcn adresi, potansiyel kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 geli\u015fim iddialar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilgili se\u00e7im b\u00f6lgesidir, ve bile\u015fenler aras\u0131ndaki, ger\u00e7ek anla\u015fma varsay\u0131mlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011finin son testidir.<\/p>\n Buchanan\u2019\u0131n ortaya koydu\u011fu gibi: Normatif olarak, anayasal politik iktisad\u0131n g\u00f6revi, ne olursa olsun, ama\u00e7lar\u0131na en iyi hizmet edecek politik oyunun kurallar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli aramak, kendi sosyal d\u00fczenlerini en sonunda kontrol eden vatanda\u015flar gibi bireylere yard\u0131m etmektir(1987: 313). Sanki c\u00f6mert, her \u015feyi bilen, tanr\u0131sal h\u00fck\u00fcmete tavsiyede bulunacakm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde geli\u015ferek \u00e7al\u0131\u015fan refah iktisat prati\u011fi M\u00fcdahaleci refah\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131, prosed\u00fcrsel, kural odakl\u0131 anayasal yakla\u015f\u0131m\u0131n durumu, dikkat \u00e7ekici bir \u015fekilde Ruttedge Vining\u2019in (1984) vurgulad\u0131\u011f\u0131 bir arg\u00fcman taraf\u0131ndan destekleniyor, buna g\u00f6re, ba\u015fl\u0131ca, sosyal, politik veya ekonomik s\u00fcre\u00e7lerin \u00e7\u0131kt\u0131 veya sonu\u00e7lar\u0131n kendileri direkt olarak de\u011fi\u015fime maruz kalmaz fakat h\u0131zla de\u011fi\u015fime maruz kalan yaln\u0131zca idari kural ve kanuni sistemdir (Vining:177). Bununla beraber, kurallar d\u00fczenleme ve idari prosed\u00fcrdeki b\u00f6ylesi de\u011fi\u015fimler tipik olarak beklenmedik etkilerdir ve genellikle beklenilenden daha farkl\u0131 sonu\u00e7lar \u00fcretirler.<\/p>\n Di\u011fer bir deyi\u015fle, Vining\u2019in ortaya koydu\u011fu gibi, do\u011frudan arzu edilen sonu\u00e7lar\u0131 \u00fcretmek, toplumun politik \u015fekli ne olursa olsun, bir kanunun yapt\u0131\u011f\u0131 veya yapabilece\u011fi \u015fey de\u011fildir, bu durum oyunun kurallar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r ve istenilen sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fup do\u011fmayaca\u011f\u0131 veya ne dereceye kadar do\u011faca\u011f\u0131, yeni empoze edilen s\u0131n\u0131rlamalar alt\u0131nda oyuncular taraf\u0131ndan se\u00e7ilen stratejilere ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Buna g\u00f6re, Vining\u2019in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7 gibi, uygulay\u0131c\u0131 olarak ekonomistin ger\u00e7ek rol\u00fc refah ekonomisinin m\u00fcdahaleci modeli ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez, fakat bunun yerine, kanun yap\u0131c\u0131 bir zihin \u00e7er\u00e7evesinde, kanun yap\u0131c\u0131lara ve vatanda\u015flara tavsiyelerde bulunan, kurallar\u0131n \u00e7er\u00e7evesinde, hangi de\u011fi\u015fimlerin do\u011fan sonu\u00e7lar\u0131n \u015fekillerini etkileyece\u011fi hakk\u0131nda bilgi veren bir uzman rol\u00fcne sahiptir.<\/p>\n T\u0131pk\u0131 Buchanan\u2019\u0131nkiler gibi, bu konu hakk\u0131nda Vining\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcnceleri (464 ff) ile politik ve ekonomik ya\u015fam aras\u0131ndaki geni\u015f paralelli\u011fi \u00fczerine Frank Knight\u2019in (1982) d\u00fc\u015f\u00fcnceleri taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde etkilenmi\u015ftir. Knight\u2019\u0131n belirtti\u011fi gibi; sosyal eti\u011fin b\u00fct\u00fcn problemleri , daha iyi bir oyun amac\u0131yla, kurallara uyma ve bu kurallar\u0131 geli\u015ftirme ile ilgili iki b\u00f6l\u00fcme sahip oyunlarda olan problemler gibidir. Knight\u2019\u0131n en az\u0131ndan dokundu\u011fu anayasal politik iktisat giri\u015fimini merkez alan bir\u00e7ok problem vard\u0131r. Bunlardan biri, oynanan \u201cverilen\u201d bir oyun ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde her bir oyuncunun \u00e7abuk bir \u015fekilde ilgisini \u00e7ekti\u011finde oyunun kurallar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmenin ilgili oyuncular gurubunun kolektif yarar\u0131na oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finde yatan g\u00fcd\u00fcsel asimetri ile ilgilenir. Kazanma a\u00e7\u0131s\u0131ndan oyunu zeki bir \u015fekilde oynama kapasitesinin, ni\u00e7in insanlar aras\u0131nda, kurallar geli\u015ftirme veya daha iyi oyunlar icat etme kapasitesinden \u00e7ok daha fazla ve yayg\u0131n bir \u015fekilde geli\u015fti\u011fini a\u00e7\u0131klayabilecek olan bu asimetridir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc kamu ihtiyac\u0131n\u0131n, anayasal politik iktisad\u0131n kanun yap\u0131c\u0131 bilim olarak ispatlayabilece\u011fi bilgi t\u00fcr\u00fc i\u00e7in var olabilece\u011finin s\u00f6ylenebilmesi bu asimetri y\u00fcz\u00fcndendir.<\/p>\n Di\u011fer bir konunun g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131 \u015fey, ticaretten elde edilen kar paradigmas\u0131n\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc piyasa de\u011fi\u015fiminde, hem kamu hem de \u00f6zelde organize olmu\u015f kolektif aktiviteye geni\u015fletildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmek zorunda kal\u0131nan farkl\u0131l\u0131klard\u0131r. Serbest pazar de\u011fi\u015fimindeki normatif \u00f6nem, \u00f6zel i\u015fleme y\u00f6nelik olan g\u00f6n\u00fcll\u00fc anla\u015fmad\u0131r. Anayasal anla\u015fma tipik olarak uyumsuz guruplar\u0131n yetkisini, se\u00e7imin anayasa alt\u0131 seviyedeki zorlamas\u0131n\u0131n kabul\u00fcn\u00fc (vergi yoluyla oldu\u011fu gibi) i\u00e7erebilir veya i\u00e7erecektir. Knight\u2019\u0131n belirtti\u011fi gibi, anayasal anla\u015fma seviyesinde piyasa m\u00fcbadelesindeki g\u00f6n\u00fcll\u00fc anla\u015fmaya do\u011frudan denk kolektif d\u00fczenlemelerde g\u00f6n\u00fcll\u00fc kat\u0131l\u0131m olacakt\u0131r, yani, gurubu terk etme, dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer guruplara kat\u0131lma ve sonu\u00e7ta iste\u011fe ba\u011fl\u0131 guruplar kurma hakk\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. Bu ko\u015fullar, g\u00f6n\u00fcll\u00fc birle\u015fmeler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck oranda yol g\u00f6sterici olabilirler, var olan nedenlerden dolay\u0131, asla b\u00f6lgesel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olarak tan\u0131mlanan politik guruplar taraf\u0131ndan tam olarak uygulanamazlar.<\/p>\n Bu guruplar\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu yerlerde \u201cbir gurubu terk etmek, fiziksel olarak bir di\u011fer guruba ge\u00e7me anlam\u0131na gelir ve maddesel maliyetler, k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar, ayr\u0131lmay\u0131 \u00f6zellikle pratikte d\u00fcnyay\u0131 kaplayan di\u011fer politik birimlere girmeyi y\u00f6neten kurallar ile s\u0131n\u0131rlan\u0131rlar. Politik guruplar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bu sebepten dolay\u0131, do\u011fal b\u00f6lgesel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n izin verece\u011fi kadar anlaml\u0131 \u00e7evre olu\u015fturan anayasal s\u00f6zle\u015fme ile g\u00f6n\u00fcll\u00fc anla\u015fma d\u00fc\u015f\u00fcncesi olu\u015fturabilen \u00f6rg\u00fctsel \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131n hepsinden \u00f6nemli oldu\u011fu sonucuna var\u0131labilir(\u00f6r: rekabet\u00e7i federalizm) Gene Knight\u2019\u0131n g\u00f6zlemledi\u011fi gibi (1982: 249) oyun metaforu, t\u00fcm insan sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131n miras\u0131 olan \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n her zaman var olan uyum ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kurallar ve kanunlar ile oyunun ili\u015fkisini g\u00f6sterdi\u011finden ayr\u0131ca \u00f6\u011freticidir: \u201cHerhangi bir oyundaki b\u00fct\u00fcn taraflar\u0131n oyunun kendisinde \u00e7\u0131karlar\u0131 vard\u0131r, bu y\u00fczden genelde kurallara uyarlar.<\/p>\n Fakat kazanmada bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131 vard\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla kanunlar\u0131 \u00e7i\u011fnemek veya aldatmak i\u015flerine gelir. Anayasal \u00e7\u0131karlar kavram\u0131, Knight\u2019\u0131n, ba\u015fl\u0131ca kurallar\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve uygulanmas\u0131 ile k\u0131saca de\u011findi\u011fi iki temel problem kadar her zaman mevcut uyum ve \u00e7\u0131karlar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n temel hususunu ayd\u0131nlatmaya yard\u0131m edebilir. Uygulama problemine gelince, \u00e7\u0131karlar\u0131n uyum ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, insanlar\u0131n anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131 ve strateji \u00e7\u0131karlar\u0131 aras\u0131ndaki farktan kaynaklan\u0131r. \u0130kincisi verilen oyun kurallar\u0131 i\u00e7erisinde elde edilebilen strateji \u00fczerinde insanlar\u0131n se\u00e7imlerinin etkisinin, ilki insanlar\u0131n alt\u0131nda ya\u015famay\u0131 tercih ettikleri \u00e7e\u015fitli kurallar hakk\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n Bu \u00e7\u0131karlar aras\u0131ndaki uyum ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, bir gurup i\u00e7erisinde anayasal \u00e7\u0131karlarda tam anla\u015fma olsa bile, yani b\u00fct\u00fcn \u00fcyeler mevcut kurallar\u0131n etkin olmas\u0131n\u0131 isteseler bile, her biri onu \u00e7i\u011fnemeden dolay\u0131 ekstra \u00e7\u0131kar elde ederken, di\u011ferlerinin ona uymas\u0131n\u0131 isteme ger\u00e7e\u011fiyle ba\u015fa \u00e7\u0131kmak zorundad\u0131r. E\u011fer kontrol\u00fc kaybederse, kand\u0131rma Geli\u015fme kurallar\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu yerlerde, \u201c\u00e7\u0131karlar\u0131n uyumu ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131\u201d, insanlar\u0131n uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 anayasal \u00e7\u0131karlar ve kendi lehlerine etkilenen anayasal \u00e7\u0131karlar aras\u0131ndaki gerilimden kaynaklan\u0131r. \u00d6zel ki\u015fi ve guruplara yarayan anayasal kurallar a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131karlard\u0131r, fakat ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olmayan\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve bilinen anla\u015fmas\u0131n\u0131 elde etmezler. \u0130nsanlar\u0131n payla\u015f\u0131lan anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, kanun \u00f6n\u00fcnde tam e\u015fitlik ile, sadece ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczeni destekler gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. Bununla beraber, uzla\u015fmaya vard\u0131klar\u0131 anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yararl\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in gerekli zemini sa\u011flamas\u0131na ra\u011fmen, e\u011fer kulland\u0131klar\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar payla\u015f\u0131lan anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131 elde etmelerini engellerse, insanlar bu t\u00fcr i\u015fbirliklerinden elde edilecek yararlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiremeyebilirler. Anayasal politik iktisatta ve modern s\u00f6zle\u015fmesel felsefede, bu problem genellikle, anayasal se\u00e7imlerin, \u00f6zel durumlar\u0131 hakk\u0131nda insanlar\u0131 belirsiz ve habersiz b\u0131rakan ve bundan dolay\u0131 da anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131n farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 azaltan veya elemine eden bir perdenin arkas\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 farz edilerek ele al\u0131n\u0131r.<\/p>\n Bu konuda d\u00fc\u015f\u00fcnmenin ba\u015fka bir yolu da vard\u0131r. E\u011fer insanlar alternative anayasal rejimler aras\u0131nda her hangi bir bedel \u00f6demeksizin, tam olarak serbest bir \u015fekilde hareket edebilirlerse, bir g\u00f6r\u00fcnmez el mekanizmas\u0131, anayasal \u00e7\u0131karlarda ger\u00e7ek bir anla\u015fmaya g\u00f6t\u00fcren kural rejimlerine yol g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6ng\u00f6rebilir. Bireyler ba\u015flang\u0131\u00e7ta kendi lehlerine olan rejimlere y\u00f6nelebilirler, fakat bu rejimler, e\u011fer hi\u00e7 kimse onlara kat\u0131lmazsa ayr\u0131cal\u0131\u011fa \u00e7ok az bir yarar sa\u011flarlar- zaten insanlar kendilerine y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu bir rejimi niye se\u00e7sinler ki. \u015e\u00fcphesiz ger\u00e7ek d\u00fcnya da, insanlar alternatif rejimler aras\u0131nda bu kadar rahat bir se\u00e7im yapamazlar. Yine de, e\u011fer hareket i\u00e7in engeller varsa, var oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde, insanlar s\u00f6m\u00fcr\u00fclebilir ve ayr\u0131cal\u0131k i\u00e7in u\u011fra\u015f olas\u0131 bir anayasal strateji haline gelir.<\/p>\n Bununla beraber, bu stratejinin anayasal de\u011fi\u015fim s\u00fcrecine uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, toplumlar kamu tercihi teorisyenlerinin \u201crant aray\u0131\u015f\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u015fey y\u00fcz\u00fcnden eziyet \u00e7ekerler(Brennan and Buchanan, 1985: 121). \u0130nsanlar\u0131n payla\u015f\u0131lan anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkili bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirebilecekleri ve refah azal\u0131\u015f\u0131 ile ayr\u0131cal\u0131klar i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 rekabeti engelleyecek \u015fekilde anayasal se\u00e7im ve anayasal reform s\u00fcrecinin nas\u0131l organize edilebilece\u011fi konusu anayasal politik iktisat ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n temel sorular\u0131ndan biri olarak kal\u0131r. Son olarak, ayr\u0131cal\u0131klar olmaks\u0131z\u0131n bir ekonomik anayasan\u0131n nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131 sorunu, anayasal politik iktisat ile bir\u00e7ok ortak noktas\u0131 bulunan bir ara\u015ft\u0131rma program\u0131 olan Alman Ordoliberalisminin de temel sorunlar\u0131ndan birini olu\u015fturdu\u011fundan bahsetmek gerekir(Vanberg 1991).<\/p>\n KAYNAKLAR Viktor J. Vanberg “Constitutional Political Economy in: The Handbook of Economic Methodology,(Edited by J.B. Davies, D.W. Hands and Uskali Maki) Northamton, MA: Edward Elgar, 1998,pp. 69-75. Çeviren: Timur Turga Anayasal iktisat veya anayasal politik iktisat, klasik politik ekonominin kurumsal dürtüsünü bir şekilde canlandırmaya çalışan modern iktisattaki bir çok kesişen araştırma programlardan biridir. Kamu tercihi, hukuk […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-11639","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11641,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11639\/revisions\/11641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/span> <\/span> <\/b> \u201cConstitutional Political Economy in: The Handbook of Economic Methodology,(Edited by J.B. Davies, D.W. Hands and Uskali Maki) Northamton, MA: Edward Elgar, 1998,pp. 69-75.
\n\u00c7eviren: Timur Turga<\/span><\/p>\n
\ntan\u0131mlay\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi, refah ekonomisinin b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fikliklerinde maksimizasyon veya geli\u015ftirilmesinin politikac\u0131lar\u0131n g\u00f6revi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u201csosyal refah\u0131n\u201d toplam \u00f6l\u00e7\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. John Rawls\u2019\u0131n tarif etti\u011fi \u015fu d\u00fc\u015f\u00fcnce gibi; \u201cinsanlar\u0131n bir kurumu tercih ilkesi bir insan\u0131n tercih ilkesinin geni\u015flemesi olarak yorumlanabilir (1971; 24). Buchanan \u201cparadigma maksimizasyonu nitelendirmesini; bireysel ak\u0131l maksimizasyonu mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131 olarak, sosyal toplam seviyeye yaymay\u0131 tarif etmek i\u00e7in kullan\u0131r. Onun yapt\u0131\u011f\u0131, kolektifler veya guruplara benzer-bireyler olarak i\u015fleyen ve b\u00f6ylece ekonomik gelene\u011fin bireysel metodolojik temellerinden tam bir ayr\u0131l\u0131\u015f haline gelen bir geni\u015flemedir.<\/p>\n
\nrefah\u00e7\u0131 arg\u00fcman bir hipotetik emir olarak yorumlanm\u0131\u015f olsa bile k\u00f6t\u00fc bir rehberlik sa\u011flar, bu , e\u011fer bu t\u00fcr refah \u00f6zel toplama metodu ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrse politikan\u0131n sosyal refah\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirebilece\u011fi hakk\u0131nda olan bir arg\u00fcmand\u0131r. Yaln\u0131zca farz edilen normatif standard\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131 veya kabul edilebilirli\u011fi sorgulanamaz. Refah ekonomisinin t\u00fcm tarihi, politik
\nreformlara rehberlik eden herhangi bir tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k sosyoteknolojik konjonkt\u00fcr yap\u0131lar\u0131ndan t\u00fcretilen giri\u015fimlerin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kan\u0131tt\u0131r.<\/p>\n
\nile z\u0131tl\u0131k olu\u015fturur (Buchanan, 1979: 204).<\/p>\n
\ntutkusu, b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerin anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131n tam olarak anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fine ra\u011fmen anayasal d\u00fczenin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 oyabilir. Uygulama problemi, temelde insanlar\u0131n \u00e7arp\u0131\u015fan stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131n tehdidine kar\u015f\u0131, anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131n etkinli\u011finde anla\u015fman\u0131n nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fi problemidir ve bu problem, b\u00fct\u00fcn taraflar\u0131n, gene, anayasal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 payla\u015faca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir g\u00fc\u00e7l\u00fc bir plan adapte ederek \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.<\/p>\n
\n<\/strong>Brennan, Geoffrey and James M. Buchanan(1985), The Reason of Rules \u2013 Constitutional
\nPolitical Economy, Cambridge: Cambridge University Press.
\nBuchanan, James M.(1977), Freedom in Constitutional Contract, College Station: Texas A & M University Press.
\nBuchanan, James M.(1979), What Should Economists Do?, Indianapolis: Liberty Press.
\nBuchanan, James M.(1987), Economics-Between Predictive Science and Moral Philosophy,
\nCollege Station: Texas A & M University Press.
\nBuchanan, James M.(1991), The Economics and the Ethics of Constituonal Order, Ann
\nArbor: University of Michigan Press.
\nBuchanan, James M. And Gordon Tullock(1962), The Calculus of Concent-Logical
\nFoundations of Constituonal Democracy, Ann Arbor: University of Michigan Press.
\nHayek, Friedrich A.(1973) Law, Legislation and Liberty, vol. 1, London: Routledge & Kegan Paul.
\nKnight, Frank(1982), Freedom and Reform, Indianapolis: Liberty Press.
\nRawls, John(1971), A Theory of Justice, Cambridge, MA: Harward University Press.
\nSmith, Adam(1981), An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations,
\nIndianapolis: Liberty Classics.
\nVanberg, Viktor J.(1991), \u201cReview of\u201d Ordo-*Jahrbuch f\u00fcr die Ordnung von Wirtschaft und Gesellschaft\u201d, Constituonal Political Econumy, 2, 397-402.
\nVanberg, Viktor J.(1994), Rules and Choice in Economics, London: Routledge.
\nVining, Rutledge(1984), On Appraising the Performance of an Economic System, Cambridge: Cambridge University Press.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"