![](\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-1\/219.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eAVKO Aslangua\u015f Adigelerin bayra\u011f\u0131nda par\u0131ldayan y\u0131ld\u0131zlardan bir tanesi de Shapsughlara ait.\u00a0 Eski, ilgin\u00e7 g\u00fczel bir halk.<\/p>\n Bir zamanlar b\u00fcy\u00fck bir ulus olan Adigeler milli konular\u0131-sorunlar\u0131 xasede ele al\u0131yorlard\u0131. Sovyetler d\u00f6neminde xaselerimiz yoktu, fakat demokratik yap\u0131lanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yeniden xaseler kuruldular. Cumhuriyette de rayonlarda da xaseler kuruldu fakat \u00f6nemli milli sorunlar gere\u011fince \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemiyor.<\/p>\n Shapsughlar b\u00f6yle de\u011filler. Onlar ulusal bilin\u00e7 anlam\u0131nda kendilerini daha iyi muhafaza ettiler. Bizden uzakta ya\u015f\u0131yorlarsa da eski Adige topraklar\u0131nda ya\u015f\u0131yorlar. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6yler b\u00fcy\u00fck de\u011fil, k\u00f6y sakinleri a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 insanlar. Adige huy ve davran\u0131\u015flar\u0131na daha \u00e7ok sahipler. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 ak\u0131ll\u0131, aktif insanlar, \u00e7a\u011fa uyuyorlar. Bir yandan durumlar\u0131 b\u00f6yleyken di\u011fer yandan ya\u015fad\u0131klar\u0131 eyalet en zengin eyaletlerden birisiyken, ger\u00e7ek So\u00e7ililerken\u00a0 \u00e7\u00f6zmeleri gereken pek \u00e7ok sorunlar\u0131 da var. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi halk\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n her birisini her\u015feyden \u00f6nce ele ald\u0131klar\u0131 yer K\u0131y\u0131boyu Shapsughlar\u0131n\u0131n kurmu\u015f olduklar\u0131 Adige Xase\u2019si.<\/p>\n 21 y\u0131ld\u0131r bu xasenin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00c7A\u00c7IHU Harun\u0131ko Mecit yap\u0131yor. O sadece yerle\u015fim yerleri, okullar, kl\u00fcpler, emekliler, emek gazileri hakk\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor t\u00fcm halk\u0131n iyi bir ya\u015fama ula\u015fmas\u0131, insanlar\u0131n topraklar\u0131n\u0131 i\u015flemesi, evler yapmalar\u0131, ge\u00e7inmeleri milletin millet olarak kalmas\u0131 iyi gelenek-g\u00f6reneklerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi konularda canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n Bu g\u00fcn \u00c7A\u00c7IHU Mecit konu\u011fumuz, onunla sohbet edece\u011fiz.<\/p>\n – Mecit, ho\u015fgeldin. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Shapsugh Adige Xase’si hangi konular \u00fczerine e\u011filiyor?<\/p>\n – Dille ba\u015flayal\u0131m. Millet olmak istiyorsak dilimizi kaybetmemeliyiz. Onu muhafaza etmek konusunda devaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olacak imkanlar\u0131 ar\u0131yoruz.<\/p>\n K\u00f6ylerimizde ya\u015fayan insanlar\u0131m\u0131z hem kendilerine hemde besledikleri hayvanlar\u0131na bakacak topraklardan mahrumlar. K\u00f6ylerde i\u015f olanaklar\u0131 az, gen\u00e7lerimiz k\u00f6yleri terk ediyorlar. Bu sorunlar\u0131 hi\u00e7 unutmadan devaml\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmleyece\u011fimiz \u00fczerine duruyoruz, aralar\u0131nda becerebildiklerimizde beceremediklerimizde var.<\/p>\n – \u0130\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z Krasnodar Eyaletinin valisinin sizlerin yan\u0131na \u00e7ok gelmedi\u011fini biliyoruz. Yak\u0131nlarda Aleksandr Tka\u00e7ev yan\u0131n\u0131za geldi, pek \u00e7ok insanla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc, nah\u0131jlarla konu\u015ftu \u00fczerinde kayg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131z sorunlar\u0131 ona anlatt\u0131n\u0131z. Bunun sonucunda ne oldu?<\/strong><\/p>\n – A. Tka\u00e7ev’in Shapsugh\u2019a gelmesinden \u00e7ok memnun olduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz eyalette yer al\u0131yoruz, eyaletteniz, nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 onun bilmesini istedik. Memnuniyetle, dile getirdi\u011fimiz sorunlar\u0131 valinin anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 duydu\u011funu, bize yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini belirtebilirim. Bu y\u00fczden K\u0131y\u0131boyu Shapsughlar ad\u0131na te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n Bizim \u00e7ok sorunumuz var, bunlardan valinin sayesinde \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olanlar\u0131da var. \u0130\u015fte, \u00f6rne\u011fin \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0uluslar aras\u0131nda uyum ve etnik k\u00fclt\u00fcrlerin geli\u015ftirilmesi’ eyalet program\u0131nda samimi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Her y\u0131l k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi yolunda harcanmak \u00fczere eyalet b\u00fct\u00e7esinden\u00a0 iki milyon Ruble sal\u0131n\u0131yor. On y\u0131ld\u0131r k\u00f6ylerdeki kul\u00fcpleri, k\u00fct\u00fcphaneleri yeniledik yenilemeye devam ediyoruz. Bunlar i\u00e7in, gereken \u015feyleri temin ediyoruz, kl\u00fcp binalar\u0131 muntazam bir \u015fekilde, okullarda da tamir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131ld\u0131. Yeni yapt\u0131klar\u0131m\u0131zda var. Bunun yan\u0131s\u0131ra Shapsughya Dans Ansamblesine de yeni elbiseler diktirdik. Bu grup \u00e7e\u015fitli yar\u0131\u015fmalara kat\u0131l\u0131yor, Yurtd\u0131\u015f\u0131nda Adigelerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelere gidiyorlar.<\/p>\n K\u00fclt\u00fcr saraylar\u0131, okullar faaliyette ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 her \u015feyi temin ediyoruz. Bunlar \u00f6nceki durumlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirilirse g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zenilesi bir durumdalar.<\/p>\n – Shapsughlara arazilerin, otlak ve meralar\u0131n yetmedi\u011fini biliyoruz. Ev yapmak istediklerinde de arsa verilmedi\u011fini duyuyoruz. Bu sorunlar\u0131n bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu var m\u0131?<\/strong><\/p>\n – Arazi-toprak sorunu \u00f6nde gelen, hep birincil sorunumuz. \u00dczerinde ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z ve \u00e7o\u011falabilece\u011fimiz topra\u011f\u0131m\u0131z yok Her bir Shapsugh ferdi,\u00a0 k\u00f6y\u00fcnde, topraklar\u0131nda ev yap\u0131p kendinden olan insanlar\u0131n aras\u0131nda kalmak istiyor. Bunun i\u00e7in elinde olana\u011f\u0131n varsa bile arazi alamazs\u0131n, fakat ev sahibi de\u011filsen de devlet ne Ps\u0131fuape (Lazarevsk) ne de \u015ea\u00e7e\u2019de (So\u00e7i) daire vermiyor. Gen\u00e7ler ne yap\u0131yorlar?\u00a0 K\u00f6yden ayr\u0131l\u0131p daire tutuyor yeni aile kuruyorlar. Bu y\u00fczden \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toprakta s\u00f6z sahibi olmamam\u0131z halk\u0131m\u0131za b\u00fcy\u00fck kay\u0131p verdiriyor. K\u00f6yde ya\u015fayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 azal\u0131yor, anadilimiz elden gidiyor, milli niteliklerimiz terk ediliyor.<\/strong><\/p>\n \u00d6rne\u011fin halka arsa verseler ve bu arsalar\u0131 satma hakk\u0131 vermeseler, bunun kimseye bir zarar\u0131 dokunmaz.<\/p>\n Ne yap\u0131labilir? \u00a0Topraklar\u0131n genel plan\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f durumda, bu konuda yap\u0131lanlar \u00fczerine ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bu plan k\u00f6ylerin yak\u0131nlar\u0131ndaki arazilerin yeniden k\u00f6ylere dahil edilmesini kaps\u0131yor. Bunun nas\u0131l sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz bu konuda kayg\u0131lar\u0131m\u0131z var. Topraklar\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin i\u015flemesi i\u00e7in verecek olurlarsa buralar\u0131 ellerinde tutanlar i\u00e7in bu b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik olmuyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc araziler yine ya sat\u0131n alanlara yada ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 ulusal parka ait kal\u0131yorlar.<\/p>\n Haz\u0131rlanan bu plan kabul edilecek mi edilmeyecek mi? Kabul edilmemesi imkans\u0131z, \u00a0<\/strong>Shapsughlar ezelden beri hayvanc\u0131l\u0131k, ar\u0131c\u0131l\u0131k, meyve bah\u00e7ecili\u011fi ile i\u015ftigal ediyordu, halk\u0131n sahip oldu\u011fu usul ve olanaklar elinden \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunlar\u0131 k\u00f6ylere gelen turistlerle birlikte anca m\u00fczelerde g\u00f6r\u00fcyoruz. Milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz yok oluyor, milletin kendisinin de yok olmas\u0131 tehlikesi var. Hi\u00e7 durmadan toprak sorununa de\u011finmemizin \u00a0sebebi bu. Topra\u011fa sahip olmadan millet geli\u015femez.<\/p>\n Shapsughlarda ba\u015fka halklar gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ge\u00e7inmek istiyorlar ve bu haklar\u0131d\u0131r. Halk eski zamanlardan beri me\u015fgul oldu\u011fu u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 devam ettiremiyor, bu y\u00fczden ya\u015famas\u0131 i\u00e7in toprak \u00e7ok gerekli.<\/p>\n – Mecit eskiden var olan Kolhoz ve Sovhozlar da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onlara ait olan arazilerin halka payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmiyordu? \u00dclkenin tamam\u0131nda b\u00f6yle yap\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n – Do\u011fru, yerinde bir soru soruyorsun. Kendilerine d\u00fc\u015fen toprak hisseleri verilmeyen biz Shapsughlardan ba\u015fka, t\u00fcm \u00fclke genelinde, ba\u015fka bir halk kalmam\u0131\u015f olmal\u0131. Toprak yerine hisse senetleri payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Daha sonra bu hisse senetlerini sat\u0131n al\u0131p elinde toplayan bir ka\u00e7 ki\u015fide topraklar\u0131n sahibi oldu. Topraklar\u0131m\u0131z\u0131n turistik b\u00f6lgeye girdi\u011fi i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli oldu\u011fu \u015feklinde halk\u0131 ikna ettiler. \u015eimdi bu topraklar\u0131 kendileri de kullanm\u0131yor halka da ait de\u011filler. Bu y\u00fczden f\u0131nd\u0131k ve \u00e7ay bah\u00e7eleri ormanla\u015fm\u0131\u015f bir \u015fekilde…<\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Adige Xase\u2019si de k\u00f6ylerde ya\u015fayan aktivistlerde, nah\u0131jlar\u0131m\u0131zda bu topraklar\u0131n bombo\u015f yatmas\u0131n\u0131n yerine, sahipleri kimse kim, en az\u0131ndan uzun y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na bizlere kiraya verilmesi i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorlar. E\u011fer b\u00f6yle olmazsa millet olarak ilerleyemez ve ya\u015fayamay\u0131z.<\/p>\n – Adige Xase kongreler d\u00fczenleyerek milli konular \u00fczerine e\u011filiyor, kararlarda al\u0131yor. Son toplant\u0131lar\u0131n\u0131zda hangi konulara e\u011fildiniz.<\/strong><\/p>\n –\u00a0 Burada belirli kararlar ald\u0131k. Her birinin ulusal anlam\u0131 var. \u015eimdi onlar\u0131 hayata ge\u00e7irmek \u00fczere u\u011fra\u015f\u0131yoruz. E\u011fer idareciler bizi anlayacak olursa bunlar a\u015f\u0131lamayacak sorunlar de\u011filler.<\/p>\n Birincisi; dahil oldu\u011fumuz Krasnodar eyaletinin Eyalet Nizamnamesi\u2019nin ikinci maddesinde<\/strong> ‘Krasnodar Kray\u0131\u2019n\u0131n P\u015f\u0131ze (Kuban) havzas\u0131 topraklar\u0131 Kazak gruplar\u0131nca organize edilmi\u015ftir, Ruslar burada eski \u00e7a\u011flardan beri ya\u015f\u0131yorlar. Eyalette ya\u015fayanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturuyorlar. Eee, o zaman biz nereden \u00e7\u0131kt\u0131k. Hi\u00e7 ba\u015fka topraklarda ya\u015famad\u0131k, hi\u00e7 kimsenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yeri elinden almad\u0131k, misafir gelip oturmu\u015fta de\u011filiz. Bunlardan yola \u00e7\u0131karak s\u00f6z konusu maddenin de\u011fi\u015ftirilmesi ve maddeye \u00a0‘… Adigelerin tarihsel topraklar\u0131 olmas\u0131 hasebiyle Shapsugh Adigelerinin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin Rusya Federasyonu Anayasas\u0131 ve Eyalet Kanun Koyucu organlar\u0131n\u0131n taraf\u0131nca g\u00f6zetilemesi …’ \u015feklinde ek yap\u0131lmas\u0131 talebinde bulunuyoruz.<\/strong><\/p>\n \u0130kincisi; bizim kendi kendimize d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ortaya koymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015fekilde 22 Mart 2000\u00a0 (N.55) tarihinde Rusya Federasyonu h\u00fck\u00fcmetince al\u0131nan kararca Rusya\u2019da ya\u015fayan az say\u0131da n\u00fcfusa sahip halklar\u0131n haklar\u0131 korunuyor. B\u00f6yle olmas\u0131na ra\u011fmen Eyalet Nizamnamesi\u2019nde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 o kadar kolay bir i\u015f de\u011fil. Durum hakk\u0131nda Eyalet Valisi\u2019ne bilgi ula\u015ft\u0131rd\u0131k. Milletvekilleri ve komite ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n bir arada oldu\u011fu bir toplant\u0131da da bunu dile getirdiler…<\/p>\n B\u00f6lgenin otokton halk\u0131 oldu\u011fumuza dair Eyalet Nizamnamesi\u2019nde bunun yer alaca\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fin yap\u0131labilmesi i\u00e7in milletvekillerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun\u00a0 bunu kavrayarak bize destek olmas\u0131 gerekiyor. B\u00f6yle olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc devlet organlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile ayr\u0131m yapmadan ili\u015fki i\u00e7indeyiz.<\/p>\n – Anla\u015f\u0131lan, bir halk olarak d\u00fcnyada var iken, eyalette ya\u015f\u0131yorken, var oldu\u011funuzu, halk oldu\u011funuzu ayd\u0131nlatman\u0131z gerekiyor, \u00f6yle de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n – Evet b\u00f6yle s\u0131k\u0131\u015f\u0131k bir konumda olmak hi\u00e7 rahat de\u011fil ve\u00a0 bu b\u00fcy\u00fcmemize de engel. E\u011fer bize faydalar\u0131 dokunacak olursa bizim halk olarak var oldu\u011fumuzu kan\u0131tlayan belirlenmi\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131da\u00a0 var. Rusya Federasyonu\u2019nca ‘Geleneksel ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren otokton halklar’ ismiyle \u00e7\u0131kart\u0131lan kararnamede otokton halklar ve ya\u015fam alanlar\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu ne yazan nede y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyan biz de\u011filiz. Bu devletin \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 bir kanun. Biz K\u0131y\u0131boyu Shapsughlar\u0131 olarak eyaletten olu\u015fumuz, k\u00f6ylerimizin ona dahiliyeti, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ailelerimizin burada ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n eyaletin devlet evraklar\u0131nda yer almas\u0131n\u0131 istiyoruz. Bir Shapsugh aileyi bile resmen Ps\u0131fuape\u2019de kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131rmalay\u0131z. Shapsughlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6ylerin isimlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 evraklar haz\u0131rlad\u0131k, fakat olimpiyatlar ge\u00e7meden bu konuya e\u011filmeyeceklerini de anl\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n – Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z eyalette sonu\u00e7land\u0131ramad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fleri gerimi b\u0131rak\u0131yorsunuz yoksa ba\u015fka makamlara federal kurumlara ta\u015f\u0131yormusunuz?<\/p>\n – Devlet m\u00fclklerini y\u00f6neten federal ajansa (Rosimu\u015festve) bu konuda m\u00fcracaat ettik, durum hakk\u0131nda bilgilendirdik. Bu kurum bizden Shapsughlar\u0131n kendilerinin olu\u015ftu\u011fu, \u00f6z topraklar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131 iletmemizi istedi. Bu konuda \u00fc\u00e7 y\u0131l kaybettik. \u00c7o\u011fu ge\u00e7enin az\u0131da ge\u00e7er. Olimpiyatlardan sonra bu i\u015fi ilerletece\u011fiz.<\/p>\n – \u00a0Mecit, Ulusal Park\u2019\u0131n size faydas\u0131ndan \u00e7ok zarar\u0131n\u0131n geldi\u011fi a\u015fikar. Devletin bu y\u00fczden sizlere ya arazi ya da konut vermesi gerekiyor. Xase’nin bu konuda bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulaca\u011f\u0131 \u00fcmidine sahip misin?<\/strong><\/p>\n – Evet, s\u00f6ylediklerin de do\u011fru. Shapsugh k\u00f6ylerinin etraf\u0131ndaki t\u00fcm arazi Ulusal Park\u2019a dahil edildi. Tarlas\u0131 Ulusal Park s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalanlar dahi var. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde izin almadan Ulusal Park\u2019a dahil olan ormanlara arazilere girmek\u00a0 yasak. Bu y\u00fczden karga\u015fal\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 dahi oluyor. Hayvanlar\u0131 otlatacak arazilerimiz yok. Bu sorunla u\u011fra\u015f\u0131yoruz yapabildi\u011fimizi yap\u0131yoruz, bunlar\u0131 \u00e7abuk a\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da biliyoruz. Federal kurumlara da m\u00fcracaat ediyoruz. <\/strong>\u00d6rne\u011fin Rusya Federasyonu\u00a0 Tabii Zenginlikler ve Ekoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca \u00e7\u0131kart\u0131lan ‘Ulusal Parklarda orman fonuna ba\u011fl\u0131 arazilerde zonalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131’ isimli kararnamenin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda aktif kat\u0131l\u0131m\u0131m\u0131z oldu. Bu kararname bize ne sa\u011flayacak? Shapsugh k\u00f6ylerinin yak\u0131nlar\u0131ndaki ormanlarda Shapsughlar \u00e7if\u00e7ilikle alakal\u0131 i\u015fler yapma olana\u011f\u0131 elde edecekler. Bu bizim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 kayna\u011f\u0131. Fakat bu konuda da bir yanl\u0131\u015fl\u0131k yap\u0131ld\u0131; kararname haz\u0131rlan\u0131rken faydalan\u0131lacak, ormandan tahsis edilmi\u015f parsellerin numaralar\u0131 g\u00f6sterilmedi . Eski evraklardan yola \u00e7\u0131karak parseller kar\u0131\u015f\u0131k bir \u015fekilde Moskova’ya g\u00f6nderildi.<\/p>\n Ormanlar\u0131 kullanabilmemiz i\u00e7in yeni ba\u015ftan parsellerin belirlenmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Be\u015f y\u0131l oldu bu i\u015fle u\u011fra\u015f\u0131yoruz, fakat bakanl\u0131k yeniden, ikinci bir defa bu i\u015fi ele alm\u0131yor.<\/p>\n – Mecit, ormandan arazilerden burada yeti\u015fen \u015feylerden halk\u0131n faydalan\u0131m\u0131yor olmas\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fc verici. Ge\u00e7im kayna\u011f\u0131na sahip olmadan nas\u0131l ya\u015fan\u0131l\u0131r ki?<\/strong><\/p>\n – Buralarda ekstansif\u00a0 i\u015fler yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahibiz. Bunun anlam\u0131 ise ormana zarar vermeden, a\u011fa\u00e7lar\u0131 dallar\u0131n\u0131 k\u0131rmadan kesmeden ormanda yeti\u015fen meyveleri toplama, ar\u0131 kovanlar\u0131 yerle\u015ftirme, hayvanlar\u0131m\u0131z\u0131 otlatma hakk\u0131na sahibiz. Fakat bakanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 kararnameye gerekli \u015fekilde dahil olabilseydik k\u00f6y s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan itibaren yedi kilometre kadar ulusal park\u0131n orman fonuna girebilir ve burlar\u0131 i\u015fleyebilirdik.<\/p>\n Fakat biz ne olursa olsun bu konuda durmayaca\u011f\u0131z, bize faydas\u0131 gelebilecek herkesi bu konuya dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015fca\u011f\u0131z. Az say\u0131da olan halk\u0131m\u0131z rahat ve iyi bir \u015fekilde ya\u015famaya yeniden ba\u015flayacak.<\/p>\n – \u015eahsen senin ve seninle birlikte \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n iyi ama\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu ve bunlar\u0131n milletle alakal\u0131 oldu\u011fundan \u015f\u00fcphe duymuyoruz. Bunlar nelerdir?<\/strong><\/p>\n – Kongrede 16 maddeden olu\u015fan bir karar ald\u0131k. Bunlar\u0131n \u00e7er\u00e7evesinde bir sonraki kongreye kadar faaliyet g\u00f6sterece\u011fiz. Bunlar aras\u0131nda \u00fcstesinden gelebildiklerimizde gelemediklerimizde var. En \u00f6nemli hususlara zaten de\u011findik. Geri kalanlar\u0131 da Federal ve Eyalet Programlar\u0131\u2019na dahil olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Yine bir ba\u015fka soruna de\u011finmek istiyorum.<\/p>\n Bu \u00f6n\u00fcm\u00fczde kendi kendimize \u00e7\u00f6z\u00fcmlememiz gerek sorun olarak duruyor. Shapsugh\u2019da ya\u015fayan halk\u0131n ya\u015fam ve gelenekleri \u00fczerine etnografik ekspertif bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmal\u0131y\u0131z. Bu da kolay bir i\u015f de\u011fil. Biz bu konuda uzman bilimadamlar\u0131na sahip de\u011filiz. Bu y\u00fczden bizim yan\u0131m\u0131za gelmi\u015f olman\u0131zdan memnunuz ve onurland\u0131k. Bu bilimsel ara\u015ft\u0131rma \u00e7er\u00e7evesinde b\u00f6lgemize gelenlere onlar\u0131n gelmesine vesile olanlara te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum. Adigey’in bize b\u00f6yle y\u00f6nelmesinden memnunuz.<\/p>\n Bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesini devam\u0131n\u0131 arzuluyoruz. Hayat\u0131n \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131na y\u00f6nelik olarak konular\u0131n\u0131n uzmanlar\u0131na ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131rmak istiyoruz. Shapsughlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ya\u015famlar\u0131n\u0131 ele alan b\u00f6ylesi bir ara\u015ft\u0131rmada yap\u0131lan derlemelerin Adige Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenerek sonu\u00e7land\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na g\u00fcveniyoruz. B\u00f6yle bir kitap elimizde olursa onu \u00e7e\u015fitli kurumlara sunabiliriz ve ulusal sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde bunun faydas\u0131 da gelir.<\/p>\n – Bu konuda size faydalar\u0131n\u0131 dokundurmak, yararl\u0131 olmak isteyeceklerine ve ellerinden geleni yapacaklar\u0131na g\u00fcveniyorum. Bizi g\u00fczel a\u011f\u0131rlam\u0131\u015f olman\u0131zdan dolay\u0131 te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ŞAVKO Aslanguaş Adige Mak Gazetesi, Kasım 2013 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Adigelerin bayrağında parıldayan yıldızlardan bir tanesi de Shapsughlara ait. Eski, ilginç güzel bir halk. Bir zamanlar büyük bir ulus olan Adigeler milli konuları-sorunları xasede ele alıyorlardı. Sovyetler döneminde xaselerimiz yoktu, fakat demokratik yapılanmaya başladığımızda yeniden xaseler kuruldular. Cumhuriyette de rayonlarda da xaseler kuruldu fakat önemli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-12758","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12760,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12758\/revisions\/12760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong> Adige\u00a0 Mak Gazetesi, Kas\u0131m 2013
\n\u00c7eviri: A\u00c7UMIJ Hilmi<\/p>\n