{"id":11689,"date":"2019-03-27T10:46:13","date_gmt":"2019-03-27T15:46:13","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=11689"},"modified":"2019-03-27T10:46:13","modified_gmt":"2019-03-27T15:46:13","slug":"hathi-oglu-mihamet-ulusun-tarihinden-bir-yaprak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/hathi-oglu-mihamet-ulusun-tarihinden-bir-yaprak\/","title":{"rendered":"HATHI O\u011eLU MIHAMET:  Ulusun Tarihinden Bir Yaprak"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image2\/421-hatsiB.GIF\" width=\"130\" height=\"173\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><b><span lang=\"en-us\"> <span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">HAP\u0130 Cevdet Y\u0131ld\u0131z<\/span><\/span><\/b><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><b><br \/>\n<\/b> <\/span><span style=\"font-family: Arial;\"> Kafkasya K\u00fclt\u00fcrel Dergi\u201d, Ankara, 1973, say\u0131 39-42, s.60.<\/span><\/p>\n<p>Hath\u0131 o\u011flu M\u0131hamet Shapsugh diyar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f y\u00fcrekli bir ki\u015fi, bir \u00f6nderdi. Ak\u0131ll\u0131, yi\u011fit, ulusu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan, beylerin-hanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fmeyen ve onlara d\u00fc\u015fman olan ki\u015filikli bir insand\u0131. Bir grup atl\u0131ya komuta etti\u011finde, a\u015f\u0131lmas\u0131 olanaks\u0131z bir komutan ve bir rehber olurdu yan\u0131ndakiler i\u00e7in. Ad\u0131 t\u00fcm Adige \u00dclkesi&#8217;nde \u00fcnlenmi\u015f, \u00e7ok da sevilen bir yi\u011fitti. Kendisine ili\u015fkin \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylenmi\u015f, kendisiyle ili\u015fkili olmayan \u00e7ok \u015fey de M\u0131hamet&#8217;e ba\u011flanm\u0131\u015f ve ad\u0131 efsanele\u015fmi\u015ftir. \u015eark\u0131s\u0131 (a\u011f\u0131t\u0131) t\u00fcm Adigeler aras\u0131nda hala be\u011feniyle s\u00f6ylenmekte olup g\u00fcn\u00fcm\u00fcze eri\u015fmi\u015f\u00a0 en g\u00fczel eski Adige \u015fark\u0131lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>A\u011f\u0131t\u0131, kendisini \u00e7ok seven, ama baba evine g\u00f6nderdi\u011fi kar\u0131s\u0131 d\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr (*). Olay\u0131n olu\u015fumu \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Hath\u0131 M\u0131hamet bir sefere kat\u0131lm\u0131\u015f, iki \u00fc\u00e7 aydan beri de geri d\u00f6nmemi\u015fti. Birg\u00fcn gelin ve g\u00f6r\u00fcmce i\u00e7me suyu getirmek \u00fczere Kuban Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndaki bir p\u0131nara giderler.<\/p>\n<p>Kuban ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131, Adigelerin insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc, burnunu g\u00f6t\u00fcr\u00fcr dedikleri gibisine adeta kudurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bir atl\u0131 bir at s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00fcrerek \u0131rma\u011f\u0131n \u00f6te k\u0131y\u0131s\u0131na yana\u015f\u0131r. Atl\u0131 at\u0131ndan inip at\u0131n\u0131n kolanlar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130ki kad\u0131n atl\u0131n\u0131n bu kudurmu\u015f \u0131rma\u011fa girip girmeyece\u011fini bilemeden bak\u0131p duruyor, \u201dAtl\u0131 bu suya girer mi? Suya girerse ba\u015f\u0131na ne gelir acaba, diyerek kayg\u0131 i\u00e7inde bekliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Atl\u0131 getirdi\u011fi atlar\u0131 suya s\u00fcrd\u00fckten sonra, kendisi de at\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131nda suya girdi, di\u011fer atlarla birlikte kendi de suyu ge\u00e7ti. Kad\u0131n atl\u0131y\u0131 tan\u0131d\u0131, bu kendi kocas\u0131 Hath\u0131 M\u0131hamet idi. Ancak k\u0131z karde\u015fi a\u011fabeyini tan\u0131yamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kad\u0131n atl\u0131y\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeden g\u00f6r\u00fcmcesine \u015f\u00f6yle sordu:<br \/>\n&#8211; Suyu y\u00fczerek ge\u00e7en atl\u0131 nereli, biliyor musun?<br \/>\n&#8211; Bilmiyorum, ama \u00f6yle birinin a\u011fabeyim olmas\u0131n\u0131 dilerdim, dedi k\u0131z.<br \/>\n&#8211; Ben de \u00f6yle birinin kocam olmas\u0131n\u0131 isterdim, dedi kad\u0131n da.<\/p>\n<p>K\u0131z bu s\u00f6z\u00fc bir hakaret yerine sayd\u0131, yengesine i\u00e7lendi.<br \/>\n&#8211; Bu \u00fclkede benim a\u011fabeyimden daha yi\u011fit biri yok. Sen onu atlay\u0131p bilmedi\u011fin bir erke\u011fi kocana de\u011fi\u015firsin?diye k\u0131zd\u0131.<\/p>\n<p>Eve d\u00f6nd\u00fcklerinde k\u0131z, \u00a0durumu annesine anlatt\u0131.<br \/>\n&#8211; \u00d6yleyse ben \u00f6yle bir gelini istemem, diyerek kaynana daha fena k\u0131zd\u0131. \u201dO\u011flum d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, s\u00f6yleyin, benimle gelinden birini se\u00e7sin\u201d dedi.<\/p>\n<p>Hath M\u0131hamet\u2019in ayr\u0131 bir at a\u011f\u0131l\u0131 (\u0448\u044d1\u043e)\u00a0 vard\u0131. Atlar\u0131 oraya kapat\u0131p d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, o\u011fluna \u201cYa o gelini evden g\u00f6nderirsin ya da ben giderim\u201d diye haber g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>Adige gelene\u011fine uyan M\u0131hamet, su\u00e7lu mu su\u00e7suz mu diye sormadan, soru\u015fturmadan su\u00e7suz kad\u0131n\u0131 bir ka\u011fn\u0131 arabas\u0131na (\u043a\u0443 \u043f\u0445\u044a\u0430\u0431\u043b\u044d) bindirip \u00a0baba evine geri g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>Bir zaman sonra gece sefere giderken M\u0131hamet, \u00a0b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 kar\u0131s\u0131n\u0131n evinin yan\u0131ndan ge\u00e7mek durumunda kald\u0131. Ge\u00e7erken bir kad\u0131n\u0131n bah\u00e7e i\u00e7inden bir a\u011f\u0131t okumakta oldu\u011funu duydu. Durup dinledi\u011finde bu sesin eski kar\u0131s\u0131n\u0131n sesi oldu\u011funu, a\u011f\u0131t\u0131n da kendisi ad\u0131na d\u00fczelenmi\u015f oldu\u011funu \u00a0anlad\u0131. Durup a\u011f\u0131t\u0131 dinledi, y\u00fcr\u00fcy\u00fcp\u00a0 gitti. Uzun bir s\u00fcre boyunca da seferden d\u00f6nmedi.<\/p>\n<p>Geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, evden giden gelinine niye k\u0131zm\u0131\u015ft\u0131n, diyerek k\u0131z karde\u015fine sordu.<\/p>\n<p>K\u0131z geline k\u0131za nedenini s\u00f6yledi.<br \/>\n&#8211; \u00d6yleyse onun bir su\u00e7u yok. Beni tan\u0131m\u0131\u015f, ad\u0131m\u0131 s\u00f6ylemekten utand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6yle konu\u015fmu\u015f. G\u00fcnah\u0131na girmi\u015f olduk kad\u0131n\u0131n, dedi M\u0131hamet.<\/p>\n<p>Durumu annesine de a\u00e7\u0131klatt\u0131rd\u0131, bir araba g\u00f6nderip kar\u0131s\u0131n\u0131 geri getirtti.<\/p>\n<p>Hath\u0131 M\u0131hamet a\u011f\u0131d\u0131n\u0131 kar\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>A\u011f\u0131t da M\u0131hamet\u2019in temiz kalbini ve derin ulus sevgisini yans\u0131tan bir sanatsal bir g\u00fczelliktedir, k\u00fc\u00e7\u00fck bir tablo, bir resim \u00e7izer gibi hala halk aras\u0131nda s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcn birinde avda iken, Hath\u0131 M\u0131hamet\u2019in yolu koyun \u00e7obanlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131l\u0131na var\u0131r, biraz dinlenmek ister. Biraz \u015fakala\u015ft\u0131ktan sonra \u00a0yatarken, yine \u015fakayla kar\u0131\u015f\u0131k \u00e7obanlara \u015f\u00f6yle der:<br \/>\n&#8211; Ad\u0131m\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmadan ya da seslenmeden beni uyand\u0131rmay\u0131 ba\u015faran biri i\u00e7inizden \u00e7\u0131karsa, ona k\u0131z karde\u015fimi verim, der.<\/p>\n<p>M\u0131hamet bir s\u00fcre uyumu\u015f, g\u00fcne\u015f de bir hayli inmi\u015fti\u00a0 ki, geyi\u011fin biri a\u011f\u0131l\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7ay\u0131rda otlamaya, yava\u015f yava\u015f meydanda ilerlemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>M\u0131hamet\u2019in \u015fakalar\u0131 sayg\u0131 temelinde olurdu. \u015eaka yapm\u0131\u015f olsa da, uygun bir dille uyand\u0131rmak gerekti\u011fini, aksi takdirde, y\u00fcz geyik ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olsa bile, M\u0131hamet\u2019in yine kendilerini ay\u0131playaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131 \u00e7obanlar. Ancak onu nas\u0131l uyand\u0131racaklar\u0131n\u0131 bilememenin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Uyand\u0131rmasalar \u00e7ok boynuzlu k\u0131z\u0131l geyik \u00a0elden gitmi\u015f olacakt\u0131. \u00c7obanlardan bir \u015fark\u0131 s\u00f6ylerdi, Hath\u0131 M\u0131hamet \u00fczerine olan \u015fark\u0131dan \u015f\u00f6yle bir d\u00f6rtl\u00fck d\u00f6kt\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>Seni, \u00e7a\u011f\u0131rsam yaz\u0131k, ama g\u00fczel -uykun- ka\u00e7acak,<br \/>\n\u00c7a\u011f\u0131rmasam, \u00e7ok boynuzlu ka\u00e7m\u0131\u015f -gitmi\u015f- olacak,<br \/>\nHath\u0131 o\u011flu M\u0131hamet \u011euaz,<br \/>\nRehberimiz olman i\u00e7in, \u00a0s\u0131ras\u0131 \u015fimdi! (\u0431\u044d\u0440\u044d 1\u0443\u043c\u0430\u0444\u0438!).<\/p>\n<p><b> Kaynak: <\/b> \u201dZeko\u015fn\u0131\u011f\u201d dergisi, 1991, say\u0131 2, s. 93-94. \u015eark\u0131s\u0131n\u0131n Adigece ve T\u00fcrk\u00e7e tam metnini daha sonra sunmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Hapi Cevdet Y\u0131ld\u0131z.<\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\">(*)<\/span><\/b><span style=\"font-size: small;\"> Rahmetli babamdan derleyip yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m, ama \u00f6yk\u00fcn\u00fcn kime ili\u015fkin oldu\u011funu yeni \u00f6\u011frendi\u011fim farkl\u0131 bir anlat\u0131mda, Hath\u0131 M\u0131hamet \u011euaz \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n kad\u0131nlarca d\u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenmektedir, daha \u00f6nce de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m \u00f6yk\u00fc \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n<p>\u201cBir k\u0131\u015f sabah\u0131 gen\u00e7 bir gelin, g\u00f6r\u00fcmcesi ile birlikte su almak \u00fczere, Kuban (P\u015f\u0131ze) \u0131rma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131na gider, o s\u0131rada, gen\u00e7 bir atl\u0131 -Hath\u0131 M\u0131hamet \u011euaz- , bir ba\u015f\u0131na at\u0131yla y\u00fczerek \u0131rma\u011f\u0131 ge\u00e7er. Atl\u0131, gelinin kocas\u0131d\u0131r, gelin kocas\u0131n\u0131 tan\u0131r ama ay\u0131pt\u0131r diyerek durumu g\u00f6r\u00fcmcesine a\u00e7\u0131klayamaz. Sadece \u015f\u00f6yle der: \u201dBu atl\u0131 ne de yi\u011fit bir atl\u0131! \u00d6yle bir yi\u011fidin\u00a0 e\u015fine, ne mutlu!\u201d<\/p>\n<p>K\u0131z durumu annesine anlat\u0131r:\u201dAnne, a\u011fabeyim \u00fcnl\u00fc bir yi\u011fitken, gelinimiz, yan\u0131mda Kuban\u2019\u0131 ge\u00e7en bir atl\u0131y\u0131, \u201d\u00d6yle bir yi\u011fidin e\u015fine ne mutlu\u201d diye \u00f6vd\u00fc.<\/p>\n<p>Ana o\u011fluna \u201cKar\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 yere geri g\u00f6ndersin\u201d diye s\u00f6yletir.<\/p>\n<p>Gelin baba evine geri g\u00f6nderilir.<\/p>\n<p>Aradan bir s\u00fcre ge\u00e7er, gelin bir akraba evinde konuktur, o s\u0131rada cepheden gelen baz\u0131 askerler\/sava\u015f\u00e7\u0131lar cephedekiler i\u00e7in erzak toplamaktad\u0131rlar. Bir asker k\u0131rbac\u0131 ile bir\u00a0 kap\u0131y\u0131 \u00e7alar. Kap\u0131 hafif\u00e7e aralan\u0131r, asker \u00e7uval\u0131 aral\u0131ktan i\u00e7eri atar, ay\u0131p olmas\u0131n diye biraz geri \u00e7ekilir, ba\u015f\u0131n\u0131 da hafif\u00e7e yana \u00e7evirir. Kad\u0131n \u00e7uval\u0131 doldurup kap\u0131 \u00f6n\u00fcne uzat\u0131r. Asker de \u00e7uval\u0131 al\u0131p gider.<\/p>\n<p>Kom\u015fu bah\u00e7ede m\u0131s\u0131r soymakta olan kad\u0131n ve k\u0131zlar durumu g\u00f6r\u00fcrler:<\/p>\n<p>\u201cYurdumuz i\u00e7in \u00e7arp\u0131\u015fmakta olan bir askerden b\u00f6ylesine ka\u00e7mana ne gerek vard\u0131\u201d derler. Israr \u00fczerine de gen\u00e7 kad\u0131n, \u201dO, kocamd\u0131\u201d der. Kad\u0131nlar:<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6rmedin ki onu, nas\u0131l tan\u0131yabildin\u201d derler. Gen\u00e7 gelin:<\/p>\n<p>\u201cKap\u0131y\u0131 k\u0131rbac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131ndan anlad\u0131m. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrsem, hala kendisinde g\u00f6z\u00fcm kald\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcm diye d\u00fc\u015f\u00fcnmemesi i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnmedim. Kuban Irma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7erken kendisinin kocam olmas\u0131ndan duydu\u011fum gururu, kocam\u0131 \u00f6ver duruma d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in, \u00f6yle bir yi\u011fidin e\u015fine ne mutlu, diye demi\u015ftim g\u00f6r\u00fcmceme. Bu y\u00fczden kocamdan ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldum\u201d, der.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar bunun \u00fczerine bir \u015fark\u0131 d\u00fczerler. \u015eark\u0131 dilden dile yay\u0131l\u0131r, sonunda kocas\u0131n\u0131n da kula\u011f\u0131na var\u0131r, hata anla\u015f\u0131l\u0131r, yenide bir araya gelirler.<\/p>\n<p>\u201c\u041f\u0449\u044b\u0437\u044d 1\u0443\u0448\u044a\u043e\u043c \u0437\u044b \u0431\u0434\u0436\u044b\u0445\u044c\u044d \u043f\u0447\u044d\u0434\u044b\u0436\u044c\u0433\u043e\u0440\u044d\u043c \u0437\u044b \u043d\u044b\u0441\u0430\u043a1\u044d\u0440\u044d \u0438\u043f\u0449\u044b\u043f\u0445\u044a\u0443\u0440\u044d \u043f\u0441\u044b \u043a\u044a\u0430\u0445\u044c\u044b\u043d\u044d\u0443 \u043a1\u0443\u0430\u0433\u044a\u044d\u0445\u044d\u0443, \u0437\u044b \u0448\u044b\u0443 \u043d\u044b\u0431\u0436\u044c\u044b\u043a1\u044d \u2013\u0425\u044c\u0430\u0442\u0445\u044b \u044b\u043a\u044a\u043e \u041c\u044b\u0445\u044c\u0430\u043c\u044d\u0442 \u0433\u044a\u0443\u0430\u0437- \u0438\u0437\u0430\u043a\u044a\u043e\u0443 \u043f\u0441\u044b\u043c \u043a\u044a\u044b\u0445\u0430\u0445\u044c\u0438 \u043a\u044a\u0435\u0441\u044d\u0443 \u043a\u044a\u044b\u0437\u044d\u043f\u044b\u043a1\u044d\u0443 \u044f\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443\u0433\u044a. \u041c\u044b \u0448\u044b\u0443\u0440 \u043d\u044b\u0441\u0430\u043a1\u044d\u043c \u0438\u043b1\u044b\u0433\u044a. \u0425\u044c\u0430\u0439\u043d\u0430\u043f\u044d\u0443 \u0437\u044d\u0440\u0438\u043b\u044a\u044b\u0442\u044d\u0440\u044d\u043c \u043a\u044a\u044b\u0445\u044d\u043a1\u044d\u0443 \u043c\u044b\u0440 \u043a\u044a\u044b\u0444\u044d1\u043e\u0442\u044d\u0448\u044a\u0443\u0433\u044a\u044d\u043f. \u041c\u043e\u0449\u0442\u044d \u04381\u0443\u0430\u0433\u044a:\u201d\u041c\u044b \u0448\u044b\u0443\u0440 \u0441\u044b\u0434\u044d \u043b1\u044b\u0431\u043b\u0430\u043d!\u0410\u0449\u0442\u044d\u0443 \u0437\u044b \u043b1\u044b\u043c \u0438\u0448\u044a\u0443\u0437 \u0443\u043d\u044d\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a\u044d\u0431\u0430!\u201d<\/p>\n<p>\u041f\u0448\u044a\u0430\u0448\u044a\u044d\u043c \u043c\u044b\u0440 \u044f\u043d\u044d \u0440\u04381\u043e\u0442\u044d\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a:\u201d\u041d\u0430\u043d, \u0441\u0448\u044b\u043d\u0430\u0445\u044c\u044b\u0436\u044a \u043c\u044b\u0449 \u0444\u044d\u0434\u0438\u0437\u044d\u0443 \u043b1\u044b\u0445\u044a\u0443\u0436\u044a \u04461\u044d\u0440\u044b1\u0443, \u0430\u0443 \u0442\u0438\u043d\u044b\u0441\u044d, \u0441\u044f\u0434\u044d\u0436\u044c\u043a1\u044d \u041f\u0449\u044b\u0437\u044d \u043a\u044a\u044b\u0437\u044d\u043f\u044b\u0440\u044b\u043a1\u044b\u0440\u044d \u0437\u044b \u0448\u044b\u0443\u043c, \u00a0\u201c\u041c\u043e\u0449\u0442\u044d\u0443 \u0437\u044b \u043b1\u044b\u043c \u0438\u0448\u044a\u0443\u0437 \u0443\u043d\u044d\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a\u044d\u0431\u0430\u201d \u04381\u0443\u0438 \u043a\u044a\u044b\u0449\u044b\u0442\u0445\u044a\u0443\u0433\u044a\u201d.<\/p>\n<p>\u042f\u043d\u044d \u044b\u043a\u044a\u043e \u043c\u0430\u043a\u044a\u044d \u0440\u0438\u0433\u044a\u044d1\u0443\u0433\u044a \u201c\u0418\u0448\u044a\u0443\u0437 \u0442\u044b\u0434\u044d \u043a\u044a\u044b\u0440\u0438\u0449\u044b\u0433\u044a\u044d\u043c\u0438 \u0430\u0449 \u0434\u044d\u0434\u044d\u043c \u0435\u0440\u044d\u0449\u044d\u0436\u044c\u201d \u04381\u043e\u0443.<\/p>\n<p>\u041d\u044b\u0441\u044d\u0440 \u044f\u0442\u044d \u044b\u0443\u043d\u044d \u044f\u0433\u044a\u044d\u043a1\u043e\u0436\u044c\u044b.<\/p>\n<p>\u0423\u0430\u0445\u044a\u0442\u044d \u04481\u0443\u043a1\u0430\u0435\u00a0 \u0442\u044d\u04481\u0430\u0445\u044c\u044b\u0433\u044a\u044d\u0443, \u0445\u044c\u0430\u043a1\u0430\u043a1\u043e \u0449\u044b1\u044d\u0443, \u0434\u0436\u044d\u043f\u044d\u043c\/\u0437\u044d\u0443\u0430\u043f1\u044d\u043c \u043a\u044a\u044d\u043a1\u044b\u0433\u044a\u044d\u0443\u00a0 \u0430\u0441\u043a\u044d\u0440\u0445\u044d\u043c\/\u0437\u044d\u0443\u0430\u043a1\u043e\u0445\u044d\u043c\u00a0 \u0433\u044a\u043e\u043c\u043b\u0430\u043f\u0445\u044a\u044d \u0430\u0443\u0433\u044a\u043e\u0438\u0449\u0442\u044b\u0433\u044a\u044d\u0445. \u0417\u044b \u0437\u044d\u0443\u0430\u043a1\u043e \u0433\u043e\u0440\u044d \u00a0\u0438\u043a\u044a\u0430\u043c\u044b\u0448\u043a1\u044d \u043d\u044b\u0441\u044d\u043c \u0438\u043f\u0447\u044d \u043c\u0430\u043a1\u044d\u0443 \u043a\u044a\u044b\u0442\u0430\u043e. \u041f\u0447\u044d\u0440 \u0437\u044b \u0431\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d \u0433\u043e\u0440\u044d\u043c \u043c\u0430\u043a1\u044d\u0443 \u043a\u044a\u044b\u0437\u044d1\u0443\u0435\u0445\u044b, \u0437\u044d\u0443\u0430\u043a1\u043e\u043c \u00a0\u04381\u044d\u0433\u044a \u0434\u0437\u044b\u043e\u0440 \u043f\u0447\u044d \u043d\u044d\u0437\u044b\u043c\u043a1\u044d \u0443\u043d\u044d\u043c \u0440\u0435\u0434\u0437\u044d, \u0435\u0436\u044c\u0440\u0438 \u04421\u044d\u043a1\u0443 \u043a\u044a\u044b\u0437\u044d\u043a1\u044d\u043a1\u043e\u0436\u044c\u0438 \u0438\u0448\u044a\u0445\u044c\u044d \u0434\u044b\u0440\u0435\u0444\u044d\u043a1\u044b. \u0411\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d\u043c \u0434\u0437\u044b\u043e\u0440 \u0435\u0443\u0437\u044d\u0434\u0438 \u043f\u0447\u044d1\u0443\u043f\u044d\u043c \u043a\u044a\u044b1\u0443\u0435\u043b\u044a\u0445\u044c\u044d. \u0410\u0441\u043a\u044d\u0440\u044b\u043c\u0438 \u0434\u0437\u044b\u043e\u0440 \u0435\u0448\u0442\u0438 1\u043e\u043a1\u044b\u0436\u044c\u044b.<\/p>\n<p>\u0413\u044a\u0443\u043d\u044d\u0433\u044a\u0443 \u0449\u0430\u0433\u0443\u043c \u043d\u0430\u0442\u0440\u044b\u0444 \u0437\u0438\u0443\u043a1\u044d\u043f\u04471\u044b\u0440\u044d \u0431\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d\/\u043f\u0448\u044a\u0430\u0448\u044a\u044d\u0445\u044d\u043c\u00a0 \u043c\u044b\u0440 \u043a\u044a\u0430\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443\u0433\u044a:<\/p>\n<p>\u201c\u0422\u0438\u0445\u044d\u0433\u044a\u044d\u0433\u0443 \u0444\u044d\u04481\u043a1\u044d \u0437\u0430\u043e\u0440\u044d \u0437\u044b \u0430\u0441\u043a\u044d\u0440\u044b\u043c \u00a0\u043c\u043e\u0449\u0442\u044d\u0443 \u0443\u04481\u043e\u0447\u044a\u044d\u043d\u044b\u0440 \u0435\u043a1\u0443\u0430?\u201d \u043a\u044a\u044b\u0440\u04301\u0443\u0430\u0433\u044a. \u0417\u044b\u0440\u0430\u0433\u044a\u044d\u0437\u044b\u043f\u044d\u043c \u00a0\u0431\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d \u043d\u044b\u0431\u0436\u044c\u044b\u043a1\u044d\u043c , \u201d\u0410\u0440, \u0441\u0438\u043b1 \u0430\u0440\u044b\u0433\u044a\u201d \u044b1\u0443\u0430\u0433\u044a. \u0411\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d\u0445\u044d\u043c:<\/p>\n<p>\u201c\u041f\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443\u0433\u044a\u044d\u043f, \u0442\u043e\u0449\u0442\u044d\u0443 \u043f\u0444\u044d\u04481\u0430\u0433\u044a?\u201d \u044f1\u0443\u0438 \u043a\u044a\u0435\u0443\u043f\u043a1\u044b\u0433\u044a\u044d\u0445. \u041d\u044b\u0441\u0430\u043a1\u044d\u043c\u0438:<\/p>\n<p>\u201c\u041f\u0447\u044d\u043c \u0438\u043a\u044a\u044b\u0442\u044d\u0443\u0430\u043a1\u044d\u043a1\u044d \u043a\u044a\u044d\u0441\u04481\u044d\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a. \u0417\u0435\u0437\u0433\u044a\u044d\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443\u043c\u044d \u0434\u0436\u044b\u0440\u0438 \u0441\u0438\u043d\u044d \u043a\u044a\u044b\u0442\u044d\u043d\u0430\u0433\u044a\u044d\u0443 \u04481\u043e\u043c\u044b\u04481\u044b\u043d \u0444\u044d\u04481\u043a1\u044d \u0437\u0435\u0437\u0433\u044a\u044d\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443\u0433\u044a\u044d\u043f. \u041f\u0449\u044b\u0437\u044d\u0440 \u043a\u044a\u0438\u0443\u0433\u044a\u044d\u0443 \u0438\u0448\u044b \u0442\u0435\u0441\u044d\u0443 \u043a\u044a\u044b\u0437\u044d\u043f\u044b\u0440\u044b\u043a1\u044d\u0443 \u0437\u044b\u0441\u044d\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443\u043c, \u0441\u0438\u0433\u043e\u043f\u044d\u0448\u0445\u043e \u0445\u044a\u0443\u0438, \u043c\u044b\u0440 \u0441\u0438\u043b1 \u04411\u043e\u043d\u043a1\u044d, \u0441\u044b\u0448\u044b\u0442\u0445\u044a\u0443\u043d\u043a1\u044d \u0441\u044b\u0437\u0442\u044d\u0443\u043a1\u044b\u0442\u0430\u0445\u044c\u0438, \u0430\u0449 \u0444\u044d\u0434\u044d \u043b1\u044b\u043c \u0438\u0448\u044a\u0443\u0437 \u043d\u0430\u0441\u044b\u043f\u044d\u04481\u0443\u0431\u0430, \u0435\u04411\u043e\u0433\u044a\u0430\u0433\u044a \u0441\u0438\u043f\u0449\u044b\u043f\u0445\u044a\u0443\u043c. \u041c\u044b\u0449 \u043a\u044a\u044b\u0445\u044d\u043a1\u044d\u0443\u00a0 \u00a0c\u0438\u043b1 \u0441\u044b\u043a\u044a\u0438\u0433\u044a\u044d\u043a1\u043e\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a\u201d \u04381\u0443\u0430\u0433\u044a \u0431\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d\u043c.<\/p>\n<p>\u0411\u0437\u044b\u043b\u044a\u0444\u044b\u0433\u044a\u044d\u0445\u044d\u043c \u043c\u044b\u0449 \u0442\u0435\u0442\u044d\u0443 \u0437\u044b \u043e\u0440\u044d\u0434 \u0437\u044d\u0445\u0430\u043b\u044a\u0445\u044c\u0430\u0433\u044a. \u041e\u0440\u044d\u0434\u044b\u0440 \u0445\u044d1\u043e\u0442\u0430\u0445\u044c\u044b\u0433\u044a\u044d\u0443 \u0445\u044a\u0443\u0433\u044a\u044d, \u0438\u0443\u0436\u044b\u043f\u043a\u044a\u044d\u043c \u0438\u043b1\u0438 \u0437\u044d\u0445\u0438\u0445\u044b\u0433\u044a. \u041f\u0445\u044d\u043d\u0434\u0436\u044d\u0443 \u0437\u044d\u0440\u044d\u0437\u044d\u043a1\u0443\u0430\u0433\u044a\u044d\u0445\u044d\u0440 \u00a0\u044f\u04481\u044d\u0436\u044c\u0438 \u0438\u0443\u0436\u044b\u043f\u043a\u044a\u044d\u043c \u0437\u044d1\u0443\u043a1\u044d\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a\u044d\u0445.<\/p>\n<p>\u041a\u044a\u044d\u04371\u043e\u0442\u044d\u0433\u044a\u0430\u0433\u044a\u044d\u0440 \u0425\u044c\u0430\u043f\u044b\u0439 \u042e\u0441\u044b\u0444 \u041c\u0430\u0445\u044c\u043c\u0443\u0434. \u0422\u044bp\u0430\u0434\u0437\u0430\u0433\u044a:\u201d\u041a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437 \u0436\u0443\u0440\u043d\u0430\u043b\u201d (Kafkasya K\u00fclt\u00fcrel Dergi, 1973, say\u0131 39-42, s. 60)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HAP&#304; Cevdet Y&#305;ld&#305;z Kafkasya K&uuml;lt&uuml;rel Dergi&rdquo;, Ankara, 1973, say&#305; 39-42, s.60. Hath&#305; o&#287;lu M&#305;hamet Shapsugh diyar&#305;nda ya&#351;am&#305;&#351; y&uuml;rekli bir ki&#351;i, bir &ouml;nderdi. Ak&#305;ll&#305;, yi&#287;it, ulusu i&ccedil;in &ccedil;al&#305;&#351;an, beylerin-hanlar&#305;n kar&#351;&#305;s&#305;nda boyun e&#287;meyen ve onlara d&uuml;&#351;man olan ki&#351;ilikli bir insand&#305;. Bir grup atl&#305;ya komuta etti&#287;inde, a&#351;&#305;lmas&#305; olanaks&#305;z bir komutan ve bir rehber olurdu yan&#305;ndakiler i&ccedil;in. Ad&#305; t&uuml;m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11689","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11689"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11691,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11689\/revisions\/11691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}