![](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image4\/0475-ahbaz.GIF\")
<\/p>\n<\/p>\n
Abdullah Buksur<\/strong> Kafkas! Her millet i\u00e7in bir anlam\u0131 vard\u0131r ama Rus milleti i\u00e7in ayr\u0131 bir anlama sahiptir. Kafkaslar denilince s\u0131radanl\u0131ktan \u00e7ok uzak ak\u0131l erdiremedi\u011fimiz hayallere kap\u0131l\u0131yoruz!<\/p>\n Ya\u015fanm\u0131\u015f bu kadar ac\u0131ya ra\u011fmen k\u00f6t\u00fc s\u00f6zler ve niyetler de\u011fil \u00fcmit dolu arzular uyan\u0131yor i\u00e7imizde. Rus devletinde, ailesi onlarca y\u0131l \u00f6nce bu esrarengiz \u00fclke i\u00e7in g\u00f6zya\u015flar\u0131 ve kanla feda olmayan, uzaklarda kahramanl\u0131klarla dolu sava\u015flar\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck bir heyecana kap\u0131larak Tanr\u0131\u2019ya g\u00f6n\u00fcl dolusu dua etmeyen bir insan var m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n Ba\u015f\u0131na kardan \u00e7elenkler takm\u0131\u015f y\u00fcksek da\u011flar da, g\u00fcney g\u00fcne\u015finin yak\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131klar\u0131 da, meydana gelmi\u015f facialar\u0131 tasvir eden keder dolu efsanelerin objektif delilleri gibi durur \u00f6ylece. B\u00fct\u00fcn bu dinginli\u011fe ra\u011fmen, Kafkas yi\u011fitlerinin hareketlili\u011fi ve co\u015fkusu tasvir edilmez. Kahramanl\u0131klar\u0131 ise anlat\u0131lmaz ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n Kafkaslar Rusya\u2019n\u0131n \u00fclkesel g\u00fcvenli\u011fi, cihan\u015f\u00fcmul rol\u00fc ve stratejisi ile organik \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, Ruslar b\u00f6lgeyi kontrollerinde tutabilmek i\u00e7in son derece b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 sarf etmi\u015ftir \/ etmektedir. Ruslar ise Kafkas halk\u0131 i\u00e7in, \u201cde\u011ferli olsalar bile, di\u011fer ba\u015fka \u015feyler bizim halk ve devlet \u00e7evresiyle yeterli kadar k\u0131sa zamanda tamamen birle\u015fmese de yery\u00fcz\u00fcnden silinmelidir\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekteler. B\u00f6ylesi ac\u0131mas\u0131z bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin Ruslar\u2019a de\u011fil, Almanlar\u2019a ait oldu\u011funu s\u00f6ylemek isterdim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcnce Ruslar\u2019\u0131n devlet\u00e7ilik idealine kar\u015f\u0131d\u0131r, \u00fcstelik onun ruh\u00ee ve politik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn dayand\u0131\u011f\u0131 temellerden birisini sars\u0131yor.<\/p>\n As\u0131l \u00f6nderleri veya perde arkas\u0131ndaki k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131lar\u0131, elbette Rus olmayan, sahte bir milli programa dayanan, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kar\u015f\u0131 mukavemet etmeyen bir okulun temsilcileridir. Di\u011fer halklardan olan ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k meydana getiren sa\u011flam g\u00fc\u00e7lere, hatta onlar\u0131n herhangi bir k\u00f6t\u00fc niyet beslemedi\u011fi durumlarda bile, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamak Rus vatanperverli\u011fine zarar vermekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durumlarda bizim b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk olmam\u0131z konusunda ortaya at\u0131lan herhangi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce asla onu hakl\u0131 g\u00f6stermiyor. B\u00fcy\u00fck halk! S\u00f6yleyin bakal\u0131m, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ekme\u011fine, k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015flerimizin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn t\u00fckenmesine sebep olmaya, ziyaretgahlar\u0131m\u0131z\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamaya ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcren di\u011fer halklar\u0131n Rus\u00e7ulu\u011fa yard\u0131m eden zay\u0131f temsilcileriyle dalga ge\u00e7 Kafkas! Rus milleti i\u00e7in ne unutulmaz hat\u0131ralarla doludur. Bu isim an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u0131radanl\u0131\u011f\u0131n ak\u0131l erdiremedi\u011fi hayallere kap\u0131l\u0131yoruz! K\u00f6t\u00fc s\u00f6zler ve niyetler de\u011fil \u00fcmit dolu arzular uyan\u0131yor. Rus devletinde ailesi onlarca y\u0131l \u00f6nce bu esrarengiz \u00fclke i\u00e7in g\u00f6zya\u015flar\u0131 ve kanla feda olmayan, uzaklarda kahramanl\u0131klarla dolu sava\u015flar\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck bir heyecana kap\u0131larak Tanr\u0131\u2019ya g\u00f6n\u00fcl dolusu dua etmeyen bir insan var m\u0131d\u0131r? Ba\u015f\u0131na kardan \u00e7elenkler takm\u0131\u015f y\u00fcksek da\u011flar da, g\u00fcney g\u00fcne\u015finin yak\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131klar\u0131 da, meydana gelmi\u015f facialar\u0131 tasvir eden keder dolu efsaneler ve rivayetler de, Kafkas yi\u011fitlerinin tasvir edilmez kahramanl\u0131klar\u0131 da, hem y\u00f6renin halklar\u0131 taraf\u0131ndan ve Rus idealizmine ilham veren dahi \u015fairlerimiz taraf\u0131ndan terenn\u00fcm edilmi\u015ftir. Kabileler aras\u0131 problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde Rus toplumunu \u015fa\u015f\u0131rtmak i\u00e7in (\u00e7o\u011funlukla menfaat sebebiyle) yap\u0131lan te\u015febb\u00fcsler y\u00fcz\u00fcnden, genelde Rus\u00e7uluk i\u00e7in do\u011fru ve hayati bak\u0131\u015f tarz\u0131n\u0131 belirlemek gerekmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde samim\u00ee davranan insanlar\u0131n fikirleri de\u011fi\u015fik olabilir. Baz\u0131lar\u0131, Ruslara hizmeti, devletin ve milletin varl\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmesi yolunda yap\u0131lan m\u00fccadele, tarihin olaylar aras\u0131ndaki zaruri ili\u015fkisiyle, ahlak kurallar\u0131 veya insan\u00ee kurallar\u0131n s\u0131n\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fccadele olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar hayata mahmur g\u00f6zlerle bakm\u0131yor, aksine hayat\u0131n ger\u00e7eklerini uyguluyor. Ge\u00e7mi\u015fin en de\u011ferli rivayetleri \u201cakl\u0131n, sa\u011fduyulu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ve \u0131zd\u0131rapl\u0131 bir kalbin arzular\u0131\u201d ile silahlanarak kendini birle\u015ftirici veya ferdi bir \u015fahsiyet olarak geli\u015ftiriyor. B\u00fcy\u00fck, ayn\u0131 zamanda g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar, yalan, belirsiz veya karma\u015f\u0131k anlay\u0131\u015flar\u0131n belirmesine izin vermeyen \u015fablonlara ve davetlere \u00f6nem vermiyor. O, tembelli\u011fi, belirsizli\u011fi akl\u0131n g\u00fcc\u00fcyle etki alt\u0131na almaya, rengarenk bir tablo \u00e7izen bu manzaran\u0131n renklerini ve detaylar\u0131n\u0131 anlamaya bor\u00e7ludur.<\/p>\n E\u011fer bu g\u00fcne kadar karma\u015f\u0131k olan Kafkasya, insanl\u0131k i\u00e7in \u0131zd\u0131rapl\u0131 bir gizem olarak alg\u0131lan\u0131yorsa, insanl\u0131\u011f\u0131n gerekeni yapmas\u0131ndan, insani de\u011ferlerin g\u00fcc\u00fcnden s\u00f6z etmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ne yaz\u0131k ki, yabanc\u0131 s\u00f6zlerin ve anlay\u0131\u015flar\u0131n esaretinden, yukar\u0131da esas hatlar\u0131yla g\u00f6sterilen, tembelli\u011fin ve belirsizli\u011fin boyunduru\u011fundan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kafkaslarda ya\u015fayan halklar, Kafkas\u2019\u0131 \u201c\u00f6l\u00fcm makinesi\u201d olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kafkas\u2019\u0131n fethi kahramanl\u0131\u011f\u0131n ve akla hayale s\u0131\u011fmayan gerginli\u011fe, b\u00fcy\u00fck kurbanlara mal olmu\u015ftur. Kafkas halklar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir atas\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc var; \u201c\u00d6l\u00fcn\u00fcn ard\u0131nca konu\u015fmazlar\u201d. B\u00f6lgenin idaresi ve burada ya\u015fayan halk\u0131n sosyal \u00f6zelli\u011finin ve ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n kendine has yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nemi bazen ger\u00e7ekten, bazen de ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fckle anlamak istemeyenlerin, g\u00f6revini ger\u00e7ekten de yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc Kafkasya bu \u00f6zelli\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n Olaylar\u0131n ve problemlerin k\u00f6kenine inmek i\u00e7in \u00f6nce ge\u00e7mi\u015fi tan\u0131mam\u0131z gerekmektedir. Ancak o zaman Kafkasya\u2019n\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve gelecekle ilgili olarak belirli bir rota \u00e7izmelerine yard\u0131m etmek m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n Kuzey Kafkaslar\u0131n Etnik Yap\u0131s\u0131 Bu g\u00fcn gelinen noktada Kuzey Kafkasyal\u0131lar tarihlerine yeniden sahip olmada ve ge\u00e7mi\u015flerini ke\u015ffetmede \u00f6zg\u00fcr olma m\u00fccadelesi vermektedirler. Fakat bu s\u00fcre\u00e7 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmez ise b\u00f6lge yeni \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ve hakimiyetlerin mekan\u0131 olacakt\u0131r. Kafkaslarda ya\u015fayan her etnik grubun ayr\u0131 bir k\u00f6keni ve ge\u00e7mi\u015fi oldu\u011fu i\u00e7in kendi i\u00e7inde \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir ortam\u0131 \u00fcretme potansiyeli vard\u0131r. \u015eu anda ya\u015fananlara zaman\u0131n ruhuna uygun bir yakla\u015f\u0131m konularak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmez ise ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze eski metinlerle, arkeolojik buluntularda bile var olan, k\u00fclt\u00fcrel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar olan hikaye ve mitlerde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nan tart\u0131\u015fmalar\u0131n tekrar\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131na hi\u00e7bir \u015fey engel olamaz.<\/p>\n Hanl\u0131klar ve prenslikler d\u00f6neminde Kafkasya da kolonyal tecr\u00fcbeyi b\u00fcy\u00fck oranda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finin sonunda Rus imparatorlu\u011funun T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019la olan s\u0131n\u0131rlar\u0131 kesin olarak olu\u015ftu ve 1991\u2032de Sovyetler Birli\u011fi \u00e7\u00f6kene ve yeni ba\u011f\u0131ms\u0131z Transkafkasya cumhuriyetleri ortaya \u00e7\u0131kana kadar de\u011fi\u015fmeden kald\u0131. B\u00fcy\u00fck oranda M\u00fcsl\u00fcman olan Kuzey Kafkasya, 1860\u2032lara kadar Ruslara kar\u015f\u0131 direndi ve Rus hakimiyetini kabul etmedi. Ruslar\u0131n hakimiyet s\u00fcreci Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya halklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, kolonyal yap\u0131dan kurtulup kolektif k\u00fclt\u00fcre do\u011fru evrilmesine imkan sa\u011flad\u0131.<\/p>\n Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n etnik yap\u0131s\u0131 Afganistan veya Balkanlara benzemektedir. B\u00f6lgede etnik farkl\u0131l\u0131k ve dil i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz surette birbiriyle farkl\u0131 ama bir o kadar da ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Halklar\u0131 ve dilleri s\u0131n\u0131fland\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan kritere g\u00f6re Kafkasya\u2019da, her biri farkl\u0131 bir dil veya diyalekte sahip olan elli kadar etnik grup g\u00f6sterilebilir. Yerli milliyetlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Azerbaycan T\u00fcrk\u2019\u00fc, Ermeni, G\u00fcrc\u00fc ve \u00c7e\u00e7endir. Azerbaycan T\u00fcrkleri T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fur.<\/p>\n Ermeniler eski bir Hint-Avrupa dil ailesine ait olan halkt\u0131r. Kafkasya\u2019n\u0131n en eski halklar\u0131 G\u00fcrc\u00fcler ve \u00c7e\u00e7enlerdir. Ayr\u0131ca Kuzey Kafkasya\u2019da eski zamanlardan beri ya\u015fayan bir d\u00fczine kadar etnik grup vard\u0131r. Bu etnik gruba Abhazlar ve \u00e7e\u015fitli \u00c7erkes alt gruplar\u0131, \u00c7e\u00e7enlerin kuzenleri olan \u0130ngu\u015flar ve Lezgiler ve Da\u011f\u0131stan`daki di\u011fer gruplar dahildir. Bu gruplar\u0131n hepsi Kafkasya\u2019n\u0131n etnik kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n Kafkasya\u2019da, d\u00fcnyan\u0131n ilk bin y\u0131ll\u0131k d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan T\u00fcrkler aras\u0131nda Azerbaycan T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda d\u00f6rt Kuzey Kafkasya T\u00fcrk grubu daha vard\u0131r: bunlar Kara\u00e7ay, Balkar, Nogay ve Kumuklard\u0131r. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck T\u00fcrk gruplar\u0131 da vard\u0131r b\u00f6lgede. \u00d6rne\u011fin II.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonunda \u00e7e\u015fitli Kuzey Kafkasya halklar\u0131yla birlikte s\u00fcrg\u00fcn edilen ancak 1950\u2032lerin sonunda di\u011fer s\u00fcrg\u00fcn edilen halklar\u0131n topraklar\u0131na geri d\u00f6nmesine izin verilirken kendilerine izin verilmemi\u015f olan G\u00fcrcistan\u2019\u0131n Ah\u0131ska (Mesket) T\u00fcrkleri gibi. Da\u011flar\u0131n kuzeydo\u011fusundaki steplerde b\u00fcy\u00fck bir alana sahip olan Kalmuklar ve Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n merkezinde oturan Osetler ise bu yap\u0131lardan farkl\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck Fars gruplar da vard\u0131r. Yunanl\u0131 gruplar da eski \u00e7a\u011flardan beri Kafkasya\u2019da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Nihayet, b\u00f6lgede K\u00fcrtler, \u00e7e\u015fitli Yahudi gruplar\u0131, Asurlular son olarak da Slavlar bulunur. Di\u011fer halklarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Slavlar b\u00f6lgeye yeni gelmi\u015flerdir.<\/p>\n Ruslar yerli halkla evlilik yapt\u0131lar. Ruslar\u0131n Kalmuklar ve Kuzey Kafkasyal\u0131 da\u011f halklar\u0131 ile yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 evlilikten do\u011fan insanlar \u015fimdi kendilerini Rus olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Di\u011fer Ruslar, Kafkasya\u2019ya, Ukraynal\u0131lar ve Beyaz Ruslarla beraber, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda g\u00f6\u00e7men, g\u00f6revli, t\u00fcccar, giri\u015fimci ve tekniker olarak geldiler. Ruslar\u0131n b\u00f6lgeye g\u00f6\u00e7\u00fc, \u00c7arl\u0131k y\u00f6netiminin son ve Sovyet y\u00f6netiminin ilk on y\u0131l\u0131nda h\u0131zla artt\u0131, ancak 1970\u2032lerin ba\u015f\u0131ndan bu yana Ruslar\u0131n ve di\u011fer Slavlar\u0131n b\u00f6lgeden d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6kmesinden sonra Kuzey Kafkasya\u2019dan g\u00f6\u00e7 \u00f6ylesine h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131 ki 6 milyonluk b\u00f6lge n\u00fcfusunun ancak 1 milyonu Slav\u2019d\u0131r.<\/p>\n \u0130\u00e7ine do\u011fduklar\u0131 gurubun k\u00fclt\u00fcr\u00fc b\u00fct\u00fcn Kafkasya halklar\u0131nda \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bu yerel dillerin ya\u015famas\u0131na imkan sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu etnik bilincin ya\u015fat\u0131lmas\u0131na \u00f6nemli katk\u0131da bulunmu\u015ftur. SSCB\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra etnik gruplar ve onlar\u0131n liderleri etnik \u00e7at\u0131\u015fma yerine etnik dayan\u0131\u015fma yolunu se\u00e7mi\u015flerdir.<\/p>\n Kuzey Kafkasya da Etnik Yap\u0131 i\u00e7erisinde Din Abhazya da ya\u015fayanlar; Abhaz \u2013 G\u00fcrc\u00fc \u2013 Rus. Adige Cumhuriyetinde ya\u015fayanlar\u0131n %30`u Adige geri kalan Rus. Da\u011f\u0131stan Cumhuriyetinde %5 Rus geri kalan Nogay \u2013 Kumuk \u2013 Avar \u2013 Darg\u0131 \u2013 Lak \u2013 Sahur \u2013 Rutul \u2013 Lezgi \u2013 Agul \u2013 Tabasaran.<\/p>\n \u00c7e\u00e7enistan ve \u0130ngu\u015f cumhuriyetinde, %10 Rus geri kalan en b\u00fcy\u00fck gurup \u00c7e\u00e7enlerdir, \u0130ngu\u015flar Kuzey Osetya s\u0131n\u0131r\u0131yla birlikte uzan\u0131r geri kalan Nogay ve Kumuktur.<\/p>\n Kabardey \u2013 Balkar cumhuriyetinde en b\u00fcy\u00fck gurup Malkarlard\u0131r geri kalan Kabardey, Kara\u00e7ay ve Rus vard\u0131r.<\/p>\n Kara\u00e7ay \u00c7erkes cumhuriyetinde ise \u00fclkeye hakim olan en b\u00fcy\u00fck gurup Kara\u00e7aylard\u0131r. Ondan sonra Ruslar \u2013 Adige \u2013 Abaza \u2013 Nogay \u2013 Oset gelmektedir.<\/p>\n Kuzey Osetya`da ya\u015fayanlar\u0131n (Ruslar Osetya`y\u0131 G\u00fcney ve Kuzey diye b\u00f6lm\u00fc\u015flerdir.) %90 Oset, 5% Rus, %3 Kumuk, %1 de G\u00fcrc\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn G\u00fcney Osetya`da ya\u015fayanlar\u0131n %90 Osetlerden olu\u015fmakla birlikte G\u00fcrc\u00fcler, Ruslar, az da olsa M\u00fcsl\u00fcman Oset (Alan) vard\u0131r.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni olarak din, (bazen Kafkasyal\u0131larca kasten) hem yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r hem de yanl\u0131\u015f g\u00f6sterilmektedir. \u00d6rne\u011fin Abhazlar Bat\u0131 bas\u0131n\u0131nda devaml\u0131 olarak T\u00fcrk dili konu\u015fan bir M\u00fcsl\u00fcman halk olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Oysa Abhazlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 hi\u00e7 M\u00fcsl\u00fcman olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n B\u00f6lgede ya\u015fanan m\u00fcdahaleyi, zaman zaman farkl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in H\u0131ristiyan \u2013 \u0130slam \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 gibi g\u00f6stermek gayretinde olan liderler ve stratejistler olmu\u015ftur. Fakat din b\u00f6lgedeki her \u00e7at\u0131\u015fmada Abhazya\u2019da oldu\u011fu gibi temel \u00e7eli\u015fki de\u011fildir. Sorunlar\u0131n temelinde etnik ve ekonomik \u00e7eki\u015fme ve toprak vard\u0131r.<\/p>\n Kafkasya da Sorunlar\u0131n Temeli ve Bol\u015fevikler Sovyet sisteminde ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kafkasya toplumlar\u0131nda aktif siyasete bir\u00e7ok dil, edebiyat, halk bilim, arkeoloji ve tarih uzmanl\u0131\u011f\u0131 girmek zorunda. Ancak o zaman Etnik gururlar\u0131n duygular\u0131na ve hayallerine ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. B\u00f6lgenin i\u00e7inde bulundu\u011fu s\u00fcre\u00e7, iyi de\u011ferlendirilmelidir. Etnik temelli aray\u0131\u015flar birlikte ya\u015famaktan daha \u00e7ok kendi kaderlerini tayin y\u00f6nelimine gireceklerdir. Ne yaz\u0131k ki b\u00f6lgede meydana gelen de\u011fi\u015fimler \u00e7o\u011funlu\u011fun taleplerini kar\u015f\u0131layacak demokrasinin gerekleri ve altyap\u0131s\u0131 \u00fczerine de\u011fil, g\u00fc\u00e7 \u2013 \u015fiddet temelli \u015fekillenmelerdir. Guruplar aras\u0131nda asgaride birlikte ya\u015famak de\u011fil taleplerini azamiye y\u00fckseltildi\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir anlay\u0131\u015f her ge\u00e7en g\u00fcn y\u00fckselmektedir. Rusya federasyonu ba\u015fta olmak \u00fczere, b\u00f6lgeye kom\u015fu \u00fclkeler, b\u00f6lgeyle ilgili hesaplar\u0131 olan \u00fclkeler, r\u00fczgar ekip \u00e7i\u00e7ek toplayamazlar.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Abdullah Buksur İHAF Genel Sekreteri Kafkas! Her millet için bir anlamı vardır ama Rus milleti için ayrı bir anlama sahiptir. Kafkaslar denilince sıradanlıktan çok uzak akıl erdiremediğimiz hayallere kapılıyoruz! Yaşanmış bu kadar acıya rağmen kötü sözler ve niyetler değil ümit dolu arzular uyanıyor içimizde. Rus devletinde, ailesi onlarca yıl önce bu esrarengiz ülke için gözyaşları […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11956","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11958,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11956\/revisions\/11958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/span><\/span> \u0130HAF Genel Sekreteri<\/span><\/span><\/p>\n
\nRuslar\u0131n Kafkaslarda vermi\u015f oldu\u011fu hakimiyet m\u00fccadelesinin sonucunda baz\u0131lar\u0131, \u201cRuslara hizmeti, devletin ve milletin varl\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmesi yolunda yap\u0131lan m\u00fccadele, tarihin olaylar aras\u0131ndaki zaruri ili\u015fkisiyle, ahlak kurallar\u0131 veya insan\u00ee kurallar\u0131n s\u0131n\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fccadele olarak g\u00f6r\u00fcyor\u201d.<\/p>\n
\nKafkas bize yabanc\u0131 olamaz. Onun yolunda son derece b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 sarf ettik. O, Rusya\u2019n\u0131n cihan\u015f\u00fcmul rol\u00fc ve stratejisi ile organik \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nGeli\u015fmi\u015flik bir anlamda sahte ve hileden uzak olmak demektir. Bir \u015feyin do\u011frulu\u011funun ve geli\u015fmi\u015fli\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, taraflar aras\u0131nda payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanda makul kabul edilebilmesidir.<\/p>\n
\nKafkasya, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve g\u00f6zlemciler i\u00e7in objektif sonu\u00e7lara varmak i\u00e7in gereken imk\u00e2n\u0131 sa\u011flayan koskoca bir akademi gibidir. En \u00e7ok da, sosyologlar\u0131n ve devlet bilimiyle u\u011fra\u015fanlar\u0131n e\u011fitimi i\u00e7in \u00f6nemlidir.
\nKafkasya\u2019da ya\u015fam ve insan karakterleri t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc ve ayn\u0131 zamanda \u00e7ok karma\u015f\u0131kt\u0131r. Milletlerin problemlerini olu\u015fturan, tarihi, sosyal ve ekonomik sorunlar Kafkasya`da da i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n
\n<\/b>
\nD\u00fcnya \u00fczerindeki en eski yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden birisi olmas\u0131 ve d\u00fcnyadaki di\u011fer topluluklarla ili\u015fkisi olmayan dilleri konu\u015fan halklar\u0131n oturmas\u0131ndan dolay\u0131 Kafkasya b\u00f6lgesi, sorunlu bir b\u00f6lge olmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn bunlara yer \u00fcst\u00fc ve yer alt\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n eklenmesi sorunlar\u0131 i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale getirmi\u015ftir. Sovyet d\u00f6neminde, b\u00f6lgede ya\u015fayan halklar, tarihi ge\u00e7mi\u015fleriyle ilgili olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgilere ula\u015famad\u0131klar\u0131 gibi bask\u0131yla ya dayal\u0131 uygulamalarla y\u00f6netilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen Kafkasyal\u0131lar, baz\u0131 problemler olsa da kimliklerini ve ge\u00e7mi\u015flerini bu g\u00fcne ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n
\n<\/b>
\nBa\u015fka etnik yap\u0131larda Din \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Fakat Kuzey Kafkasya\u2019da etnik yap\u0131n\u0131n tal\u00ee bir unsuru olagelmi\u015ftir. Farkl\u0131 etnik guruplara mensup insanlar\u0131n kendileriyle ayn\u0131 inanca sahip ki\u015filere kar\u015f\u0131 bir yak\u0131nl\u0131k hissetmesi do\u011fald\u0131r. Ama bu topraklarda ya\u015fayan insanlar i\u00e7in ortak bir dine ba\u011fl\u0131l\u0131k, s\u00f6z konusu ya\u015fad\u0131klar\u0131 vatan topraklar\u0131 ise pek fazla \u00f6nem ta\u015f\u0131maz. K\u0131saca farkl\u0131 etnik guruplar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na din engel olamaz.
\nKuzey Kafkasya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 S\u00fcnni\u2019dir.<\/p>\n
\n<\/b>
\nLenin, Trotski ve Stalin taraf\u0131ndan 1917 Devrimi\u2019nin en \u00f6nemli hedefi olarak, g\u00f6n\u00fcll\u00fc birliktelik temelinde \u00fc\u00e7 Transkafkasya ulusunun birlikte kurdu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z cumhuriyeti ortadan kald\u0131rmak \u015feklinde belirlenmi\u015ftir. D\u00fcn SSCB\u2019nin bu g\u00fcn Rusya Federasyonu\u2019nun b\u00f6lgede uygulad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l ve y\u00f6net politikas\u0131 temelinde 1936\u2032da Transkafkasya Federal Cumhuriyeti feshedildi ve Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli etnik b\u00f6lgeleri de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin sonuna kadar ya\u015fayacak olan y\u00f6netime zorland\u0131. Moskova Kafkasya\u2019n\u0131n y\u00f6netimini, b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131 i\u015fbirli\u011fine de\u011fil, aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 derinle\u015ftirerek kontrole dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kafkasya halklar\u0131 aras\u0131nda karde\u015flik de\u011fil her alanda farkl\u0131l\u0131klar k\u00f6r\u00fcklendi.<\/p>\n