![](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0137-kafkas.GIF\")
<\/b><\/p>\n<\/b><\/p>\n
T. Tamer Kumkale<\/b><\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel \u00e7\u0131kar m\u00fccadelelerinin ac\u0131mas\u0131zca s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc G\u00fcney Kafkasya T\u00fcrkiye\u2019nin ilgi ve tesir sahas\u0131 i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. Siyasi odaklar\u0131n masa ba\u015f\u0131nda haz\u0131rlay\u0131p kamuoyunu oyalamak maksad\u0131yla piyasaya sundu\u011fu sanal g\u00fcndemler yak\u0131n \u00e7evremizde bizim i\u00e7in hayati \u00f6nemi olan geli\u015fmeleri g\u00f6zard\u0131 etmemize sebep olmaktad\u0131r. Oysa, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politika pl\u00e2nlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n G\u00fcney Kafkasya\u2019y\u0131 \u00e7ok yak\u0131ndan takip etmeleri, b\u00f6lgedeki geli\u015fmelere m\u00fcdahil olmak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmay\u0131 milli bir sorumluluk olarak g\u00f6rmeleri ve gerekmektedir.<\/p>\n G\u00fcney Kafkasya (veya Transkafkasya) olarak nitelendirilen b\u00f6lge Azerbaycan, Ermenistan ve G\u00fcrcistan devletlerini kapsayan, B\u00fcy\u00fck Kafkas da\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fcneyinde yer alan co\u011frafi b\u00f6lgedir. Rusya\u2019y\u0131 tarihi G\u00fcneye yani s\u0131cak denizlere a\u00e7\u0131lma hedefine ula\u015ft\u0131racak yol \u00fczerinde bulunan b\u00f6lge tarihte siyas\u00ee, ekonomik, din\u00ee, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve askeri m\u00fccadelelerin alan\u0131 m\u00fccadelelerin alan\u0131 olmu\u015ftur. G\u00fcney Kafkasya, Rusya i\u00e7lerine G\u00fcney-Kuzey istikametinde yap\u0131lacak bir kara harekat\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131nak b\u00f6lgesi olarak da \u00f6nem kazan\u0131r. G\u00fcney Kafkasya halklar\u0131 7. y\u00fczy\u0131ldan itibaren \u0130slamla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n B\u00f6lgede ve \u00e7evre \u00fclkelerde petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, Do\u011fu- Bat\u0131 ve Kuzey-G\u00fcney istikametinde enerji koridorlar\u0131n\u0131 \u00fczerinde ta\u015f\u0131mas\u0131 \u00f6nemini artt\u0131rmaktad\u0131r. 1991 y\u0131l\u0131na kadar SSCB b\u00fcnyesinde \u00f6zerk cumhuriyetlerle y\u00f6netilen b\u00f6lgede so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131nda yeniden yap\u0131lanmalar meydana gelmi\u015ftir. SSCB\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanan \u00fclkeler Rusya Federasyonu\u2019nun a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kontrol\u00fcn\u00fcn devam etti\u011fi \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu\u201d \u00fcyesi olmalar\u0131na ra\u011fmen bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na, yani kapitalizme do\u011fru y\u00f6nelmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00f6tesindeki kom\u015fu \u00fclkelerle ili\u015fkilerinde geli\u015ftirdi\u011fi temel politikas\u0131; kom\u015fular\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z, egemen, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sahip, istikrarl\u0131, kendi aralar\u0131nda ve b\u00f6lgesel planda bar\u0131\u015f ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde ya\u015fayan, \u00e7a\u011fda\u015f evrensel de\u011ferleri benimsemi\u015f ve demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftiren devletlerin varl\u0131\u011f\u0131 ve bu devletlere bu y\u00f6nde siyasi ve ekonomik destek sa\u011flanmas\u0131 \u015feklindedir. Bu temel politika G\u00fcney Kafkasya i\u00e7in de aynen ge\u00e7erlidir.<\/p>\n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti b\u00f6lge ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 13 Ekim 1921\u2019de Kars\u2019ta imzalanan \u201cT\u00fcrkiye \u0130le Ermenistan, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan Aras\u0131nda Dostluk Antla\u015fmas\u0131\u201d ile \u00e7izmi\u015ftir. Bu anla\u015fman\u0131n giri\u015f k\u0131sm\u0131nda yer alan a\u015fa\u011f\u0131daki ifadeler b\u00f6lgeye olan ilgimizin kapsam\u0131 ve \u00e7er\u00e7evesini vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n \u201cUluslar\u0131n karde\u015fli\u011fi ilkesini ve kavimlerin kendi geleceklerini \u00f6zg\u00fcrce saptamak hakk\u0131n\u0131 tan\u0131makta birle\u015fmi\u015f bulunan ve aralar\u0131nda her zaman iyi ili\u015fkilerin ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131karlara dayanan ger\u00e7ek dostluk ba\u011flar\u0131n\u0131n kurulmu\u015f oldu\u011funu g\u00f6rmek \u00f6zleminde olan, bir yandan T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi H\u00fck\u00fcmeti, \u00f6te yandan Ermenistan,Azerbaycan ve G\u00fcrcistan Sosyalist Cumhuriyetleri H\u00fck\u00fcmetleri, Rusya Sovyetleri Sosyalist Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetinin de kat\u0131lmas\u0131yla, bir Dostluk Antla\u015fmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmelere giri\u015filmesine karar vermi\u015fler ve bu ama\u00e7la;…\u201d<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcney Kafkasya ile k\u00f6kl\u00fc tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131 mevcuttur. G\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n istikrarl\u0131 y\u00f6netimlerle y\u00f6netilmesi, b\u00f6lge halklar\u0131 aras\u0131nda s\u00fcrekli bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile birlikte b\u00f6lgenin refah seviyesinin y\u00fckseltilmesi de T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu y\u00fczden T\u00fcrkiye, SSCB’nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip b\u00f6lge \u00fclkelerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle tan\u0131yan \u00fclke olmu\u015ftur. Ermenistan d\u0131\u015f\u0131nda Azerbaycan ve G\u00fcrcistan’la diplomatik ili\u015fkiler tesis etmi\u015f ve bu \u00fclkelere ekonomik destek yan\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m\u0131 sa\u011flamaya gayret etmi\u015ftir.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin Azerbaycan ve G\u00fcrcistan ile dostluk ili\u015fkileri ve i\u015fbirli\u011fi giderek artmaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00fcst d\u00fczey ziyaretlerin s\u0131k\u00e7a yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu \u00fclkelerin uluslararas\u0131 alanda hak ettikleri yere ula\u015fmalar\u0131nda T\u00fcrkiye her iki \u00fclkeyi her platformda destek vermektedir.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin Kafkasya’daki ana hedefi, b\u00f6lge \u00fclkeleri Azerbaycan, G\u00fcrcistan ve Ermenistan\u2019\u0131n da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok kapsaml\u0131 bir i\u015fbirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrkiye gerek bu \u00fclkelerin birbirleri ile olan sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ve gerekse T\u00fcrkiye ile olan ili\u015fkilerinde daima yap\u0131c\u0131 ve uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol oynamak zorundad\u0131r. Gerek birbirleri ile olan ili\u015fkilerinde ve gerekse kendi i\u00e7indeki etnik ve dini milliyet\u00e7ilik sorunlar\u0131n\u0131n asgariye indirilmesi bizim i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu y\u00fczden bu \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n peki\u015ftirilmesi, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fcklerinin korunmas\u0131, bu \u00fclkelerin Rusya\u2019n\u0131n bask\u0131 ve kontrol\u00fcnden \u00e7\u0131kart\u0131larak bat\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmelerinin sa\u011flanmas\u0131nda ve nihayet zengin ekonomik potansiyellerinin hayata ge\u00e7irilmesinde T\u00fcrkiye\u2019ye ciddi sorumluluklar d\u00fc\u015fmektedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye, b\u00f6lge \u00fclkelerinin NATO, AG\u0130T, Avrupa Konseyi, Karadeniz Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 gibi b\u00f6lgesel \u00f6rg\u00fctlerle b\u00fct\u00fcnle\u015fmelerini aktif \u015fekilde desteklemek zorundad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lge ile ilgili ili\u015fkileri aras\u0131nda Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hatt\u0131, Bak\u00fc-Tiflis-Erzurum Do\u011fal Gaz Boru Hatt\u0131 ve 21 Kas\u0131m 2007\u2019de G\u00fcrcistan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn temeli at\u0131lan Bak\u00fc-Tiflis-Kars Demiryolu Hatt\u0131 gibi \u00f6nemli projeler bulunmaktad\u0131r. Bu projeler hem T\u00fcrkiye ve hem de b\u00f6lge \u00fclkelerini stratejik bir konuma ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bu projelerin aksamadan devam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 G\u00fcney Kafkasya’n\u0131n istikrar ve refah\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n Ermenistan- Azerbaycan aras\u0131ndaki Yukar\u0131 Karaba\u011f\u2019\u0131n i\u015fgali konusu , G\u00fcrcistan ve Rusya aras\u0131nda G\u00fcney Osetya ve Abhazya\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k istekleri, Rusya ile \u00c7e\u00e7enistan aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi sorunu b\u00f6lgede h\u00e2l\u00e2 \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyan temel sorunlard\u0131r. G\u00fcney Kafkasya\u2019da kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcnde bu sorunlar en b\u00fcy\u00fck engeldir.<\/p>\n 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 m\u00fcteakip ABD\u2019nin yeni d\u00fcnya d\u00fczeni kurma ve merkezinde \u0130slami \u00f6rg\u00fctlerin bulundu\u011funu iddia etti\u011fi uluslararas\u0131 ter\u00f6rle m\u00fccadelede yeni y\u00f6ntemler geli\u015ftirerek bunlar\u0131 teker teker uygulamaya soktu\u011fu bilinmektedir. ABD\u2019nin Afganistan\u2019\u0131n ve Irak\u2019\u0131n i\u015fgali ile ba\u015flayan Avrasya\u2019ya girme ve yerle\u015fme gayretleri Ortado\u011fu\u2019daki \u0130slam \u00fclkelerinin demokratikle\u015ftirilmesi ve yeniden yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 hedefleyen B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Plan\u0131\u2019n\u0131n devreye sokulmas\u0131 ile devam etmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019ye bu pl\u00e2n dahilinde \u00f6nemli g\u00f6revler y\u00fcklendi\u011fi bizzat ba\u015fbakan Erdo\u011fan taraf\u0131ndan defalarca belirtilmi\u015ftir. ABD\u2019nin bu yap\u0131lanmas\u0131nda ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n BOP E\u015fba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131 da bizzat kendisi taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015ftir. Bu durumda b\u00f6lgede \u00fclkemizin milli \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re davranan bir T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fil, ABD\u2019nin milli \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n elde edilmesinde ta\u015feron \u00fclke gibi kullan\u0131lan bir T\u00fcrkiye\u2019nin var oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n Irak\u2019\u0131n i\u015fgalini m\u00fcteakip Ortado\u011fu’ya yerle\u015fen ABD, SSCB\u2019nin b\u00f6lgeden \u00e7ekilmesini f\u0131rsat bilerek Orta Asya T\u00fcrk Cumhuriyetleri ile yapt\u0131\u011f\u0131 ikili anla\u015fmalar \u00e7er\u00e7evesinde bu \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli askeri yard\u0131m kolayl\u0131klar\u0131 elde etti\u011fi bilinmektedir. Asya T\u00fcrk cumhuriyetlerinde kurulan ABD \u00fcsleri bir yandan kurulduklar\u0131 \u00fclkeleri kontrol ve denetim alt\u0131nda tutarken di\u011fer yandan da d\u00fcnya g\u00fc\u00e7 merkezi olma potansiyeline sahip Rusya, \u00c7in, Hindistan ve Pakistan\u2019\u0131 da yak\u0131ndan kontrol etmektedir.<\/p>\n ABD\u2019nin yeni d\u00fcnya d\u00fczenini kurmay\u0131 pl\u00e2nlad\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcney Kafkasya\u2019y\u0131 da kapsayan co\u011frafyan\u0131n tam merkezinde ise, T\u00fcrk Cumhuriyetleri ile T\u00fcrkiye vard\u0131r. Bir di\u011fer ifadeyle ABD, zengin T\u00fcrk co\u011frafyas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutarak b\u00f6lgede askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devam ettirmek istemektedir.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin Kafkaslardaki milli \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tam olarak tespit edebilmek i\u00e7in Rusya Federasyonu ve ABD\u2019nin Kafkasya\u2019daki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 bilmek gerekir ..<\/p>\n Rusya Federasyonu Rusya\u2019n\u0131n G\u00fcney Kafkasya devletleriyle ili\u015fkilerini tekrar SSBC d\u00f6nemindeki seviyeye \u00e7\u0131kartma \u00e7abalar\u0131nda b\u00f6lgede ya\u015fayan Rus n\u00fcfus etkin rol oynamaktad\u0131r. Rusya G\u00fcney Kafkasya’daki Rus n\u00fcfusu artt\u0131rma pl\u00e2nlar\u0131 yaparken bu b\u00f6lgede ya\u015fayan Rus k\u00f6kenlilerin b\u00f6lgeyi terk etmelerine de izin vermemektedir. Rus k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00f6lgede hakim k\u00fclt\u00fcr olarak kalmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcamaktad\u0131r.<\/p>\n Ayr\u0131ca \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Devlet Toplulu\u011fu\u201d ad\u0131 alt\u0131nda te\u015fkilatland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 eski SSCB cumhuriyetleri \u00fczerindeki etkinli\u011finin devam edebilmesi i\u00e7in hem G\u00fcney hem de Kuzey Kafkasya\u2019da konu\u015flu Rus askerlerinin geri \u00e7ekilmesine yana\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n NATO\u2019nun, \u00e7e\u015fitli Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerini i\u00e7ine alarak s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Kafkasya\u2019y\u0131 kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletmesi ile Rusya\u2019n\u0131n b\u00f6lgedeki hareket kabiliyeti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen Rusya; Suriye, \u0130ran Ermenistan, Yunanistan ve G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi ile i\u015fbirli\u011fine giderek NATO\u2019nun geni\u015fleme \u00e7abas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye \u00e7al\u0131\u015fmakta ve K\u00f6rfez ve Hazar Havzas\u0131\u2019n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n Rusya, 1991\u2019den bu yana \u00e7e\u015fitli s\u0131k\u0131nt\u0131 ve darbo\u011fazdan ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131n, b\u00fcy\u00fck devlet konumunu hep muhafaza etmi\u015ftir. \u00d6zellikle, Putin\u2019le beraber i\u00e7 siyasette at\u0131lan yeni ad\u0131mlar ve ekonomik iyile\u015ftirmeler, d\u0131\u015f siyasette de etkisini g\u00f6stermi\u015f, Rusya, temel milli \u00e7\u0131karlar\u0131na yine var g\u00fcc\u00fcyle sar\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu milli \u00e7\u0131karlar k\u0131saca \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir;<\/p>\n – Rusya, kendisini SSCB\u2019nin devam\u0131 olarak g\u00f6rmekte ve SSCB\u2019yi yeniden toparlama gayreti i\u00e7erisindedir.<\/p>\n – Rus toplumunda Rus milliyet\u00e7ili\u011fi belirgin bir bi\u00e7imde artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n – Rusya\u2019da Rus Ortodoks Kilisesi tekrar \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n – Yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecinde tamamen duran savunma sanayi yeniden g\u00fc\u00e7lenmi\u015f ve Rus ordusunun geli\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle G\u00fcney Kafkasya’daki Rus askeri varl\u0131\u011f\u0131 en iyi birliklerinin bu b\u00f6lgede konu\u015flanmas\u0131 suretiye artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n – AB ve ABD\u2019ne olan bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyerek bat\u0131 boyunduru\u011fundan kendisini kurtaran Rusya kendi milli \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun milli politikalar \u00fcretmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n – Rusya, Ortado\u011fu\u2019da ABD hakimiyetini kabul etmemektedir. Kendisinin ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir g\u00fc\u00e7 merkezi oldu\u011funu kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken b\u00f6lge \u00fclkeleri ile ikili ili\u015fkilerini geli\u015ftirerek ABD\u2019nin tek ba\u015f\u0131na hakimiyetine alternatif olabilecek stratejiler \u00fcretmektedir. Bu politikalar b\u00f6lgedeki petrol\u00fc kontrol\u00fcne alan ABD\u2019nin b\u00f6lgede mevcut askeri ve siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n Amerika Birle\u015fik Devletleri Eskiden tamamen Rusya\u2019n\u0131n kontrol\u00fcnde bulunan hazar B\u00f6lgesi petrollerinde bug\u00fcn \u00e7ok uluslu b\u00fcy\u00fck \u015firketler s\u00f6z sahibi olmu\u015flard\u0131r. Ancak, ne pahas\u0131na olursa olsun, Hazar Havzas\u0131\u2019ndaki zengin petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131 \u00e7ok uluslu \u015firketlerin ilgisini tamam\u0131yla bu b\u00f6lgeye kayd\u0131rmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu \u015firketlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ABD kontrol\u00fcnde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n B\u00f6lge petrol\u00fcn\u00fcn \u00fcretiminde ve bat\u0131ya ta\u015f\u0131nmas\u0131nda ABD\u2019nin T\u00fcrkiye ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bir bak\u0131ma ABD, T\u00fcrkiye\u2019yi Do\u011fu-Bat\u0131 istikametinde kesintisiz i\u015fleyebilecek bir enerji koridoru\u201d gibi g\u00f6rmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n G\u00fcney Kafkasya\u2019da ve Hazar Denizi do\u011fusundan itibaren ba\u015flayan Rusya\u2019n\u0131n g\u00fcneyini boydan boya ge\u00e7erek Uygurlar ile \u00c7in denizine kadar olan b\u00f6lge T\u00fcrklerle meskundur. Yani ABD\u2019nin k\u00fcresel alandaki ezeli rakibi Rusya ve \u00c7in i\u00e7lerine kadar uzanabilmesi ayr\u0131ca Hindistan ve Pakistan\u2019\u0131 kuzeyden ku\u015fatarak etkisizle\u015ftirebilmesi i\u00e7in bu T\u00fcrk ku\u015fa\u011f\u0131ndan azami derecede yararlanmas\u0131 gerekmektedir. T\u00fcrkiye, bu T\u00fcrk topluluklar\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131na her alanda etkili olabilecek ve onlar\u0131 y\u00f6nlendirebilecek potansiyel g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u0130\u015fte bu bak\u0131mdan Rusya ve \u00c7in istikametinde yap\u0131lacak bir harekat i\u00e7in askeri ve lojistik \u00fcs ve y\u0131\u011f\u0131naklar b\u00f6lgesi konumunda bulunan G\u00fcney Kafkasya ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u015eu anda T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda Azerbaycan topraklar\u0131 da ABD i\u00e7in stratejik bir konuma sahiptir ve ABD siyasi politikalar\u0131n\u0131 bu iki \u00fclkeye tam destek ve g\u00fcven \u00fczerine in\u015fa etmi\u015ftir.<\/p>\n \u00d6zetle; G\u00fcney Kafkasya, ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan Orta Asya ile stratejik irtibat\u0131 sa\u011flayan anayolun ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6lgesidir. Burada kritik \u00fclke Azerbaycan\u2019d\u0131r. E\u011fer Azerbaycan tekrar Rusya hakimiyetine girerse, Orta Asya devletlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 anlams\u0131z hale gelebilir. Bu y\u00fczden ABD, b\u00f6lgede Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131n etkin duruma gelmesini \u00f6nlemeye, enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeye ve b\u00f6lge devletlerinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti D\u00fcnya Adas\u0131n\u0131n(Asya-Avrupa-Afrika) merkezinde yer alarak Do\u011fu-Bat\u0131 aras\u0131ndaki ticaret yollar\u0131 ile enerji nakil hatlar\u0131n\u0131 \u00fczerinde bulunan G\u00fcney Kafkasya kontrol\u00fc elinde bulunduran tarafa stratejik \u00fcst\u00fcnl\u00fckler sa\u011flamaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan d\u00fcnyay\u0131 kontrol etmek isteyen s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerin asla vazge\u00e7emeyecekleri bir b\u00f6lgedir.<\/p>\n Ge\u00e7en bin y\u0131lda 600 y\u0131l b\u00f6lgede ve d\u00fcnyada s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olarak etkin rol oynayan Osmanl\u0131 Devletinin tarihi, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi temelleri \u00fczerinde kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin milli \u00e7\u0131karlar\u0131 bu b\u00f6lge \u00fczerinde hakim g\u00fc\u00e7 olarak bulunmas\u0131ndan ge\u00e7mektedir. G\u00fcney Kafkasya Anadolu\u2019dan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal s\u0131n\u0131rlar\u0131 Kafkas Da\u011flar\u0131 ve Hazar Denizine kadar dayanmak zorundad\u0131r.<\/p>\n G\u00fcney Kafkasya b\u00f6lgesi; bir taraftan Orta Asya T\u00fcrk Devletleri ve topluluklar\u0131 aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc vazifesi g\u00f6r\u00fcrken di\u011fer yandan Rusya\u2019n\u0131n \u00c7ar B\u00fcy\u00fck Petro\u2019dan beri de\u011fi\u015fmeyen \u201cS\u0131cak denizlere inme\u201d politikas\u0131na kar\u015f\u0131 Rusya ile aram\u0131zda bir tampon b\u00f6lge g\u00f6revi yapmaktad\u0131r. Bu alanda T\u00fcrkiye\u2019nin dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 Azerbaycan T\u00fcrkleridir. Azeri T\u00fcrkleri 50 milyona yakla\u015fan n\u00fcfuslar\u0131 ile \u0130ran\u2019\u0131n Kuzeyinde ve Azerbaycan Cumhuriyetinde ya\u015famaktad\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk toplulu\u011fu b\u00f6lgede hakimiyet kurmak isteyen g\u00fc\u00e7lerin asla g\u00f6zard\u0131 edemeyecekleri ve daima yanlar\u0131na \u00e7ekmek isteyebilecekleri stratejik bir g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n T\u00fcrkiye, bu g\u00fcc\u00fc iyi de\u011ferlendirmi\u015f ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z Azerbaycan Cumhuriyetini daima do\u011fal m\u00fcttefik olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Her alanda i\u015fbirli\u011fi daima iki devlet ve tek millet olarak g\u00f6r\u00fclerek uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cDilde birlik, fikirde birlik, i\u015fte birlik\u201d prensibi ile ili\u015fkiler geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n Sonu\u00e7 Olarak; T\u00fcrkiye ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kazanan T\u00fcrk Cumhuriyetlerini ilk tan\u0131yan \u00fclkelerden biri olmu\u015ftur. Her alanda kalk\u0131nmaya ihtiyac\u0131 olan bu \u00fclkelerle ili\u015fkilerimizi en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar harcanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin karde\u015f olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu \u00fclkelerle olan ili\u015fkileri b\u00f6lgede menfaati olan g\u00fc\u00e7lerin do\u011fal olarak ilgisini \u00e7ekmi\u015ftir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta her alanda \u00e7ok \u00fcst d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ili\u015fkiler giderek yava\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 2010 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde T\u00fcrkiye\u2019nin bu \u00fclkelerle olan ili\u015fkilerinin milli \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli d\u00fczeyde oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n B\u00f6lgedeki tarihi etkinli\u011fini yitirmek istemeyen Rusya Federasyonu\u2019na kar\u015f\u0131 Kafkasya politikalar\u0131nda bende var\u0131m diyen ABD, kendilerinin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fcn bu co\u011frafyada varl\u0131k g\u00f6stermesine izin vermemektedir. T\u00fcrkiye\u2019de bu istenmeyen g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgede cereyan eden g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin d\u0131\u015f\u0131nda kalmak l\u00fcks\u00fc yoktur. T\u00fcrk milli politikalar\u0131nda G\u00fcney Kafkasya ba\u015frolde bulunmak zorundad\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T. Tamer Kumkale Günümüzde küresel çıkar mücadelelerinin acımasızca sürdürüldüğü Güney Kafkasya Türkiye’nin ilgi ve tesir sahası içinde bulunmaktadır. Siyasi odakların masa başında hazırlayıp kamuoyunu oyalamak maksadıyla piyasaya sunduğu sanal gündemler yakın çevremizde bizim için hayati önemi olan gelişmeleri gözardı etmemize sebep olmaktadır. Oysa, Türkiye’nin dış politika plânlayıcılarının Güney Kafkasya’yı çok yakından takip etmeleri, bölgedeki gelişmelere […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13021","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13021"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13023,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13021\/revisions\/13023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/b>
\nSSCB\u2019nin sona ermesiyle birlikte, Sovyet rejimi sadece Avrupa ya da Orta Asya\u2019da de\u011fil, Kafkaslarda da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Kafkasya\u2019y\u0131 arka bah\u00e7esi olarak g\u00f6ren Rusya\u2019n\u0131n b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini yitirmesi, Karadeniz\u2019de Bo\u011fazlardan Akdeniz\u2019e ge\u00e7i\u015fte, Orta Do\u011fu ve Orta Asya\u2019da t\u00fcm etkisini kaybetmesi anlam\u0131na gelecektir ki, Rusya kendisi i\u00e7in b\u00f6ylesine ya\u015famsal bir \u00f6neme sahip co\u011frafyay\u0131 kaybetmeyi kesinlikle g\u00f6ze alamaz. Dolay\u0131s\u0131yla Rusya, G\u00fcney Kafkasya \u00fclkeleri olan Azerbaycan, G\u00fcrcistan ve Ermenistan\u2019la olan askeri, diplomatik ve ekonomik ili\u015fkilerini geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcrmek zorundad\u0131r.<\/p>\n
\n<\/b>
\nABD\u2019 Ortado\u011fu petrolleri ile birlikte Hazar Havzas\u0131 petrolleri \u00fczerinde hakim konuma gelmesi sonucunda yeterli petrol kaynaklar\u0131 bulunmayan \u00c7in, AB \u00fclkeleri, Hindistan v.s gibi k\u00fcresel g\u00fc\u00e7leri zor duruma sokacakt\u0131r. So\u011fuk sava\u015f \u00f6ncesi SSCB\u2019nin bu b\u00f6lge \u00fclkeleri \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkisi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ABD\u2019nin b\u00f6lgeye geli\u015fi ile b\u00f6lgeden d\u0131\u015flanan Rusya\u2019y\u0131 \u00e7ok tedirgin etmi\u015ftir.<\/p>\n
\n<\/b>
\nBug\u00fcn G\u00fcney Kafkasya\u2019da iki kutuplu yap\u0131 mevcuttur. Bu kutuplardan birinde Rusya, \u0130ran ve Ermenistan yer al\u0131rken, di\u011ferinde ABD, AB, T\u00fcrkiye, G\u00fcrcistan ve Azerbaycan bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
\n<\/b>
\nT\u00fcrkiye\u2019nin, G\u00fcney Kafkasya\u2019dan ba\u015flayan Orta Asya T\u00fcrk Cumhuriyetleri ve T\u00fcrk topluluklar\u0131 ile tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131 vard\u0131r. SSCB d\u00f6nemindeki kapal\u0131 rejim i\u00e7inde bu b\u00f6lge ile kopan ili\u015fkilerimiz 1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren yeniden kurulmu\u015ftur. Bir bak\u0131ma b\u00f6lge T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011frudan etki alan\u0131 i\u00e7ine girmi\u015ftir.<\/p>\n