![](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0029-abhaz.GIF\")
<\/p>\n<\/p>\n
Devrimci-Demokrat Avukatlar Grubu<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n Devrimci-Demokrat Avukatlar Grubu; ezilen ulustan (K\u00fcrt ulusunun haklar\u0131ndan), haklar\u0131 gasp edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn ulusal az\u0131nl\u0131klardan (\u00c7erkeslerin, Lazlar\u0131n, G\u00fcrc\u00fclerin, \u00c7e\u00e7enlerin, Pontus\u2019lu Rumlar\u0131n, \u00c7ingenelerin, Araplar\u0131n, Asurilerin, Ermenilerin, Bo\u015fnaklar\u0131n, Arnavutlar\u0131n, \u0130branilerin dil k\u00fclt\u00fcr ve e\u011fitim haklar\u0131ndan) bask\u0131, z\u00fcl\u00fcm ve asimilasyon politikalar\u0131na tabi tutulan dinsel inan\u00e7lar\u0131n mensuplar\u0131ndan (Alevilik, Ezidilik, Bekta\u015fili\u011fin inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr aidiyeti ile yasal g\u00fcvencelere kavu\u015fmas\u0131ndan), ataerkil toplum s\u00fcrecinin e\u015fitsizli\u011fe s\u00fcr\u00fckledi\u011fi cinsiyet olan kad\u0131ndan, tahrip riski alt\u0131ndaki do\u011fal \u00e7evreden, baraj ve in\u015faat alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek istenen tarihi yap\u0131 ve sit alanlar\u0131ndan yanad\u0131r.<\/p>\n Grubumuz; s\u0131n\u0131fsal, etnik, dinsel ayr\u0131m olmaks\u0131z\u0131n, gerici resmi ideoloji olan Kemalizm ve ittihat\u00e7\u0131l\u0131ktan; \u201cmilliyet\u00e7i olan dincilikten\u201d kesin kopu\u015f sa\u011flam\u0131\u015f her devrimcinin grubu oldu\u011fu gibi, demokrat s\u0131fat\u0131n\u0131 benimseyen her meslekta\u015f\u0131m\u0131z\u0131n da grubudur. Grubumuz; b\u00fct\u00fcn aidiyetlerin haklar\u0131na red, inkar, imha ve tepki \u00fczerinden yakla\u015fan Kemalizm ve ittihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, devlet i\u00e7ersinde \u00f6rg\u00fctl\u00fc olan kontrgerillac\u0131l\u0131k (Ergenekonculuk) ile darbecili\u011fi ret etti\u011fi gibi; milliyet\u00e7i dincili\u011fi de ret eder. Grubumuz, mevcut devletin egemenlik sistemini ve bu sistemden kesin kopu\u015f i\u00e7erisinde bulunmayan siyasi e\u011filimleri gerici saymakta,istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yana tutum al\u0131rken,sadece egemenlik sistemini kar\u015f\u0131s\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck; sadece bizim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz de\u011fildir, \u00f6tekile\u015ftirilen her kesin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve karde\u015flik hukuku; her aidiyetin (her kesin) \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, hep birlikte talep etmekle ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bir de\u011ferdir. Grubumuz \u00e7e\u015fitli alt grup ve bireylerden olu\u015fmakla birlikte,her hangi bir aidiyetin kendi denetimi alt\u0131na alabilece\u011fi bir yap\u0131 de\u011fildir, ezilen ve haklar\u0131 gasp edilen b\u00fct\u00fcn aidiyetlerin beraberce y\u00f6netimde ortakla\u015fmas\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ilke edinmektedir.<\/p>\n Grubumuz; ayn\u0131 \u015fekilde resmi ideolojiden ve stat\u00fckodan kesin kopu\u015f sa\u011flam\u0131\u015f ger\u00e7ek T\u00fcrk devimci ve demokratlar\u0131n grubudur. Bu \u00e7er\u00e7evede s\u0131n\u0131fsal, etnik veya dinsel inan\u00e7lar\u0131 nedeni ile \u00f6tekile\u015ftirilmi\u015f her aidiyetin sorunlar\u0131n\u0131n s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenerek; b\u00fct\u00fcn siyasi, sosyal ve hukuksal haklar\u0131n\u0131n kanuni g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmeyi esas al\u0131yoruz.\u0130deolojik-politik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile aidiyeti ne olursa olsun, Grubumuzun her bireyi a\u00e7\u0131s\u0131ndan program\u0131m\u0131z (manifestomuz); bir anlamda anayasam\u0131zd\u0131r,birle\u015fti\u011fimiz ve \u00e7al\u0131\u015fmada esas ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortak payday\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n Grubumuz, baromuz b\u00fcnyesindeki di\u011fer b\u00fct\u00fcn gruplar\u0131n tersine; devleti y\u00f6netenlerin iki eli aras\u0131ndaki iktidar m\u00fccadelesinin bir eklentisi ve birle\u015feni durumuna gelerek gerici stat\u00fcko ile birle\u015fmek yerine, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcr se\u00e7enek olmay\u0131, mevcut stat\u00fckoyu red ederek, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne katk\u0131 yapmay\u0131 esas almaktad\u0131r.Baromuzun b\u00fcnyesindeki di\u011fer b\u00fct\u00fcn gruplar\u0131n,and\u0131\u011f\u0131m\u0131z aidiyetlerin sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc program ve bildirilerine konu etmedikleri a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n \u00c7a\u011fda\u015f Avukatlar Grubu ad\u0131n\u0131 kullananlar\u0131n da son sekiz y\u0131ll\u0131k program ve bildirileri incelendi\u011finde; sadece y\u00f6netimdeki AKP\u2019ye ele\u015ftiri g\u00f6t\u00fcrmekle kendilerini s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f olduklar\u0131, buna kar\u015f\u0131n Kemalizm\u2019e-\u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa-Cuntac\u0131l\u0131\u011fa(darbecili\u011fe)-Ordu vesayetine ise hi\u00e7bir ele\u015ftiri g\u00f6t\u00fcrmedikleri, \u00f6te yandan sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerdi\u011fimiz ulus, ulusal az\u0131nl\u0131k ve dinsel az\u0131nl\u0131klar\u0131n hi\u00e7bir haklar\u0131na de\u011finmedikleri, bu yolla var olan stat\u00fckonun \u00f6rt\u00fck bir par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckleri, Kemalizm\u2019e (devletin resmi ideolojisine) kayma neticesinde de ilkesel temsiliyeti ve ayr\u0131lmalar soncunda da fiziki temsiliyeti ta\u015f\u0131yamayan bir grup\u00e7u\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckleri a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n Gurubumuz hangi s\u0131n\u0131fa ve k\u00f6kene tabi olursa olsun; \u00f6tekile\u015ftirilen her kesin haklar\u0131n\u0131n hukuksal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131 ortak paydas\u0131nda (demokrat paydas\u0131nda) birle\u015fen, ancak paylar\u0131 farkl\u0131 olabilen b\u00fct\u00fcn avukatlar\u0131n grubudur. Gurubumuz, b\u00fct\u00fcn aidiyetlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin yasal g\u00fcvenceye (d\u00fczenlemeye) kavu\u015fmas\u0131ndan yana m\u00fccadele etti\u011finden devrimcidir ve ger\u00e7ek karde\u015flik hukukunu esas almaktad\u0131r. Grubumuz; ideolojik ak\u0131mlar\u0131n koalisyonu veya m\u00fccadele ve hakimiyet alan\u0131 olmay\u0131 red eder. Bir meslek kurulu\u015funun zemininde bulunan grubumuz; s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015farak ortak demokratik m\u00fccadele zeminlerini i\u015flevsiz hale getiren ve daraltan ideolojik fraksiyonlar\u0131n bir koalisyonu olmayaca\u011f\u0131 gibi, ideolojik-politik \u00e7izgilerin \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flama ve kendisini var etme alanlar\u0131n\u0131n da bu t\u00fcr birlik yap\u0131lar\u0131 (birlikte kurulan yap\u0131lar) de\u011fil, siyasal partiler yan\u0131nda ilgili partilerin paralel kurumlar\u0131 olabilece\u011fine vurgu yapmaktad\u0131r.<\/p>\n Grubumuz, uluslar aras\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde; uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 istisnas\u0131z her ulus i\u00e7in savunurken, b\u00fct\u00fcn ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n etnik aidiyetlerinin, dillerinin, k\u00fclt\u00fcrlerinin ve ana dilde e\u011fitim haklar\u0131n\u0131n gerekli yasal g\u00fcvencelere kavu\u015fmas\u0131ndan ve \u00e7o\u011funlukta bulunduklar\u0131 yerle\u015fim birilerinin kendi dilerindeki orijin isimleri ile adland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan yanad\u0131r. Bu temelde Devrimci-Demokrat Avukatlar Grubu, K\u00fcrt Ulusal Sorunu’nun,^sadece e\u015fitli\u011fi sa\u011flayabilme niteli\u011findeki se\u00e7eneklerin sorulabilece\u011fi ve sadece yerli halk\u0131n kat\u0131labilece\u011fi bir referandum ile demokratik bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7er\u00e7evede \u00e7\u00f6z\u00fclmesinden yanad\u0131r. Grubumuz; \u00c7erkeslerin, G\u00fcrc\u00fclerin, \u00c7e\u00e7enlerin, Lazlar\u0131n, Araplar\u0131n, \u0130branilerin, Ermenilerin, Asurilerin (S\u00fcryani, Keldani, Nasturi), Mehelmilerin, Pontus\u2019lu Rumlar\u0131n, \u00c7ingenelerin, Arnavutlar\u0131n, Bo\u015fnaklar\u0131n birer ulusal az\u0131nl\u0131k aidiyeti olarak kimliklerinin, dil ve k\u00fclt\u00fcrlerinin,anadillerinde e\u011fitim haklar\u0131n\u0131n Anayasal ve yasal g\u00fcvencelere kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eder.<\/p>\n Devrimci-Demokrat Avukatlar Grubu, \u201dT\u00fcrkiye laiktir, laik kalacak\u201d slogan\u0131n\u0131 sahte bulmaktad\u0131r. Kemalist Devlet’in laik olmaya ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in; Anayasal bir te\u015fkilat olarak d\u00fczenlenen Diyanet Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131, din adamlar\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131n toplumun ortak vergileri \u00fczerinden verilmesi uygulamas\u0131n\u0131n terk edilmesi, devletin resmi-yasal dinin bulunmamas\u0131 ve devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn dinlere e\u015fit mesafede konumland\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunludur. Kemalist devletin laik niteli\u011fini kazanabilmesi i\u00e7in, okullarda zorunlu din derslerinin m\u00fcfredattan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u00f6tekile\u015ftirilen inan\u00e7lara asimilasyon, bask\u0131 ve yaftalama politikalar\u0131ndan vazge\u00e7ilmesi, Alevi, Ezidi ve Bekta\u015fi inan\u00e7lar\u0131n\u0131n kanuni g\u00fcvenceler ile tan\u0131nmas\u0131, n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131 t\u00fcr\u00fc kimliklerden din hanesinin t\u00fcmden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ya da kim hangi dine mensup ise tabi oldu\u011fu inanc\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131, M\u00fcsl\u00fcman olmayan t\u00fcm inan\u00e7 mensuplar\u0131n\u0131n k\u00f6ylerine cami yap\u0131lmas\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n terk edilmesi, cemevleri ve quplerin ibadethane olarak kabul edilmeleri zorunludur.<\/p>\n Laiklik; Bat\u0131’n\u0131n giyini\u015f (t\u00fcketim) kal\u0131plar\u0131n\u0131n dayat\u0131lmas\u0131 bi\u00e7imselli\u011fi de\u011fildir, \u00fcniformal\u0131 ve tek tip giyini\u015fin esas oldu\u011fu g\u00fcvenlik alan\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere; istem halinde di\u011fer mesleklerdeki her kamu g\u00f6revlisinin t\u00fcrban giyme hakk\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Devletin din adam\u0131 yeti\u015ftirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olmamal\u0131d\u0131r. Ancak \u0130mam Hatipler ve meslek liseleri oldu\u011fu s\u00fcrece, e\u011fitimde ayr\u0131 katsay\u0131 uygulamas\u0131 e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan, hukuksuzdur. Y\u00fcksek Askeri \u015eura kararlar\u0131nda keyfili\u011fi \u00f6nleyebilmek, hak arama h\u00fcrriyetini ve adil yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131 pe\u015finen ortadan kald\u0131rtmamak i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn \u015eura kararlar\u0131n\u0131n yarg\u0131 denetimine tabi olmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n At\u0131fta bulundu\u011fumuz hi\u00e7bir aidiyet ve grubun \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri di\u011fer biri ile \u00e7eli\u015fmemekte, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmemektedir.\u0130stisnas\u0131z her aidiyetin varl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc; devletin resmi ideolojisi olan \u0130ttihat\u00e7\u0131-Kemalizm ve stat\u00fckoculu\u011fu ile \u00e7eli\u015fki i\u00e7indedir. Bu nedenle grup \u00fcyelerimizin farkl\u0131 paylar\u0131 olsa dadevlettin gerici ret\u00e7i inkarc\u0131 Kemalist stat\u00fckoculu\u011funa kar\u015f\u0131 her aidiyetin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hep birlikte savunmak paydas\u0131n da ortakla\u015fmay\u0131 esas al\u0131yoruz.\u0130ttihat\u00e7\u0131-Kemalist \u00e7izgi b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r,devletin resmi ideolojisi olmamal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede \u0130ttihat\u00e7\u0131-Kemalist kanun mevzuat\u0131 da de\u011fi\u015ftirilmeli,kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.Kanunlar;devletin resmi ideolojisinin yapt\u0131r\u0131ma kavu\u015fturulmu\u015f bir formundan(bi\u00e7iminden) ba\u015fkaca bir \u015fey de\u011fildir. Kemalist devletin k\u00f6hne kanun mevzuat\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcm aramaya ko\u015fullanm\u0131\u015f birey;kendisini nas\u0131l tan\u0131mlarsa tan\u0131mlas\u0131n gericidir, hi\u00e7bir toplumsal soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmez ve hukuk\u00e7u s\u0131fat\u0131n\u0131 da kazanamaz.<\/p>\n Grubumuz 19.y\u00fczy\u0131ldaki egemenlerin de\u011fer sayd\u0131\u011f\u0131 \u201ckanunilik\u201d ilkesi yerine, d\u00fcnyan\u0131n hukuksal anlamda geldi\u011fi en geli\u015fmi\u015f de\u011ferleri daha da ileriye ta\u015f\u0131yarak, toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131 geni\u015fletme m\u00fccadelesi \u00e7er\u00e7evesinde dinamik olarak geli\u015febilen\u201cevrensel hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d de\u011ferini esas almaktad\u0131r. Devletin ideolojisinin yans\u0131mas\u0131 olan kanunlar\u0131n (kanunilik ilkesi) \u00e7er\u00e7evesinde; avukatlar\u0131n \u201ckanun adam\u0131\u201d ve Barolar\u0131n da \u201cdevlet kurumu\u201d durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini ret eden grubumuz; \u201chukuk adam\u0131\u201d olmay\u0131 ve meslek \u00f6rg\u00fct\u00fc olan Barolar\u0131m\u0131z\u0131n da ba\u011f\u0131ms\u0131z \u201chukuk kurumu\u201d olmas\u0131n\u0131 en \u00f6nemli de\u011fer saymaktad\u0131r. Grubumuz, bu de\u011fere ula\u015fabilmenin \u00f6n ko\u015fulunu; \u00f6ncelik ile \u00f6tekile\u015ftirilen her aidiyetin hukukuna sahip \u00e7\u0131kmak \u015feklinde ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n K\u00fcrt ulusunun atalar\u0131 porto K\u00fcrtler Mezopotamya\u2019n\u0131n yerli halk\u0131d\u0131r, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k devrimi ile yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015flerdir. Kimi tarih\u00e7ilere g\u00f6re S\u00fcmerlerin kom\u015fular\u0131 olan ve kimilerine g\u00f6re de esasen \u00f6n S\u00fcmerler durumunda bulunan Huriler, K\u00fcrtlerin atalar\u0131d\u0131r. Huri, Subari (Subaru), Guti, Mitani, Lulu, Hatti, Komagene, Med, Urartu, Luvi, \u015eaddadi, Mervani devletleri, bug\u00fcnk\u00fc K\u00fcrtlerin atalar\u0131 taraf\u0131ndan kurulmu\u015f devletlerdir. K\u00fcrtler ile vatanlar\u0131 K\u00fcrdistan’\u0131n ad\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran ilk eserin ise, M\u00d6 332’de B\u00fcy\u00fck \u0130skender in seferine kat\u0131lan Kenefon’un yazm\u0131\u015f oldu\u011fu Anabasis (Onbinlerin Ge\u00e7i\u015fi) eseri oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kenefon s\u00f6z konusu eserinde; Makedonya’dan, Hindistan s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar her alan\u0131 istila ettiklerini ve istila ettikleri alanlar i\u00e7erisinde Kardukia (K\u00fcrdistan’\u0131n Latince s\u00f6yleni\u015fidir) da Kardukilerin (K\u00fcrtlerin) hakimiyetlerini kabul etmediklerini, vur ka\u00e7 eylemleri ile d\u00fczen d\u0131\u015f\u0131 sava\u015f y\u00fcr\u00fctmeye devam ettiklerini, bu nedenle de bir g\u00fcnl\u00fck yolu kay\u0131plar vererek, bir haftada alabildiklerini belirtmektedir. K\u00fcrtler, Aryan halk grubunun b\u00fcy\u00fck boylar\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir. Arileri te\u015fkil eden halklar ise; K\u00fcrtler, Farslar, Afganiler (Pe\u015ftunlar), Hintler,Kara\u00e7iler (\u00c7ingeneler), Beluciler, Pakistaniler, Tacikler, Bengaliler ve Ermenilerdir. K\u00fcrtlerin ana dilleri olan K\u00fcrt\u00e7e; Hint Avrupa dil grubundad\u0131r. K\u00fcrtler anadilleri K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin; Kurmanci (Bahdinani, \u015eikaki), Zazaki (Hevremani, Dimili, Kirmanci), Lorani (Lori, Kelhori, Leki, Bextiyari) ve Sorani, leh\u00e7elerinde konu\u015fmaktad\u0131r. Zerde\u015ftilik (Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck), tarihin ilk felsefesi olarak Bat\u0131 felsefesinin kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu gibi, ilk tek tanr\u0131l\u0131, peygamberli ve kitapl\u0131 (Zend Avesta) din durumundad\u0131r. Tarihin ilk bayram\u0131 olan Newroz; Zerde\u015fti K\u00fcrtlerin \u015f\u00f6len ve bayram\u0131d\u0131r. Zerde\u015ftilerin Kutsal kitab\u0131 Zend Avesta, M.\u00d6. 7. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrt\u00e7e’ nin Zazaki (Hevremani) leh\u00e7esinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Azak Denizi k\u0131y\u0131lar\u0131nda \u015fehir devletleri kuran Meotlar, ilk Proton Kafkasyal\u0131lard\u0131r. \u00c7e\u015fitli tarihsel d\u00f6nemlerde Kafkas halk gruplar\u0131n\u0131n kurdu\u011fu devletlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131, Trabzon \u015fehrinin s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar dayanm\u0131\u015ft\u0131. Kafkas halk gruplar\u0131; G\u00fcrc\u00fcler, Lazlar, \u00c7e\u00e7enler, Lezgiler ve \u00c7erkeslerden (Abhazlar ve Adigeler (Abzegh, Shapsugh, Bjedugh, Kabardey) olu\u015fmaktad\u0131r. Kafkas halk gruplar\u0131n\u0131n konu\u015ftu\u011fu \u00c7erkesce, \u00c7e\u00e7ence, G\u00fcrc\u00fcce, Lezgice, Kolkh dili (Lazca ve Mergelce diyalektleri ile) Yafted dil grubunda bulunmaktad\u0131r. MS 4-5 y\u00fczy\u0131llara kadar devam eden Kolhi (Kolheti) medeniyeti; G\u00fcrc\u00fclerin, Lazlar\u0131n Svanlar\u0131n ve \u00c7erkes olan Abhazlar\u0131n ortak medeniyetidir. M\u00d6 5 y\u00fczy\u0131lda devlet kuran Sindler ve Suchailler (Zugiler), \u00c7erkeslerin atalar\u0131d\u0131r. Lazlar\u0131n ve di\u011fer Kafkas halklar\u0131n\u0131n atalar\u0131n\u0131n ise, M\u00d6 16. ve 17 y\u00fczy\u0131lda Hitit kay\u0131tlar\u0131nda ge\u00e7en Kolhiler oldu\u011fu kabul g\u00f6rmekle birlikte, Laz isminin ilk kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu eser, MS 79 y\u0131l\u0131nda Romal\u0131 m\u00fcellif Pilinus’un, \u201cTabbi Tarih\u201d adl\u0131 eseridir. Yunan ve Roma ile devamlar\u0131 olan Bizans tan farkl\u0131 olarak, Helen durumunda olan Karadeniz\u2019deki Pontus\u2019lu Rum Devleti ve Rize ile Batum Sancaklar\u0131n\u0131 i\u00e7erisine alan Lazistan ile \u00c7erkesya’n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Fatih Sultan Mehmet’in 1453’te \u0130stanbul’u Fetih etmesinden sonra, 1464 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131lar\u0131n egemenli\u011fine ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131. \u00c7erkesya’n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile istilas\u0131n\u0131, \u0130stanbul’un Fethi s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131lar ad\u0131na Tatarlar\u0131n istilas\u0131 s\u00fcrecinden ba\u015flatmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Pontus\u2019lu Rumlar ve Kafkas halklar\u0131 olan Lazlar, \u00c7erkesler, G\u00fcrc\u00fcler dinsel a\u00e7\u0131dan t\u00fcmden H\u0131ristiyan iken, 15.y\u00fczy\u0131ldaki bu i\u015fgal s\u00fcreciyle birlikte M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f ise de Rusya’n\u0131n egemenli\u011finde kalan Kafkas halk gruplar\u0131 ise, H\u0131ristiyanl\u0131k dininde kalmaya devam etti. Karadeniz de Hem\u015finliler olarak bilinen ve anadillerini Hem\u015fince \u015feklinde tan\u0131mlayanlar ise, as\u0131l\u0131nda Ermenidir. Ermenice’ye, Hem\u015fin\u2019ce demelerinin sebebi; u\u011frad\u0131klar\u0131 zulm\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 deh\u015fetengiz korkudur. Lazlar ise, bilinenin aksine, Karadeniz in \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde (Trabzon, Ordu, Samsun, Giresun, G\u00fcm\u00fc\u015fhane vs) yoktur.<\/p>\n Lazlar, Karadeniz de sadece Artvin’e ba\u011fl\u0131 Arhavi ve Hopa il\u00e7eleri ile Rize’nin Pazar, Arde\u015fen, \u00c7aml\u0131hem\u015fin ve F\u0131nd\u0131kl\u0131 il\u00e7elerinde yerle\u015fik durumdad\u0131r. Lazlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise, hala G\u00fcrcistan’\u0131n egemenlik alan\u0131 i\u00e7ersindedir, bu \u00fclkenin egemenlik alan\u0131 i\u00e7erisindeki Lazlar, Mergel ad\u0131 ile isimlendirilmekte olup, T\u00fcrkiye’deki gibi asimilasyonist politikalara tabi tutulmaktad\u0131rlar. Artvin, Ardahan’a ve Ardahan’da Karsa ba\u011fl\u0131 iken, \u00f6nce Artvin ve daha sonra da Ardahan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak il haline getirilmi\u015ftir. Karadeniz b\u00f6lgesinin di\u011fer yerle\u015fim birimlerinde ise; M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul ederek asimilasyona u\u011fram\u0131\u015f Pontus\u2019lu Rumlar ile H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Rumlu\u011funu gizli \u015fekilde ya\u015fayan Pontus\u2019lu Rumlar ya\u015famaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131nda1924 y\u0131l\u0131nda Selanik’ten n\u00fcfus m\u00fcbadelesi \u00e7er\u00e7evesinde getirilerek, g\u00f6\u00e7ertilmi\u015f olan Pontus\u2019lu Rumlar\u0131n gayrimenkullar\u0131na yerle\u015ftirilebilmi\u015f Sabataylar da vard\u0131r.<\/p>\n Karadeniz’in birka\u00e7 il\u00e7esinde yerle\u015fik olarak \u00c7erkesler de vard\u0131r. Karadeniz’in baz\u0131 il\u00e7elerinde yerle\u015fik olan Lazlar d\u0131\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ve Rusya aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen 93 harbinde (1877-1878) Kafkasya\u2019dan ka\u00e7an bir grup Laz ise, Ak\u00e7akoca, Karam\u00fcrsel, Sapanca, Yalova ve Sakarya’n\u0131n k\u0131rsal kesimlerine yerle\u015ftirilmi\u015ftir. 1814 ile 1834 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Lazlar defalarca ayakland\u0131larsa da hareketleri ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131lar. Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi veren \u00c7erkeslerin 1864’te yenilmesinden itibaren, \u00c7erkeslerin M\u00fcsl\u00fcman olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc Osmanl\u0131’ya s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu da H\u0131ristiyan halklar\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Rusya’ya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden, iki devlet aras\u0131nda en kaba \u015fekli ile din esas\u0131 \u00fczerinden n\u00fcfus m\u00fcbadelesi yap\u0131lm\u0131\u015f oldu. 1964’te Osmanl\u0131’n\u0131n egemenlik alan\u0131na Ye\u015filk\u00f6y antla\u015fmas\u0131 ile s\u00fcr\u00fclen \u00c7erkesler, \u00e7o\u011funlukla bir \u015ferit \u015feklinde T\u00fcrk ile K\u00fcrt n\u00fcfusunun s\u0131n\u0131r noktalar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. \u00c7erkes Ethem, Mustafa Kemal ve di\u011fer Kemalistler gibi \u0130ttihat \u0131 Terakki’nin bir \u00fcyesi olmakla birlikte, \u0130ngiliz ve Frans\u0131z emperyalistleri ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olmad\u0131\u011f\u0131ndan, Kemalistlerle girdi\u011fi iktidar m\u00fccadelesini de kaybetmi\u015ftir. Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u00fcrecinde Alman generallerinin komutas\u0131 alt\u0131nda \u0130ngiliz ve Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde sava\u015fan Talat Pa\u015fa ve Enver Pa\u015fa tasfiye edilirken ve \u00c7erkes Ethem’in \u00f6n\u00fc kapat\u0131l\u0131rken, M. Kemal’in \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7erkes Ethem’in hain olarak damgalanmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6steren bir olgu bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi,ad\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne etnik aidiyeti eklenerek damgalanmas\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00c7erkesler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuksuz bir bask\u0131 ile \u015faibe \u00fcretimine yol a\u00e7maktad\u0131r. Genel anlamda b\u00fct\u00fcn Kafkas halklar\u0131n\u0131n (\u00c7erkeslerin, Lazlar\u0131n, G\u00fcrc\u00fclerin, \u00c7e\u00e7enlerin) ulusal az\u0131nl\u0131k olduklar\u0131 yasal \u00e7er\u00e7evede kabul edilmeli,dilleri,k\u00fclt\u00fcrleri anadillerinde e\u011fitim haklar\u0131 yasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmal\u0131 ve kendirlerine dayat\u0131lan asimilasyonist politikalar terk edilmelidir.<\/p>\n Karaci, Romen, M\u0131tr\u0131p, Elek\u00e7i, \u00c7ingan, Po\u015fa, Abdal, Cono, K\u0131pti, Gevende, \u015eopar, Orum, Haymantos, Dom, \u015e\u0131hb\u0131z\u0131nl\u0131, Teber, A\u015f\u0131k, Arabac\u0131, Luri, Luli, Lom gibi pek \u00e7ok isimle adland\u0131r\u0131lan \u00c7ingeneler, Aryan halk gruplar\u0131ndand\u0131r ve ana dilleri de Hint Avrupa dil grubu i\u00e7erisinde bulunmaktad\u0131r. \u00c7ingeneler, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0131talar\u0131nda ve pek \u00e7ok \u00fclkeye yay\u0131lm\u0131\u015f \u015fekilde bulunmakta olup, her yerde en alttakileri olu\u015fturmaktad\u0131rlar. Tarih boyunca Kaldera\u015flar (Lovariler, Boyhalar, Luriler, \u00c7urailer), Gianderler ve Manu\u015flar (Valsikanlar, Pimotesiler, Gayikanlar) \u015feklinde \u00fc\u00e7 temel kola b\u00f6l\u00fcnerek adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7ingenelerin d\u00fcnyaya bu \u015fekilde yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 nedeniyle ana vatanlar\u0131 hakk\u0131ndaki en yayg\u0131n tarih teorisi; Gazneli Mahmut un Sindh ve Penjap \u0131 i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda 500 bin Kara\u00e7i’yi (\u00c7ingene’yi) esir alarak k\u00f6lele\u015ftirdi\u011fi ve bunlar\u0131n k\u00f6le olarak sat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine de d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131d\u0131r. \u00c7ingeneler, Hindistan’\u0131n Pencap-Sind (Pakistan-Kara\u00e7i) nehir havzas\u0131ndan (o d\u00f6nemde Pakistan ve Afganistan’\u0131n da i\u00e7erisinde bulundu\u011fu b\u00f6lgedir) al\u0131narak; K\u00fcrdistan, \u0130ran ve Anadolu \u00fczerinden g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olduklar\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Gerek Bizans d\u00f6neminde, gerek Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu kay\u0131tlar\u0131nda \u0130stanbul’daki \u00c7ingeneler, \u201ckipti\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, Rumeli topraklar\u0131nda bulunan \u00c7ingeneler ayr\u0131 y\u00f6netim durumundayd\u0131 ve \u00c7ingene sanca\u011f\u0131nda kendi kendilerini y\u00f6netmekteydiler. \u00c7ingenelerin ulusal dini Romenipen olsa da H\u0131ristiyan, M\u00fcsl\u00fcman ve Bekta\u015fi olan \u00c7ingeneler de bulunmaktad\u0131r. \u00c7ingenelerin, bah\u00e7e tar\u0131m\u0131 yapan anaerkil bir toplum durumunda iken, \u00e7oban kabilleri taraf\u0131ndan g\u00f6\u00e7ebe zanaat\u00e7\u0131 durumuna sokulmu\u015f olmalar\u0131 da ihtimal dahilindedir. Anaerkil ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplumsal yap\u0131lar\u0131 nedeni ile sava\u015flara kat\u0131lmay\u0131 red ettiklerinden, ganimete ve topra\u011fa da sahip olmam\u0131\u015flard\u0131r ve bu nedenle de en alttakiler olarak ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Kad\u0131n\u0131 ki\u015filiksizle\u015ftiren ataerkil topluluklar, \u00c7ingeneleri kendi topluluklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rda ya\u015famaya zorlam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedirler. \u00c7ingenelerin,di\u011fer temel bir \u00f6zelli\u011fi de g\u00f6\u00e7ebe zanaat\u00e7\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. \u00c7ingeneler, Nazi Almanya’s\u0131nda Yahudiler ile birlikte soyk\u0131r\u0131m s\u00fcreciden ge\u00e7irilmi\u015f bir halkt\u0131r. \u00c7ingeneler, T\u00fcrkiye de hala e\u015fit kabul edilmemekte ve s\u00fcrekli a\u015fa\u011f\u0131lanmaktad\u0131r. \u00c7ingeneler, bir mahalle veya \u015fehirden kovulurken, di\u011fer bir \u015fehir ve mahallede ise yerle\u015febilmelerine olanak tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcncel olaylar nedeni ile biliyoruz. \u0130nsano\u011fullunun kendi t\u00fcr\u00fcnden olanlara yapt\u0131\u011f\u0131 haks\u0131zl\u0131klar i\u00e7erisinde, herhalde en a\u011f\u0131r\u0131 \u00c7ingenelere yap\u0131lan\u0131d\u0131r. Yetmi\u015f iki bu\u00e7uk milletin \u201cbu\u00e7u\u011fu\u201d \u015feklinde nitelendirilerek, a\u015fa\u011f\u0131lanmak istenen \u00c7ingenelere y\u00f6nelen \u0131rk\u00e7\u0131 gericilik kabul edilemez. \u00c7ingeneler, insanl\u0131\u011f\u0131n e\u015fit ve de\u011ferli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lanma, bask\u0131 ve haks\u0131zl\u0131klara son verilmelidir. \u00c7ingeneler bir ulusal az\u0131nl\u0131k olarak kabul edilmeli, dilleri, k\u00fclt\u00fcrleri ve kendi dillerinde e\u011fitim haklar\u0131 kanuni g\u00fcvencelere kavu\u015fturulmal\u0131, maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 asimilasyon politikalar\u0131 terk edilmelidir.<\/p>\n Karadeniz\u2019deki Pontuslu Rumlar, akrabalar\u0131 olan Makedon, Yunan, Bizans ve Romal\u0131lardan farkl\u0131 olarak Helen’dir, atalar\u0131 da Miletlilerdir. Miletliler M\u00d6 2000 y\u0131llar\u0131nda Girit, Mora ve Yunanistan’da hakimiyet kurdularsa da Dorlar\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 ve k\u00f6lele\u015ftirme ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda; \u00f6nce Ege ye ve M\u00d6 100 y\u0131l\u0131nda da Do\u011fu Karadeniz’e gelerek, Pont krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurdular. Pontuslu Rumlar, Roma \u0130mparatorlu\u011fu’nun, Bizans \u0130mparatorlu\u011fu’nun ve 1464 y\u0131l\u0131nda Fatih Sultan Mehmet’in b\u00f6lgeyi fetih etmesi ile Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun egemenli\u011fine girdilerse de 20 y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131na kadar ulusal ve dinsel varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirdiler. 1915 ile 1924 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 1 milyon civar\u0131ndandaki Pontuslu Rum, Rusya, Yunanistan ve L\u00fcbnan’a g\u00f6\u00e7ertildi. Karadeniz’de kendilerini saklayarak ya da din ve dil de\u011fi\u015ftirerek kalabilen Pontuslu Rumlar ise ya asimilasyonu ya\u015fay\u0131p T\u00fcrkle\u015fmi\u015f ya da gizliden dini ve milli aidiyetini ya\u015fay\u0131p s\u00fcrd\u00fcrebilmektedir. Trabzon, Ordu, Samsun, Giresun, G\u00fcm\u00fc\u015fhane’deki n\u00fcfusun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc zora dayal\u0131 asimilasyon \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrkle\u015ftirilmi\u015f Pontus\u2019lu Rumlar ile hala etnik ve dini kimli\u011fini gizili olarak ya\u015fayan Pontus\u2019lu Rumlardan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n Huri ve Urartular\u0131 atalar\u0131 kabul eden Ermenilerin (Armen) tarihteki adlar\u0131na \u00f6ncelikle M\u00d6 625’te (kimi tarih\u00e7ilere g\u00f6re M\u00d6 612’de) kurulan Medya \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde bir boy rastlanabilmektedir. Ermeniler de K\u00fcrtler gibi Ari halk gurubunun mensubudur ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmeden \u00f6nceki tarihsel s\u00fcre\u00e7te (MS 4 y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde) Zerde\u015fti (Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck) dinine inanmaktayd\u0131lar. Bizans \u0130mparatoru Konstantin\u2019nin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rma hedefi \u00e7er\u00e7evesinde Serhat b\u00f6lgesini fetih etmesi ile birlikte, Ermeniler H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmeye ba\u015flayarak, di\u011fer Aryan halk gruplar\u0131ndan ayr\u0131 bir ulus olma s\u00fcrecine girdi.<\/p>\n Araplar ve \u0130braniler (Yahudiler) ile birlikte Sami halk grubunu olu\u015fturan Asuriler; Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n Tanr\u0131 m\u0131, Tanr\u0131’n\u0131n o\u011flu mu, peygamber mi tart\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fen ayr\u0131\u015fma \u00fczerinden; S\u00fcryani, Keldani, Nesturi, Maruni isimleri alt\u0131nda alt gruplara ayr\u0131ld\u0131. M.\u00d6. 1500 y\u0131llar\u0131nda Arabistan co\u011frafyas\u0131ndan g\u00fcney Mezopotamya’ya ve daha sonrada kuzey Mezopotamya\u2019ya yay\u0131lan Asuriler, Pontus\u2019lu Rumlar ve Ermenilerin tersine Lozan\u2019da dahi bir ulusal az\u0131nl\u0131k olarak kabul g\u00f6rmemi\u015flerdir. Asuriler, K\u00fcrtler, Lazlar, \u00c7erkesler, \u00c7ingeneler, G\u00fcrc\u00fcler, Araplar, \u0130branilerin (Yahudiler) tersine Lozan\u2019da az\u0131nl\u0131k kabul edilen Ermeniler ile Rumlar\u0131n ise, s\u00f6z konusu antla\u015fmadan kaynaklanan haklar\u0131n\u0131n dahi tam olarak uygulanabildi\u011finden bahsedilemez. Asurilerin S\u00fcryani koluna mensup olan Mehelmiler, 1919’te Mardin Nusaybin Midyat ve Savur aras\u0131ndaki alanda K\u00fcrt Ezidi, Ermeni ve K\u00fcrt M\u00fcsl\u00fcman olanlarla birlikte ya\u015famaktayken, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n tek din, tek millet, tek dil, tek k\u00fclt\u00fcr siyaseti \u00e7er\u00e7evesinde zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lanlard\u0131r Mehelmiler, K\u00fcrt n\u00fcfusu i\u00e7inde ya\u015famaktan dolay\u0131 K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmakta ise de (Hatta K\u00fcrtle\u015fmi\u015f olanlar\u0131 bulunmakla birlikte), K\u00fcrt, Arap yada T\u00fcrk de\u011fillerdir. Ad\u0131 ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn etnik k\u00f6kenlerin aidiyetleri, dilleri, k\u00fclt\u00fcrleri ve e\u011fitim haklar\u0131 yasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmal\u0131, dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fama olanaklar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Her aidiyetin demografik a\u00e7\u0131dan yerle\u015fik bulundu\u011fu yerle\u015fim birimlerindeki eski isimlerinin (orijin isimlerinin) ivedilikle iade edilmesi i\u00e7in yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ba\u015fta Osmanl\u0131l\u0131k ilkesini (Osmanl\u0131’n\u0131n Birli\u011fi \u00c7izgisini) savunan \u0130ttihatt\u0131 Terakki, Balkanlar\u0131n kay\u0131p edilmesi ile birlikte, \u0130slaml\u0131k ilkesini (\u0130slam Birli\u011fi \u00e7izgisini) savunmaya ba\u015flad\u0131. Ancak daha sonra Arabistan\u2019\u0131n da elden \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine; T\u00fcrkl\u00fck-T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck eksenli \u0131rk\u00e7\u0131 \u00e7izgiyi esas almaya ba\u015flad\u0131. \u0130ttihad\u0131 Terakki Partisi, emperyalist bir devlet olan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun bakiyesinden, di\u011fer ulus, ulusal az\u0131nl\u0131k ve dinlerin reddiyesi, inkar\u0131 ve imhas\u0131 temelinde devlet \u00e7ark\u0131 \u00fczerinden totaliter-\u0131rk\u00e7\u0131 bir devlet-ulus modelini kurmaya y\u00f6neldi. Kemalizm, \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendisi ve devam\u0131d\u0131r. Kemalizm kavram\u0131 alt\u0131ndan devam eden tek millet, tek dil, tek k\u00fclt\u00fcr, tek din bu inkarc\u0131, ret\u00e7i, imhac\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n di\u011fer bir ifadesidir. 1915’te \u0130ttihad\u0131 Terakki h\u00fck\u00fcmetinin karar\u0131 ile bir bu\u00e7uk milyon \u00fczerinde Ermeni, Pontuslu Rum, Asuri (S\u00fcryani, Keldani, Nesturi) ve K\u00fcrt Ezidisi g\u00f6\u00e7ertilirken, bir bu\u00e7uk milyondan fazla bir n\u00fcfuslar\u0131 da toplu imha s\u00fcrecinden ge\u00e7irildi. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde judaik ve masonik olan \u0130ttihad\u0131 Terakki partisinde Sebatayalar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmalar\u0131 ve 4.Mehmet d\u00f6neminden itibaren etnik ve dini aidiyetlerini gizlemeden, a\u00e7\u0131k\u00e7a ve bask\u0131ya u\u011framaks\u0131z\u0131n ya\u015fama olanaklar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 sebebi ile, toplu imha s\u00fcrecine maruz kalmam\u0131\u015flarsa da di\u011fer gayri M\u00fcslimlerin g\u00f6\u00e7ertilmesi, toplu imha ve zora dayal\u0131 asimilasyona maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z konusu s\u00fcreci gayrim\u00fcslimlerin toplu imhas\u0131 \u015feklinde adland\u0131rmak daha do\u011frudur.<\/p>\n Sebataylar; etnik k\u00f6ken anlamda \u0130brani ve dini a\u00e7\u0131dan Yahudi k\u00f6kenlidir. 1492 y\u0131l\u0131nda \u0130spanya’daki Engizisyon mahkemelerinden ka\u00e7an Yahudiler, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun egemenli\u011findeki Selanik \u015fehrine yerle\u015ftirilmi\u015f olmakla birlikte, zamanla imparatorlu\u011fun egemenli\u011findeki \u015fehirlere de yay\u0131larak yerle\u015fmeye ba\u015flad\u0131lar. Ancak Selanik, 1924 kadar da bir Sebatay \u015fehri kald\u0131. 1629 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir de do\u011fan Sebatay Sevi hahaml\u0131k yaparken, 1648 y\u0131l\u0131nda Yahudi din kitaplar\u0131n\u0131 yeniden yorumlayarak vaazlar verdi ve kendisini Mesih (Mehdi) ilan etti. Taraftarlar\u0131 \u00e7o\u011falmaya ba\u015flay\u0131nca, resmi Yahudilik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc temsil eden hahamlar taraf\u0131ndan, Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 4.Mehmet\u2019e \u015fikayet edildi\u011finden, Padi\u015fah taraf\u0131ndan kendisine sunulan \u201c\u00f6ld\u00fcr\u00fclmek veya M\u00fcsl\u00fcman\u201d olmak se\u00e7eneklerinden; \u201cM\u00fcsl\u00fcman olma alternatifini\u201d tercih etti\u011fini belirterek can\u0131n\u0131 kurtard\u0131ysa da \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak inanc\u0131n\u0131 ya\u015famaya devam etti. Taraftarlar\u0131na da toplum i\u00e7inde M\u00fcsl\u00fcman gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcp hareket etmelerini, buna kar\u015f\u0131n cemaatleri i\u00e7ersinde kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015famaya devam etmelerini sal\u0131k verdi. Bunun \u00fczerine Arnavutluk’un \u00dclg\u00fcn kasabas\u0131na s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi ve 1675 y\u0131l\u0131nda bu kasabada vefat etti. Adlar\u0131n\u0131 Sebatay Sevi\u2019den alan Sebataylar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de etnik ve dini kimliklerini saklamaya devam ettiklerinden, (yani kendi i\u00e7lerinde Yahudi, d\u0131\u015far\u0131da ise, \u201cM\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u201d olarak kendilerini tan\u0131tt\u0131klar\u0131ndan) toplumda \u201cd\u00f6nme\u201d denilerek a\u011f\u0131lanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n Asl\u0131nda Sebataylar\u0131n d\u00f6nmeli\u011fi zorunluluklar alt\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bir ma\u011fduriyet s\u00fcrecinin olgusu olmakla birlikte, \u0130tthad-\u0131 Terakki’nin kurulu\u015fu s\u00fcrecinden itibaren siyasi, askeri ve ekonomik sistemin temel noktalar\u0131na yerle\u015fmek ve s\u00fcrekli devleti belirleyebilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerici bir tercihe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc de a\u015fikard\u0131r. Her \u015feye ra\u011fmen sadece Sebataylara d\u00f6nme denilmi\u015f olmas\u0131 da haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc etnik veya dini kimli\u011fi \u00fczerinden kendilerini ortay koymayanlara d\u00f6nme denilecekse; di\u011fer etnik ve dini aidiyetlere tabi olmakla birlikte, kendilerini etnik a\u00e7\u0131dan T\u00fcrk ve dini a\u00e7\u0131dan da M\u00fcsl\u00fcman olarak nitelendirilenlerin b\u00fct\u00fcn\u00fc d\u00f6nmedir. Sebataylar, kendi kimliklerini ortaya koymal\u0131, iki dinli, iki ruhlu, iki ki\u015filikli ya\u015famay\u0131 kabul etmemelidirler. Sebataylar\u0131n son be\u015f on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te ikiye b\u00f6l\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ge\u00e7mi\u015fte b\u00fct\u00fcn\u00fcne yak\u0131n\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131-Kemalist gericili\u011fin savunucular\u0131 durumunda iken, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu \u00e7izgiden kopmaya ba\u015flamas\u0131 ile birlikte, cemaatlerine \u00f6zel olarak y\u00fcklenmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Genel anlamda Yahudilik ve \u00f6zelde de bir yorumu olmakla birlikte, resmi yorumun d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmas\u0131 nedeni ile \u0130srail devletinin Yahudilik i\u00e7ersinde g\u00f6rmedi\u011fi Sebatayl\u0131k \u00fczerindeki mahalle bask\u0131s\u0131, kin ve a\u015fa\u011f\u0131lama hukuksuzdur, \u00f6nlenmelidir. Her aidiyet gibi genelde Yahudilerin ve \u00f6zelde de Sebataylar\u0131n aidiyetleri, dil, din ve k\u00fclt\u00fcrleri ile e\u011fitim haklar\u0131 yasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Anti semitizim (Yahudi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131) \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve gericiliktir, kabul edilemez. Ayn\u0131 \u015fekilde M\u0131s\u0131r\u2019dan F\u0131rat \u0131rma\u011f\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131 Yahudi topraklar\u0131 olarak alg\u0131layan Siyonizm de; daha b\u00fcy\u00fck bir \u0131rak\u00e7\u0131l\u0131k, gericiliktir. Siyonizim; felaket niteli\u011findeki \u00e7at\u0131\u015fmalar ve ac\u0131lar d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir sonu\u00e7 do\u011furmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olan uydurmalara dayal\u0131 cehalet \u00e7izgisidir.<\/p>\n Semavi dinlerin d\u0131\u015f\u0131nda olup, Batini bir din olan Zerde\u015ftili\u011fin devam\u0131 durumundaki Ezidilik, K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k (Alevilik), Kakailik (Yarisani-Ehli Hak), D\u00fcrzilik mensuplar\u0131 ise, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sistematik ve periyodik toplu imhalardan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, (\u00f6rne\u011fin en a\u011f\u0131r sald\u0131r\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren Yavuz Sultan Selim ile Kuyucu Murat Pa\u015fa’n\u0131n toplu imha ve s\u00fcrg\u00fcnlerinden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere) H\u0131ristiyanlar gibi milleti mahkuma olarak dahi kabul g\u00f6rmemi\u015flerdir. Cumhuriyet d\u00f6neminde de \u201cEn hakiki m\u00fcr\u015fit ilimdir\u201d denilerek, Alevilerdeki pir ve m\u00fcr\u015fitlik makam\u0131 \u00fczerinden ayr\u0131 bir inan\u00e7 olan Alevilik (K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k) \u00f6tekile\u015ftirildi. Tek din ve tek k\u00fclt\u00fcr \u00e7izgisi temelinde, Alevilerin kendi inan\u00e7lar\u0131ndan ka\u00e7mas\u0131 i\u00e7in, bir taraftan inan\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda ger\u00e7ekd\u0131\u015f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 uydurmalar yap\u0131l\u0131rken, di\u011fer taraftan \u0130slam\u2019\u0131n bir mezhebi oldu\u011fu propagandas\u0131 yap\u0131larak asimilasyon politikas\u0131 derinle\u015ftirildi. Tekke, zaviye ve dergahlar kapat\u0131l\u0131rken, bakiyede sadece cami b\u0131rak\u0131ld\u0131. Alevi, Ezidi ve H\u0131ristiyan, Bekta\u015fi k\u00f6ylerine cami yapma s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. Daha \u00f6nemlisi 1921 y\u0131l\u0131nda Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa komutas\u0131ndaki ordu, Sivas ve \u00e7evresi olarak tabir etti\u011fimiz Ko\u00e7kiri de; 3 bin K\u00fcrt Alevi k\u00f6y\u00fcn\u00fc yak\u0131p y\u0131karak, toplu imha s\u00fcrecini uygulad\u0131. 1937-1938’de ise Sakal\u0131 Nurettin’in torunu olan Abdullah Alpdo\u011fan komutas\u0131ndaki ordunun karadan, buna kar\u015f\u0131n M. Kemal’in manevi k\u0131z\u0131 Sabiha G\u00f6k\u00e7en’in de havadan yapt\u0131\u011f\u0131 bombard\u0131manlar \u00e7er\u00e7evesinde, Dersim y\u00f6resinde 80 bin civar\u0131nda K\u00fcrt Alevi toplu imha s\u00fcrecinden ger\u00e7ekle\u015ftirildi. 1924 de Diyanet Te\u015fkilat\u0131 devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde kuruldu. 1955 y\u0131l\u0131nda ise, kontrgerillan\u0131n organize etti\u011fi bir provokasyon sonucunda 6\u20137 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilerek gayrim\u00fcslimlerin mallar\u0131 ya\u011fmalanarak, g\u00f6\u00e7meye zorland\u0131lar. K\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n \u0130slam i\u00e7erisine \u00e7ekilmesi ve asimilasyon s\u00fcrecinin derinle\u015ftirilmesi i\u00e7in periyodik aral\u0131klarla Malatya’da Kahramanmara\u015f’ta, \u00c7orum’da Sivas\u2019ta (Mad\u0131mak\u2019ta) ve Gazi’de toplu imha s\u00fcre\u00e7leri uyguland\u0131. Bu olaylar, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde M\u00fcsl\u00fcmanlara milleti hakime, gayrim\u00fcslimlere de milleti mahkuma denilerek kurulan \u00f6tekile\u015ftirme sistemi ile toplu imha \u00e7izgisinin devam ettirildi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz de ise, K\u00fcrt yerle\u015fim birimlerinde son yirmi y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te, normal sivil ya\u015fam i\u00e7erensindeki K\u00fcrtlere y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00f6ld\u00fcrme, yaralama ve kundaklama eylemlerinin say\u0131s\u0131 125 bindir. Bu eylemlerin failleri olan \u0130ttihat\u00e7\u0131-Kemalist kontrgerillac\u0131lar, di\u011fer bir de\u011fi\u015fle Te\u015fkilat\u0131 Mahsusa’n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilmi\u015f ve yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. Ayr\u0131ca d\u00f6rt bin k\u00f6y yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve d\u00f6rt milyon insan da zorla g\u00f6\u00e7ertilmi\u015ftir. 1908’de \u0130ttihad\u0131 Terakki’nin planlama, istihbarat ve gizli eylem dairesi olarak kurulan Te\u015fkilat\u0131 Mahsusa, lokal adlar ve farkl\u0131 isimler ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte, devlet ad\u0131na imha pratiklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye de devam etmektedir. Devletin kontrgerilla birimleri b\u00fct\u00fcn tetik\u00e7ilerle birlikte ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131, yarg\u0131ya teslim edilmelidirler. AKP h\u00fck\u00fcmetinin iradesizlikten, korkudan ya da en \u00fcst d\u00fczeyde g\u00f6rev yapm\u0131\u015f devlet adamalar\u0131n\u0131n faili me\u00e7hul olarak nitelendirilen olaylarda sorumlulu\u011funun bulunmas\u0131ndan ve buna ba\u011fl\u0131 olarak devletin imaj\u0131n\u0131n t\u00fcmden batabilece\u011fi kayg\u0131s\u0131ndan, yahut var olan hukuk d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131y\u0131 (kontrgerillay\u0131) ehille\u015ftirip kendi denetiminde kullanabilmek iste\u011finden dahi olsa; b\u00fct\u00fcn tetik\u00e7i ve planlamac\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmamas\u0131 halinde, failler ile birlikte b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131n sorumlusuna d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi a\u015fikard\u0131r. Toplu imha pratiklerine ya da mekan ve zamana yayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f imha eylemlerine kat\u0131lm\u0131\u015f bireylerin isimleri; yerle\u015fim birimlerinin, parklar\u0131n, yollar\u0131n, caddelerin ad\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Toplu imha s\u00fcre\u00e7lerinin b\u00fct\u00fcn\u00fcne kar\u015f\u0131 durman\u0131n ve ma\u011fdurlara sayg\u0131n\u0131n bir sembol\u00fc olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; toplu imha an\u0131t\u0131 yap\u0131lmal\u0131 ve m\u00fczesi kurulmal\u0131d\u0131r. \u00c7e\u015fitli s\u00fcre\u00e7lerde toplu imhaya maruz b\u0131rak\u0131lanlar ile s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olanlara ve \u00e7ocuklar\u0131na vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 verilmelidir. Toplu imha s\u00fcre\u00e7lerinin lokal d\u00fczeyde de olsa bir daha ya\u015fanmamas\u0131 ve tarihsel belle\u011fimizin silinmemesi ile vicdanlar\u0131m\u0131z\u0131n da buharla\u015fmamas\u0131 i\u00e7in, insanl\u0131k su\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne kar\u015f\u0131y\u0131z, eylem sahiplerinin de g\u00fcc\u00fc ne olursa olsun kar\u015f\u0131lar\u0131n da dururuz..<\/p>\n M.\u00d6. 3000 y\u0131llar\u0131nda (Birinci Zerde\u015ft Nebi Nuh d\u00f6neminde), K\u00fcrtlerin ilk ulusal inanc\u0131 g\u00fcne\u015f tap\u0131nmac\u0131 olan Mitra dinidir. M.\u00d6 2000 y\u0131llar\u0131nda bir Mitrai olan Hz. Halil \u0130brahim (Xelil Brahim (Halil \u0130brahim) \u2013 Hu\u015feng) \u0130kinci Zerde\u015ft olarak, Mitra\u2019n\u0131n di\u011fer de\u011ferlerini reddetmeksizin, sadece g\u00fcne\u015fin tan\u0131r\u0131n\u0131n kendisi de\u011fil, ancak tanr\u0131n\u0131n nuru olmas\u0131 nedeniyle kutsal oldu\u011funu ortaya koyarak, tek tanr\u0131l\u0131 inan\u00e7 olan Zerde\u015ftilik dinini kurulu\u015f s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Tarihin ilk tek tanr\u0131l\u0131 dini olan Zerde\u015ftilik, M.\u00d6 7. y.y.\u2019da Urmiye\u2019de do\u011fan Spitima ya (3.Zerde\u015ft’e) tarihin ilk Kutsal Kitap olan Zend Avesta\u2019n\u0131n gelmesi yan\u0131nda Gatalar (beyit ve deyi\u015fler) \u015feklinde h\u0131rkal\u0131 pir ve dervi\u015fleri ile birlikte \u00e7alg\u0131lar e\u015fli\u011finde vaazlar yaparak bu dinsel inanc\u0131 reforme etmesiyle birlikte, Batini bir inan\u00e7 durumunda bulunan Zerde\u015ftilik; Med (Medya) \u0130mparatorlu\u011fu’nun resmi dini haline geldi. K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k (Sersor-Alevi), Ezidilik, Kakailik (Yar\u0131sani-Ehliheq), D\u00fcrzilik, \u015eebekilik ve Bekta\u015filik gibi batini inan\u00e7lar, Zerde\u015ftili\u011fin b\u00fct\u00fcn rit\u00fcellerini ta\u015f\u0131yan birer yol olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn Batini inan\u00e7larda oldu\u011fu gibi Bekta\u015filikte de i\u00e7 evlili\u011fin zorunlulu\u011funa dayanan kan esas\u0131 \u00fczerinden inan\u00e7 aidiyeti ge\u00e7erken, Hac\u0131 Bekta\u015f\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, inan\u00e7 mensubu anne babadan do\u011fmu\u015f olmaya dayanan kan esas\u0131na dayal\u0131 aidiyet ilkesi kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bekta\u015filer, bu yanlar\u0131 ile di\u011fer Batini inan\u00e7lar\u0131n mensuplar\u0131ndan farkl\u0131la\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bekta\u015fi olan bir halife babas\u0131n\u0131n di\u011fer dinlerin mensuplar\u0131na el vermesine (icazet ermesine) dayanan ikrarlar ile ge\u00e7i\u015flere imkan sa\u011flanmaya ba\u015fland\u0131. Bu yolla Bekta\u015fi olabilmek; bir halife baban\u0131n icazetine (el vermesine) ve ba\u015fka bir dinsel inan\u00e7tan gelen ki\u015finin de inanc\u0131n yoluna girmek i\u00e7in ikrar vermesine dayand\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131ndan, Alevilik yan\u0131nda di\u011fer Batini inan\u00e7lar\u0131n tersine, gerek inan\u00e7 ve gerekse kan ve milliyet esas\u0131 ba\u011flam\u0131nda heterojen niteli\u011fe kavu\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bekta\u015fili\u011fe di\u011fer dinlerden ge\u00e7meye ba\u015flayanlar, daha \u00f6nce tabi olduklar\u0131 dinlerin baz\u0131 rit\u00fcellerini de kendileriyle birlikte ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131ndan, bu inan\u00e7 Alevili\u011fin tersine heterojen halle gelmeye ba\u015flad\u0131. Bir s\u00fcre sonra Bekta\u015filik Yeni\u00e7erilerin yo\u011fun \u015fekilde ge\u00e7tikleri bir inan\u00e7 haline gelmeye ba\u015flad\u0131 ve bu Yeni\u00e7eriler in fetih\u00e7ilik pratikleri \u00e7er\u00e7evesinde Alevilikten farkl\u0131 olarak devletle birle\u015ferek Balkanlara kadar yay\u0131ld\u0131. Di\u011fer batini inan\u00e7lar (K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k (Sersor-Alevi), Ezidilik, Kakailik (Yar\u0131sani-Ehliheq), Durzilik) ise; hem milliyet baz\u0131nda hem de dini inan\u00e7 ve rit\u00fceller baz\u0131nda esasen homojendir.<\/p>\n Zerde\u015ftilikte var olan Mir (Po\u015ftni\u015fin), Veli, Pir, dervi\u015f, m\u00fcrit tabakala\u015fma ve hiyerar\u015fisine dayal\u0131 kast sistemini kabul etmek, semah, cem, Aral\u0131k ay\u0131nda \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck oru\u00e7 sonras\u0131nda bayram yapmak, 21 Mart\u2019ta Newroz bayram\u0131n\u0131 kutlamak, H\u0131d\u0131rellez \u015f\u00f6leni yapmak, mehdi inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mak, saz, kaval, kemen\u00e7e, tef gibi \u00e7alg\u0131lar e\u015fli\u011finde dini beyit ve deyi\u015fler s\u00f6yleyerek m\u00fczikli dini ayin yapmak, ibadethane ve hukuki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm yeri olan Cem de g\u00f6n\u00fcl de tanr\u0131y\u0131 tasarlayarak trans hali ya\u015famak, bu \u00e7alg\u0131lar\u0131n ibadet arac\u0131 olmas\u0131 nedeniyle kutsal kabul etmek, Cem de Homa \u015ferbetini i\u00e7mek, d\u00fcnya-ahret karde\u015fini (musahip) se\u00e7mek, do\u011fan\u0131n canl\u0131 oldu\u011funu kabul etmek, kanl\u0131 kurban gelene\u011finden uzak durmak, ruhun \u00f6lmezli\u011fi ve g\u00f6\u00e7\u00fcne (devri don) inanmak, yeni do\u011fan \u00e7ocuk i\u00e7in t\u00f6ren yaparak isim vermek, 15 ya\u015f\u0131nda Pir \u00f6n\u00fcnde ikrar getirerek yola girmek, niyazda bulunmak, b\u00fcy\u00fck veli ve pirlerin mezarlar\u0131n\u0131 ziyaretgah kabul etmek, tanr\u0131n\u0131n nuru kabul edilmesi sebebiyle g\u00fcne\u015fi ve d\u00f6rt temel unsur olan ate\u015fi, topra\u011f\u0131, suyu havay\u0131 kutsal saymak, tanr\u0131n\u0131n ruh olarak insan\u0131n i\u00e7ersine yans\u0131d\u0131\u011f\u0131na inanmak ve bu nedenle insan\u0131 kutsal sayarak, ya\u015fama insan merkezli bakmak, kad\u0131n\u0131 erke\u011fe e\u015fit g\u00f6rmek, inan\u00e7 mensubunun ba\u015fka bir dinin mensubuyla evlenmesi halinde aforoz etmek, b\u00fcy\u00fck velileriyle peygamberler aras\u0131na bir fark koymamak,b\u00fcy\u00fck velilerinin mezar ve makam\u0131n\u0131 ziyaretgah kabul etmek, Zerde\u015ftin do\u011fruluk, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, temizlik, iyilik ve iyi davran\u0131\u015f s\u00f6zlerinde \u00f6zetledi\u011fi ahlak\u0131 esas almak, ba\u015fka inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmak; Manilik, Mazdekilik, K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k (Sersor-Alevi), Tahtac\u0131l\u0131k, Ezidilik, Cercerilik, Kakailik (Yar\u0131sani-Ehli Heq), Durzilik, \u015eebekilik ve Bekta\u015filik gibi b\u00fct\u00fcn batini inan\u00e7larda birer rit\u00fcel olarak devam etmektedir.<\/p>\n Bu batini inan\u00e7lar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn do\u011fu\u015f yeri; K\u00fcrt yerle\u015fim birimleridir. Bu Batini inan\u00e7lar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc K\u00fcrtlerin yarat\u0131m\u0131d\u0131r ve K\u00fcrt ulusal inan\u00e7lar\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7 semavi din ise, K\u00fcrt yerle\u015fim birimlerine sonradan ve d\u0131\u015far\u0131dan gelerek giri\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r. Tahtac\u0131l\u0131k, Alevili\u011fin lokal bir yorumu iken, Cercerilik ise, Ezidili\u011fin lokal bir yorumudur. Cerceriler, \u015eeyh (Pir) Adi’nin Araplara kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fta yenilmesinden sonra kendilerine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve diyanetlerine d\u0131\u015far\u0131dan giremeyece\u011fini s\u00f6yleyerek ayr\u0131lm\u0131\u015f olan Ezidilerdir. Zerde\u015ftilik ve birer yolu olan bu inan\u00e7lar; bir felsefe oldu\u011fu kadar, bir k\u00fclt\u00fcr ve dinsel inan\u00e7 durumundad\u0131r. Bu batini inan\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcreci; tarihsel kaynaklar\u0131 anlam\u0131nda semavi dinlerden \u00f6nce oldu\u011fundan ve Semavi dinlerle (Yahudilik H\u0131ristiyanl\u0131k, \u0130slam) ortak rit\u00fcelleri bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan; Manilik, Mazdekilik, K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k, Tahtac\u0131l\u0131k, Ezidilik, Kakailik, \u015eebeklik ve D\u00fcrzili\u011fin; \u0130slam yan\u0131nda di\u011fer Semavi dinlerle bir ili\u015fkisi bulunmamaktad\u0131r. E\u011fer ille de bir ili\u015fki aranacaksa, Batini bir din olup tarihin ilk tek tanr\u0131l\u0131,peygamberli ve kutsal kitapl\u0131 inanc\u0131 olan Zerd\u00fc\u015ftili\u011fin (Zerde\u015ftili\u011fin) ve bunun birer lokal yorumu ve yolu durumundaki Mazdikilik, Alevilik, Ezidilik, Kakailik (Yar\u0131sani-Ehliheq) \u015eebekilik, D\u00fcrzili\u011fin baz\u0131 kurum ve rit\u00fcellerinin s\u00f6z konusu \u00fc\u00e7 Semavi din taraf\u0131ndan aynen ya da ba\u015fka yorumlay\u0131\u015flar ile al\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Manili\u011fin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Mani de bir Zerde\u015fti’dir, ancak bu din ve felsefeyi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fa g\u00f6re baz\u0131 yanlar\u0131 ile yeniden yorumlayarak, Mani dinini kurmu\u015ftur.Bu Batini inan\u00e7lar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde bug\u00fcnk\u00fc bilimsel sosyalizm nitelinde olmasa da b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmc\u00fcl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan sosyalizan bir yan vard\u0131r. M.S. 4 y\u00fczy\u0131lda Sasani \u0130mparatorlu\u011fu hanedan\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r z\u00fcl\u00fcm ve yoksulluk kar\u015f\u0131s\u0131nda bir Zerde\u015fti olan Mazdik’in;\u201dYarin yana\u011f\u0131ndan gayri her \u015feyin mutlak e\u015fit b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc savunarak halk kitlelerinin ayaklanmas\u0131na \u00f6nderlik etti\u011fi ve egemenlerin kendisini g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in, kad\u0131nlar da b\u00f6l\u00fc\u015fmeyi \u00f6nerdi\u011fi konusunda dezerformansiyonlar da bulunduklar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00c7inlilerden al\u0131nan bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck tekni\u011fi olan ve bug\u00fcn dahi Mo\u011folistan bozk\u0131rlar\u0131nda rastlanmakta olan \u015eamanizm’in de din tarih\u00e7ilerinin ortaya koydu\u011fu gibi; Alevilik ve s\u00f6z konusu di\u011fer batini inan\u00e7larla bir ili\u015fkisi bulunmamaktad\u0131r. Zerde\u015ftilik dini ile bu dinin birer yorumu,yolu ve devam\u0131 olan K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k (Sersor-Alevi), Tahtac\u0131l\u0131k, Ezidilik,Cercerilik, Kakailik (Yar\u0131sani-Ehli heq) \u015eebekilik, Durzilik inan\u00e7lar\u0131n\u0131n mensuplar\u0131 farkl\u0131 dini aidiyetleri k\u00fclt\u00fcr ve felsefeleri sebebi ile s\u00fcrekli toplu imhalara maruz kald\u0131klar\u0131ndan, korunabilmek ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015famak a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendilerini topraktan (tar\u0131mdan) ve ticaretten kopararak en ula\u015f\u0131lmaz da\u011fl\u0131k alanlara s\u0131\u011f\u0131nmak durumunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bu batini inan\u00e7lar \u00fczerindeki bask\u0131 ve sald\u0131r\u0131lara son verilmelidir. Tarih boyunca maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 a\u011f\u0131r zul\u00fcmler nedeniyle mensuplar\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dilenmelidir.Dini aidiyetleri, k\u00fclt\u00fcr ve ya\u015fam felsefeleri yasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131, asimlasyonist politikalar ile yaftalamalar terk edilmelidir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Devrimci-Demokrat Avukatlar Grubu Devrimci-Demokrat Avukatlar Grubu; ezilen ulustan (Kürt ulusunun haklarından), hakları gasp edilmiş bütün ulusal azınlıklardan (Çerkeslerin, Lazların, Gürcülerin, Çeçenlerin, Pontus’lu Rumların, Çingenelerin, Arapların, Asurilerin, Ermenilerin, Boşnakların, Arnavutların, İbranilerin dil kültür ve eğitim haklarından) baskı, zülüm ve asimilasyon politikalarına tabi tutulan dinsel inançların mensuplarından (Alevilik, Ezidilik, Bektaşiliğin inanç ve kültür aidiyeti ile yasal güvencelere […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-11994","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11997,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11994\/revisions\/11997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}