{"id":11746,"date":"2019-03-27T11:36:46","date_gmt":"2019-03-27T16:36:46","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=11746"},"modified":"2019-03-27T11:36:46","modified_gmt":"2019-03-27T16:36:46","slug":"adigeler-greklere-yardimci-oluyorlardi-uzumu-kuban-yoresine-kimler-getirmis-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/adigeler-greklere-yardimci-oluyorlardi-uzumu-kuban-yoresine-kimler-getirmis-olabilir\/","title":{"rendered":"AD\u0130GELER GREKLERE YARDIMCI OLUYORLARDI &#8211; \u00dcz\u00fcm\u00fc Kuban Y\u00f6resine Kimler Getirmi\u015f Olabilir?"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/582.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><strong><span style=\"font-size: small;\">BESTLENIYE Asker <\/span> <span lang=\"TR\"> (\u0411\u044d\u0441\u043b\u044a\u044d\u043d\u0438\u0435 \u0410\u0441\u043a\u044d\u0440)<\/span><\/strong><br \/>\nAdige Mak,\u00a0 21 May\u0131s 2009<br \/>\n\u00c7eviri:Hapi Cevdet Y\u0131ld\u0131z<\/p>\n<p>NTK Krasnodar televizyon kanal\u0131 bu yak\u0131nlarda ilgin\u00e7 bir program sundu, program Greklerin\/Yunanl\u0131lar\u0131n (\u0443\u0440\u044b\u043c) Kuban y\u00f6resine (\u041f\u0448\u044b\u0437\u044d \u0448\u044a\u043e\u043b\u044a\u044b\u0440) asma k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (c\u044d\u043d\u0430\u0448\u044a\u0445\u044c\u044d) getiren ki\u015filer olduklar\u0131 \u00fczerineydi. Bilindi\u011fi gibi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fik y\u00f6relerinde k\u00f6ken olarak 60-70 kadar asma \u00e7e\u015fidi bulunuyor. Kuzey Amerika, Avrasya, bu arada 8 kadar \u00e7e\u015fidiyle de Kafkasya, K\u0131r\u0131m ve ba\u015fka yerlerde de \u00fcz\u00fcm yeti\u015ftiriliyor. Bu k\u00f6k bitkilerden geli\u015ftirilen 8 bin dolay\u0131nda k\u00fclt\u00fcr \u00e7e\u015fidinin yer ald\u0131\u011f\u0131 ba\u011flar, \u015fimdi d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fik y\u00f6relerine yay\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor.Bu arada, televizyon program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan eski Grek koloni kentlerinden de, reklamlar e\u015fli\u011finde s\u0131k s\u0131k s\u00f6z ediliyor.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr programlar\u0131 yo\u011fun olarak sunan \u00e7evrelerin ne gibi ama\u00e7lar g\u00fctmekte olduklar\u0131 bizce belli de\u011fildir. \u0130nsan ilkin ku\u015fku duyuyor, ancak olaya biraz derinlemesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda\u2026Tam s\u0131ras\u0131d\u0131r, eski Adige topra\u011f\u0131na Greklerin geli\u015fi olay\u0131n\u0131n tarihte nas\u0131l yaz\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frenmenin. Tarihsel belgelere g\u00f6re Grekler M\u00d6 VIII-VI. y\u00fczy\u0131llarda Karadeniz\u2019in kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131na yerle\u015ftiler. Biliminsanlar\u0131n\u0131n kan\u0131tlad\u0131klar\u0131na g\u00f6re, Greklerin Adige topraklar\u0131na ayak basmalar\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nceleri de k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda pazar yerleri bulunuyordu, yabanc\u0131 t\u00fcccarlar\u0131n gelip al\u0131\u015fveri\u015f yapmalar\u0131 o zamanki Adige \u00f6nderlerince de destekleniyordu. Sadece destekle de yetinilmiyordu. O s\u0131ralar Grekler iyi bir durumda de\u011fildiler, ekime elveri\u015fli topraklar\u0131 azd\u0131\/yetersizdi, bu nedenle insanlar gurbete \u00e7\u0131k\u0131yor ve \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fayacaklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131,bu arada Avrupal\u0131lar Hindistan\u2019da alt\u0131n ar\u0131yorlard\u0131. Grekler ise Kafkasya\u2019da oldu\u011funa inan\u0131lan <strong>\u201cAlt\u0131n Postu\u201d<\/strong> elde etmenin pe\u015findeydiler.<\/p>\n<p>Grekler tar\u0131msal alanda ba\u015far\u0131l\u0131 de\u011fildiler, az \u00fcr\u00fcn elde edebiliyorlard\u0131, bu durumda Grekler , kendilerinde bulunmayan yeni teknik ara\u00e7larla gelip tar\u0131msal alanda Adigelerle rekabet edecek durumda de\u011fildiler ama ticaret i\u015flerinde becerikli idiler. Grek \u00fclkesi ekonomik bunal\u0131m i\u00e7indeydi:\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, mal\u0131 ve m\u00fclk\u00fc bulunmayan insanlar\u0131, k\u00f6le olarak sat\u0131n ald\u0131klar\u0131nda, yani k\u00f6le ticareti yoluyla k\u00fc\u00e7\u00fck kent devletlerinin n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131klar\u0131nda g\u00fc\u00e7lenip zenginle\u015feceklerini, ya\u015famlar\u0131n\u0131 daha iyiye g\u00f6t\u00fcreceklerini anlam\u0131\u015f ve bu do\u011frultuda \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Bunun i\u00e7in elveri\u015fli\/uygun yerlere g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. B\u00fcy\u00fck \u0130skender\u2019in istilalar\u0131 sonucu Grekler K\u00fc\u00e7\u00fck Asya (\u015fimdiki Anadolu) ve Kuzey Afrika topraklar\u0131na yo\u011fun bi\u00e7imde yerle\u015ftiler.<\/p>\n<p>\u015eimdi yorumculara (\u0443\u0448\u044d\u0442\u0430\u043aI\u043e) ili\u015fkin birka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6yleyelim. \u0130lk Grek yorumcu-gezgini olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yap\u0131t <strong>Homeros<\/strong>\u2019un <strong>\u201cOdysseia\u201d<\/strong> kitab\u0131nda yaz\u0131l\u0131 olanlard\u0131r. <strong>\u201cArgo\u201d<\/strong> adl\u0131 gemiyle <strong>\u201cAlt\u0131n Postu\u201d <\/strong>( \u0414\u044b\u0448\u044a\u044d \u043c\u044d\u043b\u044b\u0448\u044a\u043e\u043c) aramaya \u00e7\u0131kanlar\u0131n ser\u00fcvenidir. Eski Grek co\u011frafya ve tarih yazar\u0131 <strong>Strabon<\/strong>\u2019un <strong>\u201cCo\u011frafya\u201d<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131 da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze eri\u015fti. Bu arada Strabon\u2019nun \u015fimdiki T\u00fcrkiye\u2019nin Amasya kentinde do\u011fmu\u015f oldu\u011funu da belirtmemiz gerekir. Strabon elinden gedi\u011fince Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na ili\u015fkin bilgileri derledi. Sava\u015fa kat\u0131lanlar\u0131n, t\u00fcccarlar\u0131n ve gezginlerin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 yazd\u0131. Yap\u0131t\u0131nda ger\u00e7ek olaylar yan\u0131nda, kendi varsay\u0131mlar\u0131 da yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Adige topraklar\u0131na yerle\u015fen Grekler K\u00fc\u00e7\u00fck Asya topraklar\u0131ndan geldiler. Grekler en \u00e7ok <strong>K\u0131r\u0131m<\/strong> ve <strong>Taman <\/strong> yar\u0131madalar\u0131na yerle\u015ftiler, o s\u0131ralar o yerlerde Adigeler ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Azak ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na Greklerin yerle\u015fmeleri sonucu, Kuzeybat\u0131 Kafkasya\u2019da b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fmenin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yads\u0131namaz. O \u00e7er\u00e7evede Adige topluluklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc daha da geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131, bunda Grek\/Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131 ile kurulmu\u015f olan toplumsal, ekonomik ve politik ili\u015fkilerin de yarar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Bu ili\u015fkilerden daha \u00e7ok Grekler yararlan\u0131yorlard\u0131, Azak Denizi ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na, Adige \u00fclkesinin de\u011fi\u015fik y\u00f6relerinden gelen yollar ula\u015f\u0131yordu, bu yollar boyunca yap\u0131lan ticaretten b\u00fcy\u00fck paralar (gelirler) elde ediliyordu. Bir Grek kenti olan <strong>Trabzon<\/strong>\u2019a \u00e7ok say\u0131da Adige t\u00fcccar\u0131 da gidiyordu. Ayn\u0131 bi\u00e7imde Grekler de Adige pazarlar\u0131na geliyorlard\u0131. Adigey k\u0131y\u0131lar\u0131nda Grek ticaret kentleri (koloniler) kuruldu\u011fu gibi, Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Grek topraklar\u0131nda da Adige ticaret kentlerinin kurulmu\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Yanl\u0131\u015f s\u00f6ylemi\u015f de olmay\u0131z.<\/p>\n<p>Grekler Adige y\u00f6relerine de\u011fi\u015fik sanayi \u00fcr\u00fcnleri (kap kacakar) getiriyorlar, Adigeler de Grek pazarlar\u0131na bu\u011fday, bal\u0131k ve gereksinilen di\u011fer maddeleri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bug\u00fcn \u00e7ok reklam\u0131 yap\u0131lan \u015faraplar, daha \u00f6nceleri b\u00fcy\u00fck seramik k\u00fcpler\/amforlar i\u00e7inde Adige y\u00f6relerinden ekzotik bir \u00fcr\u00fcn, transit bir y\u00fck olarak al\u0131n\u0131yordu. \u00c7ok eskilerden beri \u00fcz\u00fcm (\u0441\u044d\u043d\u0430\u0448\u044a\u0445\u044c\u044d) Adigelerin temel g\u0131da maddelerinden biriydi, Nart destan\u0131nda da \u015farab\u0131n \u00e7ok i\u00e7ilmekte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, Greklerin topra\u011f\u0131m\u0131za geli\u015fleri sonras\u0131nda asma alanlar\u0131 ve \u015farap \u00fcretimi \u00e7ok b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Adige \u00dclkesinde bulunan <strong> Panticapea<\/strong> kenti (\u015fimdiki Ker\u00e7 yerinde) Greklerin ba\u015fta gelen emtia (ticari mal) pazar\u0131 idi, Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Phanagoria (Taman) ve daha ba\u015fka kentler Adigelerin \u00fcretim mallar\u0131n\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 pazarlar idiler. Ts\u2019emez Irma\u011f\u0131 (\u0426I\u044d\u043c\u044d\u0437; Novorossiysk) g\u00fcneyindeki (\u044b\u0445\u044d\u043aI\u044d \u0449\u044bI\u044d) limanlardan kuma\u015f, bal, \u0445\u044c\u0430\u043aI\u0443\u0440, keten, bu arada gemi ve konut in\u015faat\u0131nda kullan\u0131lan keresteler, kuzu postu (\u0445\u044a\u0443\u0440\u044b\u0448\u044a\u043e\u0445\u044d\u0440), deri, y\u00fcn ve benzeri maddeler ihra\u00e7 ediliyordu. Ts\u2019emez kuzeyindeki (\u044b\u043f\u0448\u044a\u044d\u043aI\u044d \u0449\u044bI\u044d) limanlardan da tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri, bal\u0131k, vb ihra\u00e7 ediliyordu. Adige topra\u011f\u0131n\u0131n bu zenginli\u011finden Grekler de yararlan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Attika (politik bir birlik olan Afin\/Atina y\u00f6relerindeki yerle\u015fimler), ortalama 21 bin ton \u00fcr\u00fcn ithal ediyordu, ba\u015fka bir anlat\u0131mla Attika\u2019n\u0131n gereksindi\u011fi tah\u0131l\u0131n yar\u0131s\u0131 bizim y\u00f6relerimizden g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Bu da Greklerle Adigelerin tar\u0131msal \u00fcretimlerinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte ilgin\u00e7 bir olgu (fakt):Yunanistan denizle \u00e7evrili bir ada \u00fclkesi konumunda, yine de kilometrelerce uzakl\u0131ktaki yerlerden bal\u0131k ithal ediyordu. Burada \u015fu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz:Bal\u0131k avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile gemi yap\u0131m tekni\u011fi Greklerle Adigelerde birbirine benziyordu. Strabon Adigelerin kendi tekneleriyle Karadeniz\u2019de di\u011fer \u00fclkelere ait gemilere sald\u0131rmakta\/korsanl\u0131k yapmakta olduklar\u0131n\u0131 yaz\u0131yor.<\/p>\n<p>Adige tekneleri kullan\u0131\u015fl\u0131 ve h\u0131zl\u0131yd\u0131lar, papir\u00fcsten yap\u0131lma M\u0131s\u0131r gemilerini and\u0131r\u0131yorlard\u0131. Norve\u00e7li etnograf ve arkeolog <strong>T. Heyerdal<\/strong>, eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n Amerika\u2019ya gitmekte olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in b\u00f6yle bir tekne yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu konu pek bilinmez, ama Adigelerin denizcilikte ve gemi yap\u0131m\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131, soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelerde \u00fcnl\u00fc denizcilerin, amiral, subay ve ticaret gemileri kaptanlar\u0131n\u0131n yeti\u015fmi\u015f olmalar\u0131ndan kan\u0131tlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0131\u015f \u00fclkede ya\u015fam\u0131\u015f tarih\u00e7i <strong>R. Traho<\/strong>\u2019nun (*) yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u201cGrek be\u011feni ve gelene\u011fine uygun olarak Kafkasya\u2019dan ithal edilen kuma\u015flar <strong> Delfi<\/strong> kentinde kullan\u0131l\u0131yordu. Apollon\u2019un o\u011flu ve \u0130yonyal\u0131lar soyunun b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan \u0130on Parnas\u2019\u0131n ba\u015f\u0131 \u00fczerinde kurulan \u00e7ad\u0131ra bu kuma\u015f\u0131n bir benzeri \u00f6rt\u00fcl\u00fcyordu. Bu \u00e7ad\u0131r, Herakles (Herk\u00fcl) taraf\u0131ndan \u00c7erkes Amazonlar\u0131ndan \u00e7al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Delfi eski bir Grek kentiydi, Orta Yunanistan\u2019dayd\u0131, Greklerin bir dini merkeziydi. Apollon Tap\u0131na\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcnde ( \u0410\u043f\u043e\u043b\u043b\u043e\u043d \u041f\u0438\u0444\u0438\u0439\u0441\u043a\u044d\u043c \u00ad\u0438\u0445\u0440\u0430\u043c \u0434\u044d\u0436\u044c) d\u00fczenlenen oyunlar, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 de\u011fer y\u00f6n\u00fcnden Olimpiyat oyunlar\u0131ndan sonra geliyordu.<\/p>\n<p>Ker\u00e7 Bo\u011faz\u0131n\u0131n her iki yakas\u0131nda her biri bir ticaret merkezi olan kentler s\u0131ralan\u0131yordu, en \u00f6nemlileri de Panticapea denen \u015fimdiki Ker\u00e7 kenti idi. Bu y\u00f6rede M\u00d6 480 y\u0131l\u0131nda <strong>Bospor (Bosporos) Krall\u0131\u011f\u0131<\/strong> olu\u015ftu. Bu krall\u0131kta Adige topluluklar\u0131 ile bu topluluklar\u0131n ba\u015fkanlar\u0131 etkili ve s\u00f6z sahibiydiler. Bospor Krall\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarca Spartokidlerin Adige hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil etti. M\u00d6 IV-III. y\u00fczy\u0131llarda Bospor\u2019un b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme g\u00f6stermi\u015f olmas\u0131 Adigelerin hanedanl\u0131\u011f\u0131na (dynasty) dayand\u0131r\u0131lmak istenmektedir. Adigelerin K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 terk etmelerinden \u00e7ok sonralar\u0131 bile, K\u0131r\u0131m\u2019da ya\u015fayanlar\u0131n \u00e7o\u011funun Adige\/\u00c7erkes topluluklardan t\u00fcreme insanlar olduklar\u0131 biliniyor. K\u0131r\u0131m\u2019da hala Adigelerle ili\u015fkili yer adlar\u0131na rastlan\u0131yor, s\u00f6zgeli\u015fi <strong>Kabarta Irma\u011f\u0131<\/strong>, <strong>\u00c7erkes-Kermen<\/strong> <strong>k\u00f6y\u00fc<\/strong>, vb. K\u0131r\u0131m\u2019da bulunmu\u015f Frans\u0131z konsolosu <strong> Peysonelle<\/strong> (\u041f\u0435\u0439\u0441\u043e\u043d\u0435\u043b\u044c), Bospor Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00c7erkesler sayesinde b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme g\u00f6sterdi\u011fini yaz\u0131yor.<\/p>\n<p>Ticaret her zaman i\u00e7in politika ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r, politikay\u0131 izler ve uygarl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck bir pay ta\u015f\u0131r. Ancak ticaretle silahl\u0131 istilalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. Greklerin Adige topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal ettiklerini s\u00f6ylemek asla do\u011fru de\u011fildir. Say\u0131ca birka\u00e7 d\u00fczineyi ge\u00e7meyen t\u00fcccarlar, \u00fclkelerinden kilometrelerce uzakl\u0131kta, tepeden t\u0131rna\u011fa silahl\u0131 ve sava\u015fmak \u00fczere yeti\u015fmi\u015f yerlilerle \u00e7arp\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6ze alabilirler mi?Ayr\u0131ca Greklerin o t\u00fcr niyetleri de yoktu. Grekler bizim topra\u011f\u0131m\u0131za daha \u00f6zg\u00fcr ya\u015famak amac\u0131yla geliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Grekler k\u00f6leci koloni kentleri kurarken, yeni topraklar ele ge\u00e7irirken ve konutlar in\u015fa ederken gereksindikleri k\u00f6leleri (\u043f\u0449\u044b\u043bI\u044b;\u0440\u0430\u0431), kendileri say\u0131ca az olduklar\u0131na g\u00f6re, nerelerden temin ediyorlard\u0131?Do\u011fu pazarlar\u0131na sat\u0131lmak \u00fczere tutsaklar getiriliyorlard\u0131.Kom\u015fu halklar (Kimmerler, Sarmatlar ve \u0130skitler) bar\u0131\u015f i\u00e7indeki insanlar\u0131 tutsak al\u0131p sat\u0131yorlard\u0131, koloni kentleri kurmada ve de\u011fi\u015fik i\u015flerde,Grek t\u00fcccarlar i\u015fte bu k\u00f6leleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz o yerle\u015fimlerde yeni pazar yeri kompleksleri olu\u015fturuluyordu. Ancak \u015funu da unutmamal\u0131y\u0131z:\u00dcnl\u00fc <strong>\u0130pek Yolu<\/strong>\u2019nun Adige topra\u011f\u0131 i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi, kaz\u0131lan y\u0131\u011fma mezarlardan \u00e7\u0131kar\u0131lan kap kacak gibi arkeolojik e\u015fyalardan kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Adigeler bir tek Greklerle olan ili\u015fkilerin de\u011fil, Kuzeybat\u0131 Kafkasya ticaret yollar\u0131n\u0131n birle\u015fme yerinde, merkezinde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Bu olgu,bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcyle ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r . Ancak kimse Arap, Pers ya da \u00c7inlilerin Adige topra\u011f\u0131n\u0131 istila etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemiyor. -Krasnodar\u2019daki- NTK televizyonu do\u011fudan gelen bir giri\u015fimcinin, Perslerin, Araplar\u0131n ya da \u00c7inlilerin olsun, yurdumuza\/ Kafkasya\u2019ya, ilk kez olmak \u00fczere elmalar (\u043c\u044bI\u044d\u0440\u044b\u0441\u044d), erikler (\u043a\u044a\u044b\u043f\u0446I\u044d), armutlar ve kirazlar\u0131 getirmi\u015f olduklar\u0131na ili\u015fkin bir program sunabilseydi ger\u00e7ekten ilgin\u00e7 olurdu.<\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f \u0130ngiliz gezgini <strong>E. Spencer<\/strong>, d\u00fcnya ticaretinde \u00c7erkesya\u2019n\u0131n geni\u015f bir yer tutmu\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Spencer\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Anapa\u2019da y\u00fczlerce d\u00fckkan\/ma\u011faza vard\u0131, tah\u0131l depolar\u0131 da bulunuyordu. Anapa\u2019da Adige\/\u00c7erkesler d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkler, Rumlar, Ermeniler, 50 kadar Polonyal\u0131, 8 Yahudi, 5 Frans\u0131z ve 4 de \u0130ngiliz \u00a0ya\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>S\u00f6zlerimiz \u015funlar\u0131 kan\u0131tl\u0131yor:Azak Denizi ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki Adige topraklar\u0131 Grek kolonileri (s\u00f6m\u00fcrgeleri) de\u011fildiler. Grekler Adige diyar\u0131na geldiklerinde, ticaret, geni\u015f boyutta geli\u015fmi\u015f durumdayd\u0131. Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki kentlerin \u00e7ok eski d\u00f6nem Grek koloni kentleri olduklar\u0131 bi\u00e7iminde tarih\u00e7ilerin yazm\u0131\u015f oldu\u011fu \u015feyler, sadece birer yak\u0131\u015ft\u0131rmadan ibarettir, bu s\u00f6zlerimizi kan\u0131tlay\u0131c\u0131 olgular\u0131m\u0131z da vard\u0131r. \u0130\u015fin ger\u00e7e\u011fi, <strong>Aristo<\/strong> ve <strong>Eflatun\/Platon<\/strong> Adige\/\u00c7erkes kuma\u015f\u0131ndan dikilme giysiler (\u0445\u0438\u0442\u043e\u043d\u0445\u044dp) giyiyorlar, Adige ekme\u011fini yiyorlard\u0131 dersek abartm\u0131\u015f olmay\u0131z, do\u011frusunu s\u00f6ylemi\u015f oluruz. Adigeler \u015farap i\u00e7iyor idilerse, inan\u0131n, bu de\u011fer verdikleri Greklerin \u00fclkesinden getirilme \u015faraplar de\u011fildi, Adige topra\u011f\u0131nda bol miktarda yeti\u015ftirilmi\u015f olan iyi cins asmalardan (\u0441\u044d\u043d\u044d\u0448\u044a\u0445\u044c\u044d) \u00fcretilmi\u015f olan \u015faraplar\u0131 i\u00e7iyorlard\u0131 Adigeler.<\/p>\n<p><strong> (*) Ramazan Traho<\/strong>\u2019nun s\u00f6z\u00fc edilen kitab\u0131 <strong>\u201c\u00c7erkesler\u201d<\/strong> ad\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e&#8217;ye de \u00e7evrilip yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. -HCY.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BESTLENIYE Asker (&#1041;&#1101;&#1089;&#1083;&#1098;&#1101;&#1085;&#1080;&#1077; &#1040;&#1089;&#1082;&#1101;&#1088;) Adige Mak,&nbsp; 21 May&#305;s 2009 &Ccedil;eviri:Hapi Cevdet Y&#305;ld&#305;z NTK Krasnodar televizyon kanal&#305; bu yak&#305;nlarda ilgin&ccedil; bir program sundu, program Greklerin\/Yunanl&#305;lar&#305;n (&#1091;&#1088;&#1099;&#1084;) Kuban y&ouml;resine (&#1055;&#1096;&#1099;&#1079;&#1101; &#1096;&#1098;&#1086;&#1083;&#1098;&#1099;&#1088;) asma k&uuml;t&uuml;&#287;&uuml;n&uuml; (c&#1101;&#1085;&#1072;&#1096;&#1098;&#1093;&#1100;&#1101;) getiren ki&#351;iler olduklar&#305; &uuml;zerineydi. Bilindi&#287;i gibi yery&uuml;z&uuml;n&uuml;n de&#287;i&#351;ik y&ouml;relerinde k&ouml;ken olarak 60-70 kadar asma &ccedil;e&#351;idi bulunuyor. Kuzey Amerika, Avrasya, bu arada 8 kadar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11746","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11746"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11748,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11746\/revisions\/11748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}