{"id":12880,"date":"2019-03-31T17:20:20","date_gmt":"2019-03-31T22:20:20","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=12880"},"modified":"2019-03-31T17:20:20","modified_gmt":"2019-03-31T22:20:20","slug":"adige-ve-abhazlarin-kutsal-yerleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/adige-ve-abhazlarin-kutsal-yerleri\/","title":{"rendered":"AD\u0130GE VE ABHAZLARIN KUTSAL YERLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-1\/205.JPG\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><strong>MAMIRIKO Nuriyet<br \/>\n<\/strong> Adige\u00a0 Mak Gazetesi, Ekim 2013<br \/>\n\u00c7eviri: A\u00c7UMIJ Hilmi<\/p>\n<p>20 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde Adige Cumhuriyeti \u00c7era\u015fe Tembot Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc ile Adige Devlet \u00dcniversitesi Sanat Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fcn birlikte haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 &#8216;Adige ve Abhazlar\u0131n Kutsal Yerleri&#8217; isimli yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131 M\u0131yekuape&#8217;de ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Bu temaya sahip projenin haz\u0131rlanmas\u0131 ve ele al\u0131nmas\u0131na iki ki\u015fi \u00f6n ayak oldu; Adige Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc bilim \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 HOTKO Belle ile Sanat Enstit\u00fcs\u00fc sanat bilimi konusunda Prof. Dr. Alla Sokolava. \u0130ki karde\u015f millette de Tanr\u0131 inanc\u0131n\u0131n eski tarihlerden itibaren var oldu\u011fu ve bu inanc\u0131n ya\u015famlar\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp al\u0131namayacak derecede s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde yer ald\u0131\u011f\u0131, milli d\u00fc\u015f\u00fcn ve bilincin b\u00f6l\u00fcnmez par\u00e7as\u0131 halini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n tesbit edilmesi \u00fczerine ortaya koyduklar\u0131 bu konu \u00fczerinde iki y\u0131l kadar \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 uygun buldular.<\/p>\n<p>Adige Cumhuriyeti \u00c7era\u015fe Tembot Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc, Filoloji bilimdal\u0131nda Prof. Dr. BIRSIR Bat\u0131rb\u0131y toplant\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda selamlad\u0131. Abhaz ve Adigelerin d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131, d\u00fcnyay\u0131 kavrama \u015fekillerinin birbirlerine benzedi\u011fi, birbirine uyan \u00e7ok \u015feyin, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n k\u00f6kenininde inan\u00e7 oldu\u011fu, maneviyat\u0131n milletlerin brili\u011finin temeli oldu\u011fu, b\u00fcy\u00fck inan\u00e7lar\u0131n adalet ve ba\u015far\u0131ya insanlar\u0131 y\u00f6neltti\u011fini belirtti. Belirli tema \u00fczerinde iki y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra bu konuda eksiksiz tesbitler ve anlat\u0131mlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini, konu ile alakal\u0131 iyi ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na Abhaz Bilim Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc Bilimsel Ba\u015f \u00c7al\u0131\u015fman\u0131, tarih bilimdal\u0131nda Kandidat R. Barts\u0131ts kat\u0131ld\u0131; &#8216;Abhazya\u2019daki Kutsal Yerlerin \u00c7a\u011fda\u015f Ayinlerdeki Yeri&#8217; isimli sunumunu yapt\u0131. Abhaz milletinin ya\u015fam\u0131nda farkl\u0131 dinlerin yer tuttu\u011funu, kutsal yerlerin say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok oldu\u011funu, kurban yerlerininde \u015fimdiye kadar varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini, en \u00e7okta s\u00fclalelere ait kutsal yerlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnlerde insanlar\u0131n buralara gittiklerini s\u00f6yledi. Mesle\u011fi itibariyle arkeolog olmas\u0131 sebebiyle kaz\u0131lan h\u00f6y\u00fcklerden \u00e7\u0131kart\u0131lan nesnelerin aras\u0131nda bu b\u00f6lgede ya\u015fayan milletlerin Tanr\u0131 inanc\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan niteliklerde olanlar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131na dikkatleri \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Adigey&#8217;li bilim insan\u0131 HOTKO Belle&#8217;nin yapt\u0131\u011f\u0131 sunum &#8216;Adigelerde Demirci Oca\u011f\u0131n\u0131n Ayinsel Bir Yer Olu\u015fu&#8217; ana temas\u0131na sahipti. Abhazlar\u0131n d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131nda ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ve yirmi y\u0131l \u00f6nce G\u00fcrcistan\u2019la aralar\u0131nda olan sava\u015f\u0131n izlerinin-etkilerinin var oldu\u011funu belirtti. Milletin her zaman Tanr\u0131 inanc\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu dinle alakal\u0131 oladan sahip oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. En kutsal say\u0131lan yerlerin demirci ocaklar\u0131 oldu\u011fu \u00fczerinde durdu. Pek \u00e7ok el eserinin ve tar\u0131m aletinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 demirci ocaklar\u0131nda her zaman Tanr\u0131\u2019ya yakar\u0131yorlard\u0131. En \u00f6nemli Tanr\u0131\u2019ya yakar\u0131n\u0131n ise t\u00fcm ulusu birbirine yakla\u015ft\u0131ran herkesin i\u015ftirak etti\u011fi yeni y\u0131l da yap\u0131lan Tanr\u0131\u2019ya yakar\u0131 oldu\u011funu belitti. Bu yakar\u0131y\u0131 yeni y\u0131l\u0131n ilk \u00c7ar\u00e7amba g\u00fcn\u00fc yap\u0131yorlard\u0131. Bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcne \u00e7ok iyi haz\u0131rlan\u0131yor, mamursalar yap\u0131yorlard\u0131. Kad\u0131nlar tavuklar ve hamur i\u015flerinden tatl\u0131lar pi\u015firiyorlard\u0131. Sofralarda yiyecekler bol olurdu, herkes yeni elbiselerini giyerdi, Tanr\u0131\u2019ya yakaracak olan erke\u011fin elbisesi ise beyaz olurdu. Tanr\u0131\u2019n\u0131n kendilerine yapt\u0131\u011f\u0131 her\u015feyden memnun olduklar\u0131n\u0131, k\u0131ymet verdiklerini, \u015f\u00fckrettiklerini ifade eder ard\u0131ndan yeme\u011fe ba\u015flarlard\u0131. Yemek esnas\u0131nda her bir ki\u015fi s\u0131ras\u0131yla sofra ba\u015f\u0131nda Tanr\u0131\u2019ya yakar\u0131r\u0131r, yakar\u0131 i\u00e7eren Khokhularda t\u00fcm s\u00fclaleye, ulusa, aileye ve burada oturan herkese dualar ederlerdi. Tanr\u0131\u2019ya yakar\u0131n\u0131n her bir ki\u015fi i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu, dertleri def etti\u011fini ve onlar\u0131 koruduklar\u0131na sayarlard\u0131. Bu konuda ulusa ait xabze normlar\u0131ndan dinle ilintili olanlar\u0131 en b\u00fcy\u00fck dayanak ve yard\u0131mc\u0131 noktalar.<\/p>\n<p>Adigey&#8217;li bilim insan\u0131 Alla Sokolova&#8217;n\u0131n konu\u015fmas\u0131 Adigelerin bu g\u00fcnk\u00fc ya\u015famlar\u0131nda da kutsal yerler ve di\u011fer an\u0131tsal-k\u0131ymetli yerlere sahip oldu\u011funa dairdi. Sokolova bu konuyu ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere Kara\u00e7ay-\u00c7erkessk ve Adigey&#8217;de bulunan 26 k\u00f6ye gitti buralarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Adigelerin an\u0131lar\u0131nda tanr\u0131ya yakar\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131, yerlerinin kalmad\u0131\u011f\u0131 veya bunlar\u0131 bilenlerin az kalm\u0131\u015f oldu\u011funu belirtti. Sokolova bunun sebebinin Adigelerin bir ka\u00e7 defa yer de\u011fi\u015ftirmek zorunda kalm\u0131\u015f olmalar\u0131na ba\u011fl\u0131yor. Fakat daha \u00f6nceleri var olan yerleri bilmeselerde, Adigeler i\u00e7in \u00f6neme haiz yerler, kendi istekleri ile su kenarlar\u0131na, su kaynaklar\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda bulunan b\u00fcy\u00fck a\u011fa\u00e7lar\u0131n g\u00f6lgelerinde dinlence sohbet yerlerinin olu\u015fturuldu\u011funu s\u00f6yledi. Ayn\u0131 \u015fekilde vaktinden \u00f6nce vefat etmi\u015f gen\u00e7lerin ad\u0131na yol kenarlar\u0131nda orman-su kenarlar\u0131nda\u00a0oturacak yerler yap\u0131yorlar, bu insanlar\u0131 an\u0131yor, cennete gitmeleri i\u00e7in dua ediyor, geride kalanlar i\u00e7inde tanr\u0131ya yakar\u0131yorlar. Bu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015f bir adet.<\/p>\n<p>BIRSIR Bat\u0131rb\u0131y tema ile ilintili olarak kendi bildiklerini aktard\u0131. Kendi \u00e7ocuklu\u011funda yedi ya\u015flar\u0131nda ninesinin Yecer\u0131kuaye\u2019deki Set h\u00f6y\u00fcklerine Tanr\u0131\u2019ya yakarmak i\u00e7in g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Ayn\u0131 zamanda yolda cam k\u0131r\u0131\u011f\u0131 demir par\u00e7as\u0131na rastland\u0131\u011f\u0131nda iyi de\u011fil diyerek yeri yaralamamalar\u0131 i\u00e7in g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bahsetti. \u0130\u015fte bu y\u00fczden Adigelerin Tanr\u0131 inan\u00e7lar\u0131 da kutsal yerleride vard\u0131.<\/p>\n<p>Adige Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc Bilimsel \u00c7al\u0131\u015fan\u0131 YEMI\u00c7&#8217; Nurcan Adigelerin\u00a0Tha\u00e7a\u011f Mez isimli kutsal yere sahip olmalar\u0131n\u0131n k\u00f6keni ve di\u011fer alanlarda olan Tanr\u0131 inanc\u0131n\u0131 ilgin\u00e7 bir \u015fekilde izah etti. PA\u015eTI Madine &#8216;Ha\u00e7e\u015f&#8217; lerde eski Adige gelenek g\u00f6reneklerinin i\u015flenmesi yan\u0131s\u0131ra, burada Tanr\u0131\u2019ya da yakard\u0131klar\u0131, ha\u00e7e\u015fte bulunan farkl\u0131 nesneler, giysiler silahlar ve di\u011ferlerininde de Tanr\u0131 inanc\u0131 ile alakal\u0131 n\u00fcvelerin var oldu\u011funa ili\u015fkin \u00f6rnekler getirdi. Ha\u00e7e\u015fte kuvvetli normlar\u0131n olmas\u0131 yan\u0131s\u0131ra dile getirilen her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6zde de inanc\u0131n harmanlanm\u0131\u015f olarak yer\u00a0ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Bilim adam\u0131 LEVPE\u00c7&#8217;E Nurb\u0131y&#8217;in konu\u015fmas\u0131 &#8216;Kuzey Bat\u0131 Kafkasya\u2019daki Antik Kutsal ve Kurban Yerleri&#8217;,\u00a0 THA\u011eEPSEV Galine&#8217;nin sunumu &#8216;Adigelerde Mitolojik \u015euur Problemi (Kutsal orman ve a\u011fa\u00e7lar)&#8217; ve Tevu Aslan&#8217;\u0131n Adige h\u00f6y\u00fcklerine y\u00f6nelik gizlerde Adigelerin k\u00f6keninde Tanr\u0131 inanc\u0131 bulunan, adetleri, xabzeleri, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bunun \u015fekillendirdi\u011fini kan\u0131tlad\u0131. Fakat Adigelerin ya\u015fam\u0131nda tarihi d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olan \u015feylerin milli d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerinde de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7lerinde \u00e7ok \u015feyin\u00a0 eksilip-k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n pek \u00e7ok \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 belirtti. Bu yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131nda ele al\u0131nan temalar\u0131n k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m ara\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, ortaya \u00e7\u0131kan pek \u00e7ok sorunun cevab\u0131n\u0131n verilece\u011fine g\u00fcveniyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MAMIRIKO Nuriyet Adige&nbsp; Mak Gazetesi, Ekim 2013 &Ccedil;eviri: A&Ccedil;UMIJ Hilmi 20 Eyl&uuml;l 2013 tarihinde Adige Cumhuriyeti &Ccedil;era&#351;e Tembot Sosyal Bilimler Ara&#351;t&#305;rma Enstit&uuml;s&uuml; ile Adige Devlet &Uuml;niversitesi Sanat Enstit&uuml;s&uuml;&rsquo;n&uuml;n birlikte haz&#305;rlad&#305;klar&#305; &lsquo;Adige ve Abhazlar&#305;n Kutsal Yerleri&rsquo; isimli yuvarlak masa toplant&#305;s&#305; M&#305;yekuape&rsquo;de ger&ccedil;ekle&#351;tirildi. Bu temaya sahip projenin haz&#305;rlanmas&#305; ve ele al&#305;nmas&#305;na iki ki&#351;i &ouml;n ayak oldu; Adige [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-12880","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12882,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12880\/revisions\/12882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}