{"id":13045,"date":"2019-04-01T11:22:21","date_gmt":"2019-04-01T16:22:21","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=13045"},"modified":"2019-04-01T11:22:21","modified_gmt":"2019-04-01T16:22:21","slug":"kafkasya-kurtleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kafkasya-kurtleri\/","title":{"rendered":"KAFKASYA K\u00dcRTLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image5\/0160-abhaz.GIF\" width=\"130\" height=\"173\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><b>Hejar \u015eamil<br \/>\n<\/b> Diaspora K\u00fcrtleri, Peri Yay\u0131nlar\u0131<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><b>1) Azerbaycan\u2019da Ya\u015fayan K\u00fcrtler:<br \/>\n<\/b><br \/>\nK\u00fcrtler, \u015fimdiki Azerbaycan Cumhuriyeti topraklar\u0131nda en az M.\u00d6 2000 y\u0131l\u0131ndan beri ya\u015famaktad\u0131r. Arkeolojik kaz\u0131lar ve Antik Yunan tarih\u00e7ilerin eserlerinde ortaya \u00e7\u0131kan veriler, Uti, Guti, Kuti, Kurti (&#8216;da\u011fl\u0131lar&#8217; anlam\u0131ndad\u0131r) K\u00fcrd kavimlerinin M.\u00d6. 2000&#8217;li y\u0131llarda Aras Nehri&#8217;nin g\u00fcney ve kuzey yakalar\u0131nda, ba\u015fka bir deyimle K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan&#8217;\u0131 da i\u00e7ine alan Aras ve Kura nehirleri aras\u0131ndaki geni\u015f verimli arazilerde meskun olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc G\u00fcrc\u00fc tarih\u00e7isi \u015eota Mesxiya, K\u00fcrtler&#8217;in en az\u0131ndan M.\u00d6. 10. yy&#8217;dan itibaren, Revvadiler&#8217;den \u00f6nce de Kafkasya&#8217;da bulundu\u011funu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karan di\u011fer bir bilim adam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fcrtlerin \u015fimdiki Azerbaycan Cumhuriyeti&#8217;ndeki varl\u0131\u011f\u0131 \u0130slam sonras\u0131 Arap belgelerinde de bolca belgelenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Arap kaynaklar\u0131, K\u00fcrt Komutan Deysem \u0130brahim El Kurdi&#8217;nin 9. yy&#8217;da merkezi Berde \u015fehri olan Deysem\u00ee K\u00fcrt Devleti&#8217;ni kurdu\u011funa tan\u0131kl\u0131k etmektedir. (Ar\u015fak Poladyan 7.-10. yy&#8217;da Arap kaynaklar\u0131na g\u00f6re K\u00fcrdler, Erivan, 1987 Rus\u00e7a.)<\/p>\n<p>Bug\u00fcn de Berda ismiyle bilinen bu kent, Kura Nehrinin k\u0131y\u0131s\u0131nda K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n do\u011fu ve kuzeydo\u011fusunda bulunmaktad\u0131r. Berde merkezli Deysemi K\u00fcrt Devleti&#8217;ne ait sikkeler Avrupa ve Kafkasya m\u00fczelerinde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen korunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kuzey Azerbaycan&#8217;da kurulmu\u015f \u015eeddadi K\u00fcrt Devleti (951- 1164), tarihte daha fazla iz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Salariler devlet i\u00e7erisinde, Kafkasya&#8217;n\u0131n Divin (Dibin, Debil, Dibil) b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Revvad\u00ee K\u00fcrt Kabilesine mensup \u015eeddadiler, Salariler&#8217;in zay\u0131flamas\u0131yla \u00f6nce 951&#8242; de Muhammed Ben \u015eeddat y\u00f6netiminde ata yurtlar\u0131 olan Divin&#8217;de kendi h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015f. 971&#8217;de Muhammed&#8217;in o\u011flu I. Ali Le\u015fkeri, Gence&#8217;yi ele ge\u00e7irerek buray\u0131 devletin ba\u015fkenti ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yeri gelmi\u015fken belirtilmesi gerekir ki, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 Ha\u00e7l\u0131 Seferleri\u2019nden koruyan \u015fanl\u0131 K\u00fcrt H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Selahaddin-\u00ee Eyy\u00fcb\u00ee&#8217;nin de Revvad\u00ee A\u015fireti\u2019nden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Selahadd\u00een&#8217;in babas\u0131n\u0131n Divinli olmas\u0131 Revvadi k\u00f6kenli \u015eeddadi ve Eyyubiler aras\u0131nda a\u015firetsel akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131na da \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r. Gence \u015eehri\u2019nde ya\u015fam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck \u0130ran \u015fairi Nizami Gencev\u00ee&#8217;nin annesinin de Revvad\u00ee s\u00fclalesinden oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n<p>\u015eeddad\u00ee K\u00fcrt Devleti&#8217;nin 1164 y\u0131l\u0131nda, Sel\u00e7uklu T\u00fcrkleri taraf\u0131ndan istila edilmesi ve Ba\u015fkent Gence&#8217;nin yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lmas\u0131, Orta\u00e7a\u011f&#8217;\u0131n \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcr merkezini de yerle bir etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eeddad\u00eeler&#8217;in y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra Azerbaycan&#8217;da T\u00fcrk boylar\u0131 n\u00fcfus kazanmaya ve say\u0131ca artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7ten itibaren Azerbaycan\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrtlerin asimilasyonu ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrt A\u015firetleri&#8217;nin bir k\u0131sm\u0131 K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan&#8217;\u0131 \u00e7evreleyen da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelere s\u0131\u011f\u0131narak kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1587 y\u0131l\u0131nda \u0130ran \u015eah\u0131 \u015eah Abbas d\u00f6neminde Do\u011fu K\u00fcrdistan&#8217;dan 24 b\u00fcy\u00fck K\u00fcrt A\u015fireti&#8217;nin \u0130ran Devleti&#8217;nin kuzey s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek amac\u0131yla Kafkasya&#8217;ya g\u00f6\u00e7ertilmesi, K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan ve ona s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerdeki K\u00fcrtler&#8217;in n\u00fcfusunu daha da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6\u00e7ten sonra, uzun s\u00fcre Karaba\u011f&#8217;da ya\u015fayan K\u00fcrtler&#8217;in bulundu\u011fu b\u00f6lgenin ismi ise &#8220;24&#8242; ler&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6\u00e7 ve s\u00fcrg\u00fcnler, Azerbaycan\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrtlerin birka\u00e7 ku\u015faktan olu\u015fmas\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. 1587 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nceki g\u00f6\u00e7leri izlemek, resmi belgelerin bulunmay\u0131\u015f\u0131ndan ya da bilin\u00e7li olarak imha edilmelerinden dolay\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. Bu nedenle 16.yy&#8217;a dek \u015fimdiki kuzey Azerbaycan topraklar\u0131nda ya\u015fayan K\u00fcrtler&#8217;i bir b\u00fct\u00fcn olarak Azerbaycan&#8217;\u0131n &#8220;\u0130lk Ku\u015fak K\u00fcrtleri&#8221; bi\u00e7iminde tan\u0131mlayabiliriz. Bu ku\u015fak, y\u00fczde y\u00fcz asimilasyona maruz kalarak etnik k\u00f6k ve ba\u011flar\u0131ndan kopmu\u015ftur\/ kopart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci ku\u015fak, 1587&#8217;de g\u00f6\u00e7 ettirilen K\u00fcrtler&#8217;dir. Say\u0131lar\u0131 on binleri bulan, a\u015firet kimliklerini kaybetmi\u015f olan bu ku\u015fak, etnik kimliklerine de yabanc\u0131la\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak 16.yy&#8217;dan sonra, \u00f6zellikle 19. yy boyunca ve 20 yy ba\u015flar\u0131nda, K\u00fcrdistan&#8217;dan g\u00f6\u00e7 edip bu topraklara yerle\u015fen K\u00fcrt halk\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. 19. yy&#8217;da yo\u011fun sava\u015flar, ekonomik-sosyal alt-\u00fcst olu\u015flar, hem \u0130ran-Kafkasya ili\u015fkileri ve hem de T\u00fcrkiye-Kafkasya ili\u015fkileri K\u00fcrt Hareketlili\u011fi&#8217;ni beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kafkasya par\u00e7as\u0131nda bulunan K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n genel tarihini k\u0131saca bu \u015fekilde \u00f6zetleyebiliriz. Ve \u015fimdi de yak\u0131n tarihteki boyutuyla Azerbaycan taraf\u0131nda kalan K\u00fcrdistan&#8217;a bakal\u0131m;<\/p>\n<p>Azerbaycan Cumhuriyeti&#8217;nin eski K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan b\u00f6lgesinde (La\u00e7in, Gubadl\u0131, Kelbecer ve Zengilan illeri) ve Nah\u00e7ivan \u00d6zerk Cumhuriyeti&#8217;nde ya\u015fayan K\u00fcrtler, \u201cK\u00fcrdistan\u2019a Sor\u201d K\u00fcrtleri olarak bilinmektedirler.<\/p>\n<p>Azerbaycan Cumhuriyetinde 20&#8217;li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda<br \/>\ny\u00fcr\u00fct\u00fclen n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re Nah\u00e7\u0131van&#8217; da 3180 K\u00fcrt ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Gerek Buk\u015fpan&#8217;\u0131n kitab\u0131ndan gerekse de di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalardan ve yerel sakinlerin anlat\u0131m\u0131ndan s\u00f6z konusu say\u0131n\u0131n yaln\u0131z K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan K\u00fcrtleri ve \u00f6zellikle Arazdayan \u0130stasyonu ilinde ya\u015fayan K\u00fcrtleri ihtiva etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Buk\u015fpan&#8217;\u0131n ileri-geri g\u00f6\u00e7e zorlanan &#8220;Zilan K\u00fcrtleri&#8221; dedi\u011fi K\u00fcrtler &#8220;genellikle Buruk\u00ee ve Cel\u00e2l\u00ee K\u00fcrt A\u015firetlerine mensup insanlard\u0131. 1937 de zorba diktat\u00f6r Stalin&#8217;in gazab\u0131na gelen de onlard\u0131. Bu y\u0131l\u0131n son bahar\u0131nda salt K\u00fcrtlerden olu\u015fan 18 yerle\u015fim biriminin sakinleri geride tek bir ki\u015fi b\u0131rak\u0131lmaks\u0131z\u0131n Arazdayan istasyonuna toplanarak y\u00fck trenleriyle s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.. 1937 den sonra Nah\u00e7ivan&#8217; da salt K\u00fcrtlerden olu\u015fan Derekend K\u00f6y\u00fc kalm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>1988 y\u0131l\u0131nda Azeriler ve Ermeniler aras\u0131nda ba\u015flayan Karaba\u011f Sava\u015f\u0131 K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan&#8217;da ya\u015fayan K\u00fcrtleri t\u00fcmden i\u00e7 m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1992-1993 y\u0131llar\u0131nda Ermeni Ordusunun Karaba\u011f \u00d6zerk B\u00f6lgesi ile birlikte eski K\u0131z\u0131l K\u00fcrdistan&#8217;\u0131 da i\u015fgal etmesi sonucunda burada ya\u015fayan K\u00fcrtler, Azerbaycan Cumhuriyeti&#8217;nin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerine s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. La\u00e7in 17 May\u0131s 1992, Kelbecer 12 Nisan 1993, Gubadl\u0131 31 A\u011fustos 1993, Zengilan 29 Ekim 1993 tarihlerinde i\u015fgal edilmi\u015ftir. Bir zamanlar K\u00fcrdistan&#8217;a Sor\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrtler, ya\u015fanan bu sava\u015f sebebiyle Azerbaycan&#8217;a da\u011f\u0131larak bu \u00fclkenin hemen hemen onlarca ilinde m\u00fclteci konumunda ya\u015famak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nKaynak: Bydigi Forum http:\/\/www.bydigi.net\/genel-kultur\/286710-kafkasya-ve-orta-asya-kurtleri.html#post2101815<\/p>\n<p>Azerbaycan Cumhuriyeti&#8217;ne ba\u011fl\u0131 \u00f6zerk b\u00f6lge olan Nah\u00e7ivan&#8217;a 19.yy&#8217; dan \u00f6nce yerle\u015fik K\u00fcrtler&#8217;in a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc asimilasyona u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. 19.yy&#8217;\u0131n sonu ile 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda yerle\u015fenlerin ekseriyeti ise 1937&#8217;de zorba diktat\u00f6r Stalin&#8217;in zorunlu \u0130skan (departasyon) siyaseti sonucunda Kazakistan ve Orta Asya&#8217;ya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nah\u00e7ivan&#8217;da ya\u015famaya devam eden 20 bin K\u00fcrd&#8217;\u00fcn \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise 90&#8217;l\u0131 y\u0131llardan sonra siyasi-ekonomik nedenlerden dolay\u0131 Rusya ve Orta Asya&#8217;ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn itibariyle Azeri y\u00f6netiminin Azerbaycan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan K\u00fcrdistan&#8217;da ya\u015fayan K\u00fcrtler i\u00e7in, uygulad\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 politikalar ve siyasetler \u00e7ok a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015ftur. Diasporadaki K\u00fcrtlere y\u00f6nelik en a\u011f\u0131r politikalar\u0131 uygulamada birinci s\u0131rada yer alan Azeri y\u00f6netimi, K\u00fcrt halk\u0131na kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 inkar, imha ve asimilasyonu on y\u0131llard\u0131r resmi devlet politikas\u0131 olarak uygulamas\u0131n\u0131n sonucunda, bug\u00fcn burada ya\u015fayan 1 milyona yak\u0131n K\u00fcrt n\u00fcfusunun % 90&#8217;\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 asimile etmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131k ad\u0131na utan\u00e7 duyulmas\u0131 gereken bu devlet politikas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda *SaNS\u00fcrL\u00fc**SaNS\u00fcrL\u00fc**SaNS\u00fcrL\u00fc**SaNS\u00fcrL\u00fc**SaNS\u00fcrL\u00fc* *SaNS\u00fcrL\u00fc* zihniyetli Azeri ayd\u0131nlar\u0131 (!)bu asimilasyonlara ise utanmadan \u201chalklar\u0131n kayna\u015fmas\u0131\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p><b>2) Kuzey-Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019\u0131nda (Bug\u00fcnk\u00fc Ermenistan\u2019da) Ya\u015fayan K\u00fcrtler:<br \/>\n<\/b><br \/>\nMilat \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc Ermenistan&#8217;\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisine alan Albanya devletinin n\u00fcfusunun yo\u011funluklu bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc K\u00fcrtler olu\u015fturmakta idi. Ve ayr\u0131ca Mihran\u00ee K\u00fcrt Devleti&#8217;nin 6. ve 7. y\u00fczy\u0131llarda, bug\u00fcnk\u00fc Nah\u00e7\u0131van ve Ermenistan&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de kapsayan s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak, burada ya\u015fayan K\u00fcrtlerin b\u00f6lgenin ger\u00e7ek sahipleri oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>19. y\u00fczy\u0131la geldi\u011fimizde K\u00fcrtlerin, Ermenistan&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131 ve bir \u00e7ok \u015fehirde ya\u015fad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. 20. y\u00fczy\u0131la gelindi\u011finde genelde d\u00fcnyada, \u00f6zelde ise K\u00fcrdistan&#8217;da siyasi dengeler ve haritalar tamamen de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Kafkasya K\u00fcrdistan\u0131&#8217;nda da bu de\u011fi\u015fikli\u011fe \u015fahid olmaktay\u0131z. Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n da\u011f\u0131lma s\u00fcrecine girmesi ve Bol\u015fevik devriminin ger\u00e7ekle\u015fmesi gibi siyasi de\u011fi\u015fimler Kafkasya K\u00fcrdistan\u0131&#8217;na kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. Bu olaylardan biri de Kuzey-Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019\u0131nda ( bu g\u00fcnk\u00fc Ermenistan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde) mesk\u00fbn olan K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ermenistan ve Azerbaycan aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmeye sorun olarak g\u00f6sterilen, b\u00f6lge K\u00fcrtleri&#8217;nin merkezi konumundaki Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f&#8217;\u0131n payla\u015f\u0131lamamas\u0131, 90&#8217;l\u0131 y\u0131llara kadar b\u00f6lge halk\u0131na kan, g\u00f6zya\u015f\u0131, zul\u00fcm ve diasporalar getirmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu b\u00f6lgede trajik bir \u015fekilde &#8216;brakuji&#8217;ler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Kafkasya K\u00fcrdistan\u0131&#8217;n\u0131 aralar\u0131nda payla\u015famad\u0131klar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli birbirleri ile sava\u015fan Azeri ve Ermeniler, kendi b\u00f6lgelerindeki K\u00fcrtleri \u00f6n cephelere s\u00fcrerek karde\u015fi karde\u015fe vurdurarak &#8216;bir ta\u015fla iki ku\u015f vurma&#8217; hesab\u0131na girmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ermenistan&#8217;da ya\u015fayan K\u00fcrtler de, di\u011fer i\u015fgal alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerde ya\u015fayan karde\u015fleri gibi bir \u00e7ok haklardan ve imk\u00e2nlardan yararlanamamaktad\u0131rlar. Burada da sistemli bir \u015fekilde, direkt ya da dolayl\u0131 dayatmalar sonucu K\u00fcrtler diasporalara mecbur b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Baz\u0131 Ermeni \u015fovenist-milliyet\u00e7ilerinin hayal ettikleri gibi sadece Ermeniler&#8217;den olu\u015fan Ermenistan emelleri, bu b\u00f6lgede ya\u015fayan \u00e7o\u011funlu\u011funu K\u00fcrtlerin olu\u015fturdu\u011fu bir \u00e7ok halk\u0131n diasporas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ermeniler&#8217;in de K\u00fcrtlere y\u00f6nelik g\u00fctt\u00fckleri politikalar, K\u00fcrdistan&#8217;daki di\u011fer i\u015fgalci y\u00f6netimlerden pek farkl\u0131 de\u011fil. Bu politikalar, yine kendi \u00e7\u0131kar ve menfaatleri do\u011frultusunda K\u00fcrtleri kullanma temeli \u00e7er\u00e7evesinde d\u00f6nemlere g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik arz etmektedir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Kuzey-Do\u011fu K\u00fcrdistan\u0131&#8217;nda (bug\u00fcnk\u00fc Ermenistan\u2019da) \u00e7o\u011funlu\u011funu yezidi K\u00fcrtleri\u2019nin olu\u015fturdu\u011fu ve yine Ermenistan resmi kaynaklar\u0131na g\u00f6re -do\u011frulu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r- 100 binden fazla K\u00fcrt ya\u015famaktad\u0131r. Burada da K\u00fcrtler\u2019e y\u00f6nelik asimilasyon politikalar\u0131 uygulanmaktad\u0131r..<\/p>\n<p><b>3) Bug\u00fcnk\u00fc G\u00fcrcistan S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u0130\u00e7inde Bulunan K\u00fcrtler:<br \/>\n<\/b><br \/>\nBug\u00fcn Kafkasya K\u00fcrdistan\u0131&#8217;n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de G\u00fcrcistan s\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7erisinde kalmaktad\u0131r. Burada da g\u00f6rmekteyiz ki K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n be\u015f par\u00e7as\u0131 ayn\u0131 zamanda kendi aras\u0131nda daha da par\u00e7alanarak, n\u00fcfus olarak K\u00fcrtlerden kat kat az olan az\u0131nl\u0131k kukla y\u00f6netimlere b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki buna bir \u00f6rnek de G\u00fcrcistan&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcrcistan&#8217;daki K\u00fcrtler&#8217;in hangi d\u00f6nemlerde buralara geldi\u011fi noktas\u0131nda ise \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebiliriz ki: K\u00fcrtler&#8217;in bu b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131, \u015eeddad\u00ee K\u00fcrt devletinin b\u00f6lge \u00fczerindeki hakimiyetinden (M.S. 951) daha \u00f6ncelere dayanmaktad\u0131r. Yani K\u00fcrtler, b\u00f6lgenin yerli sakinleridirler. Bu b\u00f6lge, K\u00fcrdistan ve d\u00fcnya tarihinin \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerinde \u00e7o\u011funlukla etkilenmi\u015f bir b\u00f6lgedir. Sel\u00e7uklular, Mo\u011follar, Osmanl\u0131lar, Sovyetler d\u00f6neminde ve SSCB&#8217;nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonraki d\u00f6nemlerde\u2026<\/p>\n<p>Di\u011fer i\u015fgalci y\u00f6netimlerin K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 izledi\u011fi politikalar\u0131 taklit eden G\u00fcrcistan y\u00f6netimi, gerek SSCB d\u00f6neminde ve gerekse de SSCB&#8217;nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonraki d\u00f6nemde s\u00fcrekli ve kat\u0131 bir \u015fekilde asimilasyon politikalar\u0131n\u0131 sistematik olarak devam ettirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn diasporadaki K\u00fcrtlerin ak\u0131betini payla\u015fan G\u00fcrcistan\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrtler, \u00e7ok a\u011f\u0131r ya\u015fam ve i\u015f ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 devam ettirmeye ve varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Kimisi in\u015faatlarda i\u015f\u00e7i, kimisi sokaklarda temizlik\u00e7i, kimisi binalarda kap\u0131c\u0131, kimisi tarlalarda yar\u0131 k\u00f6le bir \u015fekilde hayatta kalma m\u00fccadelesi i\u00e7erisindedir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn K\u00fcrtler&#8217;in G\u00fcrcistan&#8217;dan Rusya i\u00e7lerine do\u011fru g\u00f6\u00e7 etmelerinin nedeni her ne kadar ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar olarak yans\u0131t\u0131lsa da, asl\u0131nda bu g\u00f6\u00e7lerin temel sebebi K\u00fcrtler&#8217;e yap\u0131lan siyasi bask\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elde edilen resmi belgelere -G\u00fcrcistan resmi kaynaklar\u0131, ki ger\u00e7e\u011fi hi\u00e7bir zaman yans\u0131tmamakta- dayan\u0131larak burada ya\u015fayan K\u00fcrt n\u00fcfusunun 50 binden fazla oldu\u011fu bildirilmektedir. Belirtilen bu n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k % 10&#8217;u asimile edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00fcrcistan&#8217;da ya\u015famakta olan K\u00fcrtler&#8217;in soyadlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmekte, K\u00fcrtler bir\u00e7ok siyasi ve ekonomik haklardan di\u011fer halklarla e\u015fit bir \u015fekilde yararlanamamakta ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fayamamaktad\u0131rlar.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hejar &#350;amil Diaspora K&uuml;rtleri, Peri Yay&#305;nlar&#305; 1) Azerbaycan&rsquo;da Ya&#351;ayan K&uuml;rtler: K&uuml;rtler, &#351;imdiki Azerbaycan Cumhuriyeti topraklar&#305;nda en az M.&Ouml; 2000 y&#305;l&#305;ndan beri ya&#351;amaktad&#305;r. Arkeolojik kaz&#305;lar ve Antik Yunan tarih&ccedil;ilerin eserlerinde ortaya &ccedil;&#305;kan veriler, Uti, Guti, Kuti, Kurti (&lsquo;da&#287;l&#305;lar&rsquo; anlam&#305;ndad&#305;r) K&uuml;rd kavimlerinin M.&Ouml;. 2000&rsquo;li y&#305;llarda Aras Nehri&rsquo;nin g&uuml;ney ve kuzey yakalar&#305;nda, ba&#351;ka bir deyimle K&#305;z&#305;l K&uuml;rdistan&rsquo;&#305; da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13045","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13045"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13047,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13045\/revisions\/13047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}