{"id":12254,"date":"2019-03-30T10:01:46","date_gmt":"2019-03-30T15:01:46","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=12254"},"modified":"2019-03-30T10:01:46","modified_gmt":"2019-03-30T15:01:46","slug":"aciklayici-sosyoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/aciklayici-sosyoloji\/","title":{"rendered":"A\u00c7IKLAYICI SOSYOLOJ\u0130"},"content":{"rendered":"

<\/span><\/p>\n

Sosyalistforum.Net<\/span><\/b><\/p>\n

A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 sosyoloji bireyi ve onun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 temel birim ya da atom kabul eder. Weber, sosyolojiyi toplumsal davran\u0131\u015f\u0131n anla\u015f\u0131l\u0131r bilimi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in toplumsal akt\u00f6rlerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yoluna gitmi\u015ftir. Weberci bilim kuram\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in davran\u0131\u015f tiplemesi s\u0131n\u0131flamas\u0131 y\u00f6ntemi izlenebilir. Weber d\u00f6rt davran\u0131\u015f tipi ayr\u0131m\u0131ndan hareket eder:<\/p>\n

1) Ama\u00e7la ili\u015fkili ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015f (zweckrational)
\n2) Bir de\u011ferle ili\u015fkili ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015f (wertrational)
\n3) Duygusal ya da heyecana ba\u011fl\u0131 davran\u0131\u015f
\n4) Geleneksel davran\u0131\u015f
\n<\/b>
\n1)<\/b> Ama\u00e7la ili\u015fkili ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015fta akt\u00f6r\u00fcn amac\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tasarlamas\u0131 ve buna ula\u015fmak i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131 d\u00fczenlemesi gerekir. Weber bu tipe \u2018ekonomik adam\u2019 der.<\/p>\n

2)<\/b> Bir de\u011ferle ili\u015fkili ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015f modelinde ise akt\u00f6r d\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 bir sonu\u00e7 elde etmek i\u00e7in de\u011fil, \u015feref konusunda sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnceye sa\u011fd\u0131k kalmak i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn tehlikeleri g\u00f6ze alarak ak\u0131lc\u0131 bi\u00e7imde davran\u0131r. Bu tip davran\u0131\u015f bi\u00e7iminde bir \u2018mutlak erek\u2019 vard\u0131r. Bu mutlak erek \u2018verili\u2019 olgulard\u0131r ve ki\u015fi hareket noktas\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7lar itibariyle rasyonel bir eylem i\u00e7indeyse de varaca\u011f\u0131 nokta irrasyonel bir noktad\u0131r.<\/p>\n

3)<\/b> Duygusal ya da heyecana dayal\u0131 davran\u0131\u015fta akt\u00f6r\u00fcn davran\u0131\u015f\u0131 bir amaca ya da de\u011ferler sistemine ba\u015fvurarak de\u011fil, belirli ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 duygusal tepkiyle tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n

4)<\/b> Gelene\u011fe g\u00f6re davranmak i\u00e7in akt\u00f6r\u00fcn ne bir ama\u00e7 tasarlamas\u0131, ne de bir de\u011fer g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almas\u0131, ne de heyecanla harekete ge\u00e7mesi gerekir. Bu t\u00fcr eylemin gerek\u00e7esi \u2018hep yapm\u0131\u015f oldu\u011fu\u2019 i\u00e7in uygun kabul edilmesi gerekti\u011fidir.(1) \u2018Weber\u2019in amac\u0131 ve kayg\u0131s\u0131 her akt\u00f6r\u00fcn kendi davran\u0131\u015f\u0131na verdi\u011fi anlam\u0131 kavramakt\u0131r. \u00d6znel anlamlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 davran\u0131\u015f tiplerinin bir s\u0131n\u0131flamas\u0131n\u0131 i\u00e7erir ve onlar\u0131n anla\u015f\u0131labilir yap\u0131lar\u0131n\u0131n kavranmas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.\u2019(2)<\/p>\n

Weber siyasetin ya da bilim adam\u0131n\u0131n \u2018ideal tip\u2019(3)inin ne oldu\u011fu sorusuyla yak\u0131ndan ilgilenmi\u015ftir. Bu ilgi dahilinde bilim adam\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ama\u00e7la ilgili ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015f olarak ortaya koyar. Bilim adam\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n evrensel a\u00e7\u0131dan ge\u00e7erli olacak \u00f6nerilere, nedensellik ili\u015fkilerine ya da anla\u015f\u0131l\u0131r yorumlara ula\u015fmak oldu\u011funu s\u00f6yler. As\u0131l amac\u0131n ger\u00e7eklik oldu\u011funu s\u00f6yler ancak bu amac\u0131n kendisi evrensel olarak ge\u00e7erli oldu\u011fu kabul edilen olgular\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi ger\u00e7ekli\u011fin de\u011ferleri \u00fczerinden tan\u0131mlanm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6z ard\u0131 etmez. \u2018\u2019Demek ki bilimsel davran\u0131\u015f, bir ama\u00e7la ilgili ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015f ile, bir de\u011ferle ilgili \u2013bu ger\u00e7ekliktir- ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n bile\u015fimidir. Ak\u0131lc\u0131l\u0131k mant\u0131k ve ara\u015ft\u0131rma kurallar\u0131na sayg\u0131dan kaynaklan\u0131r; elde edilen sonucun ge\u00e7erli olmas\u0131 i\u00e7in bu sayg\u0131 zorunludur.\u2019\u2019(4)<\/p>\n

Bilimsel bilginin iki \u00f6zg\u00fcn niteli\u011fi vard\u0131r. Bunlar \u2018tamamlanmam\u0131\u015fl\u0131k\u2019 ve \u2018nesnellik\u2019tir. Tamamlanmam\u0131\u015fl\u0131k \u00e7a\u011fda\u015f bilimin temel niteli\u011fidir. \u00c7a\u011fda\u015f bilim \u00f6z\u00fc gere\u011fi evrim halindedir ; nesnelerin y\u00fcce anlamlar\u0131yla ilgili \u00f6nerileri tan\u0131maz, sonsuzluktaki bir amaca y\u00f6nelir ve do\u011faya sorulan sorular\u0131 s\u00fcrekli olarak yeniler. Bilgi sonuna hi\u00e7bir zaman ula\u015f\u0131lamayacak bir kazan\u0131md\u0131r. Bilim, bilimin evrimidir. \u00c7\u00f6z\u00fcmlemede ilerleme sa\u011flanabilse de ara\u015ft\u0131rma iki sonsuz y\u00f6nde devam edebilir.(5) \u2018Weber\u2019in \u00f6zg\u00fcn niteliklerini inceledi\u011fi ve her ne kadar do\u011fa bilimleri ile ayn\u0131 ak\u0131lc\u0131 e\u011filime sahiplerse de onlardan tamamen farkl\u0131 olan tarihin ve toplumun bilimlerini ke\u015ffederiz. Bu bilimlerin \u00f6zg\u00fcn ve ay\u0131rt edici nitelikleri \u00fc\u00e7 tanedir : Anlay\u0131c\u0131d\u0131rlar, tarihseldirler ve k\u00fclt\u00fcr ile ilgilidirler.\u2019(6)<\/p>\n

\u2018Anlama\u2019, \u2018Verstehen\u2019in klasik \u00e7evirisidir. Buna g\u00f6re biz do\u011fal olgular alan\u0131nda g\u00f6zlemlenen d\u00fczensizlikleri matematiksel bi\u00e7im ve nitelikteki \u00f6nermelerle anlayabiliriz. Ba\u015fka bir deyi\u015fle olgular\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hissedebilmek i\u00e7in onlar\u0131 deneyle do\u011frulanan \u00f6nermelerle a\u00e7\u0131klamam\u0131z gerekir. Demek ki anlama dolayl\u0131d\u0131r, kavramlar ya da ili\u015fkiler yoluyla olur. \u0130nsan davran\u0131\u015f\u0131, insanlar\u0131n bilince sahip olmas\u0131na ba\u011fl\u0131, \u00f6z\u00fcnde anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131k ortaya koyar. Anla\u015f\u0131l\u0131r baz\u0131 ili\u015fkiler genellikle davran\u0131\u015flarla ama\u00e7lar aras\u0131nda, birinin davran\u0131\u015f\u0131 ile di\u011ferinin davran\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda hemen alg\u0131lanabilir. Toplumsal davran\u0131\u015flar insan ger\u00e7ekli\u011finin bilimlerinin kavrayabilece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r doku i\u00e7erirler. Bu anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131k, sosyolog ya da tarih\u00e7inin davran\u0131\u015flar\u0131 sezgisiyle anlad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na hi\u00e7 gelmez. Tam tersine, o bunlar\u0131 metinlere ve belgelere g\u00f6re yava\u015f yava\u015f yeniden olu\u015fturur. Sosyolog i\u00e7in \u00f6znel anlam hem derhal kavranabilir, hem de belirsizdir. Anlama Weber\u2019e g\u00f6re gizemli bir yetenek de\u011fildir. Do\u011fa bilimlerinin ak\u0131lc\u0131 y\u00f6nteminin \u00f6tesinde \u00fcst\u00fcn bir yetenek de\u011fildir. Anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131k ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 inceleme yapmadan, hemen anlamak anlam\u0131na gelmez. \u00d6z\u00fcnde anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131k \u00f6z\u00fc gere\u011fi belirsizlikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yap\u0131lan yorumlardan hangisinin daha do\u011fru oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rma yapmadan ve kan\u0131ts\u0131z bilemeyiz. Olabilir ve do\u011fru aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 yapabilmek i\u00e7in onlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Anlama yetene\u011fine sahip oldu\u011fumuzdan genel \u00f6nerilerin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurmadan benzersiz olgular\u0131 a\u00e7\u0131klayabiliriz. \u0130nsani olgular\u0131n \u00f6z\u00fcnde anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile bu bilimlerin tarihsel y\u00f6nelimi aras\u0131nda bir ba\u011f vard\u0131r. Amac\u0131 insani ger\u00e7eklik olan bilimlerin her zaman yaln\u0131z bir defa olanla ya da olgular\u0131n sadece benzersiz nitelikleri ile ilgilenmesinden de\u011fil, benzersiz olan bilimlerde do\u011fa bilimlerinde sahip olamayaca\u011f\u0131 \u00f6neme ve derinli\u011fe kavu\u015fur.(7)<\/p>\n

\u0130nsani ger\u00e7eklik bilimlerinde iki y\u00f6nelim ay\u0131rt edilmelidir; bunlar\u0131n biri tarihte, yani hi\u00e7bir zaman iki kez g\u00f6r\u00fclemeyecek olan\u0131n anlat\u0131m\u0131na, ikincisi sosyolojiye, yani toplumsal kurumlar\u0131n kavramsal olarak yeniden kurulmas\u0131na ve bunlar\u0131n i\u015fleyi\u015fine do\u011frudur. \u0130nsanl\u0131k bilginin konusu oldu\u011funda, toplumlar\u0131n i\u015fleyi\u015f ve evrimine egemen yasalar kadar bir d\u00f6nemin ya da bir grubun bireylerinin benzersiz nitelikleriyle ilgilenmek do\u011frudur.(8)<\/p>\n

\u0130nsani ger\u00e7eklikle ilgili bilimler k\u00fclt\u00fcr bilimleridir. Bu bilimler, evrimleri boyunca insanlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sadece sanat eserlerini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yasalar\u0131, kurumlar\u0131, siyasal rejimleri, dinsel deneyleri, bilimsel kuramlar\u0131 anlamaya ve a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Weber\u2019ci bilim, insanlar\u0131n inand\u0131klar\u0131 de\u011ferleri ve ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi eserleri anlama ve a\u00e7\u0131klama \u00e7abas\u0131d\u0131r.(9)
\nWeber\u2019ci kavray\u0131\u015flarla s\u00f6yledi\u011fimizde bilim, amac\u0131 evrensel olarak ge\u00e7erli olgu yarg\u0131lar\u0131na ula\u015fmak olan ak\u0131lc\u0131 davran\u0131\u015ft\u0131r.(10) Weber\u2019in t\u00fcm felsefi ve epistemolojik d\u00fc\u015f\u00fcncesinin merkezinde de\u011ferlerin yarad\u0131l\u0131\u015f olarak tan\u0131mlanan eserler konusunda bu t\u00fcr yarg\u0131lar ortaya koyup m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131 bulunur. Bu soruya de\u011fer yarg\u0131s\u0131 (Werturteil) ve de\u011fer ili\u015fkisi (Wertbeziehung) ayr\u0131m\u0131n\u0131 yaparak yan\u0131t veriyordu. De\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ki\u015fisel ve \u00f6zneldir ancak \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temel bir \u015feydir. S\u00f6z ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc temel bir de\u011fer oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi bir yarg\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir insan bunlar\u0131n temel bir de\u011fer oldu\u011funu kabul etmeme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahiptir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k de\u011fer ili\u015fkisi form\u00fcl\u00fc bilim adam\u0131n\u0131n se\u00e7ti\u011fi baz\u0131 kavramlar\u0131 baz\u0131 de\u011ferlerle a\u00e7\u0131klama \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. De\u011fer yarg\u0131s\u0131 ahlaki ya da ya\u015famsal bir kesinleme, de\u011fer ili\u015fkisi ise, nesnel bilimin se\u00e7me ve \u00f6rg\u00fctleme s\u00fcrecidir. Bu ayr\u0131m\u0131 Weber bilim adam\u0131n\u0131n etkinli\u011fi ile siyaset adam\u0131n\u0131n etkinli\u011fini ay\u0131rt etmek i\u00e7in kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Weber bilim ve ideolojinin kesin bir \u015fekilde birbirlerinden ayr\u0131 alanlara tekab\u00fcl etti\u011fini \u00f6nemle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bilim \u2018olgusal\u2019 bilginin \u00fcretildi\u011fi aland\u0131r, siyaset ise normatifli\u011fin, yani de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n at ko\u015fturdu\u011fu zemindir. \u0130kisinin ba\u011fda\u015fmas\u0131 asla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.(11) Bu d\u00fc\u015f\u00fcncesini bilim adam\u0131n\u0131n ders verirken kendi siyasi ve ahlaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirmesini yasaklamaya kadar vard\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu bilim adam\u0131n\u0131n kendi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Yinede bilim belli bir alanda izlenmesi gereken politika konusunda kesin bir yans\u0131zl\u0131k g\u00f6stermelidir. Bu sebeple bilim adam\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kavramlar her t\u00fcrl\u00fc de\u011fer yarg\u0131s\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yani kendi deyi\u015fiyle \u2018aksiyolojik yans\u0131zl\u0131k\u2019 \u015feklinde kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ek bir bilim stat\u00fcs\u00fcne ula\u015fman\u0131n en temel gereklili\u011fi tarafs\u0131zl\u0131kt\u0131r. Ona g\u00f6re bilim (sosyoloji) bir \u2018sorun \u00e7\u00f6zme\u2019 prati\u011fi de\u011fildir ve bu sebeple de \u2018ne yapmam\u0131z gerekiyor\u2019 sorusuna cevap vermeyecektir. Hatta buna cevap vermedi\u011fi gibi, b\u00f6yle bir cevab\u0131 aramayacakt\u0131r da. \u2018Kavramlar\u0131n aksiyolojik yans\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u2019 ilkesi \u00fczerinde \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir konudur.<\/p>\n

Weber\u2019in de\u011ferlerden ar\u0131nm\u0131\u015f bilimsel yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ele\u015ftiren A.W. Gouldner\u2019a g\u00f6re bilim-d\u0131\u015f\u0131 ko\u015fullanmalara tabi olmayan bilim insan\u0131 yoktur. Ona g\u00f6re bilim adam\u0131n\u0131 inceledi\u011fi konulara kar\u015f\u0131 tarafs\u0131z bir tavr\u0131n i\u00e7ine sokmak onun ele\u015ftiri hakk\u0131n\u0131 elinden almak anlam\u0131na geliyordu. Ayr\u0131ca de\u011ferlerden ar\u0131nm\u0131\u015f bilim ilkesinin ard\u0131nda yatan bir ideoloji vard\u0131r ki, bu bilim adam\u0131n\u0131n ele\u015ftirel ya da olumsuz bir de\u011fer yarg\u0131s\u0131nda bulunmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6nermektedir. \u00d6zelliklede i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumu ele\u015ftirmeden onun gidi\u015fat\u0131na boyun e\u011fmesini gerektirecek ve onu m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir \u015feyin pe\u015finde ko\u015fturan bir prati\u011fe sebep olacakt\u0131r. L. Strauss\u2019a g\u00f6re ise bilim adam\u0131n\u0131n de\u011fer yarg\u0131lar\u0131ndan ar\u0131narak bilim yapmas\u0131n\u0131n imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir yana, b\u00f6yle bir \u015fey m\u00fcmk\u00fcn olsa dahi de\u011fersiz olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, diyor Strauss, \u00f6rne\u011fin, sanat sosyolojisi uzman\u0131 olan sosyolog neyin sanat eseri, neyin \u00e7\u00f6pe at\u0131lmas\u0131 m\u00fcstahak bir sa\u00e7mal\u0131k oldu\u011funu ay\u0131rt edemiyor ve bunu yapt\u0131\u011f\u0131 analizde ortaya koymuyorsa, onun \u2018sosyolojisi de sanat ya da bilim de\u011fil, olsa olsa \u00e7\u00f6pe at\u0131lmas\u0131 gereken bir sosyolojidir\u2019.(12)
\n\u2018\u2019Weber\u2019in ele\u015ftirdi\u011fi bilim adamlar\u0131na g\u00f6re sosyoloji ya da iktisat a priori bilimler de\u011fildi \u00e7\u00fcnk\u00fc ama\u00e7lar\u0131, tam tersine bir ampirik bilgi sentezi sonunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u2018geli\u015fme yasalar\u0131\u2019n\u0131 belirginle\u015ftirmekti; bununla birlikte toplum bilimleri temsilcileri \u00f6rt\u00fck bi\u00e7imde de olsa tamamlanm\u0131\u015f bilim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsedikleri andan itibaren t\u00fcmdengelimli bir toplum bilimi hayali her zaman, toplumsal ger\u00e7ekli\u011fin \u2018yasalar\u2019\u0131na ya da kesin kabul edilen \u00f6zel \u2018nedensel etken\u2019e indirgenme bi\u00e7imi alt\u0131nda yeniden ortaya \u00e7\u0131kabilirdi. Weber\u2019in bilim d\u00fcnyas\u0131na katk\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fi Marx\u2019a \u00f6zellikle getirdi\u011fi ele\u015ftiri buydu.\u2019\u2019(13)<\/p>\n

Weber, Marx\u2019\u0131n bir iktisat\u00e7\u0131 olarak o d\u00f6nemin antropologlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir yanl\u0131\u015f\u0131 tekrarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131n\u0131 al\u0131p onu en \u00f6nemli etmen haline getirdi\u011fini ve pek \u00e7ok nedensel etmenin olabilece\u011fi bir durumu tek-nedenli bir teoreme indirgedi\u011fini s\u00f6yler. \u00d6te yandan Weber tarihi materyalizmi t\u00fcm\u00fcyle reddetmez.Yaln\u0131zca tek ve evrensel bir nedensellik silsilesini (diyalektik) kabul etmez. \u2018\u2019Adam Smith\u2019deki \u2018g\u00f6r\u00fcnmez el\u2019 ile Hegel\u2019deki \u2018d\u00fc\u015f\u00fcncenin kurnazl\u0131\u011f\u0131\u2019 \u00f6\u011feleri, dinamik kurumlar\u0131n bireysel akt\u00f6rleri arkas\u0131nda kendi kanunlar\u0131na g\u00f6re i\u015fleyen nesnel mant\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7iminde Marx\u2019\u0131n sisteminde de boy g\u00f6sterir. \u0130nsanlar ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedikleri s\u00fcrece, k\u00f6r toplumsal g\u00fc\u00e7lerin nesnesi olurlar.\u2019\u2019(14) Marx insanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131 eylemlerle nesnel toplumsal verileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r ve aradaki uyumsuzlu\u011fu ortaya \u2018yanl\u0131\u015f bilin\u00e7\u2019 \u015feklinde koyar. Weber ise her t\u00fcrl\u00fc \u2018nesnel anlam\u2019 varsay\u0131m\u0131n\u0131 reddeder. Anlamlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6znenin \u00f6zel niyetleriyle s\u0131n\u0131rlar. Ancak bu \u00f6zel niyetlerle bu niyetlerin toplumsal etkile\u015fimleri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiye kar\u015f\u0131 Marx\u2019tan daha az duyarl\u0131 de\u011fildir. Yinede Weber felsefi olarak maddesel ya da ideal fakt\u00f6rleri yap\u0131sal ya da bireysel fakt\u00f6rlerin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kartmadan adeta do\u011fa bilimlerinin do\u011faya yakla\u015ft\u0131klar\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i yakla\u015f\u0131m\u0131 sosyal bilimlere kazand\u0131rmak istemi\u015ftir.
\nMarx\u2019ta, Nietzsche\u2019de d\u00fc\u015f\u00fcncelerin g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri halleriyle de\u011fil, ama\u00e7lad\u0131klar\u0131 ya da ger\u00e7ekte yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan yorumlanmas\u0131yla ilgili teknikler geli\u015ftirmi\u015flerdi. \u2018\u2019Marx d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, s\u0131n\u0131f ve parti m\u00fccadelelerindeki kamusal i\u015flevleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdi, Nietzsche d\u00fc\u015f\u00fcncelere d\u00fc\u015f\u00fcnen bireye sa\u011flad\u0131klar\u0131 psikolojik yararlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015ft\u0131.\u2019\u2019(15) Weber, hem Marx\u2019\u0131n, hem de Nietzsche\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015flerinden yararlanmak ister. Marx\u2019\u0131n sosyolojik y\u00f6ntemini izler ve tarihte fikirlerin maddi \u00e7\u0131karlarla birle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece g\u00fc\u00e7s\u00fcz oldu\u011funu tespit eder. \u2018\u2019Nietzsche gibi, fikirlerin, ruhsal tepkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine de inan\u0131r. Bunlara kar\u015f\u0131, her ikisinden de farkl\u0131 olarak Weber fikirlerin, psikolojik ya da toplumsal \u00e7\u0131karlar\u0131n \u2018salt\u2019 birer yans\u0131mas\u0131 olduklar\u0131n\u0131 kabul etmeye yana\u015fmaz.\u2019\u2019(16) \u2018\u2019Onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerle \u00e7\u0131karlar aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k ili\u015fkisi bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 noktada, Weber, \u0130\u00e7sel durumlarla d\u0131\u015fsal talepler aras\u0131ndaki olas\u0131 gerilimleri de yakalamak ister.\u2019\u2019(17) Weber\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncelerle \u00e7\u0131karlar\u0131 ilintilendirdi\u011fi temel kavram \u2018se\u00e7meci yak\u0131nl\u0131k\u2019t\u0131r (elective affinity). Weber\u2019e g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcncenin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda o d\u00fc\u015f\u00fcnceyi dile getirenin veya o d\u00fc\u015f\u00fcnceyi benimseyenlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 aras\u0131nda yak\u0131n bir ili\u015fki ender olarak bulunur. Oysa Marx\u2019a g\u00f6re bu ili\u015fki d\u00fc\u015f\u00fcncelerin \u00e7\u0131karlar\u0131 ifade etti\u011fi varsay\u0131m\u0131 ile mutlakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Karizman\u0131n kurumsalla\u015fmas\u0131 s\u00fcreci i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u2018yak\u0131nl\u0131k duyduklar\u0131\u2019 \u00f6zelliklerini \u2018se\u00e7erler\u2019.
\nWeber\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncesinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Marx\u2019\u0131n ekonomik maddeci yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u2018yumu\u015fatma\u2019 giri\u015fimi olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Marx\u2019\u0131n iktisadi yap\u0131lara verdi\u011fi \u00f6nem ve Weber\u2019in siyasal yap\u0131lara yakla\u015f\u0131m\u0131 ciddi benzerlikler g\u00f6sterir. \u2018\u2019Ekonomik yap\u0131lar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 Marx i\u00e7in ne denli \u00f6nemliyse, siyasal yap\u0131 t\u00fcrlerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda siyasal g\u00fc\u00e7 ve iktidar\u0131n maddi ara\u00e7lar\u0131n\u0131n denetimi de Weber i\u00e7in o denli \u00f6nemlidir.\u2019\u2019(18) Bir liberal olarak ele\u015ftirisinin bir di\u011fer boyutu Marx\u2019\u0131n siyasal g\u00fc\u00e7 ile ekonomik g\u00fcc\u00fc ay\u0131rt etmekte dikkatli davranmamas\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gereken, nelerin \u2018ekonomik\u2019, nelerin \u2018ekonomi taraf\u0131ndan belirlenen\u2019 ve nelerin \u2018ekonomiyle yaln\u0131zca ilgili\u2019 oldu\u011funun ay\u0131rt edilmesidir.Weber siyasal y\u00f6netim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irme m\u00fccadelesini incelemesinin oda\u011f\u0131na yerle\u015ftirir ve \u2018devlet\u2019i belli bir arazide me\u015fru \u015fiddet kullanma \u2018tekel\u2019i olarak form\u00fcle eder.<\/p>\n

\u2018\u2019Weber\u2019de Marx gibi, \u2018ideolojik\u2019 olgularla ekonomik ve politik d\u00fczeylerin \u2018maddi \u00e7\u0131kar\u2019lar\u0131 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiyi yakalamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Weber, \u2018rasyonalizasyonlar\u2019 yani \u2018fiktif \u00fcstyap\u0131lar\u2019 ve s\u00f6zl\u00fc ifadelerle ger\u00e7ek niyetler aras\u0131ndaki uyumsuzluklar \u00fcst\u00fcnde durmu\u015ftur.\u2019\u2019(19)
\nWeber \u2018\u00e7\u0131karlar\u2019 ve \u2018ideolojiler\u2019 gibi sosyal yap\u0131y\u0131 meydana getiren t\u00fcm kurumsal alanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerini ara\u015ft\u0131r\u0131r. Buradaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k y\u00f6ntemi Marx\u2019a benzese de de\u011ferlendirmeleri Marx\u2019\u0131n de\u011ferlendirmelerinden tamamen farkl\u0131d\u0131r. Marx\u2019a g\u00f6re \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizm \u2018irrasyoneldir\u2019. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerindeki rasyonel teknolojik ilerileme, \u00f6zel m\u00fclkiyet, kar ve denetimsiz piyasa rekabeti gibi etmenler taraf\u0131ndan k\u0131s\u0131tlan\u0131r. Sistemin \u00f6zelli\u011fi \u2018\u00fcretim anar\u015fisidir\u2019. Weber\u2019e g\u00f6re ise \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizm \u2018irrasyonel\u2019 de\u011fildir. Aksine \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizmi olu\u015fturan kurumlar rasyonalitenin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Verimlilik, i\u015fleyi\u015f s\u00fcreklili\u011fi gibi s\u00fcre\u00e7ler ancak \u2018rasyonel b\u00fcrokratik\u2019 kurumlar i\u00e7inde i\u015fleyebilir. Weber rasyonel b\u00fcrokrasi kavram\u0131n\u0131 Marx\u2019\u0131n s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi kavram\u0131na benzer bi\u00e7imde kullan\u0131r. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin tarihteki yerini inkar etmez ancak bunu temel dinamik olarak da g\u00f6rmez. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n toplumsalla\u015fmas\u0131 olana\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelmez ancak bunun ekonomik ya\u015fam\u0131n da devletin b\u00fcrokratik y\u00f6netimine ba\u011flanmas\u0131ndan ba\u015fka bir sonu\u00e7 yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla sosyalizmde \u00e7ekici hi\u00e7bir yan bulmaz. Devletin bu yolla total hale gelece\u011fini s\u00f6yler ve sosyalizmin daha ileri bir serfli\u011fe yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Marx\u2019\u0131n i\u015f\u00e7inin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131ndan \u2018kopma\u2019s\u0131na verdi\u011fi \u00f6nem Weber i\u00e7in zaten genel olan bir e\u011filimin \u00f6zel bir \u00f6rne\u011fidir. \u00c7a\u011fda\u015f d\u00fcnyada i\u015f\u00e7i \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131ndan ne kadar kopuksa, asker silah\u0131ndan, bilim adam\u0131 da ara\u015ft\u0131rma ara\u00e7lar\u0131ndan o kadar kopuktur. Bir b\u00fct\u00fcn olarak temeldeki bu kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcrokratikle\u015fme e\u011filimini Marx dramatize etmi\u015ftir. Weber\u2019e g\u00f6re b\u00fcrokrasi rasyoneldir, rasyonelle\u015fme ise mekanikle\u015fme s\u00fcrecidir. Bu s\u00fcre\u00e7 ki\u015fisel ili\u015fkileri \u00f6ld\u00fcrerek bo\u011fucu tekd\u00fcze i\u015fleyi\u015flere indirgemektedir. Bu ba\u011flamda rasyonellik ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlar. Bu k\u0131s\u0131tlama i\u00e7inde \u015fekillenen birey d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc dar, kariyer pe\u015finde ko\u015fan bir profesyoneldir ve bu teknisyen Weber\u2019e k\u00fc\u00e7\u00fck ve basit gelir.<\/p>\n

Bilimsel sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6znelli\u011fi problemi Weber\u2019in metodolojisinde merkezi bir yere sahiptir. Bilimin konusunun se\u00e7imi ve kurulu\u015fu g\u00f6zlemcinin sorular\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu s\u00fcrece bilim adam\u0131n\u0131n toplumsall\u0131\u011f\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lamaz. Buna ra\u011fmen bilim evrensel olma iddas\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrebilir? Weber bu soruya \u015f\u00f6yle cevap veriyor: \u2018\u2019Bilimsel sonu\u00e7lar \u00f6znel bir se\u00e7imden hareketle, do\u011frulamaya tabi tutulan b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncelere benimsetilen y\u00f6ntemlerle elde edilmelidir.\u2019\u2019(20) Ona g\u00f6re tarihsel bilim ak\u0131lc\u0131d\u0131r ve burada sezgi do\u011fa bilimlerinde oynad\u0131\u011f\u0131ndan farkl\u0131 bir rol oynamaz. Tarihsel ya da sosyolojik \u00f6neriler g\u00f6zlenebilir olgularla ilgilidir ve tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir ger\u00e7ekli\u011fe, akt\u00f6rlerin ona verdikleri anlamda insan davran\u0131\u015f\u0131na ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7larlar. Her toplumun bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc, yani bir inan\u00e7lar ve de\u011ferler sistemi vard\u0131r. Sosyolog insanlar\u0131 sadece bu incelenebilir inan\u00e7lar ve bilgi sistemi sayesinde anlayabilir ve de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlayabilir.<\/p>\n

<\/span>KAYNAK\u00c7A:
\nAron, Raymond<\/b> ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar, Bilgi Yay\u0131nevi, Ankara, 2000
\nRinger, Fritz <\/b>; \u2018Weber\u2019in Metedolojisi\u2019, \u00e7ev: Mehmet K\u00fc\u00e7\u00fck, Do\u011fu Bat\u0131 Yay., Nisan, 2003
\nSchroder, Ralph<\/b>, \u2018Max Weber ve K\u00fclt\u00fcr Sosyolojisi\u2019, \u00e7ev: Mehmet K\u00fc\u00e7\u00fck, Bilim ve Sanat Yay., Ankara, 1996
\n\u2018Siyaset Felsefesi S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u2019<\/b>, Yay\u0131na Haz.: P. Raynaud – S. Rials, \u0130leti\u015fim, \u0130stanbul, 2003
\nVergin, Nur <\/b>;\u2018Siyasetin Sosyolojisi\u2019, Ba\u011flam, \u0130stanbul, 2003
\nWeber, Max<\/b>, \u2018The Methodology Of The Social Sciences\u2019,(1903-1917) Translated by: Edward Shils and Henry Finch, The Free Press, New York, 1949
\nWeber, Max<\/b> ; \u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills, \u00e7ev:Taha Parla, \u0130leti\u015fim, 2003, \u0130stanbul<\/p>\n

1) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.396
\n2)<\/b> Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.397
\n3)<\/b> \u2018\u0130deal tip\u2019, ger\u00e7ekli\u011fin belli \u00f6\u011felerinin mant\u0131ksal tutarl\u0131l\u0131\u011fa sahip bir kavram olarak soyutta in\u015fas\u0131d\u0131r. \u2018\u0130deal\u2019 teriminin herhangi bir de\u011fer yarg\u0131s\u0131yla ilgisi yoktur. \u0130deal tipler, genel kavramlar olarak, Weber\u2019in d\u00fcnya tarihini betimleyici verilerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye haz\u0131r hale getirmekte yararland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel ara\u00e7lard\u0131r.
\n4) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.398
\n5) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.399
\n6)<\/b> Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.399
\n7)<\/b> Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.400
\n8) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.400
\n9) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.401
\n10) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.401
\n11) <\/b>Vergin, Nur ;\u2018Siyasetin Sosyolojisi\u2019, Ba\u011flam, \u0130stanbul, 2003, s.231
\n12) <\/b>Vergin, Nur ;\u2018Siyasetin Sosyolojisi\u2019, Ba\u011flam, \u0130stanbul, 2003, s.234
\n13) <\/b>\u2018Siyaset Felsefesi S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u2019, Yay\u0131na Haz.: P. Raynaud – S. Rials, \u0130leti\u015fim, \u0130stanbul, 2003, s.707
\n14)<\/b> Weber, Max ;\u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills,\u00e7ev:Taha Parla,\u0130leti\u015fim,2003,\u0130stanbul,s.105
\n15) <\/b>Weber, Max ;\u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills,\u00e7ev:Taha Parla,\u0130leti\u015fim,2003,\u0130stanbul,s.110
\n16) <\/b>Weber, Max ;\u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills,\u00e7ev:Taha Parla,\u0130leti\u015fim,2003,\u0130stanbul,s.110
\n17)<\/b> Weber, Max ;\u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills,\u00e7ev:Taha Parla,\u0130leti\u015fim,2003,\u0130stanbul,s.111
\n18)<\/b> Weber, Max ;\u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills, \u00e7ev:Taha Parla,\u0130leti\u015fim,2003,\u0130stanbul,s.89
\n19) <\/b>Weber, Max ;\u2018Sosyoloji Yaz\u0131lar\u0131\u2019,Yay. Haz:H.H. Gerth-C.W. Mills, \u00e7ev:Taha Parla,\u0130leti\u015fim,2003,\u0130stanbul,s.90
\n20) <\/b>Aron, Raymond ; \u2018Sosyolojik D\u00fc\u015f\u00fcncenin Evreleri\u2019, \u00e7ev: Korkmaz Alemdar,Bilgi Yay\u0131nevi,Ankara,2000,s.404<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sosyalistforum.Net Açıklayıcı sosyoloji bireyi ve onun davranışlarını temel birim ya da atom kabul eder. Weber, sosyolojiyi toplumsal davranışın anlaşılır bilimi olarak gördüğü için toplumsal aktörlerin davranışlarını çözümleme yoluna gitmiştir. Weberci bilim kuramını incelemek için davranış tiplemesi sınıflaması yöntemi izlenebilir. Weber dört davranış tipi ayrımından hareket eder: 1) Amaçla ilişkili akılcı davranış (zweckrational) 2) Bir değerle […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-12254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12256,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12254\/revisions\/12256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}