{"id":12016,"date":"2019-03-27T19:06:35","date_gmt":"2019-03-28T00:06:35","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=12016"},"modified":"2019-03-27T19:06:35","modified_gmt":"2019-03-28T00:06:35","slug":"abhaz-surgunun-110-anma-yili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/abhaz-surgunun-110-anma-yili\/","title":{"rendered":"ABHAZ S\u00dcRG\u00dcN\u00dcN 110. ANMA YILI"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0090-kafkas.GIF\" width=\"130\" height=\"173\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><span lang=\"tr\"><span style=\"font-size: small;\"><strong> A. Koba\u015f &#8211; Y. Ya\u011fan<\/strong><br \/>\n<\/span><span> Kafda\u011f\u0131, Kuzey Kafkasya K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi<br \/>\nAyl\u0131k K\u00fclt\u00fcr Sanat ve Haber Dergisi, Y\u0131l 3, Say\u0131 29-30,\u00a0 Haziran 1989 <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">1988 y\u0131l\u0131, b\u00fcy\u00fck Abhaz s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fcn 110. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc idi. 23 Eyl\u00fcl 1988 g\u00fcn\u00fc s\u00fcrg\u00fcnde katledilen ve vatanlar\u0131n\u0131 terketmek zorunda kalan y\u00fcz binlerce karde\u015fimiz i\u00e7in Abhazya&#8217;da bir anma g\u00fcn\u00fc d\u00fczenlendi. Kas\u0131m 1988&#8217;de T\u00fcrkiye&#8217;yi ziyaret eden ve \u0130stanbul Ba\u011flarba\u015f\u0131 Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi&#8217;nde de bir gece a\u011f\u0131rlanan d\u00f6rt Abhaz yazar\u0131 (Lamiya Kunf-Alixa Gogua-Platon Babiya-Tar\u0131bpha Neli), Abhaz s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fcn 110. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcne ait anma g\u00fcn\u00fcn\u00fcn foto\u011fraflar\u0131n\u0131 bize getirdiler. Foto\u011fraflarda g\u00f6rd\u00fck ki 110 y\u0131l \u00f6nceki ac\u0131lar, katledilenlerin, a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lenlerin an\u0131s\u0131 hala insanlar\u0131m\u0131z\u0131n kalbinde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Foto\u011fraflardan anla\u015f\u0131lan ve yazarlar\u0131n s\u00f6ylediklerine g\u00f6re anma g\u00fcn\u00fcne ilk olarak bir toplant\u0131 ile ba\u015fland\u0131. Toplant\u0131ya yediden yetmi\u015fe her ya\u015ftan insan\u0131n kat\u0131lmas\u0131 g\u00fcn\u00fcn anlam\u0131n\u0131 daha da peki\u015ftiriyordu. G\u00fcn\u00fcn anlam\u0131n\u0131 belirten konu\u015fmalar ve s\u00fcrg\u00fcn\u00fc anlatan bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131ld\u0131ktan sonra halk ozanlar\u0131, \u015fairler ve kalabal\u0131k bir sanat\u00e7\u0131 grubu \u015fiirleri, \u015fark\u0131lar\u0131 ve halk t\u00fcrk\u00fcleri ile s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn getirdi\u011fi tarihsel e\u015fitsizli\u011fin uzun y\u0131llar kalplerden silinmeyece\u011fini g\u00f6steriyorlard\u0131.<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0090-kafkas-B1.GIF\" width=\"290\" height=\"199\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Toplant\u0131 bittikten sonra toplant\u0131ya kat\u0131lanlar Karadeniz Sahiline bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapt\u0131lar. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f s\u0131ras\u0131nda en \u00f6nde giden iki Abhaz gencinin ellerinde s\u00fcrg\u00fcn\u00fc \u00e7ok iyi tan\u0131mlayan bir bayrak vard\u0131. Bayrakta Abhazya haritas\u0131n\u0131n \u00fczerinde Abhazya&#8217;y\u0131 b\u00f6len Osmanl\u0131 k\u0131l\u0131c\u0131 ile Rus s\u00fcng\u00fcs\u00fc \u00e7apraz bir \u015fekilde durmakta ve bayra\u011f\u0131n en \u00fcst\u00fcnde de 110. y\u0131l yazmaktad\u0131r. Bayra\u011f\u0131n arkas\u0131ndan y\u00fcr\u00fcyenlerin ellerinde s\u00fcrg\u00fcnde \u00f6lenlerin ve vatanlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclenlerin an\u0131s\u0131na \u00e7i\u00e7ekler ve \u00fczerlerinde mumlar yanan \u00e7elenkler bulunmaktad\u0131r. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f Karadeniz Sahilinde biter. Ellerde ta\u015f\u0131nan \u00e7i\u00e7ekler ve \u00e7elenkler mumlar\u0131 yand\u0131\u011f\u0131 halde Karadeniz&#8217;e b\u0131rak\u0131ld\u0131. Deniz kenar\u0131ndaki bu t\u00f6renden sonra anma g\u00fcn\u00fc sona erdi. Mumlar\u0131n anlam\u0131n\u0131 Abhazyal\u0131 yazarlara sordu\u011fumuz da ise &#8220;s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayan karde\u015flerimizin yolu ayd\u0131nl\u0131k olsun&#8221; diyerek cevaplad\u0131lar. Ayr\u0131ca d\u00fczenlenen bu anma g\u00fcn\u00fcn\u00fcn her y\u0131l yap\u0131lmas\u0131na karar verildi\u011fini belirttiler.<br \/>\nDerne\u011fimizde a\u011f\u0131rlanan d\u00f6rt yazar ad\u0131na s\u00f6z alan BAB\u0130A Platon\u00a0 konu\u015fmas\u0131nda &#8220;s\u00fcrg\u00fcn bir kalp ve iki par\u00e7ada bug\u00fcn can \u00e7eki\u015fmektedir&#8221; dedikten sonra &#8220;ya\u015fatmak i\u00e7inse bunlar\u0131 birle\u015ftirmek gerekir&#8221; demi\u015f ve aram\u0131zdaki Karadeniz&#8217;in berrakla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Konu\u015fmas\u0131n\u0131 &#8220;s\u00fcrg\u00fcndeki Kafkasyal\u0131lar\u0131n anavatana d\u00f6nmesinde&#8221; odakla\u015ft\u0131ran Babia s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayanlar\u0131n ve s\u00fcrg\u00fcn s\u0131ras\u0131nda yok edilenlerin Abhazya&#8217;da unutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve unutulmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek s\u00f6zlerini bitirdi.<\/p>\n<p>Ocak 1989&#8217;da Abhazya&#8217;dan gelen ve Adapazar\u0131&#8217;nda misafir edilen tiyatro y\u00f6netmeni ve ayn\u0131 zamanda devlet sanat\u00e7\u0131s\u0131 olan MUKBA Anzor \u0130stanbul Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi&#8217;nde a\u011f\u0131rland\u0131\u011f\u0131 ak\u015fam konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle noktal\u0131yordu; &#8220;Anayurdumuza d\u00f6nmezseniz ve n\u00fcfusumuzu birle\u015ftirmezsek \u00f6nce sizler parampar\u00e7a s\u00fcrg\u00fcn topraklar\u0131nda, sonra bizler anavatan\u0131m\u0131z Abhazya&#8217;da yok oluruz&#8221;.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcyoruz ki vatan\u0131m\u0131zdan ayr\u0131lmak zorunda b\u0131rak\u0131lmam\u0131z sadece biz s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayanlar i\u00e7in bir ulusal sorun yaratmam\u0131\u015ft\u0131r. Anavatan\u0131m\u0131zdan karde\u015flerimizi de kendi topraklar\u0131m\u0131zda az\u0131nl\u0131k durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn getirdi\u011fi tarihsel e\u015fitsizli\u011fi \u00e7\u00f6zmekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bas\u0131nda ve televizyonda, Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nde bir s\u00fcredir devam eden etnik gerilimin Nisan ay\u0131 ba\u015f\u0131nda G\u00fcrcistan Birlik Cumhuriyeti ve ona ba\u011fl\u0131 Abhazya Cumhuriyeti&#8217;ne de s\u0131\u00e7rad\u0131\u011f\u0131 haberleri yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Gelen haberlerde olaylar Abhazlar\u0131n ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 G\u00fcrcistan Birlik Cumhuriyeti&#8217;nden ayr\u0131lma talepleri ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, bunun \u00fczerine G\u00fcrc\u00fclerin, Abhazlar\u0131n G\u00fcrcistan&#8217;dan ayr\u0131lma taleplerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131. Bu iste\u011fi protesto amac\u0131 ile g\u00f6steriler d\u00fczenlendi\u011fi. Ancak bu g\u00f6sterilerin G\u00fcrcistan&#8217;\u0131n Sovyetler Birli\u011finden ayr\u0131lma taleplerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc. Bu g\u00f6sterilerin bast\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kan olaylarda ise 19 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bildiriliyordu.<\/p>\n<p>Uzun zamand\u0131r var olan bu gerilimin kayna\u011f\u0131 nedir? Taraflar\u0131n anla\u015famad\u0131\u011f\u0131 konular nelerdir? Bunlar\u0131 cevapland\u0131rmak i\u00e7in Abhaz ve G\u00fcrc\u00fc&#8217;lerin tarihine k\u0131saca bakmak gerekir.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0090-kafkas-B2.GIF\" width=\"290\" height=\"199\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Abhaz ve G\u00fcrc\u00fc halklar\u0131 Kafkasya&#8217;n\u0131n iki otokton halk\u0131d\u0131rlar. Bu halklar tarih boyunca yan yana ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Bu kom\u015fuluk bazen dostluk bi\u00e7imini alm\u0131\u015f, bazen de birbirlerine sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. Bu kom\u015fulu\u011fun sonunda Abhaz ve G\u00fcrc\u00fc halklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc birbirlerini etkilemi\u015ftir, iki halkta ayn\u0131 k\u00f6kten gelen bir dili konu\u015fmaktad\u0131rlar. Abhazlar\u0131n b\u00f6lgede M\u00d6. 3000 y\u0131llar\u0131ndan itibaren Krall\u0131klar olu\u015fturduklar\u0131 bilinmektedir. Bu krall\u0131k baz\u0131 d\u00f6nemlerde olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilmi\u015ftir. G\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nemlerde kom\u015fu G\u00fcrc\u00fc halk\u0131 da egemenlikle Slavlar-G\u00fcrc\u00fcler Ermeniler, Rumlar yerle\u015ftirildi. 1879 s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnden sonra Abhazya&#8217;ya da toplam 35 yabanc\u0131 k\u00f6y olu\u015fturuldu.<\/p>\n<p>Bundan sonra 30 y\u0131l &#8220;su\u00e7lu halk&#8221; olarak \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131 taraf\u0131ndan ezilen ve i\u00e7 kesimlere yerle\u015ftirilen Abhaz Halk\u0131 1918&#8217;de de Almanlarca desteklenen G\u00fcrc\u00fc Men\u015fevik Ordusunun i\u015fgaline u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Bu sava\u015fta Abhaz Halk\u0131n\u0131n bir\u00e7ok evlad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc Abhazya \u00d6zerk Cumhuriyeti 4 Mart 1921&#8217;de kurulmu\u015ftur. Daha sonra da bu G\u00fcrcistan&#8217;a ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Abhazya 1864 b\u00fcy\u00fck s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnde ve 1878&#8217;deki kanl\u0131 s\u00fcrg\u00fcnden sonra yakla\u015f\u0131k 500 bin insan kayb\u0131na u\u011frad\u0131. B\u00f6ylece Abhazya&#8217;daki Abhaz n\u00fcfusu olduk\u00e7a azalm\u0131\u015ft\u0131r. Abhazlardan bo\u015falan yerlere Ruslar, G\u00fcrc\u00fcler, Ermeniler ve bir\u00e7ok halk yerle\u015ftirildi. Ancak yine de 1917&#8217;de Abhazya&#8217;da, Abhaz n\u00fcfusu genel n\u00fcfusun % 76&#8217;s\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta idi. Ancak Abhazya G\u00fcrcistan&#8217;a ba\u011fland\u0131ktan sonra Abhaz n\u00fcfus oran\u0131 h\u0131zla d\u00fc\u015fme g\u00f6stermi\u015ftir. Bu da b\u00f6lgeye yo\u011fun G\u00fcrc\u00fc yerle\u015fimi oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. 1925&#8217;te Abhaz n\u00fcfusu genel n\u00fcfusun % 33&#8217;\u00fcne d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Abhaz n\u00fcfusunun genel n\u00fcfusa oranla d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc devam etmi\u015f 1926&#8217;da % 30.1, 1930&#8217;da % 28&#8217;e, 1939&#8217;da %18, 1959&#8217;da % 15.1&#8217;e, 1970&#8217;te ancak biraz artarak % 16.5&#8217;e y\u00fckselmi\u015ftir. 1979 n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131nda Abhazya&#8217;daki G\u00fcrc\u00fc n\u00fcfusu genel n\u00fcfusun % 41&#8217;ini, Rus n\u00fcfusu % 19.1&#8217;ini olu\u015fturmakta. Abhazlar kendi vatanlar\u0131nda n\u00fcfus olarak 3. s\u0131raya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Abhazya&#8217;da % 15.4&#8217;le Ermeniler Ab-hazlardan azd\u0131r.<\/p>\n<p>Yine Abhazya&#8217;da 1928 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve 1933 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alan Latin harfli Abhaz alfabesi 1938 y\u0131l\u0131nda &#8220;baz\u0131 noksanlar\u0131&#8221; y\u00fcz\u00fcnden veya &#8220;bahane ile&#8221; kald\u0131r\u0131l\u0131p yerine G\u00fcrc\u00fc harfleri kabul ettirildi. Bu alfabeye &#8220;Stalin Alfabesi&#8221; dendi (Bu alfabedeki harf say\u0131s\u0131 39 idi). Yine 1926&#8217;dan itibaren Abhazya&#8217;da \u00e7ift dillilik hakim k\u0131l\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Okullarda e\u011fitim dili 5. s\u0131n\u0131ftan sonra G\u00fcrc\u00fcce yap\u0131ld\u0131. Bu uygulamalar sonunda 1939&#8217;da 57 bin Abhaz&#8217;\u0131n 9 bini Abhazca bilmiyordu. Bug\u00fcnk\u00fc Abhaz alfabesi Stalin&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l sonra 1954&#8217;de kabul edilmi\u015ftir (harf say\u0131s\u0131 59&#8217;dur). Yine 1956&#8217;dan itibaren Abhazca e\u011fitim dili olarak tekrar kabul edildi. Ancak teknik personel s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle baz\u0131 okullarda yeniden \u00f6\u011frenim dili olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda 1938 y\u0131l\u0131ndan sonra Ab-hazlara \u00f6zg\u00fc soyadlar\u0131, yer ve co\u011frafi adlar de\u011fi\u015ftirilip G\u00fcrc\u00fcce yap\u0131ld\u0131. Yine bu d\u00f6nemde Sohum (Axua)&#8217;daki Abhaz \u00dcniversitesinin kapat\u0131lmak istendi\u011fi bilinmektedir. Yine bu d\u00f6nemde bir\u00e7ok yurtsever Abhaz&#8217;\u0131n Stalin k\u0131y\u0131m\u0131ndan nasibini ald\u0131\u011f\u0131 art\u0131k bilinmekte. Ancak bu d\u00f6neme ili\u015fkin hi\u00e7bir resmi kay\u0131t bulmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu konuda bildiklerimiz gelen konuklar\u0131n bildirdikleri, yabanc\u0131 bas\u0131n ve anavatan\u0131 gezenlerin izlenimleri. 1975&#8217;te Abhazya&#8217;y\u0131 ziyaret eden BEYGUA \u00d6mer eski Abhaz mezarlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istedi\u011finde buna pek yana\u015f\u0131lmam\u0131\u015f. BEYGUA \u00d6mer mezar ta\u015flar\u0131n\u0131n G\u00fcrc\u00fclerce tahrip edildi\u011fini, bu yolla G\u00fcrc\u00fclerin Abhazya&#8217;n\u0131n Abhazlara ait oldu\u011funu, g\u00f6steren kal\u0131nt\u0131lar\u0131n yok edilmek istendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0090-kafkas-B3.GIF\" width=\"279\" height=\"313\" border=\"0\" \/><br \/>\nHalk ozan\u0131 TARBA Godar, s\u00fcrg\u00fcn d\u00f6nemi a\u011f\u0131tlar\u0131yla halk\u0131n\u0131n y\u00fcre\u011findeki k\u00fcllenmi\u015f an\u0131 ve ac\u0131lar\u0131 canland\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">1978 y\u0131l\u0131nda G\u00fcrc\u00fclerin bask\u0131lar\u0131n\u0131 protesto amac\u0131 ile birtak\u0131m g\u00f6sterilerin d\u00fczenlendi\u011fini o g\u00fcnlerin bas\u0131n\u0131ndan takip etmi\u015ftik. \u015eubat ay\u0131nda Abhazya&#8217;dan gelen EUZBPHA Feniye bu olaylarda bir gen\u00e7 k\u0131z\u0131n G\u00fcrc\u00fc bask\u0131s\u0131n\u0131 protesto amac\u0131 ile kendini yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Bu olaylar\u0131n ard\u0131ndan gaspedilen haklar iade edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r ve G\u00fcrc\u00fcce olan isimlerin Abhazlarca silindi\u011fini \u00f6\u011frendik. Yine yeni yap\u0131lan devlet konutlar\u0131na G\u00fcrc\u00fclerin yerle\u015ftirilmeleri talebi 60 bin Abhaz&#8217;\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilerde protesto edildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Nisan ay\u0131ndaki olaylar zorla yarat\u0131lan gerilimin sonunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Nisan ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131nda Abhazya Kom\u00fcnist Partisi genel sekreteri ve Abhazya&#8217;y\u0131 Milletler Sovyeti&#8217;nde temsil eden 11 temsilci G\u00fcrcistan&#8217;dan ayr\u0131lmak istediklerini beyan eden bir belgeyi imzalad\u0131lar. Ayr\u0131ca bu belge, Abhazya Meclisi&#8217;nde de onayland\u0131. Bu da Abhazlar\u0131n en do\u011fal ve art\u0131k zorunlu hale gelen bir talepleri olarak kabul edilmeli. Abhazya bu talebi ile Sovyetlerden ayr\u0131lmay\u0131 talep etmiyor. Abhazya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nden ayr\u0131lmak istemiyor. Abhazya G\u00fcrc\u00fc bask\u0131s\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in bu talepte bulunuyor.<\/p>\n<p>Abhazya&#8217;n\u0131n bu talebi \u00fczerine milliyet\u00e7i G\u00fcrc\u00fcler Abhazlara kendilerinden ayr\u0131lmamalar\u0131n\u0131, birlikte Sovyetler Birli\u011finden ayr\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015flerse de Abhaz Halk\u0131 bu talebi reddetmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Abhaz halk\u0131n\u0131n sonu olur. G\u00fcrc\u00fc milliyet\u00e7iler bu bi\u00e7imde Abhazya&#8217;ya tamamen sahip olmak istiyorlar.<\/p>\n<p>Bundan sonra G\u00fcrcistan&#8217;daki milliyet\u00e7i guruplar Abhazya s\u0131n\u0131r\u0131na y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f Abhazlarda onlar\u0131 s\u0131n\u0131rda kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak askeri birlikler bir \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kmas\u0131na m\u00fcsaade etmeyip taraflar\u0131 da\u011f\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. Bu s\u0131rada \u00e7ok say\u0131da silahta ele ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bundan sonra G\u00fcrc\u00fcler bu olaylar\u0131 protesto amac\u0131 ile g\u00f6steriler d\u00fczenlemi\u015flerdir. Ancak bu g\u00f6steriler G\u00fcrcistan&#8217;\u0131n Sovyetler Birli\u011fi ile olan ayr\u0131lma talebine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Olaylar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak amac\u0131 ile b\u00f6lgeye gelen askeri birliklerle g\u00f6stericiler aras\u0131nda \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmada 19 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Olaylar \u00fczerine Abhazya Kom\u00fcnist Partisi Ger\\el Sekreteri g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015f, yerine yine bir Abhaz gelmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0090-kafkas-B4.GIF\" width=\"290\" height=\"199\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Art\u0131k olaylar durmu\u015fsa da gerilim s\u00fcrmektedir ve G\u00fcrcistan&#8217;daki b\u00fct\u00fcn Abhazlar tekrar Abhazya&#8217;ya d\u00f6nmektedirler. Zaten buna da zorlanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Art\u0131k yap\u0131lmas\u0131 gereken G\u00fcrc\u00fclerin Abhazya&#8217;y\u0131 kendilerinin g\u00f6rme taleplerinden vazge\u00e7meleridir. Abhazya t\u00fcm tarihi ve do\u011fal g\u00fczelliklerini, turizm imkanlar\u0131n\u0131, tar\u0131msal zenginli\u011fini t\u00fcm Sovyetlere sunmaktan korkmuyor ve buna devam etmek istiyor. Ancak \u00fczerindeki milliyet\u00e7i \u015foven G\u00fcrc\u00fc bask\u0131s\u0131na son verilmesini istiyor. Bu talebini de G\u00fcrcistan&#8217;dan ayr\u0131lmak olarak somutluyor. Bu Abhazya&#8217;n\u0131n en do\u011fal hakk\u0131. S\u00fcrg\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn Abhaz halk\u0131 (yakla\u015f\u0131k 400 bin) Abhazya&#8217;n\u0131n bu talebini destekliyor. Gerilimin sona ermesini istiyoruz ve bunun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini umuyoruz.<br \/>\nAbhaz halk\u0131 y\u00fczy\u0131llard\u0131r birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 G\u00fcrc\u00fc halk\u0131 ile karde\u015fli\u011fini korumak istiyor. Ancak bu karde\u015fli\u011fi koruman\u0131n, tamirinin ve devam\u0131n\u0131n zorunlu \u015fart\u0131 olarak var olmas\u0131 i\u00e7in gerekli haklar\u0131 talep ediyor. Abhaz halk\u0131 halklar\u0131n e\u015fit haklara sahip dostlu\u011funu istiyor.<\/p>\n<p><\/span><span style=\"font-family: Arial;\"><b>KAYNAKLAR:<br \/>\n<\/b>Kafkas Kaynaklar\u0131na G\u00f6re \u0130lk Yarat\u0131l\u0131\u015flar-\u0130lk \u0130nsanl\u0131k-Kafkas<br \/>\nGer\u00e7ekleri (B. \u00d6mer B\u00fcy\u00fcka)<\/p>\n<p><b>K\u0130\u015e\u0130LER:<br \/>\n<\/b>B. \u00d6mer B\u00fcy\u00fcka, EUZBPHA Feniye, TENG\u0130Z<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A. Koba&#351; &ndash; Y. Ya&#287;an Kafda&#287;&#305;, Kuzey Kafkasya K&uuml;lt&uuml;r Derne&#287;i Ayl&#305;k K&uuml;lt&uuml;r Sanat ve Haber Dergisi, Y&#305;l 3, Say&#305; 29-30,&nbsp; Haziran 1989 1988 y&#305;l&#305;, b&uuml;y&uuml;k Abhaz s&uuml;rg&uuml;n&uuml;n&uuml;n 110. y&#305;l d&ouml;n&uuml;m&uuml; idi. 23 Eyl&uuml;l 1988 g&uuml;n&uuml; s&uuml;rg&uuml;nde katledilen ve vatanlar&#305;n&#305; terketmek zorunda kalan y&uuml;z binlerce karde&#351;imiz i&ccedil;in Abhazya&rsquo;da bir anma g&uuml;n&uuml; d&uuml;zenlendi. Kas&#305;m 1988&rsquo;de T&uuml;rkiye&rsquo;yi ziyaret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-12016","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12016"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12016\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12018,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12016\/revisions\/12018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}