![](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0074-kafkas.GIF\")
<\/p>\n<\/p>\n
Dr. Fahri C<\/span><\/span><\/strong>an<\/strong> ”(…) Herkes, her devlet adam\u0131, her h\u00fck\u00fcmet hata edebilir. Bu hatay\u0131, ya kendisi d\u00fczeltir, ya ondan sonra gelen, veya zaman tashih eder… Fakat tarihe s\u00fcr\u00fclen lekenin silinmesine ebediyen imkan yoktur…” <\/span><\/b> <\/p>\n Pek muhterem Rauf (Orbay) Beyefendiyi okuyorum: ”(…) Osmanl\u0131 devleti hi\u00e7 bir zaman ve her ne bahas\u0131na olursa olsun, tek bir dostunu dahi kendi elleriyle tutup d\u00fc\u015fmana teslim etmek al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermemi\u015ftir. Bu noktada \u0131srar edilirse, m\u00fczakereye nihayet veririz…”<\/p>\n Orta Avrupadan Hint denizine, Kafkasya\u2019dan Makedonya\u2019ya, Karadeniz\u2019den K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in m\u00fcntehas\u0131nda Aden’e kadar uzayan d\u00fcnya par\u00e7as\u0131nda, bin bir cephede kahramanca harp etmi\u015f ve nihayet kaderin \u00e7ok ac\u0131 bir tecellisiyle ma\u011flup olmu\u015f ve silah\u0131 b\u0131rakmak zorunda kalm\u0131\u015f bir milletin mukadderat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmanla konu\u015fan kahraman T\u00fcrk, memleketimizdeki Avusturyal\u0131, Macar ve Almanlar\u0131n kendilerine teslimini \u015fart ko\u015fan, fakat d\u00fc\u015fman\u0131n bir Ba\u015fkumandan olan reisinin bu teklifine kar\u015f\u0131 bir aslan gibi k\u00fckreyerek, erkek sesiyle hayk\u0131r\u0131yor: Tarihte bu gibi hallerde, T\u00fcrk milleti hep b\u00f6yle konu\u015fmu\u015f, b\u00f6yle davranm\u0131\u015ft\u0131r. 19. uncu y\u00fczy\u0131lda Polonyal\u0131lar Rusya’ya, Macarlar Avusturya’ya kar\u015f\u0131 bir h\u00fcrriyet m\u00fccadelesine giri\u015fmi\u015flerdi. Ma\u011flup oldular. Hareketin bir ka\u00e7 lideri gelip bize iltica etmi\u015flerdi. Bu devletler, bu m\u00fcltecilerin kendilerine teslimini istediler ve \u0131srar ettiler. Sadrazam Ali pa\u015fa: ”Asla” dedi. Israr ve tehdit kar\u015f\u0131s\u0131nda da: ”\u0130cap ederse harp, evet. Fakat m\u00fclteciyi teslim. Asla…” dedi ve diretti, asla gev\u015femedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk’t\u00fc. T\u00fcrk milletine ve T\u00fcrk tarihine kar\u015f\u0131 vazifesini ve mesuliyetini idrak ediyordu.<\/p>\n \u0130kinci d\u00fcnya harbinde \u0130ran, Almanlar taraf\u0131nda yer ald\u0131. Bu itibarla \u0130ran’da Alman zabitleri vard\u0131. M\u00fcttefikler zaferi kazan\u0131p \u0130ran’a girince, ilk i\u015fleri, bu zabitlerin teslimlerini istemek olmu\u015ftu. Bunu daha \u00f6nceden tahmin eden Almanlar, emniyetli bir melce olarak T\u00fcrk olan Ka\u015fkai kabilesini buldular ve oraya s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar. \u0130ran h\u00fck\u00fcmeti, zor kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015firetten bu zabitleri istedi. A\u015firet reisi vefat etmi\u015f, refikas\u0131 (B\u00fcy\u00fck Hatun) a\u015firete riyaset etmektedir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck Hatun, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden: B\u00fcy\u00fck Hatun bunun \u00fczerine, o\u011flunu el\u00e7imize g\u00f6ndererek, \u015f\u00f6yle cevap veriyor: ”El\u00e7i Beyefendi de T\u00fcrk oldu\u011fu i\u00e7in, kendisini benim yerime koysun. Bizim t\u00f6remizde s\u0131\u011f\u0131nan\u0131 d\u00fc\u015fmana vermek var m\u0131d\u0131r? Ben bunu yap\u0131p a\u015firetimin aln\u0131na d\u00fcnya boyunca silinmez lekeyi nas\u0131l vururum? El\u00e7i Beyefendinin ellerinden \u00f6perim, T\u00fcrk oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce bana hak verecektir.”<\/p>\n Buna mukabil el\u00e7imiz: ”O\u011flum” diyor, ”Anan B\u00fcy\u00fck Hatun’a dediklerimi iyice anlat. Ben de onun ellerinden \u00f6perim. Ben de t\u0131pk\u0131 onun gibi hissediyor, onun gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Fakat d\u00fc\u015fmandan insaf beklenmez. Bunlar\u0131n topu, tank\u0131, tayyaresi, her \u015feyleri var. A\u015fireti peri\u015fan etmelerinden korkar\u0131m ve a\u015fireti b\u00f6yle bir felaketten korumak i\u00e7in, bu haberi g\u00f6nderdim. Anan B\u00fcy\u00fck Hatun \u00e7ok ak\u0131ll\u0131d\u0131r. Elbette a\u015firetini felakete u\u011framaktan koruyacak yolu bulacakt\u0131r.”<\/p>\n Bu haber \u00fczerine, B\u00fcy\u00fck Hatun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve bir yol buluyor. M\u00fclteci zabitleri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor ve diyor ki: ”Ne pahas\u0131na olursa olsun, sizi teslim edemem. Bu hal, a\u015firetimizin t\u00f6resine yak\u0131\u015fmaz. \u015eu var ki a\u015firetimi de korumak, kan ve ate\u015f i\u00e7inde bo\u011fulmas\u0131na meydan vermemek de ba\u015f vazifemdir. Diledi\u011finiz yere sizi salimen g\u00f6nderebilirim. K\u0131lavuz veririm. Para veririm ve sizin burnunuz kanamadan, istedi\u011finiz yere ula\u015fman\u0131z\u0131 temin edebilirim.”<\/p>\n Zannederim, Afganistan’a gitmek istiyorlar, o da onlar\u0131 bu suretle emniyete kavu\u015fturuyor.<\/p>\n \u015eimdi tekrar bize d\u00f6n\u00fcyorum: \u015eu var ki, bu d\u00f6n\u00fc\u015fte ba\u015f\u0131m e\u011fik, boynum b\u00fck\u00fckt\u00fcr. Yine \u0130kinci D\u00fcnya Harbi i\u00e7indeyiz. Almanlar Rusya’n\u0131n ortalar\u0131na do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Malum oldu\u011fu \u00fczere, Stalingrad’da saplan\u0131p kald\u0131lar. Nihayet ric’ate (geri \u00e7ekilme -CC) mecbur oldular. Ric’atta Rus ordusunda bulunan bir \u00e7ok T\u00fcrkler ka\u00e7arak Almanlara kat\u0131ld\u0131lar ve sonunda Almanya’ya gelmi\u015f oldular. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 bizden iltica hakk\u0131 istediler. Kabul ettik, geldiler. H\u00fcsn\u00fc kabul g\u00f6rd\u00fcler. Kendilerine toprak, ev verildi. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 tevsik eden n\u00fcfus ka\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 da ceplerine koydular. Her t\u00fcrl\u00fc tehlikeden masun olarak i\u015flerini s\u0131ralad\u0131lar. Memnun ve bahtiyar ya\u015fay\u0131p gidiyorlard\u0131. G\u00fcn\u00fcn birinde Stalin bunlar\u0131n Rusya’ya iadesini istemi\u015f. Biz de ‘Nas\u0131l olur Yarabbi?’ kabul etmi\u015ftik. Nihayet bu vatanda\u015flar\u0131 \u015fevke memur jandarmalar ve vas\u0131talar geliyor. Zavall\u0131lar t\u0131rnaklar\u0131m topra\u011fa sallayarak: ”Etmeyin balam. Allah a\u015fk\u0131na karde\u015fim. \u00c7ok g\u00fcnah olur. Bizi siz \u00f6ld\u00fcr\u00fcn\u00fcz de hi\u00e7 olmazsa cenazelerimiz ”ana toprakta kals\u0131n” diye feryat ve figan i\u00e7inde yalvar\u0131yorlar. Kom\u015fumuz da: ”T\u00fcrkiye’ye iltica ha! i\u015fte biz oradan da s\u00f6k\u00fcp alabiliriz” diye zavall\u0131lar, feci \u015fekilde mahrumu hayat ediliyorlar.<\/p>\n Herkes, her devlet adam\u0131, her H\u00fck\u00fcmet hata edebilir. Bu hatay\u0131 ya kendisi d\u00fczeltir, ya ondan sonra gelen veya zaman tashih eder. Mesele de\u011fil. Fakat tarihe s\u00fcr\u00fclen lekenin silinmesine ebediyyen imkan yoktur. \u00c7ok yaz\u0131k, \u00e7ok yaz\u0131k oldu.<\/p>\n <\/span>D\u0130PNOTLAR: Dr. Fahri Can Yeni Kafkas, Yıl: 6 Sayı: 33, Kasım-Aralık 1962 ”(…) Herkes, her devlet adamı, her hükümet hata edebilir. Bu hatayı, ya kendisi düzeltir, ya ondan sonra gelen, veya zaman tashih eder… Fakat tarihe sürülen lekenin silinmesine ebediyen imkan yoktur…” Pek muhterem Rauf (Orbay) Beyefendiyi okuyorum: ”(…) Osmanlı devleti hiç bir zaman ve her […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-12007","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12007"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12009,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12007\/revisions\/12009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/span> Yeni Kafkas, Y\u0131l: 6 Say\u0131: 33, Kas\u0131m-Aral\u0131k 1962<\/span><\/span><\/p>\n
\n”Bizlerin bir tek d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z\u0131 bile d\u00fc\u015fmana teslim etti\u011fimizi tarih g\u00f6rmemi\u015ftir. Israr ederseniz, netice ne olursa olsun, m\u00fczakereyi keser gideriz.<\/b>”<\/p>\n
\n”Biz T\u00fcrk’\u00fcz. Bize s\u0131\u011f\u0131nan\u0131 ne bahas\u0131na olursa olsun, d\u00fc\u015fmana teslim etmeyiz.” diyerek reddediyor. H\u00fck\u00fcmet, bizim el\u00e7iye m\u00fcracaat ederek, n\u00fcfuzunu kullan\u0131p a\u015fireti, (isteneni verme\u011fe) ikna etmesini rica ediyor. El\u00e7imiz h\u00fck\u00fcmetin bu iste\u011fini kabul ederek, a\u015firet reisi B\u00fcy\u00fck Hatuna haber g\u00f6nderiyor.<\/p>\n
\nJandarmalar ne yapabilir ki? O ald\u0131\u011f\u0131 emri yerine getirmek zorundad\u0131r. Ve bu zavall\u0131lar (1) dip\u00e7iklerle topraktan d\u00f6k\u00fcl\u00fcp kamyonlarla tren istasyonuna g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar ve oradan da Rusya’ya do\u011fru yola \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yorlar (*) Tren Kars’tan ge\u00e7erken, (Moskof’a Kalmas\u0131n) diye ceplerindeki kibrit kutusuna kadar pencerelerden atm\u0131\u015flar ve hudutta kom\u015fumuz Ruslara teslim edilmi\u015flerdir. (2)<\/p>\n
\n(*)<\/b> Yak\u0131n tarihimiz, cilt: 2. say\u0131: 25 16 A\u011fustos 1962, sahife 377.
\n1) <\/b>Bu zavall\u0131lar\u0131n toplumu 195 ki\u015fi idi.
\nHepsi de Kuzey Kafkasl\u0131-\u00c7erkes. Azerbaycanl\u0131, K\u0131r\u0131ml\u0131, T\u00fcrkistanl\u0131 T\u00fcrk,
\naz bir k\u0131sm\u0131 da Ural-\u0130dil’li Tatard\u0131.
\n2) <\/b>Vaka 1954 senesinde ve \u015e\u00fckr\u00fc Sara\u00e7o\u011flu h\u00fck\u00fcmeti zaman\u0131nda olmu\u015ftu. 1953 senesinde Demokrat parti devrinde Tekirda\u011f Milletvekili merhum \u015eevket Mocan (Merhum \u00c7erke\u015f H\u00fcseyin Remzi Pa\u015fan\u0131n o\u011fludur) bir sual ile Mu\u011flal\u0131 Mustafa pa\u015fa davasiyle beraber y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere mecliste m\u00fcracaat\u0131 o devrin h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan \u00f6rtbas edilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"