{"id":12391,"date":"2019-03-30T19:52:09","date_gmt":"2019-03-31T00:52:09","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=12391"},"modified":"2019-03-30T19:52:09","modified_gmt":"2019-03-31T00:52:09","slug":"egoizm-benlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/egoizm-benlik\/","title":{"rendered":"EGO\u0130ZM – BENL\u0130K"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

S<\/span>EAUH<\/span> Necdet
\n<\/span> <\/b><\/span> Yeni Kafkas Dergisi, Y\u0131l 1 Say\u0131 3 May\u0131s-Haziran 1957<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 de\u011ferlendiren en g\u00fczel haslet, iyi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, medeni hareketleri, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fikirlerine sayg\u0131s\u0131, tevazuudur. M\u00fcnevver gen\u00e7lere bu mefhumlar\u0131 yerle\u015ftirmek pek faydal\u0131 ve l\u00fczumludur. Egoizm, hasta bir ruh haletinin ifas\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z kendisini d\u00fc\u015f\u00fcnen, ba\u015fkalar\u0131na k\u0131ymet vermeyen muhteris, menfaat pe\u015finde ko\u015fan insanlar sosyal hayat\u0131n pek sevmedi\u011fi bir insand\u0131r. Bunlar egoist tipin numunesidir. Benden sonra isterse tufan olsun diyen Frans\u0131z kral\u0131 \u015earl gibi \u0130ranl\u0131lar\u0131n menem di\u011fer nistleri (benim, ba\u015fkas\u0131 yok)\u00a0 bu ruhun birer tebar\u00fcz\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Ego<\/b> Yunanca kelimesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Ben) egoizm (Benlik) tir. Benlik \u00e7ocukken, ufak iken ba\u015flar. Ya\u015f ilerledik\u00e7e tekemm\u00fcl eder ve geli\u015fir, filizle\u015fir. Fakat aile yuvas\u0131nda al\u0131nan milli terbiye ve ahlak, sonra da muhit ve mektep benlik duygular ile paralel y\u00fcr\u00fcr ve onu frenler, iyi ve istenilen bir istikamete sevkeder, \u0130\u015fte insani duygular, milli hisler, terbiyeler bu suretle tekemm\u00fcl etmi\u015f velud mahsullerdir. Her insanda iptidai bile olsa bir benlik hissi vard\u0131r.<\/p>\n

Aile terbiyesinin zay\u0131f olmas\u0131, muhitin m\u00fctekamil bulunmamas\u0131, ilgisizlik, insanlar\u0131 fena yola sevketti\u011fi gibi egoizmin a\u015f\u0131r\u0131 ve marazi \u015fekilleri de numaraland\u0131r\u0131r, alevlendirir, hatta ruhi, akli bir \u015feklin en ileri derecelerine kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcr Aile terbiyesinin, anne kudretinin mahiyet ve l\u00fczumunu burada iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmek pek faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Evde g\u00f6sterilen terbiyenin, insanlar ve bilhassa k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar
\n\u00fczerindeki tesiri pek b\u00fckt\u00fcr. As\u0131l mektebi edep buras\u0131d\u0131r, yani evdir,
\naile yuvas\u0131d\u0131r. Maarif mektepleri, ancak ilim ve bilgi unsurlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131layan, derleyip toplayan ve ya\u015fatan birer m\u00fcessesedir. Mekteplerde terbiye ikinci derecede rol al\u0131r. Her insanda bulunan benli\u011fin tabii ve marazi olanlar\u0131n\u0131 ay\u0131rmak bazen \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bir menfaatperestin, ihtiras\u0131 seven bir insan\u0131n, bir cimrinin hangi hudutlara kadar normal, hangi hudutlarda anormal oldu\u011funu tetkik edip ay\u0131rmak g\u00fc\u00e7le\u015fir. Her cemiyette s\u0131ray\u0131 bozan, \u00f6ne \u00e7\u0131kmak isteyen, kendisine mevki vermek i\u00e7in \u00e7\u0131rpman, fikirlerini herkese kabul ettirme\u011fe \u00e7al\u0131\u015fan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fikirlerine, d\u00fc\u015f\u00fcncelerine k\u0131ymet ve ehemmiyet vermeyen tiplere tesad\u00fcf edilir. Bunlar mutlakt\u0131r ki egoisttirler ve ruhi hastal\u0131\u011fa m\u00fcptelad\u0131rlar. Bunlar\u0131n bir \u00e7oklar\u0131 ilmi seviyeleri olmad\u0131\u011f\u0131, bilim da\u011farc\u0131\u011f\u0131 bo\u015f bulundu\u011fu halde kendilerini bilgin g\u00f6sterme\u011fe kalkarlar, bo\u015f laf ederler ve her yerde nizam\u0131 ve ahengi bozma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130\u00e7timai ve g\u00fcnl\u00fck hayatta bunlar\u0131n bir \u00e7ok \u015fekillerine tesad\u00fcf ederiz.<\/p>\n

Bu Egoistlerin yan\u0131nda bir de aile terbiyesinin, muhitin, g\u00f6rene\u011fin k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, kifayetsizli\u011fi ve ya bulunmamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan baz\u0131 insanlarda medeniyete ayk\u0131r\u0131 hareketlere tesad\u00fcf daima m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir otob\u00fcste, bir tramvayda, bir trende yere t\u00fck\u00fcrmek, sigara i\u00e7ip yere atarak aya\u011f\u0131 ile ezmek, dolmu\u015flarda bol sigara i\u00e7ip her taraf\u0131 dumana bo\u011fmak, y\u00fczlere \u00fcflemek, dolmu\u015f sandallarda r\u00fczgar istikametine kar\u015f\u0131 t\u00fck\u00fcr\u00fcp yan\u0131ndakilerin y\u00fczlerine s\u0131\u00e7ratmak daha ziyade terbiye noksanl\u0131\u011f\u0131ndand\u0131r. Bunlar etraf\u0131ndakiler taraf\u0131ndan ay\u0131pland\u0131\u011f\u0131 halde bazen kendilerini m\u00fcdafaaya ge\u00e7tikleri vakidir. Bir tramvayda, vapurda ayaklar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131ki kanepeye uzatmak, kirletmek terbiye gerili\u011findendir. Bu hareketlerin egoistlikle alakas\u0131 yoktur. Fakat bazen i\u00e7 hatlar\u0131 vapurlar\u0131n\u0131n alt salonlar\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpan (burada sigara i\u00e7mek yasakt\u0131r) levhas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc halde p\u00fcf\u00fcr p\u00fcf\u00fcr sigara i\u00e7enler, etraf\u0131 taciz edenler egoisttir.<\/p>\n

Cemiyet hayat\u0131nda vatanda\u015flar\u0131n \u0131st\u0131raplar\u0131na, kederlerine, sevin\u00e7lerine, teess\u00fcrlerine i\u015ftirak etmemek temay\u00fcl\u00fc, hastal\u0131\u011f\u0131 icab\u0131 yere d\u00fc\u015f\u00fcp bay\u0131lan veya kalbinden muzdarip olup \u00f6lmek \u00fczere bulunanlara kar\u015f\u0131 hissiz davranmak, egoistlik de\u011fil lakaydiliktir.<\/p>\n

Alakas\u0131zl\u0131kt\u0131r. Bu gibi insanlara hissiz ve lakayt denir. Hakarete u\u011frayan bir vatanda\u015f\u0131 berayi insaniyet m\u00fcdafaa etmemek, yaralanan bir insan\u0131n tedavisi i\u00e7in ilgilenmemek ve yard\u0131m\u0131na ko\u015fmamak hep hissizli\u011fin tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu, insani hissin ya azalmas\u0131 veya tamamen yoklu\u011fudur, fikdan\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 bu insanlar ho\u015flar\u0131na giden ehemmiyetsiz olan baz\u0131 \u015feylere fazla alaka g\u00f6sterirler ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da bu hislerine s\u00fcr\u00fckleme\u011fe kalk\u0131\u015f\u0131rlar, hatta onlardan istifadeyi de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Bunlar da baz\u0131 hisler numa bulmu\u015f demektir. Orta his sahibi kimselerdir. Hedef kendi nefisleridir, \u015fah\u0131slar\u0131d\u0131r. Ailevi, i\u00e7timai, vatani, milli hislere ve vazifelere kar\u015f\u0131 ilgileri kesilmi\u015ftir. Benlik hisleri tamamen s\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fkalar\u0131na da zarar lan yoktur. Pasiftirler. Bunlarda hi\u00e7 bir gurur yoktur.<\/p>\n

\u015eu \u015fekle nazaran: (Egoizm – benlik)i iki z\u00fcmre aras\u0131nda toplamak laz\u0131md\u0131r. Birinci k\u0131s\u0131mda benli\u011f\u044d a\u015f\u0131r\u0131 ve \u015fiddetli derecede olanlar, ikinci k\u0131s\u0131mda benli\u011fi hi\u00e7 olmayan insanlar\u0131 sokmak yerindedir. Bu iki k\u0131s\u0131m aras\u0131nda muhtelif \u015fekillerde benlik temay\u00fclleri g\u00f6sterenler olur. Hatta diyebiliriz ki, insanlar kadar da \u00e7e\u015fitli benlikler vard\u0131r.<\/p>\n

Egoistlerin, insanlar aras\u0131nda ve cemiyetlerde, topluluklarda mutlaka ba\u015f olmak fikri, on lar i\u00e7in sabit bir fikir halindedir. Bunlarda egoizm sosyal bir mahiyet alm\u0131\u015ft\u0131r. Bir k\u0131s\u0131m insanlarda yard\u0131m hissi ve centilmenlik duygusu mevcut oldu\u011fu halde uzak dururlar, bunlar egoist kimselerdir. Benlik hislerini doyurmak, mevkilerini korumak i\u00e7in can verirler. Terbiye ve ahlak mefhumlar\u0131 hududu haricinde fazla egoizm nefrete de\u011fer. Bununla beraber a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygular\u0131 yaratan fena terbiyeler, \u015fefkat, yard\u0131m hislerinin cemiyete, toplulu\u011fa kat\u0131lma doygular\u0131n\u0131n mahrumiyeti, bulunmamas\u0131 ve bunlardan ileri gelen bensizlik halleri mutlakt\u0131r ki marazidir.<\/p>\n

Egoizm (benlik) mevzuunun en m\u00fchim \u015fekillerinden biri de (gururdur).
\nParanoya *dedi\u011fimiz ruh ve ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 bu ruh haletinin en \u015fiddetli
\narazlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Baz\u0131 milletlerin Megaloidea dedikleri b\u00fcy\u00fck gayelerde egostli\u011fin birer numunesi ve ruhi heyecanlar\u0131n\u0131 fena ve zararl\u0131 mahsul\u00fcd\u00fcr, bir hastal\u0131k haletidir. Pan Cermanizm Hitlerin \u00f6l\u00fcmile kapanm\u0131\u015ft\u0131. Netekim de Pan Helenizm de Yunanl\u0131lara bir hayli zarara sebep olmaktad\u0131r. Baz\u0131 ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131nda, melankolide, erken bunmalarda, ihtiyar bunamalarda, hatta saral\u0131larda ifrat derecede Egoistlik vard\u0131r. Cemiyette rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z karakter zay\u0131flar\u0131 da; psikopatlard\u0131r. \u00c7ok yalan s\u00f6ylemek, m\u00fctemadiyen uydurma isnadlar, menfaat i\u00e7in her \u015feyi tabii ve mubah g\u00f6rme egoistlik ruhu ta\u015f\u0131yanlarda olur.<\/p>\n

Bunlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n zarar\u0131n\u0131 hedef tutarlar Ba\u015fkas\u0131n\u0131n zarar\u0131na olmayan, yaln\u0131z kendisi: ailesinin ge\u00e7imini temine \u00e7al\u0131\u015fan zihniyet de\u011fildir. Bunlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyen tiplerdir.<\/p>\n

(Spenser) bir yaz\u0131s\u0131nda: (Ahlakta tekam\u00fcl kendisinden ba\u015fkas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek olan hodgaml\u0131ktan hem kendisi, hem de di\u011ferlerini
\nd\u00fc\u015f\u00fcnmekten ibaret olan di\u011fergaml\u0131\u011fa do\u011fru gitmektedir. Di\u011fergaml\u0131\u011f\u0131n
\ngeni\u015flemesi tekam\u00fcl derecesini g\u00f6sterir) der. Bu itibarla tekam\u00fcl etmi\u015f milletler, i\u00e7timai seviyesi y\u00fckselmi\u015f milletlerdir.<\/p>\n

H\u00fclasa: Terbiye, ahlak ve dini esasla ayk\u0131r\u0131 olan ve cemiyetin sevmedi\u011fi hareketi sosyal hayattan uzak tutmak, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda
\niken anormal benlik temay\u00fclleri frenlemek, terbiye ile insanlar\u0131
\n(di\u011fergam) yani ba\u015fkalar\u0131n\u0131 sevme, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve sayma, cemiyete hadim
\nolma, fikirlere sayg\u0131 g\u00f6sterme hislerini a\u015f\u0131lamak, numas\u0131n\u0131 temin etmek
\nve bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ve hareketlerin be\u015feri, insani ve vatani milli bir gaye
\noldu\u011funu bildirmek egoizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n en faydal\u0131 bir yolu oldu\u011funu
\nkabul etmek gereklidir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SEAUH Necdet Yeni Kafkas Dergisi, Yıl 1 Sayı 3 Mayıs-Haziran 1957 İnsanları değerlendiren en güzel haslet, iyi düşünceleri, medeni hareketleri, başkalarının fikirlerine saygısı, tevazuudur. Münevver gençlere bu mefhumları yerleştirmek pek faydalı ve lüzumludur. Egoizm, hasta bir ruh haletinin ifasıdır. Yalnız kendisini düşünen, başkalarına kıymet vermeyen muhteris, menfaat peşinde koşan insanlar sosyal hayatın pek sevmediği bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-12391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12393,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12391\/revisions\/12393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}