{"id":11763,"date":"2019-03-27T12:19:04","date_gmt":"2019-03-27T17:19:04","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=11763"},"modified":"2019-03-27T12:19:04","modified_gmt":"2019-03-27T17:19:04","slug":"tarih-boyunca-kafkasya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/tarih-boyunca-kafkasya\/","title":{"rendered":"TAR\u0130H BOYUNCA KAFKASYA"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/619.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><span lang=\"tr\"><span style=\"font-size: small;\"><strong>Ayd\u0131n Osman Erkan<\/strong><br \/>\n<\/span><\/span> <span lang=\"TR\"> \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">1923 y\u0131l\u0131nda Amerikal\u0131 profes\u00f6r Reginald Aubrey Fessenden &#8220;The Deluged Civilization of the Caucasus Isthm\u0131\u0131s&#8221; (Kafkasya Berzah\u0131n\u0131n Bat\u0131k Uygarl\u0131\u011f\u0131) ad\u0131yla, alt\u0131 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan bir eseri Boston&#8217;da yay\u0131nland\u0131. 1927&#8217;de buna be\u015f b\u00f6l\u00fcm daha eklenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu konuda \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce 13 bin referans\u0131 kapsayan, bin daktilo sayfas\u0131 bilgi,belge ve not b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Fessenden&#8217;in ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve sonu\u00e7 olarak iddias\u0131 kendine g\u00f6re kan\u0131tlar\u0131 olan bir nazariyedir. M\u00fcspet bilimle kesinlikle kan\u0131tlanmas\u0131 belki baz\u0131lar\u0131nca olanaks\u0131z g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Fakat H. Schiiemann askeri m\u00fcteahhit iken Truva&#8217;y\u0131 ke\u015ffetmi\u015fti.<\/p>\n<p>F. Grotefend ise Gottingen Akademisinin kendisini on alt\u0131 y\u0131l sonra do\u011frulamas\u0131ndan \u00f6nce, Kuniform yaz\u0131tlann\u0131n do\u011fru \u00e7evirili\u015flerini ke\u015ffetmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bir pamuk imalat\u00e7\u0131s\u0131 olan P. Dobson, profesyonel biliminsanlar\u0131ndan on yedi y\u0131l \u00f6nce, 1825&#8217;de buzullar\u0131n hareketi teorisini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Prof. Fessenden de profesyonel bir arkeolog de\u011fildi, fakat teorisi Sir Flinders Petrie, Prof. A. T. Clay, Kafkasolog W. E. Allen ve Prof. Me\u015faninov gibi bir\u00e7ok ciddi bilimadam\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015ftir.<br \/>\nAyr\u0131ca \u00c7erke\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve yazar Mehmed Ali P\u00e7\u0131haluk&#8217;un 1920 ve 1922&#8217;de yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Tarih\u00e7ilere Uyan&#8221; adl\u0131 eseri, Abhaz ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve yazar Beygua \u00d6mer B\u00fcy\u00fcka &#8216;nin &#8220;Abhaz Mitolojisi Ana\u00e7 m\u0131 ?&#8221; (\u0130st. 1971) \u00eele &#8220;Kafkas Kaynaklanna G\u00f6re ilk Yarad\u0131l\u0131\u015flar &#8211; \u0130lk \u0130nsanl\u0131k &#8211; Kafkas<br \/>\nGer\u00e7ekleri&#8221; (\u0130st. 1985) adl\u0131 eserlerindeki iddialar ile Prof. Pessenden&#8217;in teorisi b\u00fcy\u00fck benzerlikler g\u00f6stermektedir. Bu yazarlar Fessenden&#8217;i tan\u0131mam\u0131\u015f ve yazd\u0131klar\u0131m okumam\u0131\u015flard\u0131r, tersi durumda kitaplar\u0131nda buna de\u011finirlerdi. Prof. Fessenden&#8217;in kitabinin ikinci k\u0131sm\u0131, ilgilenen bilimisanlar\u0131na takdim edilmek \u00fczere sadece y\u00fcz adet bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitab\u0131n uzunca bir \u00f6zetini sizlere aktar\u0131yorum:<\/p>\n<p>&#8220;Kafkasya ve Kafkasya berzah\u0131 diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6lge, eski Babil ve M\u0131s\u0131r uygarl\u0131klar\u0131ndan \u00f6nce olu\u015fan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir uygarl\u0131\u011f\u0131n be\u015fi\u011fidir. Bu uygarl\u0131k konu edilen uygarl\u0131klardan binlerce y\u0131l \u00f6nce olu\u015fmu\u015ftu, ki kal\u0131nt\u0131lar\u0131na Terek ve Sunja \u0131rmaklar\u0131 ile yukar\u0131 Alizon vadisinde rastlanabilir. Bu konuda arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;M\u0131s\u0131r hiyerogliflerinde, eski M\u0131s\u0131rl\u0131 rahip Manetho&#8217;nun, Fenikeli tarih\u00e7i Sanchuniathon&#8217;un kay\u0131tlar\u0131nda, Ammianus Marcellinus ve Musevi tarih\u00e7i Josephus&#8217;un yaz\u0131lar\u0131nda tufandan \u00f6nceki insanlar\u0131n bir tufanla yok olacaklar\u0131 kehanetini bildiklerini, geride iz ve kay\u0131t b\u0131rakmak i\u00e7in biri tu\u011fladan di\u011feri ta\u015ftan iki s\u00fctun in\u015fa ettiklerini bunlar\u0131n \u00fczerine o g\u00fcne kadar olan insanl\u0131\u011f\u0131n tarihini ve bulu\u015flar\u0131n\u0131 kaydettiklerinden bahsedilir. Bu s\u00fctunlara Herakles Kolonlar\u0131 ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p>Atlantis efsanesinde ad\u0131 ge\u00e7en kolonlar da bunlard\u0131r. (Antiquities kitab\u0131 l, b\u00f6l\u00fcm 2.) O zamanlar Ball\u0131k Denizi, Orta Asya&#8217;da bulunan ve Asya Akdenizi diye an\u0131lan bir denizle birle\u015fmi\u015f olup, kutup okyanusunun bir par\u00e7as\u0131 idi. \u015eimdi bunlardan geriye kalan su par\u00e7alar\u0131 Hazar Denizi, Aral<br \/>\nve Balka\u015f g\u00f6lleridir.<\/p>\n<p>Tufandan sonra o zamanki insanl\u0131k i\u00e7in ortada kalan yer, en y\u00fcksek kara Seriadik \u00fclkesi olarak an\u0131l\u0131r. Bu ise g\u00fcne\u015f \u00fclkesi Seirios da olabilir ki ger\u00e7ekte buras\u0131 Kuzey Kafkasya berzah\u0131d\u0131r, yani Sarmatya. Strabon&#8217;a g\u00f6re oras\u0131 Seres veya Serketes \u00fclkesidir. Onlar\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 Hypanis (Kuban) \u0130rma\u011f\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131ndan ba\u015flard\u0131, (M\u00fcller&#8217;in Ptolemy&#8217;si sayfa 905). Yine Strabon&#8217;a g\u00f6re Babil&#8217;e kervan yollar\u0131 ilk olarak buradan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ok ilgin\u00e7tir ki eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n &#8220;\u00d6l\u00fcler Kitab\u0131&#8221;n\u0131n 147 ve 149.b\u00f6l\u00fcmleri incelendi\u011finde, \u00e7ok detayl\u0131 olarak Kafkasya b\u00f6lgesinin bir rehberi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Kabilelerin, b\u00f6lgelerin adlar\u0131 aynen verilmektedir. \u00d6rne\u011fin halk olarak Kimmerler, Seresler; yer olarak Tiber ve Keft gibi. Eski co\u011frafyac\u0131lar Herakles s\u00fctunlann\u0131n Cebelitar\u0131k&#8217;da oldu\u011fu \u015feklinde yanl\u0131\u015f bir kan\u0131ya kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Asl\u0131nda Herakles,Karadeniz&#8217;in kuzeyinde, kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131nda bulunmu\u015f ve kolonlar buraya dikilmi\u015ftir (Bkz. Megasthenes, Strabon ve Herodotus) Fenikeliler ise yanl\u0131\u015f olarak bo\u015funa kolonlar\u0131 Cebelitar\u0131k&#8217;da aram\u0131\u015f ve bulamam\u0131\u015flard\u0131r. Herakles Kolonlan&#8217;n\u0131n ger\u00e7ek yeri Kuzey Kafkasya&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u00dcnl\u00fc Yunanl\u0131 co\u011frafya alimi Ptolemy bu b\u00f6lgede &#8220;\u0130skender&#8217;in Kolonlar\u0131ndan bahseder, fakat iskender bu kadar uza\u011fa gitmemi\u015ftir. Taman yar\u0131madas\u0131n\u0131n as\u0131l ad\u0131 Ta Manu&#8217;dur ve &#8220;Tanr\u0131n\u0131n \u00dclkesi&#8221; anlam\u0131na gelir.Eski Yunancada bu Temenos&#8217;dur.<\/p>\n<p>Eski Yunan efsanelerine g\u00f6re Uran\u00fcs do\u011fuda, Kronus bat\u0131da ve Zeus da Amaithea&#8217;n\u0131n yan\u0131ndad\u0131r. \u0130skitler, di\u011fer hakim \u0131rklar ve maden i\u015fleyenler, Taauti adl\u0131 bir tanr\u0131ya taparlard\u0131.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131lar\u0131n ise Theoi adl\u0131 tanr\u0131s\u0131 vard\u0131. Anapa yar\u0131madas\u0131 b\u00fcy\u00fcc\u00fc Circe&#8217;nin yuvas\u0131d\u0131r. O b\u00f6lgede Circetaeler ya\u015far, onlar Taman&#8217;in \u00fcnl\u00fc ok\u00e7ular\u0131d\u0131r.<br \/>\nKabardi&#8217;nin anlam\u0131 ba\u015f\u0131n sol taraf\u0131nda bulunan bir ba\u011fdan gelir. Soylular sa\u00e7lar\u0131n\u0131 bununla ba\u011flarlar. Bu ayn\u0131 zamanda Sind balk\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131n\u0131n simgesidir. Ger\u00e7ek Alt\u0131n Post&#8217;un \u00fclkesi asl\u0131nda g\u00fcneyde de\u011fil, Taman yar\u0131madas\u0131ndad\u0131r. Kafkasya&#8217;n\u0131n antik ve tufan \u00f6ncesi uygarh\u011f\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bug\u00fcn tamamen yeralt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n bulunup ke\u015ffedilmesi de ilgili arkeologlara d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan beri anlat\u0131lagelen efsaneleri, yani mitoloji, eski kelimeler yoluyla ara\u015ft\u0131rarak bulgulara ula\u015fmaya &#8220;mitarkeoloji&#8221; denmektedir. Bu y\u00f6ntem, fosille\u015fmi\u015f t\u00f6reler ve adlar sayesinde yeni bilimsel bulgulara ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k ilk olarak Kafkasya berzah\u0131nda olu\u015fmu\u015ftur. Berzah\u0131n g\u00fcney k\u0131sm\u0131nda esmer ve zenci \u0131rklar meydana gelmi\u015f,Kuzey Kafkasya&#8217;da ise b\u00fcy\u00fck beyaz \u0131rk olu\u015fmu\u015ftur. Ger\u00e7ekte Kafkasyal\u0131 olan eski M\u0131s\u0131r Tanr\u0131s\u0131 Osiris&#8217;de g\u00fcneyden gelen bir tanr\u0131d\u0131r ve mavi bir maske takar.<\/p>\n<p>Eski M\u0131s\u0131r uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Kafkasya&#8217;dan geldi\u011fini anlamak i\u00e7in M\u0131s\u0131r&#8217;m \u00d6l\u00fcler Kitab\u0131&#8217;n\u0131 incelemek yeter.Onlar i\u00e7in anavatan Kafkasya&#8217;d\u0131r ve Kafkas s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fcneyine d\u00fc\u015fen Siris vadisinden gelmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcler Kitab\u0131&#8217;nda g\u00fcne\u015f bir denizin \u00fczerinden, Bakhu&#8217;ya do\u011far (Baku) ve Ta Manu&#8217;da (Taman) bir di\u011fer denizin \u00fczerinde batar.Fakat M\u0131s\u0131r co\u011frafyas\u0131nda b\u00f6yle do\u011fulu bat\u0131l\u0131 denizler yoktur. Kitapta bahsedilen yer besbelli Kafkasya&#8217;d\u0131r. &#8220;Eski M\u0131s\u0131rl\u0131 din adamlar\u0131 kutsal bilgileri herkese vermediler, sadece se\u00e7kin bir grup bunlara vak\u0131ft\u0131. &#8221; \u00d6l\u00fcler Kitabenin 17, 18, 64, 125, 149 ve 150. b\u00f6l\u00fcmlerinde bu bilgiler elinde anahtar\u0131 olana sunulur ve sadece bu se\u00e7kin grup esas anlam\u0131 \u00f6\u011frenebilir.<\/p>\n<p>Antik co\u011frafya bilginleri M\u0131s\u0131rl\u0131larla G\u00fcney Kafkasya vadileri balk\u0131n\u0131n ayn\u0131 \u0131rktan geldiklerini bilmekteydiler. M\u00d6 450&#8217;de Herodot \u015f\u00f6yle yazar: (2, 104) &#8220;Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yoktur ki Kolhis halk\u0131 ile eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar ayn\u0131 \u0131rktand\u0131rlar.&#8221; M\u0131s\u0131r\u0131n eski ad\u0131 Aetia idi. Kafkasya&#8217;da ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan bir b\u00f6lge bulunurdu. Sirisk ise Nil nehrinin eski ad\u0131d\u0131r. Kafkasyada&#8217;ki nehrin ad\u0131 ise Cyrus&#8217;dur (Kur).<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6l\u00fcler K.itab\u0131&#8221;nda &#8220;ufuk&#8221; kelimesiyle yine Kafkasya kastedilmektedir. G\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu Bak\u00fc&#8217;den, g\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 Taman aras\u0131nda \u00fclke d\u00fcnyan\u0131n ufkudur. Buran\u0131n bat\u0131 k\u0131sm\u0131nda ise, yani Kuban&#8217;da ve Taman&#8217;da Kimmerler veya Khemuri halk\u0131 ya\u015fard\u0131 (Strabon 11; 11; 5.).<\/p>\n<p>Bu b\u00f6lgede sis bazen \u00f6yle yo\u011fun olurdu ki, ad\u0131na &#8220;Kimmerlenn Karanl\u0131k \u00dclkesi&#8221; ad\u0131 verilmi\u015fti. Azak denizinin eski ad\u0131 olan Maeitis&#8217;in anlam\u0131 ise &#8220;Karanl\u0131klar \u00dclkesi Tanr\u0131s\u0131zda. Bu \u00fclkede sonradan ya\u015fayan, Kimmer ahfad\u0131 olan halk kendilerinin Aed veya Aeti, Haeti \u0131rk\u0131ndan geldiklerini s\u00f6ylerler ve Thaem tanr\u0131s\u0131na taparlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Eski Fenikeliler de bu \u0131rktan gelirler. As\u0131l vatanlar\u0131 Terek ve Sunja aras\u0131nda, Kuzey Kafkasya&#8217;dayd\u0131. Sonradan g\u00fcney \u00fclkelerine inmi\u015flerdir. Ama Kuban&#8217;\u0131n en eski yerlilerinin Kimmerler oldu\u011fu kesindir; onlara kutsal ate\u015fin insanlar\u0131 da denirdi, baz\u0131lar\u0131 da Gimri diye anarlar. &#8220;\u0130sa&#8217;dan 11 bin y\u0131l \u00f6nce Azak denizinden gemiyle Aral g\u00f6l\u00fcne ve Faizabad&#8217;a kadar gidilebilirdi. Bu deniz kuruduktan sonra buradan do\u011fuya kervan ve ticaret ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ilk yapan halk Seresler veya Circetaeler idi.<\/p>\n<p>&#8220;Arkeolojik ara\u015ft\u0131rma ve kaz\u0131lar tamamen yap\u0131lmadan, Asya Akdeniz! ad\u0131m ta\u015f\u0131yan ve Balka\u015f g\u00f6l\u00fcnden \u00c7alanta\u015f denizine kadar uzanan b\u00fcy\u00fck denizin varl\u0131\u011f\u0131m tam olarak kan\u0131tlayamay\u0131z. Fakat b\u00fcy\u00fck Rus bilimadam\u0131 Prof. Rostovsev, eski \u00c7alanta\u015f denizinin kuzeybat\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fen Altay b\u00f6lgesinde, Kuban&#8217;dakilere \u00e7ok benzeyen mezarlar bulundu\u011funu belirtir. Yine Baykal g\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00fcneyine d\u00fc\u015fen Tar\u0131m b\u00f6lgesinde, Avrupal\u0131larca yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 san\u0131lan kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ke\u015ffeden Sir Aurel Stein&#8217;\u0131n bulgular\u0131 ilgin\u00e7tir. Bir deniz ve hatta okyanus b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir deniz kurudu\u011funda, onun eski k\u0131y\u0131 yerle\u015fim alanlar\u0131ndan ba\u015flayarak ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin bug\u00fcnk\u00fc Atlas Okyanusu kurursa, Amerika&#8217;n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki kentler tetkik edilir ve buraya insanlar\u0131n bir zamanlar \u0130ngiltere&#8217;den deniz yoluyla geldi\u011fi belirlenebilir, \u00ee\u015fte Orta Asya&#8217;da da Kafkasya berzah\u0131ndan geldi\u011fi san\u0131lan bir\u00e7ok emareler bulunur. M\u00d6 6000 y\u0131l\u0131na kadar geri giden, sonra M\u00d6 2500 ve hatta 1000 y\u0131l\u0131na kadar gelen baz\u0131 yer adlar\u0131 bu kan\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Selentu\u015f Okyanusu ad\u0131 verilen bu Orta Asya denizi zamanla kurumu\u015ftur, ilk olarak bunun sonucu Balka\u015f g\u00f6l\u00fcn\u00fcn Kafkasya ile olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n kopmas\u0131d\u0131r. Strabon&#8217;a g\u00f6re M\u00d6 250 y\u0131l\u0131nda Aral ile Hazar Denizi aras\u0131ndaki su ba\u011flam\u0131\u015f\u0131 art\u0131k kurumu\u015ftu. O d\u00f6nemde Kuzey Kafkasya&#8217;da ya\u015fayan Sirici adl\u0131 bir kavim Hindistan ve Babil&#8217;e kervan yollar\u0131m olu\u015fturmu\u015flard\u0131r (Strabon, 11).<\/p>\n<p>&#8220;Aslen Kafkas k\u00f6kenli olan Zelen\u00e7uk, Olan\u00e7uk, Alontas, Aslantis adlar\u0131na Orta Asya ve hatta \u00c7in&#8217;de bile rastlanmaktad\u0131r, ipe\u011fi \u00c7in&#8217;de ilk \u00fcreten \u00c7in imparatori\u00e7esinin ad\u0131 Selint\u00e7i&#8217;dir. Selentu\u015f Okyanusu bat\u0131dan Kafkasya berzah\u0131na dayan\u0131yordu.<\/p>\n<p>&#8220;Amerikan Bilim Geli\u015ftirme Deme\u011fi&#8217;ne 1899 y\u0131l\u0131nda verilen bir raporda, Eski Yunanl\u0131lar\u0131n ve Samilerin mitolojik \u00fclkeler hakk\u0131ndaki efsanelerine konu olan b\u00f6lgenin Kafkasya berzah\u0131 oldu\u011fu iddia edilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmalar sonucu bu rapor sonradan geni\u015fletilerek 1922 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kafkasya&#8217;n\u0131n kuzey ve g\u00fcneyinde yap\u0131lacak kapsaml\u0131 arkeolojik kaz\u0131lar\u0131n kan\u0131tlar olu\u015fturaca\u011f\u0131 da belirtilmi\u015fti. Ben bunu 1923 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m kitapta belirttim. Eusebius, Berossus ve Josephus gibi eski biliminsanlar\u0131n\u0131n tufandan \u00f6ncesini anlatan kay\u0131tlar\u0131 ve \u00d6l\u00fcler Kitabi&#8217;n\u0131n gizli anlam\u0131n\u0131n anahtar\u0131m belirten bir yaz\u0131 l Mart 1924 ve 26 Temmuz 1924 tarihli Nature dergisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Yine bu konuda \u00e7ok ilgin\u00e7 bir yaz\u0131 &#8220;Christian Selence Monit\u00f6r&#8221; dergisinin 24 \u015eubat 1924 tarihli say\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n<p>&#8220;Tevrat T\u00f6relerinin Asl\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 ve Babil ile Sami Filolojisi Profes\u00f6r\u00fc Arkeolog Dr. Albert T. Cley, gerek eserinde ve gerekse benimle olan yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda bu teorilerin \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ve kendisinin de inand\u0131\u011f\u0131m belirtmi\u015ftir. M\u0131s\u0131r bilimleri uzman\u0131 (egyptolog) Sir Flinders Petrie de ayn\u0131 fikirdedir.<\/p>\n<p>&#8220;Eski bilginlerin yazd\u0131klar\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyada ipek ilk defa Da\u011f\u0131stan&#8217;daki Gadira y\u00f6resinde \u00fcretilmi\u015f ve oradan Selentu\u015f Okyanusu yoluyla \u00c7in&#8217;e g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7in&#8217;de \u00eemparatori\u00e7e Selint\u00e7i taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015ftir. Argonotlar&#8217;\u0131n Alt\u0131n Postu&#8217;da bir t\u00fcr sar\u0131 ipek \u00fcretimidir.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u0130skender \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce Hazar Denizi&#8217;nde bir donanma kurar ve askerlerine bu denizin Hindistan&#8217;\u0131n do\u011fu\u015fu ile irtibatl\u0131 oldu\u011funu anlat\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Binlerce y\u0131ldan beri Kafkasya&#8217;n\u0131n i\u00e7 b\u00f6lgelerine girmek olanaks\u0131zd\u0131. istilac\u0131lar k\u0131y\u0131lardan ve ovadan girdiler, fakat \u00e7etin bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar.Gerekti\u011finde yerliler da\u011flara \u00e7ekildi ve tehlike ge\u00e7ince tekrar a\u015fa\u011f\u0131ya indiler, iskender k\u0131sa bir s\u00fcre Hirkaniya&#8217;y\u0131 i\u015fgal etti. T\u00fcrkler ise Derbent ve \u00e7evresini bir s\u00fcre ellerinde tuttular. 1829 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu Kafkasya&#8217;n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki bir iki \u00fcss\u00fcnden \u00f6t\u00fcr\u00fc buralar\u0131 Rusya&#8217;ya terk etti.<\/p>\n<p>Fakat tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z olan yerli \u00c7erkes halk\u0131 Ruslara kar\u015f\u0131 koydu ve uzun y\u0131llar bu sava\u015flar devam etti. Rusya b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle bu b\u00f6lgeyi istilaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve y\u00f6reye askeri casuslar g\u00f6nderdi. 1848 y\u0131l\u0131nda Kafkasya berzah\u0131n\u0131n ilk Rus askeri haritas\u0131 yap\u0131ld\u0131.Bu harita \u00e7ok ilgin\u00e7 ve \u00f6nemlidir. Rus i\u015fgalinden \u00f6nceki yerleri, yerle\u015fimleri ve co\u011frafi isimleri g\u00f6sterir, yani orijinal Kafkas yerli adlar\u0131yla kaydedilmi\u015ftir. Ben, Britanya Sava\u015f Dairesi&#8217;nin ince bir davran\u0131\u015f\u0131yla bu haritadan bir tane elde ettim. \u015eimdi size Kafkasya konusunda ara\u015ft\u0131rmalar yapabilmek i\u00e7in kesinlikle gerekli olan en eski haritalardan bahsedece\u011fim. Eski Yunanl\u0131 co\u011frafya bilgini Ptolemaios (Ptolemy) taraf\u0131ndan \u00e7izilmi\u015f, yakla\u015f\u0131k olarak miladi 130 y\u0131l\u0131 tarihini ta\u015f\u0131yan Kafkasya haritas\u0131, Strabon&#8217;un kay\u0131tlar\u0131,Londra&#8217;da Kraliyet Co\u011frafya Derne\u011fi&#8217;nde bulunan bir seri \u00e7ok kapsaml\u0131 Kafkasya haritas\u0131, ingiltere&#8217;nin Nottingham kentindeki Mr. Felix Osvvaid&#8217;\u0131n jeolojik Kafkasya haritas\u0131, \u0130ngiliz Ordnance Survey Office taraf\u0131ndan Southampton&#8217;da bas\u0131lm\u0131\u015f 5 Verst Kafkasya haritas\u0131 ve Stielers Atlas\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Uzun s\u00fcre yapt\u0131\u011f\u0131m kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucu eski Yunan efsanelerinde ad\u0131 ge\u00e7en yer adlar\u0131 konusunda baz\u0131 bo\u015fluklar ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 saptad\u0131m. \u00d6rne\u011fin \u015fimdiki Atlantik Okyanusu Yunanl\u0131lara \u00e7ok uzakt\u0131, fakat Selentu\u015f denizi yak\u0131nd\u0131, ispanya&#8217;da \u0130berya bulundu\u011fu gibi Kafkasya&#8217;da da \u0130berya vard\u0131. Bat\u0131da Albanya oldu\u011fu gibi Kafkasya&#8217;da Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n ad\u0131 Albanya idi. Herakles&#8217;in s\u00fctunlar\u0131 Cebelitar\u0131k&#8217;tad\u0131r denilir, fakat onlar Kafkasya&#8217;dayd\u0131lar.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak Yunan mitolojisindeki Atlantik Denizi&#8217;nin ger\u00e7ekte Selentu\u015f Denizi oldu\u011fu ve bu denizin de ger\u00e7ek Atlantik Okyanusu oldu\u011fu sonucuna vard\u0131m. Yani eski efsanelerde ad\u0131 ge\u00e7en Atlantik Okyanusu&#8217;ndan anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken Selentu\u015f Okyanusu&#8217;dur.<\/p>\n<p>&#8220;Babil ve M\u0131s\u0131r uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 Apsu veya Apsu-anaki diye an\u0131lan Kafkasya b\u00f6lgesidir. Yine bu b\u00f6lgenin ad\u0131 G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131&#8217;nda ge\u00e7er. Yunan kahraman\u0131 Uiysses&#8217;in ger\u00e7ek yeri de Kuban&#8217;dad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Hititler dahi Kafkasya&#8217;da bulunmu\u015flard\u0131r. Alazan vadisinde Hitit yerle\u015fim merkezleri bulunurdu. Tufandan sonra M\u0131s\u0131rl\u0131lar tekrar buralara geldilerse de so\u011fuk iklime dayanamay\u0131p Bat\u0131 Kafkasyal\u0131 da\u011fl\u0131 halk taraf\u0131ndan geriye p\u00fcst\u00fcrt\u00fcld\u00fcler.<\/p>\n<p>&#8220;M\u0131s\u0131r\u0131n \u00d6l\u00fcler Kitab\u0131&#8217;ndaki bir\u00e7ok yaz\u0131 Kafkasya&#8217;y\u0131 anlat\u0131yor gibidir. \u00d6l\u00fcler Kitab\u0131ndaki yer adlar\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren kay\u0131tlar, g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fu ve bat\u0131\u015f\u0131 Kafkasya berzah\u0131n\u0131n bu kitapta anlat\u0131lan yer oldu\u011funa i\u015faret etmektedir.<\/p>\n<p>Yine 1923, 1924 ve 1926&#8217;da yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131larda sundu\u011fum ve burada bahsetti\u011fim kan\u0131tlara dayanarak Kafkasya&#8217;n\u0131n eski Yunanl\u0131lar\u0131n, Mezopotamyal\u0131lann (S\u00fcmerler, Keldaniler, Fenikeliler), Semitlerin ve Aryanlarm anavatan\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na vard\u0131m. M\u0131s\u0131r \u00d6l\u00fcler Kitab\u0131&#8217;n\u0131n M\u0131s\u0131r hanedan ailelerinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan \u00f6nce yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00d6 428 y\u0131l\u0131nda do\u011fan ve 348 y\u0131l\u0131nda \u00f6len Platon (Eflatun) Kritias adl\u0131 eserinde Atlantis efsanesini anlat\u0131r. Ona g\u00f6re eski Yunan bilgini Solon&#8217;a M\u0131s\u0131rda Sais rahipleri taraf\u0131ndan tufandan \u00f6nce var olan bir b\u00fcy\u00fck uygarl\u0131ktan bahsedilir. Bu Atlantis uygarl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n ilk ve en eski uygarl\u0131\u011f\u0131 olan Atlantis tufan sonucu yok olur ve batar. Sa\u011f kalanlar y\u00fcksek yerlere s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar. Bence bu y\u00fcksek yerler Kafkas s\u0131rada\u011flar\u0131 ve yama\u00e7lar\u0131d\u0131r, insanl\u0131k tekrar burada olu\u015fur ve d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131r, isimlerin, kelimelerin birbirleriyle benzerlikleri ve ili\u015fkileri numeroloji bilimiyle ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, Eumeles M\u0131s\u0131r dilindeki Gadeirus ile ayn\u0131 ki\u015fidir. Eumeles&#8217;in numerolojik say\u0131\u015f\u0131 728 olup, Gadeirus ile ayn\u0131 (728) \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yunan Klito 1160 \u00e7\u0131karken, M\u0131s\u0131rl\u0131 Naphthys de ayn\u0131 \u015fekilde 1160 \u00e7\u0131kar. Klito deniz Tanr\u0131s\u0131 Poseidon&#8217;la evlenir, Poseidon Atlantis&#8217;in tanr\u0131s\u0131d\u0131r. M\u0131s\u0131r dilindeki ad\u0131 ise Typhon&#8217;dur. Bu \u015fekilde adlar\u0131n birbirleriyle ayn\u0131 olu\u015fundan. M\u0131s\u0131r ve Yunan mitolojisinden ve eski Kafkas haritalar\u0131ndaki otokton isimlerden var\u0131lan sonuca g\u00f6re ger\u00e7ek Atlantis, Atlas Okyanusu&#8217;nda batan bir ada de\u011fil, tufandan \u00f6nce Kafkasya&#8217;da, bug\u00fcnk\u00fc Pyatigorsk ve Daryal ge\u00e7idi aras\u0131nda bulunan b\u00f6lgedir. G\u00fcney do\u011fusunda Gadria vard\u0131r. Atlant\u0131 Selent\u015f Denizi ve Karadeniz aras\u0131nda k\u0131smen ada bir \u00fclkeydi. Buna g\u00f6re tufan \u00f6ncesi insanl\u0131k Kafkasya&#8217;da bulunan Atlantis&#8217;de olu\u015fmu\u015f ve b\u00fcy\u00fck bir uygarl\u0131k kurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>&#8220;Babil&#8217;in insanl\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 efsanesinde bahsi ge\u00e7en da\u011flar Lakamu, Lakmu, Kingu, Anshar, An, Marduk ve Gaga Kafkas s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n en belirginlerinin adlar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu adlardan sadece Kingu bug\u00fcn Elbruz ve Anshar da Kazbek olmu\u015flard\u0131r. Bu bilgiyi Brittanica Ansiklopedisi de do\u011frular.<\/p>\n<p>&#8220;M\u0131s\u0131r efsanelerine g\u00f6re d\u00fcnyada ilk \u00fclke, do\u011fudan g\u00fcne\u015fin Baku \u00fczerine do\u011fdu\u011fu denizden, Ta-Manu \u00fczerine batt\u0131\u011f\u0131 deniz olarak anlat\u0131r ki \u00f6nceden de de\u011findi\u011fimiz gibi bu \u00fclke Kafkasya berzah\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Hint efsanelerine g\u00f6re Hindi kelimesi, \u00e7ok eskiden Kuban k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f Sindi-Sind halk\u0131ndan gelirmi\u015f.<\/p>\n<p>\u00c7in efsanelerine g\u00f6re ise, \u00c7in halk\u0131n\u0131n atalar\u0131 Kafkasya&#8217;n\u0131n Seres halk\u0131ndan gelirmi\u015f.<\/p>\n<p>Her halk\u0131n ve \u00fclkenin efsanelerinde bahsi ge\u00e7en yer Kafkasya&#8217;d\u0131r veya Kaf Da\u011f\u0131&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;18 Mart 1924&#8217;de yay\u0131nlanan, &#8220;Christian Selence Monit\u00f6r&#8221; gazetesinde \u00e7\u0131kan bir makalemde Kafkasya berzah\u0131n\u0131n eski M\u0131s\u0131r ve Aryanlar\u0131n anavatan\u0131 oldu\u011funu belirtmi\u015ftim. Yine ayn\u0131 gazetenin 8 Mart 1926 tarihli say\u0131s\u0131nda, Kafkasya&#8217;n\u0131n eski Yunan, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamyal\u0131lar\u0131n anavatan\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Kafkasya&#8217;n\u0131n eski yerli halklar\u0131ndan Circetae \u00fclkesi, Taman Yar\u0131madasi&#8217;ndan Kuban&#8217;a uzan\u0131r. Bu halk\u0131n bir ba\u015fka ad\u0131 da &#8220;B\u00fcy\u00fck Evin B\u00f6lgesi&#8221;veya &#8220;G\u00fcne\u015fin Halk\u0131&#8221;d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Pliny&#8217;nin &#8220;Quad ante, Cerberium vocantur&#8221; adl\u0131 eserinde, Kimmerlerin kenti &#8220;Kimmur&#8221;dan bahsedilir. Bu kent Taman Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131n giri\u015findeydi (Strabon 11,2, 4.).<\/p>\n<p>&#8220;Hirth ve Rockhill&#8217;in yazd\u0131klar\u0131 &#8220;Arap Ticareti ve \u00c7in&#8221; adl\u0131 eserde,Herk\u00fcl&#8217;\u00fcn s\u00fctunlar\u0131n\u0131n Kuzey Kafkasya&#8217;da Taman&#8217;da oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fka ilgin\u00e7 bir olay, M\u0131s\u0131r Tanr\u0131s\u0131 Osiris&#8217;in tac\u0131 eski Kimmerya olan Rostov&#8217;da bulunmu\u015ftur. Bu tac\u0131n resmi Zaharov taraf\u0131ndan yaz\u0131lan&#8221;Antik M\u0131s\u0131r&#8221; (Eyl\u00fcl 1926,USA) eserinde \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Eski M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n \u00d6l\u00fcler Kitab\u0131&#8217;nda Kafkasya, isim zikrederek &#8220;\u00dczerinde tufandan s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tekne&#8221; olarak an\u0131l\u0131r (B\u00f6l\u00fcm 99).<\/p>\n<p>&#8220;\u00dcnl\u00fc Yunanl\u0131 co\u011frafya bilgini Ptolemaios&#8217;un (Ptolemy) haritas\u0131nda Kuban nehri eski ad\u0131yla, &#8220;Vardanus&#8221; olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Sonu\u00e7 olarak vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z kan\u0131 \u015fudur: Eskiden genel olarak Kafkas kabilelerinin oraya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, bilinmeyen b\u00fcy\u00fck bir uygarl\u0131\u011f\u0131n ahfad\u0131 oldu\u011fu kabul edilirdi. (Kennan, Nat. Geog. Mag., Oct 1913, Childe, The Aryans, sayfa 176 Enc. Brit. makalesi Georgia, et. al.) ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc ba\u015fka kan\u0131t aranmazd\u0131.<\/p>\n<p>Fakat bizim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z sonucunda, Kafkas kabilelerinin atalar\u0131n\u0131n eski M\u0131s\u0131r, Mezopotamya, Yunan ve Aryan uygarl\u0131klar\u0131m olu\u015fturanlar olduklar\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdekilerin de onlar\u0131n ahfad\u0131 olduklar\u0131 kan\u0131tlarla kesinle\u015fmi\u015ftir ve bu bulu\u015fu destekleyen arkeolojik bulgular gelmektedir.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131lar\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131ndan bir y\u0131l sonra (ayn\u0131 zamanda, 8 Mart 1924&#8217;de &#8220;Monit\u00f6r&#8221; gazetesinde \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r), &#8220;Antik M\u0131s\u0131r&#8221; (Haziran 1927, USA) adl\u0131 eserin yazar\u0131 \u00fcnl\u00fc egyptolog Sir Flinders Petrie de bu tezi do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Genelde sonu\u00e7 olarak vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z kan\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n<p>&#8211; Kafkasya d\u00fcnyan\u0131n sabah\u0131n\u0131n \u00fclkesidir.<\/p>\n<p>&#8211; Kafkasya insanl\u0131\u011f\u0131n be\u015fi\u011fi ve anavatan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Tufan \u00f6ncesinde ilk insanl\u0131k uygarl\u0131\u011f\u0131 (Atlantis gibi) Kafkasya&#8217;da olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>&#8211; Kafkas kavimleri bu uygarl\u0131\u011f\u0131n yana\u015fmas\u0131 de\u011fil asl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Bug\u00fcnk\u00fc Kafkas kavimleri de onlar\u0131n ahfad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130leride yap\u0131lacak kapsaml\u0131 arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalar bu tezi daha iyi kan\u0131tlayacakt\u0131r. Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 uzun ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n sonucu olan bu iddialar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan ve destek veren y\u00fczlerce biliminsan\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya te\u015fekk\u00fcrlerini sunmay\u0131 bor\u00e7 bilir.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n bas\u0131nda \u00f6zellikle Egyptolog Sir Flinders Petrie, Sami filolojisi ve arkeoloji profes\u00f6r\u00fc Dr. Albert T. Clay, Sir Robert Hart ve grubu, Kafkasolog W.E. D. Allen, Prof. Me\u015faninov, Prof. T. A. Olmstead. E. Chiera, E. A. W.Budge, J. H. Breasted, Jansen, Peters, Rawlinson ve E. Giichrist gelir.&#8221; &#8220;The Del\u0131lged Civilization ofthe Caucasus Isthmus&#8221;. B\u00f6l\u00fcmler 7, 8. 9, 10 ve b\u00f6l\u00fcm 11, New York, USA, 1927, 1933. yazan, Prof. Reginald Aubrey Fessenden.<\/p>\n<p>Y\u00fczy\u0131llardan beri \u00c7erkesya&#8217;da hayret, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve korku yaratan bir \u015fey de \u00f6l\u00fcm da\u011f\u0131d\u0131r. Zirvesinde birka\u00e7 kuru a\u011fa\u00e7tan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey bulunmayan bu da\u011f\u0131n tepesine \u00e7\u0131kan her canl\u0131 derhal veya k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00f6lmektedir. \u00c7erkesya&#8217;da seyahatler yapan \u015e\u00f6valye Taitbout de Marigny bu da\u011fdan bahseder. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, P\u015fiate&#8217;den be\u015f fersah uzakl\u0131kta, koni \u015feklinde bir da\u011fd\u0131r. Tepesinde sadece birka\u00e7 tuhaf a\u011fa\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu da\u011f\u0131n zirvesine \u00e7\u0131kan herkes, her canl\u0131 mutlaka \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.Baz\u0131lar\u0131 indikten k\u0131sa s\u00fcre sonra fenala\u015f\u0131p \u00f6lm\u00fc\u015flerdir. Bu tepeye hi\u00e7bir hayvan \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fczerinden ku\u015f bile u\u00e7mazm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu an\u0131lan yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l kadar sonra, 1924 y\u0131l\u0131nda Paris&#8217;te yay\u0131nlanan &#8220;Beis: Hommes et Dieux&#8221; (Hayvanlar, insanlar ve Tanr\u0131lar) adl\u0131 kitab\u0131nda\u00a0 Ossendowski bu da\u011f\u0131 konu eder ve da\u011f\u0131n esrar\u0131m ara\u015ft\u0131r\u0131r. Fakat kesin bilimsel bir kan\u0131t bulamaz. Sonu\u00e7ta bu da\u011f\u0131n do\u011fa\u00fcst\u00fc ve inan\u0131lmaz olay oldu\u011funa karar verdi\u011fini kitab\u0131nda yazar.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayd&#305;n Osman Erkan &Ccedil;iviyaz&#305;lar&#305; 1923 y&#305;l&#305;nda Amerikal&#305; profes&ouml;r Reginald Aubrey Fessenden &ldquo;The Deluged Civilization of the Caucasus Isthm&#305;&#305;s&rdquo; (Kafkasya Berzah&#305;n&#305;n Bat&#305;k Uygarl&#305;&#287;&#305;) ad&#305;yla, alt&#305; b&ouml;l&uuml;mden olu&#351;an bir eseri Boston&rsquo;da yay&#305;nland&#305;. 1927&rsquo;de buna be&#351; b&ouml;l&uuml;m daha eklenmi&#351;tir. Ayr&#305;ca bu konuda &ouml;l&uuml;m&uuml;nden &ouml;nce 13 bin referans&#305; kapsayan, bin daktilo sayfas&#305; bilgi,belge ve not b&#305;rakm&#305;&#351;t&#305;r. Fessenden&rsquo;in ara&#351;t&#305;rmas&#305; ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11765,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11763\/revisions\/11765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}