{"id":13084,"date":"2019-04-01T13:04:31","date_gmt":"2019-04-01T18:04:31","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=13084"},"modified":"2019-04-01T13:04:31","modified_gmt":"2019-04-01T18:04:31","slug":"bir-ulus-ve-diasporasi-israil-yahudi-diasporasi-iliskilerinin-yeniden-incelenmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/bir-ulus-ve-diasporasi-israil-yahudi-diasporasi-iliskilerinin-yeniden-incelenmesi\/","title":{"rendered":"B\u0130R ULUS VE D\u0130ASPORASI: \u0130SRA\u0130L-YAHUD\u0130 D\u0130ASPORASI \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130N\u0130N YEN\u0130DEN \u0130NCELENMES\u0130"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Gabriel Sheffer
\n<\/strong> Kud\u00fcs \u0130brani \u00dcniversitesi
\nA Nation and Its diaspora: A Reexamination of Israeli Jewish diaspora Relations, diaspora
\n\u00c7eviri: Asiye \u00d6zt\u00fcrk<\/p>\n

\u0130srail ve Yahudi diasporas\u0131n\u0131n ortak endi\u015fesi Yahudi halk\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ve \u0130srail-diaspora ili\u015fkileridir. Yahudi diasporas\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fin de \u00f6tesinde etno-milli bir yap\u0131ya sahiptir. diasporalar\u0131n baz\u0131 \u00f6zelliklerine bakarsak; genel olarak g\u00f6\u00e7ten sonra kimliklerini s\u00fcrd\u00fcrmeye karar verirler, g\u00f6\u00e7lerini s\u00fcrg\u00fcn olarak g\u00f6rmezler, dayan\u0131\u015fma ruhu i\u00e7indedirler, siyasi, ekonomik ve sosyal ba\u011flar\u0131 vard\u0131r ve son olarak da anavatanla her t\u00fcrl\u00fc ili\u015fkilerini y\u00fcr\u00fct\u00fcrler. Bu \u00f6zelliklere hemen hemen t\u00fcm diasporalar sahiptir bu y\u00fczden Yahudi diasporas\u0131n\u0131 benzersiz g\u00f6rmek anlams\u0131zd\u0131r. Yahudi diasporas\u0131 tarihi bir diasporad\u0131r ve \u0130srail devleti kurulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen hala devam etmektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok insan yeni kurulan \u0130srail\u2019e g\u00f6\u00e7 etmeyi istememi\u015ftir. Bu insanlar genelde Bat\u0131 \u00fclkelerinde ya\u015fayan, g\u00fcvenlik sorunu olmayan ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yeri benimsemi\u015f insanlard\u0131r.<\/p>\n

Genel olarak d\u00f6rt merkezde toplan\u0131r Yahudiler: Amerika, Fransa, Rusya ve \u0130srail. Bu d\u00f6rt merkez \u00fcst\u00fcnl\u00fck i\u00e7in rekabet eder. diaspora tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k destek\u00e7isidir bu y\u00fczden \u0130srail\u2019in zorlamas\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r. Yahudi diasporas\u0131 ortak \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklere de sahiptir. Yahudi diasporas\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131nda katk\u0131s\u0131 vard\u0131r ve hala diplomatik ve politik arenada \u0130srail\u2019e yard\u0131m etmektedir. Ayr\u0131ca Yahudi diasporas\u0131n\u0131n n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k 8 milyon, \u0130srail\u2019in n\u00fcfusu ise 5 milyondur. Buna g\u00f6re diaspora n\u00fcfus olarak \u0130srail\u2019den \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131nda diasporan\u0131n katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu kadar dini fakt\u00f6r\u00fcn, Siyonizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ve en \u00f6nemlisi 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve Holocaust\u2019un yaratt\u0131\u011f\u0131 etkilerin de b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 vard\u0131r. Ancak diasporan\u0131n Siyonizm\u2019e bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi biraz zaman alm\u0131\u015ft\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc diaspora devletin dini mi laik mi olaca\u011f\u0131, sosyalist mi kapitalist mi olaca\u011f\u0131 ya da Filistin\u2019e kar\u015f\u0131 tutumunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131 konusunda endi\u015felere sahiptir. Ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015f 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019yla birlikte de\u011fi\u015fmi\u015f ve \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131 i\u00e7in diaspora tam destek vermi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise \u00f6zellikle 1967\u2019den sonra diaspora-\u0130srail ili\u015fkileri giderek daha da normalle\u015fmekte ve di\u011fer diasporalar\u0131n anavatanlar\u0131yla olan ili\u015fkilerine iyice benzemektedir.<\/p>\n

\u0130srail-Yahudi diasporas\u0131 \u0130li\u015fkileri: Emsalsiz mi veya
\nKar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir mi?
\n<\/b>
\nBirlikte var olan ulus ve diasporalar\u0131n en eskilerinden birini olu\u015fturan \u0130srailliler ve diaspora Yahudileri (Sheffer, At Home Abroad; Smith, The Nation) i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki \u00f6nemli konu hakk\u0131ndaki derin endi\u015felerini ifade etmektedir: d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki Yahudi halk\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve \u0130srail-diaspora ili\u015fkileri. Bu ba\u011flamda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki Yahudi halk\u0131 genellikle e\u015fit olmayan iki gruba ayr\u0131lmaktad\u0131r: \u00e7o\u011funluk k\u00f6t\u00fcmserken sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k ilerideki geli\u015fmeler hakk\u0131nda iyimserdir. Giderek artan bir \u015fekilde k\u00f6t\u00fcmser akademisyen ve analistler do\u011fu\u015ftan emsalsiz olan, \u00f6zel bir kimli\u011fe sahip ve de belirgin bir devlet \u00f6tesi olu\u015fum olarak diaspora Yahudilerin hayatta kalmas\u0131 ve yak\u0131n \u0130srail-diaspora ili\u015fkileri hakk\u0131ndaki endi\u015felerini ifade eden uzman olmayan ki\u015filere kat\u0131lmaktad\u0131r (S. Cohen; Kosmin; Vital; Rubin; Dellapergola; Wasserstein). Arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n ana fikri g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Yahudi diasporas\u0131na ev sahipli\u011fi yapan daha \u00e7ok demokratik \u00fclkelerde h\u00e2kim olan k\u00fcreselle\u015fme, \u00e7o\u011fulculuk, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck ve \u201cdi\u011fer\u201dine kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn, d\u00fcnyadaki Yahudi halk\u0131n\u0131 demografik olarak azaltmas\u0131 ve sonucunda \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerini daha da fazla y\u0131pratan asimilasyon e\u011filimlerini h\u0131zland\u0131rmas\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr k\u00f6t\u00fcmser analistler i\u00e7in as\u0131l sorun bu s\u00fcre\u00e7lerin ya\u015fan\u0131p ya\u015fanmamas\u0131 de\u011fil bu s\u00fcre\u00e7lerin hangi h\u0131zda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

\u00d6zellikle diasporada Yahudi halk\u0131n\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin yayg\u0131nla\u015fan bu k\u00f6t\u00fcmserlik milliyet\u00e7ilik, milliyet\u00e7ilik \u00f6tesi, devlet\u00e7ilik \u00f6tesi, etno-milli diasporalar ve genelde diaspora-anavatan ili\u015fkileri \u00f6zelde ise \u0130srail ve Yahudi diasporas\u0131na ili\u015fkin sadece pratik de\u011fil ayn\u0131 zamanda teorik ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 konularla ilgili \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir. Yahudi halk\u0131 ve \u0130srail \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun hala onlar\u0131 \u0131srarc\u0131 ve emsalsiz ya da istisnai olarak kabul eden \u00e7er\u00e7eveye dayand\u0131rmas\u0131 bu durumu daha da karma\u015f\u0131k hale getirmektedir (baz\u0131 istisnalar i\u00e7in, bak\u0131n\u0131z Barnett; Kosmin; Levi-Faur; Sheffer ve Vogel).<\/p>\n

Uzun s\u00fcredir var olan Yahudileri ve Yahudi diasporas\u0131n\u0131 emsalsiz olarak g\u00f6r\u00fcp inceleme gelene\u011fi ve onlar\u0131 daha geni\u015f kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7er\u00e7evede ara\u015ft\u0131rmama durumu i\u00e7in bir\u00e7ok a\u00e7\u0131klama sunulmu\u015ftur. Yahudi diasporas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla \u0130srail, diasporan\u0131n uzun \u00f6mr\u00fc, ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck travmalar, bunun \u0130srail\u2019in kalk\u0131nmas\u0131nda istisna gibi g\u00f6r\u00fcnen pay\u0131, diaspora\u2019n\u0131n \u201cyirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n en uzun s\u00fcreli \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131\u201d \u2013 Arap-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na d\u00e2hil olan Yahudi devletiyle s\u00fcrekli ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle emsalsiz olu\u015fumlar olarak kabul edilmektedir (Horowitz ve Lissak; Dowty).<\/p>\n

Tabii ki, bu fakt\u00f6rlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten de Yahudi halk\u0131n\u0131n kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 ve \u0130srail\u2019le olan ili\u015fkilerini etkiledi\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmek anlams\u0131z olur. Ancak \u0130srail\u2019in ve diasporan\u0131n emsalsizli\u011fi ve yak\u0131n ili\u015fkileri konusundaki bu varsay\u0131mlar\u0131 tekrar ara\u015ft\u0131rmaya kesinlikle ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Di\u011fer nedenler aras\u0131nda Arap-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n diaspora ve \u0130srail\u2019in kalk\u0131nmas\u0131nda s\u00f6zde bask\u0131n etkisini ve ayn\u0131 zamanda \u0130srail\u2019le diaspora dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ve \u0130srail i\u00e7in deste\u011fin sa\u011flamas\u0131ndaki g\u00fcvenlik endi\u015felerin merkeziyetini tekrar inceleme ihtiyac\u0131 yer almaktad\u0131r (Sheffer, \u201cHas Israel\u201d). Ancak bu makale, Yahudi diaspora tarihi; diasporaya ev sahipli\u011fi yapan \u00fclkelerde h\u00e2kim olan sosyal ve siyasi k\u00fclt\u00fcrler; diasporan\u0131n izlemi\u015f oldu\u011fu stratejiler; son zamanlardaki diaspora-\u0130srail ili\u015fkilerinin \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131 ve \u00f6zelde her toplulu\u011fun genelde Yahudi diasporas\u0131n\u0131n diasporik ve milli ihtiya\u00e7lar\u0131yla ba\u015f etmek i\u00e7in kurduklar\u0131 siyasi \u00f6rg\u00fctler ve d\u00fczenlemeler gibi diasporan\u0131n kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 ve anavatanla olan ili\u015fkilerini etkilemi\u015f olan daha az etkili ve hatta nispeten \u00f6zerk di\u011fer fakt\u00f6rlere odaklanacakt\u0131r. Etno-milli diasporalar\u0131n Ortak Bir Profili \u00c7e\u015fitli etno-milli diasporalar aras\u0131nda uygun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar yapmak i\u00e7in diasporalar\u0131n anavatanlar\u0131yla olan ili\u015fkilerinin incelenmesi ve y\u0131lmama ve \u00e7abalama \u015fanslar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi, bir tan\u0131m veya daha da iyisi mevcut olgunun \u00f6zelliklerinin s\u0131ralanmas\u0131 gerekmektedir. Ancak, diasporalar\u0131n ya \u00e7ok az ya da yok olmak \u00fczere oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131na dayanan Neomarksistler, Liberaller ve ev sahibi \u00fclkelerde bu t\u00fcr diasporalar\u0131n asimilasyonunu savunanlar taraf\u0131ndan \u00f6nerilen bu t\u00fcr normatif tan\u0131mlar bu ama\u00e7 i\u00e7in uygun de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u201charekete ge\u00e7en\u201d ve \u201cproleter\u201d diasporalar aras\u0131nda ayr\u0131ma giden tan\u0131mlar gibi diasporalar\u0131 tan\u0131mlamaya y\u00f6nelik son akademik \u00e7abalar ve di\u011fer daha yeni diaspora tan\u0131mlar\u0131 da ayr\u0131ca hem teorik hem de ampirik sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir. Bu y\u00fczden etnik yap\u0131lar\u0131n bu grubunu tekrar tan\u0131mlamal\u0131y\u0131z veya daha da iyisi tekrar \u00f6zelliklerini saptamal\u0131y\u0131z. (Daha karma\u015f\u0131k tan\u0131mlara olan ihtiyaca y\u00f6nelik hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015f benzer bir g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Clifford; T\u00f6t\u00f6lyan, \u201cRethinking\u201d, Kearney, R. Cohen.)<\/p>\n

Say\u0131s\u0131z ev sahibi \u00fclkeye da\u011f\u0131lan ve yine de anavatanlar\u0131yla ve ayn\u0131 k\u00f6kenden gelen benzer topluluklarla ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcren olu\u015fumlar olarak diasporalar\u0131n tuhaf varolu\u015fu sebebiyle memnun edici bir tan\u0131m \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli olmal\u0131 ve \u00e7e\u015fitli analiz seviyeleriyle ba\u015f etmelidir. Bu y\u00fczden a\u015fa\u011f\u0131da tan\u0131mdan \u00e7ok bir profil \u00f6nerilmektedir. A\u015fa\u011f\u0131daki ortak profil diaspora olu\u015fumlar\u0131 konusunda kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalara dayanmaktad\u0131r. Profil a\u015fa\u011f\u0131daki unsurlar\u0131 kapsamaktad\u0131r: \u2022 Etno-milli diasporalar hem anavatanlar\u0131ndan g\u00f6n\u00fcll\u00fc veya mecburi g\u00f6\u00e7 hem de g\u00f6\u00e7menlerin bir\u00e7ok ev sahibi \u00fclkede kal\u0131c\u0131 yerle\u015fmeleri sonucu olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 Bu t\u00fcr olu\u015fumlar\u0131n \u00fcyeleri ev sahibi \u00fclkelerinde az\u0131nl\u0131k olarak kalmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 Ev sahibi \u00fclkelere kal\u0131c\u0131 olarak yerle\u015ftikten sonra \u00e7ekirdek diaspora \u00fcyeleri a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kendi etno-milli kimliklerini s\u00fcrd\u00fcrmeye karar vermektedir.<\/p>\n

\u2022 Yahudi diasporas\u0131nda oldu\u011fu gibi belirli konularda etno-milli kimlikleri dini inan\u0131\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmektedir.<\/p>\n

\u2022 diasporalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00fcyeleri ev sahibi \u00fclkelerindeki varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrg\u00fcn olarak g\u00f6rmemektedir.<\/p>\n

\u2022 Kimlik ve bu olu\u015fumlar\u0131n \u00fcyelerinin kimliklerin saptanmas\u0131 milliyet\u00e7ilik analistlerinin adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde primordiyal, etno-sembolik ve yard\u0131mc\u0131 fakt\u00f6rlerin bir birle\u015fimine dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 B\u00f6yle bir kimlik ve kimlik saptamas\u0131na dayanarak, bu olu\u015fumlar\u0131n \u00e7ekirdek \u00fcyeleri aras\u0131nda bir dayan\u0131\u015fma ruhu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 Bu t\u00fcr bir dayan\u0131\u015fma taban \u00f6rg\u00fctlemesi seviyesinde elit ve aktif \u00fcyeler aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcrel, sosyal, ekonomik ve siyasi konularla ilgili ba\u011flar\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 O halde bu ba\u011flar, diasporalar, ev sahibi \u00fclkeleri, anavatanlar\u0131 ve di\u011fer uluslararas\u0131 akt\u00f6rler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde belirleyici unsurlar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2022 Etno-milli kimlikleri, tan\u0131mlamalar\u0131, dayan\u0131\u015fma ve devaml\u0131 etkile\u015fim, diasporik \u00f6rg\u00fctler ve ortak eylem i\u00e7in bir dayanak noktas\u0131 g\u00f6revi g\u00f6rmektedir. Bu \u00f6rg\u00fct ve eylemlerin ana amac\u0131 diasporalar\u0131n ev sahibi \u00fclkelerinde ve anavatanlar\u0131nda \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirebilecekleri kapasiteyi temin etmek ayn\u0131 zamanda anavatanlar\u0131 ve ayn\u0131 ulusun di\u011fer kesimleriyle k\u00fclt\u00fcrel, sosyal, ekonomik ve siyasi ili\u015fkilerini y\u00fcr\u00fctmektir.<\/p>\n

\u2022 diaspora \u00fcyeleri her nerede ve ne zaman \u00f6zg\u00fcr se\u00e7im hakk\u0131na sahip olsalar ev sahibi \u00fclkelerindeki varl\u0131klar\u0131 ve anavatanlar\u0131yla olan ili\u015fkileri konusunda farkl\u0131 stratejiler benimseme e\u011filimindedir. \u00c7o\u011fu zaman, devlete ba\u011fl\u0131 olarak kurulan diasporalar ev sahibi \u00fclkelerinde asimilasyondan \u00e7ok entegrasyonu sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan kom\u00fcnalist bir strateji benimsemektedir. Anavatan ve ayn\u0131 k\u00f6kenden gelen di\u011fer topluluklarla ileti\u015fimi s\u00fcrd\u00fcrme iste\u011fiyle kuvvetlenen bu strateji diasporalar\u0131n kurdu\u011fu \u00f6rg\u00fctlerin yap\u0131s\u0131n\u0131 belirlemektedir.<\/p>\n

\u2022 Bu, ayr\u0131ca diasporalar\u0131n bazen \u00e7apra\u015f\u0131k devlet \u00f6tesi a\u011flar kurmalar\u0131na ve haz\u0131rlamalar\u0131na neden olmaktad\u0131r (milliyet\u00e7ilik \u00f6tesi ve devlet \u00f6tesi kavramlar\u0131 aras\u0131ndaki fark hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z: Miles ve Sheffer).<\/p>\n

\u2022 Bu devlet \u00f6tesi a\u011flar da dahil olmak \u00fczere diaspora \u00f6rg\u00fctlerinin kurulu\u015fu ve takip eden eylemleri hem ev sahibi millete hem de anavatana kar\u015f\u0131 sadakatin yap\u0131s\u0131yla ilgili kar\u0131\u015f\u0131k ve hassas konular\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir. Etno-milli diasporalar\u0131n sadakati belirsiz, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f veya \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc olabilmektedir.<\/p>\n

\u2022 \u00dclke kanunlar\u0131 ve ev sahibi toplumlardaki bask\u0131n kesimlerin normlar\u0131 hakk\u0131nda etno-milli diasporalar ve ev sahibi toplumlar ve h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131nda istenmeyen \u00e7at\u0131\u015fmalardan ka\u00e7\u0131nmak ve bunlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in diaspora \u00fcyeleri genellikle bu normlar\u0131 kabul edip kanunlara uymaktad\u0131r. Yine de belirli d\u00f6nemlerde \u00f6zellikle de anavatan veya ev sahibi \u00fclke bir kriz ya\u015f\u0131yorsa ya da diasporalar ciddi zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya iseler ev sahibi toplumlardaki baz\u0131 kesimler diaspora \u201csadakatsizli\u011fi\u201d konusunda baz\u0131 olumsuz alg\u0131lar geli\u015ftirebilmektedir. Belirli durumlarda bu t\u00fcr gerginlik ve \u00e7at\u0131\u015fmalar anavatanlar\u0131n diasporalar ad\u0131na m\u00fcdahale etmelerine veya diaspora ili\u015fkilerine kar\u0131\u015fmalar\u0131na neden olabilmektedir. Bu profil, devletsiz veya devlete ba\u011fl\u0131 olsun ya da olmas\u0131n bir\u00e7ok \u201ctarihi diasporalara\u201d(antik \u00e7a\u011f ya da orta \u00e7a\u011fda olu\u015fmu\u015f diasporalar), \u201cyeni diasporalara\u201d(Sanayi Devriminden itibaren olu\u015fan diasporalar) ve \u201cyeni ba\u015flayan etno-milli diasporalara\u201d (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olu\u015fan diasporalar) uymaktad\u0131r.<\/p>\n

Bir sonraki analiz Yahudi diasporas\u0131n\u0131n bu ortak profile uydu\u011funu ve bu y\u00fczden de emsalsiz bir durum olarak g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu, Yahudi diasporas\u0131n\u0131n gelece\u011fi ve anavatan\u0131yla olan ili\u015fkisi hakk\u0131nda baz\u0131 genel sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Tarihi Devlete Ba\u011fl\u0131 Bir diaspora Olarak Yahudiler \u00d6ncelikle yirminci y\u00fczy\u0131lda, d\u00fcnya Yahudileri tarihinde iki farkl\u0131 d\u00f6nemin oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r: Yahudi devleti kurulu\u015fu \u00f6ncesi ve sonras\u0131. \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131, Yahudi diasporas\u0131n\u0131n stat\u00fcs\u00fcnde ve kendini alg\u0131lamas\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fikli\u011fe damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015ftur. 1948\u2019den \u00f6nce Yahudiler \u201ctarihi devletsiz bir diaspora\u201d olu\u015fturmu\u015f; daha sonra \u0130srail\u2019in d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Yahudiler \u201ctarihi devlete ba\u011fl\u0131 bir diaspora\u201d halini alm\u0131\u015flard\u0131r. O zamandan beri, a\u015fa\u011f\u0131da da belirtilece\u011fi \u00fczere Yahudi diasporas\u0131 bazen \u201cDo\u011funun Yahudileri\u201d deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00c7in; 1991\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131z Ermenistan\u2019\u0131n kurulmas\u0131ndan sonra Ermeni diasporas\u0131; ve Yunan diasporas\u0131 gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerle ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan di\u011fer tarihi diasporalara \u00e7ok b\u00fcy\u00fck benzerlik g\u00f6stermi\u015ftir (Panossoan; Constas ve Platias).<\/p>\n

Di\u011fer bir\u00e7ok klasik diaspora gibi, d\u00fcnya Yahudileri kimli\u011fi belirgin primordiyal (Geli\u015fmekte olan bir yap\u0131n\u0131n ya da organ\u0131n primitif \u015fekli
\nile ilgili. -CC) ve etno-milli sembolik temellere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olan etno-milli bir olu\u015fumdur. Bunlar; ortak ata fikrini, endogami yoluyla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen biyolojik ba\u011flar\u0131 (yak\u0131n zamana kadar), tarihi bir dili, ortak tarihi miras\u0131, fark edilebilir derecede milli bir dayan\u0131\u015fmay\u0131, eski anavatana derin, k\u00f6kl\u00fc bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 (ancak tam olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130srail\u2019ine de\u011fil) ve ortak davran\u0131\u015f\u0131n payla\u015f\u0131lan kal\u0131plar\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, diaspora kimli\u011finin, devam eden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerde pay\u0131 olan toplumsal bask\u0131lar, yoksunluk ve ekonomik kayg\u0131lar gibi yard\u0131mc\u0131 fakt\u00f6rlere de dayand\u0131\u011f\u0131 vurgulanmal\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden, bu yard\u0131mc\u0131 fakt\u00f6rler diaspora\u2019n\u0131n kimlik saptama kal\u0131plar\u0131n\u0131, \u00e7e\u015fitli ev sahibi \u00fclkelerde, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00f6rg\u00fctlerde ve de siyasi ve ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 koruyan faal devlet \u00f6tesi a\u011flarda benimsedi\u011fi kom\u00fcnalist stratejiyi belirlemi\u015ftir.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki paragraflar diasporalar\u0131n ortak profilinin bir\u00e7ok unsurunu Yahudi \u00f6rne\u011fine uygulayarak bu genel g\u00f6zlemlerin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na inmektedir.<\/p>\n

Di\u011fer etno-milli diasporalar gibi Yahudi diasporas\u0131 hem g\u00f6n\u00fcll\u00fc hem de mecburi g\u00f6\u00e7lerin bir sonucu olarak olu\u015fmu\u015ftur. Daha sonra yine di\u011fer diaspora \u00fcyelerinin kaderiyle benzer olarak ya bulunduklar\u0131 ev sahibi \u00fclkelerden ayr\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in zorlanm\u0131\u015f (\u00f6rne\u011fin on be\u015finci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda \u0130spanya ve Portekiz\u2019den s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmeleri b\u00f6yledir) ya da g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ev sahibi \u00fclkelere gitmeye karar vermi\u015flerdir (\u00f6rne\u011fin, 1980lerde ve 1990larda G\u00fcney Afrika Yahudileri Avustralya\u2019ya ve Kuzey Amerika\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir). Bu t\u00fcr g\u00f6\u00e7ler, S\u00fcleyman Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n (M.\u00d6. 585) ve Babil\u2019de Yahudi diasporas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n (bak\u0131n\u0131z, \u00f6rne\u011fin R. Cohen) diasporan\u0131n kurulmas\u0131n\u0131n \u201cresmi\u201d tarihi olarak kabul edilmesinden \u00e7ok daha \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, olu\u015fumunun ilk g\u00fcnlerinde Yahudi grubunun ad\u0131 olan \u0130braniler ilk d\u00f6nemlerde g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak M\u0131s\u0131r\u2019a ve Orta Do\u011fu\u2019nun di\u011fer b\u00f6lgelerine g\u00f6\u00e7 edip yerle\u015fmi\u015flerdir (muhtemelen M.\u00d6. on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131ldan ba\u015flayarak). G\u00f6r\u00fcnen o ki \u0130branilerin M\u0131s\u0131r ve di\u011fer Orta Do\u011fu \u00fclkelerinden \u0130srail topraklar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00f6\u00e7leri de olmu\u015ftur. Ancak bu t\u00fcr d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00f6\u00e7lerinden sonra da Yahudi topluluklar\u0131 bu \u00fclkelerde var olmaya devam etmi\u015flerdir (Malmat; Ben Sason, \u201cIntroductory\u201d). Bu y\u00fczden, antik \u00e7a\u011flardan beri bir Yahudi diasporas\u0131 s\u00fcregelmi\u015ftir; bu da, bu olu\u015fumun etnisite ve milliyet\u00e7ilik kavramlar\u0131n\u0131n y\u0131llard\u0131r var olan yorumuna uyan \u201ctarihi bir diaspora\u201d olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 do\u011frulayan bir durumdur (Smith, The Nation).<\/p>\n

\u0130kinci Tap\u0131na\u011f\u0131n da Romal\u0131lar taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan (M.\u00d6. 70) sonra devam eden b\u00fcy\u00fck Yahudi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u00e7e\u015fitli ev sahibi \u00fclkelerden ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, mecburi ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6\u00e7lerle olu\u015fmu\u015ftur. Tahmin edilebilece\u011fi \u00fczere, \u0130srail devletinin kurulmas\u0131ndan sonra klasik Yahudi diasporas\u0131na yeni bir grup kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: yakla\u015f\u0131k bir milyon \u0130srailli 1948\u2019den itibaren ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. G\u00f6n\u00fcll\u00fc kararlar\u0131n\u0131n sonucu olarak \u00e7e\u015fitli ev sahibi \u00fclkelere kal\u0131c\u0131 olarak yerle\u015fen bu \u0130sraillilerin bir\u00e7o\u011funun durumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrg\u00fcn olarak g\u00f6rmemeleri \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir (Sheffer, \u201cIsraeli diaspora\u201d).<\/p>\n

Yahudiler \u0130srail\u2019de \u00e7o\u011funlukken ev sahibi \u00fclkelerde sadece k\u00fc\u00e7\u00fck az\u0131nl\u0131klard\u0131r. Asl\u0131nda, ulusun \u00e7o\u011funlu\u011fu anavatan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r, yakla\u015f\u0131k 5.5 milyonu \u0130srail\u2019de, yakla\u015f\u0131k 5.7 milyonu ABD\u2019de ve yakla\u015f\u0131k 3 milyonu da Yahudilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer \u00fclkelerde ya\u015famaktad\u0131rlar. Bir\u00e7o\u011fu \u00f6zellikle de Bat\u0131 demokrasilerinde nispeten g\u00fcven, ekonomik refah i\u00e7inde ve k\u00fclt\u00fcrel olarak en iyi durumda ya\u015famaktad\u0131r. Di\u011fer yandan, Orta Do\u011fu\u2019nun \u00f6z\u00fcnde var olan istikrars\u0131zl\u0131k g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulacak olursa, \u0130srail\u2019in kendisinde ve i\u015fgal b\u00f6lgelerinde Yahudilerin g\u00fcvenli\u011fi sorunlu bir konudur.<\/p>\n

T\u00fcm bu ger\u00e7ekler milli merkezin yeri konusunu ve do\u011fal sonucunu, bu k\u00fcresel olarak her yere da\u011f\u0131lm\u0131\u015f milletin s\u0131n\u0131r sorununu g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131ndan sonra ilk yirmi y\u0131l boyunca diaspora\u2019n\u0131n yeni ulus devleti, temel Yahudi merkezi olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve bu devletin politika ve eylemlerinin diasporadaki geli\u015fmeleri belirledi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u0131rk d\u00f6rt y\u0131l sonra g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise Amerika, Fransa, Rusya ve \u0130srail olmak \u00fczere en az d\u00f6rt tane merkez bulunmaktad\u0131r. Bu merkezler aras\u0131nda t\u00fcm ulus \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fckle ilgili \u00f6rt\u00fcl\u00fc ve a\u00e7\u0131k rekabet mevcuttur. \u00dcst\u00fcnl\u00fck i\u00e7in tipik bir rekabet, kaynak tahsisi, s\u0131k\u0131nt\u0131daki topluluklara yard\u0131m ve hatta \u0130srail i\u00e7in politik ve diplomatik yard\u0131m konular\u0131nda tart\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir. Bu rekabetin sonu yoktur ve yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda da hala devam edecektir.<\/p>\n

Di\u011fer baz\u0131 devlete ba\u011fl\u0131 diasporalarda da oldu\u011fu gibi, \u00e7a\u011fda\u015f Yahudi diasporas\u0131 \u00fcyeleri ilk, ikinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yerleri olsun ya da olmas\u0131n ev sahibi \u00fclkelerinde kal\u0131c\u0131 olarak ya\u015famaktad\u0131rlar. diaspora Yahudilerinin bir\u00e7o\u011fu veya atalar\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak bu \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 ettikleri i\u00e7in kendi durumlar\u0131n\u0131 \u201cs\u00fcrg\u00fcn\u201d olarak g\u00f6rmemektedirler. Buna ilaveten, son zamanlarda Yahudiler ac\u0131 \u00e7ektikleri ve kovulduklar\u0131 \u00fclkelere geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir. Yahudilerin Almanya, \u0130spanya, Macaristan ve Avusturya gibi daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelere \u201cd\u00f6n\u00fc\u015fleri\u201d Yahudi diasporas\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stererek bu e\u011filimi (Misak) do\u011frulamaktad\u0131r.
\nAksine, hem \u0130sraillilerin hem de bir\u00e7ok diaspora Yahudilerinin anavatana d\u00f6n\u00fc\u015f olgusuna y\u00fckledikleri bili\u015fsel, duygusal, sembolik \u00f6neme ve \u0130srail\u2019in \u00f6nemli \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen demokratik \u00fclkelerde ikamet eden Yahudilerin sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir grubu asl\u0131nda \u0130srail\u2019e d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr ya da d\u00f6nmeye niyetlenmi\u015ftir ( di\u011fer taraftan, Yahudilerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Arap, Kuzey Afrika ve eski Sovyet devletleri gibi demokratik olmayan devletlerden g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir). diaspora Yahudilerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu ev sahibi demokratik \u00fclkelerde ya\u015famay\u0131 se\u00e7mi\u015flerdir ve oralarda ya\u015fayacaklard\u0131r. Hatta belirli topluluklar\u0131n \u00fcyeleri bulunduklar\u0131 \u00fclkelerden g\u00f6\u00e7 etmeye zorland\u0131klar\u0131nda bile hepsi nihai var\u0131\u015f noktas\u0131 olarak \u0130srail\u2019i se\u00e7memi\u015ftir; bunun yerine siyasi k\u00fclt\u00fcrleri d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00f6zellikle k\u00fclt\u00fcrleri daha \u00f6nceki ev sahibi \u00fclkelerine benzeyen yerlere g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin, bir\u00e7ok G\u00fcney Afrikal\u0131, Rus ve Arjantinli Yahudiler \u0130srail yerine ABD, Kanada, Avustralya, Almanya ve \u0130spanya\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmeyi tercih etmi\u015flerdir.<\/p>\n

Buna ilaveten, di\u011fer g\u00f6\u00e7menler gibi bu t\u00fcr Yahudiler bilmedikleri yerlere g\u00f6\u00e7\u00fc g\u00f6ze almaktansa iyi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmeyi tercih etmi\u015flerdir. A\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131labilir nedenlerle ve yine di\u011fer g\u00f6\u00e7menler gibi ev sahibi yeni \u00fclkelerde bu Yahudi g\u00f6\u00e7menlerinin bir\u00e7o\u011fu mevcut topluluklara kat\u0131lma e\u011filimi g\u00f6stermi\u015flerdir. Ancak, 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi Almanya, \u0130ngiltere ve ABD\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Do\u011fu Avrupa Yahudileri; 1950lerde ve 1960larda Fransa\u2019ya g\u00f6\u00e7 eden Kuzey Afrikal\u0131 Yahudiler; 1970lerde ve 1990larda ABD\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Rus Yahudiler ve de 1980lerde ve 1990larda ABD\u2019ye ve di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 eden \u0130sraillilerde oldu\u011fu gibi, yeni gelenler mevcut baz\u0131 yerel Yahudi topluluklar\u0131 taraf\u0131ndan memnuniyetle kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f ve bu y\u00fczden kendi ayr\u0131 topluluklar\u0131n\u0131 kurmak zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. 1962 sonras\u0131 Fransa\u2019da oldu\u011fu gibi baz\u0131 belirli durumlarda, yeni topluluklar (Kuzey Afrikal\u0131 Yahudileri i\u00e7eren bu \u00f6rnekte) t\u00fcm diasporik olu\u015fumlar i\u00e7inde en canl\u0131 ve yenilik\u00e7i unsurlar haline gelmi\u015flerdir (Wahl; Wieviorka). \u00c7ekilen ac\u0131lara ve ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ev sahibi \u00fclkelere g\u00f6\u00e7lere ra\u011fmen ve tam entegrasyon ve hatta asimilasyonla sonu\u00e7lanan ev sahibi \u00fclkelerindeki toplumlar ve h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan benimsenmelerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00e7e\u015fitli ev sahibi \u00fclkelerde bir diaspora \u00e7ekirde\u011fi s\u00fcregelmektedir. Dindar Yahudilere ait bu \u00e7ekirdekler, etno-milli-dini kimliklerini korumakta ve asimilasyona ve tam entegrasyona kar\u015f\u0131 direnmektedir.<\/p>\n

Hi\u00e7 tart\u0131\u015fmas\u0131z, ge\u00e7mi\u015fte Yahudi kimli\u011findeki dini unsur milli devaml\u0131l\u0131k i\u00e7in gerekliydi. Ancak 2.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan beri bu unsur bu devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirlemedeki \u00f6nemini kaybetmi\u015ftir (Yahudi devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00f6rne\u011fin bak\u0131n\u0131z Elazar; Liebman). Dindar Yahudiler, Yahudi halk\u0131n\u0131n aksi takdirde yok olmas\u0131yla sonu\u00e7lanacak b\u00fcy\u00fck \u00e7apta bir asimilasyona kar\u015f\u0131 ana engeli olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 iddia etmelerine ra\u011fmen art\u0131k t\u00fcm d\u00fcnyada bir\u00e7ok Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli varolu\u015fu i\u00e7in artan bir \u015fekilde esas te\u015fkil eden \u015fey dini unsurdan \u00e7ok etno-milli fakt\u00f6rd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin; Amerikal\u0131 Yahudilerin %47si bug\u00fcn Amerika\u2019daki Yahudilerin dini bir grubu olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken bu Yahudilerin %55i bu toplulu\u011fun etnik bir grubu olu\u015fturdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir (Goldscheider; Kosmin ve Lachman; Kemsin; Sharot; fakat S. Cohen ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n).<\/p>\n

Yahudi diasporas\u0131 etno-milli kimli\u011fe, \u00e7ekirdek \u00fcyeleri aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fmaya, anavatanla ruhani, dini, ideolojik ve pratik ba\u011flara dayanarak diasporik \u00f6rg\u00fctlerin detayl\u0131 sistemlerini ve a\u011flar\u0131n\u0131 olu\u015fturan ilk olu\u015fumlar aras\u0131ndad\u0131r. Bu ba\u011flamda Yahudi diasporas\u0131 \u00f6zellikle Ermeni ve Yunan olmak \u00fczere di\u011fer etno-milli diasporalara benzemektedir (T\u00f6l\u00f6lyan, \u201cElites\u201d). Bu y\u00fczden Yahudi diasporas\u0131 ev sahibi \u00fclkelerinde g\u00fcvenli\u011fi, s\u00fcreklili\u011fi ve refah\u0131 temin etmek i\u00e7in gerekli olan \u00f6rg\u00fctlerin \u015fekil ve tiplerini olu\u015fturmu\u015ftur. Bunlar ABD Yahudi Dernekleri Ba\u015fkanlar\u0131 Konferans\u0131 (the Presidents\u2019 Conference of the American Jewish Community) gibi kapsay\u0131c\u0131 kurumlar\u0131; Amerika Kad\u0131n Siyonistler Organizasyonu (Hadassah) ve Amerikan \u0130srail Kamu \u0130\u015fleri Komitesi (the American Israeli Public Action Committee-AIPAC) gibi geni\u015f ulusal \u00f6rg\u00fctleri; Siyonizm Hareketi (Zionist Movement) ve Birle\u015fik Yahudi \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131 (United Jewish Appeal-UJA) gibi genel ve \u00f6zel \u00f6rg\u00fctleri ve yerel federasyonlar ve destek gruplar\u0131 gibi yerel \u00f6rg\u00fctleri kapsamaktad\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fctler \u00fc\u00e7 t\u00fcr i\u015flev y\u00fcklenmektedir: yasal ve fiziki savunma; sosyal, dini ve finansal idame ve komunal k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131n geli\u015ftirilmesi.<\/p>\n

Yine de \u00f6zellikle farkl\u0131 k\u00f6kene sahip insanlarla evlenme oran\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015f dolay\u0131s\u0131yla artan derecede demografik kay\u0131plar (ABD\u2019de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Yahudi evliliklerindeki farkl\u0131 k\u00f6kene sahip ki\u015filerle evlenme oran\u0131 %50\u2019dir.) ve de \u00e7e\u015fitli Yahudi topluluklar\u0131 aras\u0131ndaki umursamazl\u0131k sebebiyle bu olu\u015fumlar devaml\u0131l\u0131k konusunda ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131rlar. Bu \u00f6nemli varolu\u015f konusuyla bo\u011fu\u015fmak \u00e7oktan kom\u00fcnal ihtiya\u00e7lar\u0131n alg\u0131lanmas\u0131nda ve sonu\u00e7 olarak da faaliyetlerde ve anavatan ve diasporan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kaynak tahsisinde geni\u015f kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fikliklere neden olmu\u015ftur. 1980 ve 1990larda \u0130srail\u2019deki sa\u011fc\u0131 h\u00fck\u00fcmetin politikas\u0131n\u0131n ele\u015ftirilmesi ve ikinci \u0130ntifadan \u00f6nce \u0130srail\u2019deki etkili ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyle de ili\u015fkilendirilen bu durum yerel ihtiya\u00e7lar\u0131 finanse etmek i\u00e7in y\u00f6nlendirilen parayla ilgili olarak \u0130srail\u2019e transfer edilen ba\u011f\u0131\u015flardaki g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc gayet iyi a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Bu y\u00fczden, on be\u015f y\u0131l \u00f6nce ABD\u2019deki \u00f6rg\u00fctl\u00fc Yahudi topluluklar\u0131 taraf\u0131ndan toplanan fonlar\u0131n %65\u2019i \u0130srail\u2019e transfer edilip %35\u2019i de yerel ihtiya\u00e7lara y\u00f6nlendirilirken 1990lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren bu oran \u0130srail\u2019e transferde %25, yerel ihtiya\u00e7lar da ise %75 olmu\u015ftur ve bu oran hala d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Yahudi Soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan hemen sonra Yahudiler hala tarihi devletsiz diaspora kurarken \u00e7e\u015fitli Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kesimi ise deniza\u015f\u0131r\u0131 odakl\u0131 bir strateji benimsemi\u015f ve bir Yahudi devleti kurmaya ve g\u00fc\u00e7lendirmeye niyetlenmi\u015flerdir. Bu odak noktas\u0131n\u0131n tabii ki 1948\u2019de \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131 ve \u00f6zellikle de 1967 sava\u015f\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131ndan itibaren de\u011fi\u015fmi\u015f olmas\u0131 hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n nispeten \u00f6zg\u00fcrce hareket edebildikleri Bat\u0131 demokrasilerin pek \u00e7o\u011funda bu topluluklar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ev sahibi ulusta kendi topluluklar\u0131na yo\u011funla\u015fan kom\u00fcnalist bir strateji benimsemektedirler. Asl\u0131nda bu kom\u00fcnalist strateji sadece halk i\u00e7i ve halk d\u0131\u015f\u0131 laik sosyal, politik ve ekonomik tutum de\u011fil ayn\u0131 zamanda diasporan\u0131n kurdu\u011fu \u00f6rg\u00fctlere kar\u015f\u0131 da farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m anlam\u0131na gelmektedir. Bu de\u011fi\u015fim daha \u00e7ok g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck, heveslilik ve ev sahibi \u00fclkelerde h\u00e2kim olan ko\u015fullara uyum yetene\u011fi anlam\u0131na gelmi\u015ftir. Bu y\u00fczden asimilasyonist kutuptan anavatana d\u00f6n\u00fc\u015fe ge\u00e7en diasporik topluluklara a\u00e7\u0131k stratejiler yelpazesinde, \u0131l\u0131ml\u0131 kom\u00fcnalist strateji ev sahibi \u00fclkeye hi\u00e7bir tehdit arz etmeyen, anavatan\u0131 yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmayan ve diaspora \u00fcyelerine \u00e7ok fazla y\u00fck y\u00fcklemeyen bir strateji olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu t\u00fcr diasporalar bu stratejiyi benimseyerek dolayl\u0131 ya da bazen a\u00e7\u0131k olarak ev sahibi \u00fclkelerindeki temel sosyal, politik ve ekonomik kurallar\u0131 kabul ettiklerini ve sadece a\u015f\u0131r\u0131 durumlarda \u0131l\u0131ml\u0131 iki tarafl\u0131 sadakat \u015fekillerini benimseyeceklerini g\u00f6stermektedirler. Tam olarak uyguland\u0131\u011f\u0131nda, bu kal\u0131p ayr\u0131ca diaspora ve anavatan aras\u0131ndaki potansiyel ya da ger\u00e7ek ihtilaflar\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 hafifletmektedir (Sheffer, \u201cEthno-national\u201d).<\/p>\n

Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, di\u011fer diasporalar gibi bir\u00e7ok Yahudi diasporik topluluklar ve \u00f6rg\u00fctler k\u00fclt\u00fcr, toplum, i\u00e7 politika ve ekonomi gibi ev sahibi \u00fclkelerindeki her t\u00fcrl\u00fc eyleme b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6stermekte ve b\u00fcy\u00fck bir kat\u0131l\u0131m geli\u015ftirmektedirler (ABD\u2019deki Yahudi toplulu\u011funun durumu i\u00e7in \u00f6rne\u011fin bak\u0131n\u0131z Elazar). T\u00fcm bu alanlara ilgi ve kat\u0131l\u0131m d\u00fczeyleri bu diasporalar\u0131n ev sahibi topluma entegrasyonunun, devlet \u00f6tesi milli kimliklerini koruma ve de anavatana destek potansiyelin derecesinin g\u00f6stergesidir. diasporalar bu t\u00fcr faaliyetlerde ne kadar \u00e7ok yer al\u0131rlarsa, ev sahibi \u00fclkede o kadar \u00e7ok kal\u0131c\u0131 bir yap\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131rlar. Ancak, yerle\u015fik ve zengin diasporalar\u0131n anavatanlar\u0131na daha fakir veya daha az b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f diasporalardan daha \u00e7ok yard\u0131m etti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu, nispeten zengin Amerikan Yahudi toplulu\u011funun Yahudi ve \u0130srail hayat\u0131nda neden bu kadar \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hala oynamakta oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

Di\u011fer belirli tarihi diasporalar gibi, Yahudi diasporas\u0131 \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f devlet \u00f6tesi ileti\u015fim a\u011flar\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Do\u011fal olarak bu a\u011flar para transferleri i\u00e7in kanallar\u0131 da kapsamaktad\u0131r. Bu transfer kanallar\u0131 aras\u0131nda Birle\u015fik Yahudi \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131 (Amerikan Yahudi ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u0130srail\u2019e transfer eder) ve Keren Hayesod (di\u011fer t\u00fcm Yahudi topluluklar\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015f toplar ve bunlar\u0131 \u0130srail\u2019e transfer eder) en b\u00fcy\u00fckleridir. Bu uzmanla\u015fm\u0131\u015f iki \u00f6rg\u00fcte ek olarak \u00f6rne\u011fin yeni \u0130srail Fonu (New Israel Fund) ve \u0130srail\u2019deki \u00fcniversiteleri, ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fclerini, siyasi partileri, sosyal hareketleri, hay\u0131r kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ve di\u011fer \u00f6zel ve kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131 destekleyen yerler d\u00e2hil olmak \u00fczere ba\u011f\u0131\u015f toplanmas\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n direkt \u0130srail\u2019e transferiyle me\u015fgul olan \u00e7e\u015fitli kanallar da mevcuttur (Shain).<\/p>\n

Bu ba\u011f\u0131\u015f toplama \u00f6rg\u00fctlerin yan\u0131 s\u0131ra Yahudi diasporas\u0131 zor durumdaki Yahudi diaspora topluluklar\u0131na finansal, siyasal ve diplomatik destek i\u00e7in \u00f6rg\u00fctler ve a\u011flar kurmu\u015ftur ve de buna devam etmektedir (bu alandaki faal \u00f6rg\u00fctlerden bir tanesi Ortak Da\u011f\u0131t\u0131m Komitesidir\u2013Joint Distribution Committee). T\u00fcm bu a\u011flar, ayn\u0131 ev sahibi \u00fclkedeki diasporik \u00e7ekirdek \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan sabit eylemi sa\u011flayan \u015fekillerde birbirine ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Belirli durumlarda, bu h\u0131zl\u0131 ba\u011flant\u0131lar geli\u015fme s\u00fcrecindeki krizlere \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede h\u0131zl\u0131 tepkiyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr bir \u00e7abuk yan\u0131t verme durumu s\u0131kl\u0131kla a\u00e7\u0131\u011fa vurulmu\u015ftur ancak bu durum, Rus Yahudi topluluklar\u0131 gibi b\u00f6yle zulme u\u011fram\u0131\u015f gruplarla \u0130srail ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 vurgulama e\u011filiminde olan pek \u00e7ok g\u00f6zlemci i\u00e7in her zaman a\u00e7\u0131k de\u011fildir. 1970lerin ortalar\u0131nda ve 1980lerin sonlar\u0131ndaki d\u00f6nemler gibi belirli d\u00f6nemlerde bu ba\u011flant\u0131lar, Rus Yahudilerin sorunlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesinde ve g\u00f6\u00e7lerinin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0130srail devletinin \u00e7abalar\u0131ndan daha \u00e7ok etkili olmu\u015ftur.
\nDi\u011fer diasporalar i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011fu \u00fczere, bu devlet \u00f6tesi a\u011flar sadece diasporadan anavatana de\u011fil ayr\u0131ca \u0130srail\u2019den diasporaya da kaynaklar ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130srail taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen de\u011fi\u015f toku\u015flar diaspora i\u00e7in gurur ve kimlik saptama kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 beklenen anavatan ba\u015far\u0131lar\u0131yla ilgili bilgileri; diasporadaki k\u00fclt\u00fcrel ve e\u011fitim i\u015fletmelerinin hayatta kalmalar\u0131n\u0131, canlanmalar\u0131n\u0131 ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan m\u00fctevaz\u0131 mali deste\u011fi; var olan ve potansiyel tehditlere kar\u015f\u0131 diaspora topluluklar\u0131n\u0131 uyarmak i\u00e7in tasarlanan siyasi ve di\u011fer t\u00fcrlerde istihbarat\u0131 ve zor durumdaki diasporik topluluklar i\u00e7in baz\u0131 ekonomik ve di\u011fer t\u00fcrlerde maddi deste\u011fi kapsamaktad\u0131r. Di\u011fer yandan, bu a\u011flar sadece basit \u0130srail \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda anavatanla diaspora dayan\u0131\u015fmas\u0131, diaspora-\u0130srail ba\u011flar\u0131n kuvvetlendirilmesi, diasporan\u0131n Yahudi \u00e2leminde Yahudi devleti merkeziyet\u00e7ili\u011fini tan\u0131mas\u0131, \u0130srail\u2019e \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u201d ve \u0130srail i\u00e7in gerekli ekonomik, siyasi ve diplomatik destek i\u00e7in talepleri de ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Belirtti\u011fim gibi, diaspora bir yandan kendi \u00fczerine d\u00fc\u015feni yap\u0131p \u0130srail\u2019e ihtiyac\u0131 olan kaynaklar\u0131 tedarik ederken bir yandan da \u0130srail\u2019e ele\u015ftiri yapmakta ve taleplerde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fc\u015fmanca \u00e7evrelerdeki diaspora varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mant\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan de\u011fi\u015fik diaspora-\u0130srail ve diaspora aras\u0131 ba\u011flar kritik sadakat sorusunu ortaya koymaktad\u0131r (Sheffer, At Home Abroad). Buna g\u00f6re, Filistin\u2019e yerle\u015fme s\u0131ras\u0131nda ve \u0130srail devletinin kurulu\u015fu ve varolu\u015fu (on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar) yoluyla bir topluma ve ev sahibi \u00fclkenin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir devlete olan Yahudi sadakati sorusu farkl\u0131 \u015fekiller alm\u0131\u015ft\u0131r; t\u00fcm bu \u015fekiller Yahudi diasporas\u0131n\u0131n; asl\u0131nda daha \u00e7ok t\u00fcm diasporalar\u0131n tecr\u00fcbelerinin temel boyutunun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fmu\u015ftur. \u00d6rnek olarak \u0130srail\u2019in ilk ba\u015fbakan\u0131 David Ben Gurion ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f veya iki tarafl\u0131 sadakatten kaynaklanan sorunlar\u0131 en aza indirmek i\u00e7in \u0130srail\u2019in diasporan\u0131n ili\u015fkilerine kar\u0131\u015fmaktan uzak durmas\u0131 gerekti\u011fini \u015fart ko\u015fan tan\u0131nm\u0131\u015f Amerikal\u0131 Yahudi lider Jacob Blaustein aras\u0131nda mektup al\u0131\u015fveri\u015fi (23 A\u011fustos 1950) \u015feklinde olu\u015fan Ben Gurion-Blaustein Anla\u015fmas\u0131n\u0131 dikkate alabiliriz. Ayr\u0131ca \u0130srail ad\u0131na ABD\u2019de Amerikal\u0131 bir Yahudi\u2019nin ispiyonculuk olay\u0131n\u0131 kapsayan ve Amerikal\u0131 Yahudiler i\u00e7in sadakat konusunda ciddi bir ikilem yaratan Jonathan Pollard vakas\u0131n\u0131 da dikkate almam\u0131z gerekir. Her iki \u00f6rnek de sadakat konusunun teoriden \u00e7ok uzak oldu\u011funu ve de bu konunun daha \u00e7ok yaln\u0131zca diaspora ve \u0130srail aras\u0131nda de\u011fil ayn\u0131 zamanda ev sahibi \u00fclkeler ve diaspora aras\u0131nda da gerilimlere neden oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ev sahibi toplumlar ve genelde \u201cdi\u011ferleri\u201d ve \u201cyabanc\u0131lar\u201d aras\u0131nda ve \u00f6zellikle de ev sahibi \u00fclkeler ve etnik g\u00f6\u00e7menler veya etno-milli diasporalar aras\u0131nda var olan d\u00fc\u015fmanl\u0131k, sadakat konusuna ba\u011flanan veya bu konudan kaynaklanan imajlar ve faaliyetler nedeniyle artmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden, \u00f6rg\u00fctl\u00fc pek \u00e7ok Yahudi diaspora topluluklar\u0131 ve \u0130srail aras\u0131ndaki benzerli\u011fe ra\u011fmen bu topluluklar \u0130srail\u2019in kendi i\u015flerine uygunsuz \u015fekilde kar\u0131\u015fmas\u0131ndan nas\u0131l ka\u00e7\u0131nacaklar\u0131n\u0131 ve bunu nas\u0131l \u00f6nleyeceklerini zor bir \u015fekilde \u00f6\u011frenmi\u015flerdir. Pek \u00e7ok topluluk daha fazla kararl\u0131 hale gelmi\u015ftir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde dolayl\u0131 ya da a\u00e7\u0131k sadakat g\u00f6sterilmesi talepleri ile kaynak tahsisi konusunda ne zaman \u00f6nemli anla\u015fmazl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131ksa bu topluluklar \u0130srail bask\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 koyabilmektedirler. \u00d6rne\u011fin, Amerika\u2019daki gruplar\u0131n, Kanadal\u0131, Avustralyal\u0131 ve \u0130ngiliz Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n art\u0131k \u0130srail\u2019deki \u00e7e\u015fitli \u00f6rg\u00fct ve projelere \u0130srail h\u00fck\u00fcmetinin veya \u0130srail Ajans\u0131n\u0131n d\u00e2hil oldu\u011fu geleneksel ba\u011f\u0131\u015f toplama organizasyonlar\u0131 yoluyla de\u011fil de do\u011frudan ba\u011f\u0131\u015f yapmay\u0131 tercih ettiklerini g\u00f6steren \u00f6l\u00e7\u00fclebilir g\u00f6stergeler mevcuttur.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok Yahudi diasporik topluluk kendi yerel i\u015fleri ve de genel Yahudi ve \u0130srail konular\u0131yla ilgili kararlar\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00f6stermektedirler. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa yap\u0131lan bu g\u00fc\u00e7l\u00fc vurgu hem \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 manevra yapabilecekleri yeterli alan\u0131 yaratmay\u0131 hem de ev sahibi \u00fclkelerinde mevcut veya potansiyel ele\u015ftirileri hafifletmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, bu topluluklar\u0131n liderleri \u0130srail manip\u00fclasyonunu reddetmektedirler \u00f6zellikle de bunlar\u0131 \u0130srail\u2019in taleplerini tam olarak yerine getirmeye iten birer ara\u00e7 olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131nda. Dahas\u0131, diaspora \u00f6rg\u00fctleri liderleri ya ev sahibi \u00fclkelerindeki refahlar\u0131 ya da Yahudi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131yla ilgili g\u00f6rd\u00fckleri konulara ait \u0130srail h\u00fck\u00fcmeti kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ve bunlar\u0131 ele\u015ftirme konular\u0131nda art\u0131k kendilerini \u00f6zg\u00fcr hissetmektedir. Bu yeni siyasi kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6rnekleri, Amerikal\u0131 Yahudilerin \u0130srail\u2019in G\u00fcney Afrika h\u00fck\u00fcmetiyle b\u00f6lgedeki \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k olaylar\u0131 d\u00f6neminde yak\u0131n ili\u015fki ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmesini ve daha yak\u0131n bir d\u00f6nemde Yizhak Rabin, Benjamin Netanyahu, Ehud Barak veya Ariel Sharon taraf\u0131ndan y\u00f6netilen hem \u0130\u015f\u00e7i hem de Likud h\u00fck\u00fcmetlerine y\u00f6nelik Filistin ile bar\u0131\u015f s\u00fcreci konusunda \u0130srail\u2019in tutumunun sert bir \u015fekilde reddedilmesini kapsamaktad\u0131r. Ancak daha da yak\u0131n bir d\u00f6nemde Amerikal\u0131, Kanadal\u0131 ve Frans\u0131z Yahudi topluluklar\u0131nda nispeten geni\u015f gruplar Likud h\u00fck\u00fcmetlerini anla\u015fma politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015flerdir. Her zaman diaspora \u00f6rg\u00fctlerinde prensipte t\u00fcm \u0130srail h\u00fck\u00fcmetlerinin tutumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a destekleyen uzman olmayan Yahudi liderler ve profesyonel y\u00f6neticiler vard\u0131r. Bu lider ve profesyonel y\u00f6neticiler diaspora Yahudilerinin \u0130srail\u2019in i\u015flerine kar\u0131\u015fmaya hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, Yahudi diasporas\u0131 ve genel diaspora profiline g\u00f6re yukar\u0131da s\u0131ralanan di\u011fer etno-milli diasporalar aras\u0131ndaki t\u00fcm temel benzerliklere ra\u011fmen Yahudi diasporas\u0131 ayr\u0131ca baz\u0131 e\u015fsiz genel \u00f6zelliklerle nitelendirilmektedir. Bu \u00f6zel nitelikleri \u00f6zetlemek faydal\u0131 olacakt\u0131r:<\/p>\n

a)<\/b> \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131nda diasporan\u0131n as\u0131l rol\u00fc: Baz\u0131 Yahudi lider, politikac\u0131, y\u00f6netici, analist ve uzman olmayan ki\u015filer diasporan\u0131n kendi niyet ve ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u0130srail devletini kurdu\u011funu ve daimi deste\u011fi olmadan devletin hayatta kalamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve zenginle\u015femeyece\u011fini savunmaktad\u0131rlar. Bu devlet olu\u015fumu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 devlet \u00f6ncesi Yahudi toplulu\u011funun Filistin\u2019e katk\u0131s\u0131n\u0131 ve daha sonra Yahudi devletinin ulusal canlan\u0131\u015fa katk\u0131s\u0131n\u0131 en az seviyeye indirdi\u011fi i\u00e7in pek \u00e7ok \u0130srailli politikac\u0131 buna raz\u0131 olmu\u015flard\u0131r. diaspora Yahudileri taraf\u0131ndan \u00f6nerilen ve savunulan bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 her hangi bir durumda Yahudi ulusunda \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc merkezlerin tan\u0131nmas\u0131 ve me\u015fru olmas\u0131 iddialar\u0131na ve sonu\u00e7 olarak da \u00f6nemli diaspora merkezlerinin otonomisi i\u00e7in iddialara neden olmu\u015ftur. (B\u00f6yle bir \u00e7ok merkezcilik kavram\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z, \u00f6rne\u011fin; Kearney; Schiller; Basch ve Blane.)<\/p>\n

b)<\/b> Yahudilerin demokratik olmayan ve az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden \u0130srail\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn emsali g\u00f6r\u00fclmemi\u015f kavram\u0131: Bu arg\u00fcman en son (ve baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re problematik) yakla\u015f\u0131k bir milyon Rus Yahudi\u2019nin ve de yakla\u015f\u0131k 50 bin Etiyopyal\u0131 Yahudi\u2019nin \u0130srail\u2019e \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyle\u201d kuvvetlendirilmi\u015ftir. Bu durumun \u00fc\u00e7 sonucu olmu\u015ftur: (1) Bu t\u00fcr \u201dyurda d\u00f6nen kimselerin\u201d birlikte ya\u015fama ve ayn\u0131 \u00fclkeden gelenlerle yak\u0131n ili\u015fkide bulunmalar\u0131 sonucu olarak \u0130srail toplumunda artan \u015fekilde mezhep kaynakl\u0131 bir yap\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na katk\u0131s\u0131. (2) Yahudi diasporas\u0131 var oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e \u0130srail\u2019in yurda d\u00f6nenleri kabul etmeye her zaman haz\u0131r olmas\u0131 talebi. Ayn\u0131 zamanda tabii ki, madalyonun bir di\u011fer y\u00fcz\u00fc de vard\u0131r: mevcut Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n kendileri di\u011fer diasporik topluluklardan ve \u0130srail\u2019den Yahudileri cezbetmektedir. (3) \u0130srail ve diasporadaki Yahudilerin say\u0131s\u0131ndaki e\u015fitsizlik. Hat\u0131rlatmak gerekirse, \u0130srailli Yahudiler yakla\u015f\u0131k 5.5 milyon, diaspora Yahudileri yakla\u015f\u0131k 8 milyondur. Bu, diasporan\u0131n yok olmaktan \u00e7ok uzak oldu\u011fu anlam\u0131na gelmektedir, bu y\u00fczden varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n me\u015frulu\u011funun tan\u0131nmas\u0131 talepleri ve ulusal devaml\u0131l\u0131ktaki rol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi ge\u00e7erli olmaya ve ifade edilmeye devam edecektir.<\/p>\n

Kimlik ve Kimlik Saptama
\n<\/b>
\nGenelde etnik kimli\u011fin \u00f6zelde ise etno-milli diasporalar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n primordiyal, sembolik ve yard\u0131mc\u0131 fakt\u00f6rlerin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 oldu\u011funa inanmaktay\u0131m (Armstrong; Connor; Smith, \u201cEthnic\u201d; Milliyet\u00e7ilik; The Nation). Bu y\u00fczden, temel olarak bu makale kimlik konusunda \u201csentezleme\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimsemektedir (Bak\u0131n\u0131z Kellas). Bir yandan sosyal, ailevi ve klan ba\u011flar\u0131 di\u011fer yandan ise sembolik k\u00fclt\u00fcrel fakt\u00f6rler (ortak isimler, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ortak tarih duygusu, anavatana kuvvetli bir ba\u011fl\u0131l\u0131k ayn\u0131 zamanda giysi, yiyecek, m\u00fczik, el sanatlar\u0131, mimari, tatilleri ve di\u011fer norm ve gelenekleri kapsayan ortak bir k\u00fclt\u00fcr gibi) bu gruplar\u0131n kimliklerinin primordiyal unsurunu olu\u015fturmaktad\u0131r. Etnik kimli\u011fin yard\u0131mc\u0131 rasyonel bile\u015feni ise bu kimli\u011fin ve bu olu\u015fuma \u00fcyeli\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin maliyet-fayda, maliyet-verimlilik ve f\u0131rsat-verimlilik hesaplar\u0131na dayanmaktad\u0131r. Bu hesaplar hem ideolojik unsurlardan hem de sosyal, siyasi, ekonomik ve pratik ihtiya\u00e7 ve \u00e7\u0131karlardan olu\u015fmaktad\u0131r (Bak\u0131n\u0131z \u00f6rne\u011fin; Brass; Hechter).<\/p>\n

Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n bir \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 ise \u015fudur: Yahudi diasporas\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere etno-milli diasporalar\u0131n kimlikleri ne statiktir ne de sadece rasyonel maddi kayg\u0131lara dayanmaktad\u0131r. Bunun aksine, etno-milli diasporalar\u0131n kimlikleri dinamiktir ve kavramsal-rasyonel kayg\u0131lara ve duygusal-sembolik ve tamamen ideolojik fakt\u00f6rlere dayanmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden diaspora kimli\u011finin belirli bile\u015fenleri zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015febilmektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc bu fakt\u00f6rlerden bir tanesi ya da daha fazlas\u0131 de\u011fi\u015fen durumlara ayak uydurmaktad\u0131r. Yine de bu de\u011fi\u015fimler belirli parametreler \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te bireyler, aileler, di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck gruplar bu kimlikleri \u015fekillendirmekte ancak kendilerini di\u011fer birey ve gruplardan ay\u0131ran ilgin\u00e7 nitelikler taraf\u0131ndan k\u0131s\u0131tlanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Bu fakt\u00f6rlerin karma\u015f\u0131k etkile\u015fimi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan kimlik ya da kimlikler, \u00f6rg\u00fctlenme ve eylemlerinde, ayn\u0131 zamanda etno-milli diasporalar\u0131n ev sahibi \u00fclkelerinde, anavatanlar\u0131nda ve di\u011fer yerlerdeki geli\u015fimsel s\u00fcrece tepkilerinde dayanak noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna ek olarak, mevcut grup kimlikleri se\u00e7enekler sunmaktad\u0131r ve bu kimlikler bireylerin kimlik ya da kimlikleri ve kimlik saptama konusunda se\u00e7imleri i\u00e7in dayanak noktas\u0131 g\u00f6revindedir. Bu terimler bireylerin kolektifleriyle olan ili\u015fkilerindeki iki farkl\u0131 tutumu sergilemektedir. Kimlik ki\u015fisel bir konu ya da aile veya k\u00fc\u00e7\u00fck gruplara ait bir konuyken ve bireylerin topluluklarla ili\u015fkilerini belirleyip di\u011fer kolektif \u00fcyeleriyle aralar\u0131ndaki ayr\u0131mlar\u0131 g\u00f6sterirken, kimlik saptama birey ve gruplar\u0131n kamu alan\u0131nda belirli bir kimli\u011fe ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da bu kolektiflere olan taahh\u00fctlerini ve sadakatlerini ifade etmektedir.<\/p>\n

Zaman zaman, kimlik ve kimlik saptama aras\u0131nda bir bo\u015fluk olu\u015fmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden belirli durumlarda, bireyler \u00f6zel kolektiflerin \u00fcyeleri olduklar\u0131n\u0131 bir \u015fekilde hissetmekte ya da bilmektedirler ancak k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve ekonomik nedenlerden dolay\u0131 bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli etmemektedirler. Bu durum genelde etnik gruplarda g\u00f6r\u00fclmektedir; \u00f6zellikle de s\u0131kl\u0131kla ev sahibi \u00fclkelerinde i\u015fkence, zul\u00fcm ve de yoksunluk kayg\u0131s\u0131 duyan etno-milli diaspora \u00fcyelerine \u00f6zg\u00fc bir konudur. T\u00fcm bu diaspora kimlikleri ve kimlik saptamalar\u0131yla ilgili g\u00f6zlemler Yahudi diasporas\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Zaman zaman, kimlik ve kimlik saptama aras\u0131ndaki bo\u015fluk g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak tam bir entegrasyon stratejisini benimseyen ve asimilasyona ve ev sahibi toplumlara entegrasyona zorlanan birey veya gruplar\u0131n ay\u0131rt edici \u00f6zelliklerini olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcm bu fakt\u00f6rler bu gruplar\u0131n \u00fcyelerini kendi uluslar\u0131 ve tabii ki anavatanlar\u0131yla birlikte a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kimlik saptamalar\u0131n\u0131 engellemektedir. \u0130ki \u00f6rnek bu iki g\u00f6zlemi daha iyi a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r. \u0130lk \u00f6rnek, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan \u00f6nce asimilasyonu ya da Alman toplumuna tam entegrasyonu isteyen Alman Yahudilerin kendilerini a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde Yahudi olarak tan\u0131mlamam\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. \u0130kinci \u00f6rnek ise, Orta\u00e7a\u011fda \u0130spanya ve Portekiz\u2019de H\u0131ristiyanl\u0131k dinine ge\u00e7meye zorlanan Yahudilerin yani Marranolar\u0131n Yahudi kimliklerini gizlice s\u00fcrd\u00fcrmeleri ancak bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmemi\u015f olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, diasporik dayan\u0131\u015fma sadece \u00fcyelerin kimliklerine de\u011fil ayn\u0131 zamanda diasporik olu\u015fumlarla birlikte kimliklerini saptamaya dayanmaktad\u0131r. Bireysel kimlik ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa \u00fcyelerin topluluklar\u0131yla birlikte kimlik saptamalar\u0131 o kadar sa\u011flam ve dayan\u0131\u015fma da o kadar b\u00fcy\u00fck olmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir dayan\u0131\u015fma, diasporan\u0131n sosyal, siyasi ve ekonomik \u00f6rg\u00fctlerinin olu\u015fturulmas\u0131 ve i\u015flemesi i\u00e7in gereklidir. Bu dayan\u0131\u015fmaya dayanarak, \u00fcyeler harekete ge\u00e7irilmekte, aktivistler kuvvetlendirilmekte ve para toplanmaktad\u0131r. Bunun \u00f6tesinde, dayan\u0131\u015fma ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck derecesi, \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f diasporan\u0131n benimsedi\u011fi ana stratejiyi de belirlemektedir. Dayan\u0131\u015fma ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck en \u00fcst d\u00fczeyde oldu\u011funda diaspora anavatanda, ev sahibi \u00fclkede ve de b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 politikalarda daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmay\u0131 tercih edebilmektedir. Di\u011fer taraftan, dayan\u0131\u015fma ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck orta derecede ya da en az oldu\u011funda diaspora \u00fcyeleri aktivist bir stratejiyi bir yana b\u0131rak\u0131n ortakla\u015fa karar verilmi\u015f bir stratejiyi benimsemekte bile zorluk ya\u015fabilmektedirler. Bu durum da diaspora \u00fcyelerini somut eylemi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan uygulanabilir bir \u00e7er\u00e7eve yaratmak ve bunu s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00f6d\u00fcn vermek zorunda olduklar\u0131n\u0131 bildikleri durumlara s\u00fcr\u00fcklemektedir; bu y\u00fczden tamamen benimsenen strateji genellikle daha az radikaldir. Bir\u00e7ok Bat\u0131 Yahudi topluluklar\u0131 benzer \u015fekilde asimilasyonistten \u00e7ok entegrasyonist ve de k\u00fclt\u00fcrel otonomistten \u00e7ok kom\u00fcnalist politikalar izlemi\u015flerdir.<\/p>\n

Benzer gruplar gibi Yahudi diasporas\u0131 \u00f6rne\u011fin Sovyet Birli\u011fi, Arjantin ve G\u00fcney Afrika\u2019da oldu\u011fu gibi zor k\u00fclt\u00fcrel, sosyo-ekonomik ve siyasi ortamlarda ba\u015far\u0131 elde etmi\u015flerdir ve hayatta kalmay\u0131 hala ba\u015farmaktad\u0131rlar. \u00c7eli\u015fkili bir bi\u00e7imde, co\u011frafi konuma ba\u011fl\u0131 olarak, diasporalar\u0131n durumu di\u011fer etnik az\u0131nl\u0131klardan daha zordur ancak buna ra\u011fmen daha avantajl\u0131d\u0131r. Eski Sovyet Birli\u011fi gibi yerlerde diasporalar etnik gruplardan daha \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ekmekte ancak mevcut Bat\u0131 demokrasilerinde daha \u00e7ok a\u00e7\u0131kl\u0131k ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131rlar. Bu ko\u015fullardan her hangi birisi ya da her ikisi de asimilasyonlar\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7 olarak da say\u0131lar\u0131nda dramatik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc veya hatta yok olmalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilmektedir. Fakat demografik kay\u0131plara ra\u011fmen, bu diasporalar\u0131n en az\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7ekirdekleri var olmaya devam etmekte ve de anavatanla yak\u0131n irtibat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. Yahudi \u00f6rne\u011finde, kan\u0131tlar \u015funu g\u00f6stermektedir ki; say\u0131sal azalmaya ra\u011fmen, Yahudi diasporas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck kesimlerinin kimli\u011fi, aralar\u0131nda demograflar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli analistlerin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden daha derin k\u00f6kl\u00fc ve sabittir (bu konuda farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z, \u00f6rne\u011fin, Moment; Della Pergola; Liebman; S. Cohen). Bu da, burada sunulan Yahudi diasporas\u0131n\u0131n gelece\u011fiyle ilgili tahminlerin a\u015f\u0131r\u0131 derecede iyimser g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, ger\u00e7ekte realist oldu\u011fu anlam\u0131na gelmektedir. Bu realist bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, d\u00fcnya Yahudilerinin kimli\u011finin bir taraftan etno-sembolik ve yard\u0131mc\u0131 unsurlarla (k\u0131smen ev sahibi \u00fclkelerdeki ki\u015filerce g\u00f6sterilen d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n sonucu olarak) di\u011fer taraftan da ev sahibi toplumda entegrasyonu tercih edenler taraf\u0131ndan bile ulus k\u00f6keninin tarihi yeri olarak kabul edilen anavatana ba\u011fl\u0131l\u0131kla desteklenen primordiyal fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu fakt\u00f6rlere \u00f6zellikle ABD, Fransa, Almanya ve Rusya\u2019da olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli Yahudi diasporik topluluklarda ortaya \u00e7\u0131kan yo\u011fun ve dikkat \u00e7ekici k\u00fclt\u00fcrel canlanma da eklenmek zorundad\u0131r. Dini Fakt\u00f6r<\/p>\n

Yahudi diasporas\u0131 konusunda, dini unsur da k\u00fclt\u00fcrel-primordiyal fakt\u00f6rler listesine eklenmelidir. Din pek \u00e7ok Ortodoks ve ultra-Ortodoks Yahudi ili\u015fkilerinde esas olu\u015fturmaktad\u0131r. Tarihi a\u00e7\u0131dan bak\u0131lacak olunursa, primordiyal, yard\u0131mc\u0131 ve dini unsurlar Yahudi kimli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f ve ulusa ait olma duygusunu artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Yahudilerin ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini de g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Bu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olma stratejisi ev sahibi \u00fclkelerinde toplumdan d\u0131\u015flanan ve i\u015fkence g\u00f6ren Yahudilerin hayatta kalmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015f ve b\u00f6ylelikle hem dindar hem de laik Yahudileri kapsayan ulusun hayatta kalabilirli\u011fine hizmet etmi\u015ftir.
\nAncak, ABD, Kanada, Fransa, Britanya, Rusya ve daha pek \u00e7ok yerde laik ve \u201cetnik Yahudi\u201d say\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fine g\u00f6re din etnik veya etno-milli diasporalar\u0131n kimliklerin esas unsuru de\u011fildir. Din en \u00e7ok etno-milli ihtiya\u00e7lara hizmet etmektedir; daha fazlas\u0131 de\u011fildir (benzer bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Smith, \u201cEthnic\u201d; Enloe). diasporadaki (ve ayr\u0131ca buna \u0130srail de eklenebilir) dini ve hatta ultra-dini gruplar aras\u0131ndaki son geli\u015fmeler bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemektedir. Ge\u00e7mi\u015fte \u00f6zellikle Do\u011fu Avrupa ve ABD\u2019dekiler olmak \u00fczere b\u00f6yle gruplar siyasi ya da askeri eylemlerle bir Yahudi devletinin kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, son d\u00f6nemlerde bu gruplardan baz\u0131lar\u0131 devleti kabul etmi\u015f ve hatta baz\u0131lar\u0131 co\u015fkulu ultra-milliyet\u00e7i olmu\u015flard\u0131r ve sadece dini kurallara ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ulusu ve \u0130srail\u2019i kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 savunmakta ve de \u0130srail\u2019in Bat\u0131 \u015eeria ve Golan Tepelerindeki \u0130\u015fgal Topraklar\u0131ndan geri \u00e7ekilmesine ve bir Filistin devletinin kurulmas\u0131na \u015fiddetli bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. Siyonizm’in Etkisi Siyonist Hareketinin kurulmas\u0131n\u0131 da kapsayan milliyet\u00e7ilikte genel olarak h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f d\u00f6nemi olan on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ve yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Yahudi diasporas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 temel sorun etno-milli-dini kimli\u011fin yarat\u0131lmas\u0131 ya da \u201cicat edilmesi\u201d de\u011fildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi \u00f6nemli de\u011fi\u015fimlerle birlikte (artan laiklik ve Reform hareketinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi) b\u00f6yle bir kimlik antik \u00e7a\u011flardan beri var olmu\u015ftur. Aksine, asimile etmek ve demokratikle\u015fen ve laikle\u015fen Bat\u0131l\u0131 ev sahibi \u00fclkelere entegre etmek i\u00e7in giderek artan cezbedici unsurlar nedeniyle o zamanlar Yahudilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en acil sorun birey ve gruplar\u0131n Yahudilikten ve diaspora topluluklar\u0131na \u00fcyelikten ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00f6nlenece\u011fiydi. Bu y\u00fczden, bu tarihi noktada, en acil konu devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 temin etmek ve ortakla\u015fa eylemi sa\u011flayan dayan\u0131\u015fma i\u00e7in dayanak noktas\u0131 olarak Yahudilerin b\u00f6yle bir kimlik olu\u015fturmaya haz\u0131r bulunu\u015fluk d\u00fczeylerini artt\u0131rmakt\u0131.<\/p>\n

Bir taraftan asimile etmek ve tamamen entegrasyonu sa\u011flamak i\u00e7in cezbedici unsurlar\u0131n artmas\u0131na di\u011fer taraftan ise artan anti-semitizmin ciddi tehlikelerine kar\u015f\u0131 sorulmas\u0131 gereken soru hayatta kalmay\u0131 ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in en yararl\u0131 stratejinin ne olabilece\u011fiydi. Co\u011frafi olarak da\u011f\u0131lma ve diaspora Yahudileri aras\u0131ndaki ideolojik \u00e7o\u011fulculuk nedeniyle hayatta kalmak i\u00e7in tercihi bir strateji hakk\u0131nda milli fikir birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 zordu. Bu y\u00fczden, on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131 ve yirminci y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda devaml\u0131l\u0131k ve hayatta kalma konusunda \u00e7e\u015fitli yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Asl\u0131nda hayatta kalma ve devaml\u0131l\u0131k i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc strateji \u00f6nerilmi\u015f ve taraftar kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu stratejiler asimilasyonu (k\u00fclt\u00fcrel de\u011filse bile fiziki hayatta kalmay\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in); tam entegrasyonu; s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine kat\u0131l\u0131m\u0131 (yani Sosyalist ve Sosyal-Demokrat ideolojileri ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri benimsemek); k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal otonomiyi (Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ve Sovyet Birli\u011fi Biyobican\u2019da belirli d\u00f6nemlerdeki gibi) ve o d\u00f6nemlerde \u0130ngiltere\u2019de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise Almanya\u2019da oldu\u011fu gibi Yahudi toplulu\u011funun ev sahibi h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 resmi olarak temsil edilmesini i\u00e7eren korporatizmi kapsam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu d\u00f6nemdeki yeni ideolojik ve pratik \u00f6zellik Yahudilerin Filistin\u2019e d\u00f6nmesini ve orada kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerini tekrar kurmalar\u0131 i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 stratejinin do\u011fu\u015fu olmu\u015ftur. Bu tabii ki Siyonist stratejisiydi. H\u0131zla de\u011fi\u015fen bir ortamda Yahudi ulusunun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uygun bir se\u00e7enek olarak bu stratejinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 Yahudi diasporas\u0131na \u00f6zg\u00fc bir \u015fey de\u011fildi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerin kurulmas\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli stratejilerin uygulanabilirli\u011fiyle ilgili s\u00f6ylem di\u011fer etno-milli devletsiz diasporalarda da yayg\u0131nd\u0131. \u00d6rne\u011fin diaspora Ermenileri ve Filistinlileri de (Tessler; Khalidi) benzer \u00e7eki\u015fmelerle u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.
\n2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde, Siyonist Hareketi Yahudi diasporas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan di\u011fer hareketlerle zorlu uluslararas\u0131 bir rekabetle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015ftir. Nazili\u011fin do\u011fmas\u0131 ve 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde, Siyonizm efsanelerine ve Filistin\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f hareketine ra\u011fmen, Siyonizm, Yahudi D\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nde gelen ya da bask\u0131n hareket olmam\u0131\u015f ve stratejisi Yahudilerin \u00e7o\u011funlu\u011funun dikkatini \u00e7ekmemi\u015ftir. Sadece bu sava\u015f\u0131n etkisi \u00f6zellikle de Holokost\u2019un ger\u00e7ekle\u015fmesi ve korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131 Siyonist hareket taraf\u0131ndan bir at\u0131l\u0131m i\u00e7in do\u011fru zemini yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ac\u0131mas\u0131z yeni ger\u00e7ek, diaspora Yahudilerinin kalplerini ve zihinlerini ulus ve devlet olu\u015fturma her \u015feyden \u00f6te olu\u015fmakta olan devlete d\u00f6n\u00fc\u015f projesine y\u00f6nlendirmi\u015ftir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu durum Siyonizm\u2019e alternatif stratejileri de ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Yahudilerin pek \u00e7o\u011fu Siyonistler taraf\u0131ndan \u00f6nerilen stratejinin sadece uygulanabilir de\u011fil ayn\u0131 zamanda da Yahudilerin hayatta kalmas\u0131 ve ulusal canlanma sorunu i\u00e7in de ilgi \u00e7ekici bir \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011funu fark etmi\u015flerdir. Bunun \u00f6tesinde, k\u00fc\u00e7\u00fck Yishuv yerle\u015fiminin (\u0130srail\u2019in kurulmas\u0131ndan \u00f6nce Filistin\u2019deki Yahudi toplulu\u011fu hem bireysel unsurlar hem de \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f kolektif g\u00f6\u00e7 yoluyla kurmu\u015ftur ve 1890lardan 1948\u2019e kadar yerle\u015fim yeri olarak kullanm\u0131\u015ft\u0131r) k\u0131ymetli kaynaklara egemen oldu\u011fu; liderlerinin Siyonist stratejisini tamamen uygulamaya kararl\u0131 olduklar\u0131; \u0130ngiliz g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Filistin\u2019de zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00fczden b\u00fcy\u00fck bir Siyonist ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in \u015fanslar\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve de b\u00fcy\u00fck bir Yahudi toplulu\u011funa ev sahipli\u011fi yapan (Holokost s\u0131ras\u0131nda pasif olduklar\u0131 i\u00e7in su\u00e7lulu\u011fa kap\u0131lm\u0131\u015f olan-bak\u0131n\u0131z \u00f6rne\u011fin, Ganin) ve o zamanlarda ortaya \u00e7\u0131kan s\u00fcper g\u00fc\u00e7 ABD\u2019nin Orta Do\u011fu\u2019da d\u0131\u015f hegemonik g\u00fc\u00e7 olarak \u0130ngiltere\u2019nin yerine ge\u00e7mek \u00fczere oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131. Daha fazla Yahudi, Yishuv askeri nitelikli g\u00fc\u00e7lerinin Arap h\u00fccumuna kar\u015f\u0131 bir \u015fans\u0131 oldu\u011funa, \u0130sraillilerin h\u00fcr irade ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurma hakk\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 d\u00fczeyde me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa ikna olmu\u015ftur. Bu fakt\u00f6rlerin birle\u015fimi Yahudi d\u00fcnyas\u0131nda bir Siyonist \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in talebi ve bunun kabul edilmesini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, durum Siyonist hareketin uygulanmas\u0131 i\u00e7in yeterince haz\u0131r olmas\u0131na ra\u011fmen Siyonist Hareketine kat\u0131l\u0131m ve destek s\u0131n\u0131rl\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n

Buna ilaveten, Siyonist \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda fikir birli\u011fi sa\u011flama \u00e7abalar\u0131 diasporada di\u011fer merkezi konular hakk\u0131nda hassas sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Siyonistlerin kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 devletin kimli\u011fiyle ilgili en \u00f6nemli ve acil sorular \u015funlar olmu\u015ftur: Dini mi yoksa laik mi olacak? Sosyalist mi yoksa kapitalist mi olacak? Filistinlilere kar\u015f\u0131 tutumu ne olmal\u0131? Sonu\u00e7 olarak, asl\u0131nda anavatan ve diaspora aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak olas\u0131 bir ili\u015fki \u015funlar\u0131 gerektirmi\u015ftir: a\u00e7\u0131klama ve sonucunda m\u00fczakere; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 taahh\u00fct ve sadakatin yap\u0131s\u0131 ve derecesi; Siyonistler ve diaspora i\u00e7inde entegrasyonist ya da k\u00fclt\u00fcrel-otonomist gibi di\u011fer stratejileri tercih eden gruplar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler; ev sahibi \u00fclkeler ve di\u011fer uluslararas\u0131 akt\u00f6rler; \u00f6zellikle de geni\u015f Yahudi diasporik topluluklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerler aras\u0131nda olu\u015fturulacak ili\u015fkilerin yap\u0131s\u0131. Ancak, tekrar belirtmek gerekir ki Yahudi diasporas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu sorunlar sadece onlara \u00f6zg\u00fc olmam\u0131\u015ft\u0131r; benzer sorunlarla Filistinliler gibi di\u011fer devletsiz etno-milli diasporalar da kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve hala da kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Siyonist liderler ve ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 destekleyenlerin bu stratejiyi uygulama \u00e7abalar\u0131 daha da \u00e7ok gerilim, tart\u0131\u015fma ve sorunlar yaratm\u0131\u015f ve bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 hala \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015ftir. Her \u015feyden \u00f6nce, temel \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f konular milli kimlik ve diasporan\u0131n \u0130srail\u2019le ili\u015fkileri konular\u0131nda primordiyal unsurlar\u0131n yard\u0131mc\u0131 unsurlara kar\u015f\u0131 nispeten a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimli\u011fe dair bu temel sorunlar hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015ftir ve \u0130srail\u2019e D\u00f6n\u00fc\u015f Yasas\u0131n\u0131n gereklerini belirleyen ilkeler, \u0130srail vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u0130srail\u2019de Yahudili\u011fe d\u00f6n\u00fclmesi, evlenme, bo\u015fanma ve bunlara benzer ki\u015fisel stat\u00fcler ve \u0130srail ve \u00f6zellikle eski Sovyet Birli\u011fi, Fransa ve ABD\u2019de olmak \u00fczere diasporadaki belirli kesimler aras\u0131ndaki ili\u015fki konular\u0131 a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f; bir sonuca var\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yahudi kimli\u011finin i\u015flevsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na y\u00f6nelik e\u011filimi olanlar, Yahudi devletinin kurulmas\u0131n\u0131 desteklemi\u015f, bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lan herkese geri d\u00f6nme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmu\u015f, \u0130srail i\u00e7in yaz\u0131l\u0131 bir anayasay\u0131 desteklemi\u015f, \u201cKim bir Yahudi\u2019dir?\u201d konusunun genel olarak Yahudili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve \u0130srail D\u00f6n\u00fc\u015f Yasas\u0131na g\u00f6re kimlerin \u0130srail vatanda\u015f\u0131 olma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu konular\u0131nda \u0131l\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 savunmu\u015flard\u0131r. Kat\u0131 primordiyal, endogamik (Anne ve baba taraf\u0131ndan yak\u0131n akrabalar aras\u0131nda evlilik. -CC) yakla\u015f\u0131m\u0131 benimseyen dinci ya da ultra-dinci Yahudiler, siyasi ve askeri ara\u00e7larla Yahudi Devleti’nin kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, diasporan\u0131n (ve \u00f6zellikle de dini unsurlar\u0131n) s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine ve g\u00fc\u00e7lendirilmesine olan ihtiyac\u0131 vurgulam\u0131\u015f, kat\u0131 dini \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re din de\u011fi\u015ftirmeyi tercih etmi\u015f ve sadece Ortodoks dogmas\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131nan Yahudilerin vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131na sahip olmalar\u0131 gerekti\u011fini desteklemi\u015flerdir. Son zamanlarda bu t\u00fcr diasporik gruplardan \u0130srail devleti i\u00e7in deste\u011fin artmas\u0131na ra\u011fmen, bu konular, hem pek \u00e7ok diasporik Yahudi hem de daha \u00e7ok laik olan \u0130srail Yahudilerin dile getirdikleri isteklere kar\u015f\u0131 bu ilkeleri i\u00e7ine alan bir devletin kurulmas\u0131n\u0131 isteyen dinci ya da ultra-dinci gruplar ve laik Siyonistler aras\u0131nda \u00f6z\u00fc olu\u015fturmaya devam etmi\u015ftir (bak\u0131n\u0131z, \u00f6rne\u011fin, Tobin).<\/p>\n

Hen\u00fcz sonu\u00e7lanmam\u0131\u015f temel unsurlarla ilgili bir di\u011fer tart\u0131\u015fma konusu ise diasporik topluluklar\u0131n otonomisine kar\u015f\u0131 \u0130srail\u2019in merkeziyetiyle ilgilidir. En az d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc diasporik topluluklarda, Kuzey Amerikan, Frans\u0131z, Rus ve Alman topluluklar\u0131nda, \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi kendine yeterlilik ve eylem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konular\u0131na ili\u015fkin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filim ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u011filimlere ba\u011fl\u0131 olarak ev sahibi \u00fclkelere sadakate kar\u015f\u0131 \u0130srail\u2019e sadakat, \u0130srail\u2019in \u00e7abalar\u0131n\u0131 destekleyenleri artt\u0131rmak i\u00e7in diaspora liderlerini ve \u00fcyelerini etkileme \u201chakk\u0131\u201d (yani maniple etme hakk\u0131) gibi belirli konulara ili\u015fkin yeni tutumlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Frans\u0131z Yahudi toplulu\u011funun Kuzey Afrikal\u0131 kesiminin pek \u00e7ok \u00fcyesi kendi strateji ve destek sistemlerini geli\u015ftirme konusunda son derece kararl\u0131d\u0131r ve \u0130srail h\u00fck\u00fcmetinin \u00e7e\u015fitli politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmektedirler (Wieviorka).<\/p>\n

Yahudi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kesimi taraf\u0131ndan Siyonist ideolojisinin kabul edilmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n di\u011fer y\u00f6nleri devletin kurulmas\u0131yla ilgili ilkelere ve uygulamalara ili\u015fkin olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131ndan elli be\u015f y\u0131l sonra bile bu t\u00fcr tart\u0131\u015fmalar hala devam etmekte ya da de\u011fi\u015fen durumlara g\u00f6re yeni boyutlar kazanmaktad\u0131r. Bunlar devlet kurulmas\u0131n\u0131 ulus olu\u015fturulmas\u0131ndan ay\u0131ran her hangi bir \u00e7abada yer alan ideolojik ve uygulama zorluklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu zorluk \u00f6zellikle \u00e7ok \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc devlet se\u00e7ene\u011fi, ba\u015fl\u0131ca Yahudi kimli\u011finin kaynaklar\u0131 ve bunlar\u0131n \u00e7e\u015fitli uygulamadaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ili\u015fkin geleneksel konseptleri kabul etmeyen laik hareketler ve taraflar taraf\u0131ndan te\u015fvik edilmi\u015f ve uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130srail ve diaspora aras\u0131ndaki ba\u011fla ilgili olarak ideolojik ve uygulamaya y\u00f6nelik kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131ran bir di\u011fer fakt\u00f6r de \u0130srail h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan kayna\u015fma noktas\u0131 fikrinin kabul edilmesi ve 1950lerden 1980lere kadar \u0130srail\u2019e yap\u0131lan Yahudi g\u00f6\u00e7leri konusunda bu fikirlerin uygulanmas\u0131 olmu\u015ftur. Ge\u00e7mi\u015fe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u0130srailli yetkililerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan bunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hata oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6rne\u011fin ABD, Avustralya ve Kanada\u2019ya ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00f6\u00e7lerin aksine \u0130srail\u2019e yap\u0131lan g\u00f6\u00e7lerin inan\u0131\u015f ve davran\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de bu g\u00f6\u00e7ler farkl\u0131 etno-milli dini k\u00f6kenden de\u011fildir. \u201cD\u0131\u015far\u0131dan gelen\u201d ve \u00f6zellikle ABD ve bir yere kadar da Avustralya olmak \u00fczere di\u011fer g\u00f6\u00e7 edilen \u00fclkelerdeki uygulamalar\u0131 taklit eden Eskenazi olmayan g\u00f6\u00e7men Yahudilere y\u00f6nelik kayna\u015fma noktas\u0131 stratejisini uygulama \u00e7abas\u0131 temel \u201cdo\u011fal haklar\u201d ve nihayetinde bu stratejiyi reddeden g\u00f6\u00e7menlerin e\u011filimleriyle \u00e7eli\u015fmi\u015ftir. Bunun olmas\u0131 beklenmeliydi. Kendi Yahudilik \u015fekillerinin \u00e7ekirdek ilkelerine ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 sebebiyle Eskenazi olmayan bu g\u00f6\u00e7menler kendilerini eski Eskenazi \u0130sraillileriyle e\u015fit g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Bunun da \u00f6tesinde, eski \u0130sraillilerin sergiledi\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusu sebebiyle duygusal olarak incinmi\u015flerdir ve bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusu ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Belirgin yoksunluk hissi ve adaletsizlik kolayca kaybolmamakta ve hala \u0130srail politikas\u0131n\u0131 etkilemektedir ve Yahudi diasporas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 sa\u011flam ve somut imalar g\u00f6stermi\u015ftir. Bu y\u00fczden, diasporadaki Sefarad entelekt\u00fcelleri ve i\u015fadamlar\u0131 \u0130srail\u2019de tarikat \u00fcyelerini birle\u015ftirmektedirler. \u0130srail\u2019de d\u0131\u015flanma ve Sefarad Yahudilerinin yoksunlu\u011fu olarak g\u00f6rd\u00fckleri \u015feyi ele\u015ftirmekte ve bu durumu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba harcamaktad\u0131rlar. Benzer e\u011filim Rus ve bir noktaya kadar Etiyopyal\u0131 Yahudiler aras\u0131nda da g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Buna ilaveten, daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, diasporan\u0131n rol\u00fc ve Yahudi devletinin kurulmas\u0131ndaki \u00f6nemi konusunda diaspora ve \u0130srailli liderler aras\u0131nda fikir birli\u011fi olmam\u0131\u015ft\u0131r. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda, yeni \u0130srailli liderler (aralar\u0131nda en \u00f6nemli ki\u015fi David Ben Gurion) ve partiler Yahudi ulusunun olu\u015fturulmas\u0131nda Yishuv\u2019un \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan bir ideoloji benimsemi\u015flerdir. Sonu\u00e7 olarak, bu liderlerin diasporaya kar\u015f\u0131 belirgin olmayan ve bazen de \u00e7eli\u015fkili olan tutumlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala \u00f6nemini kaybetmeyen anla\u015fmazl\u0131klara sadece bir yenisini daha eklemi\u015ftir. \u0130srail\u2019in Merkeziyeti? diaspora liderlerinin \u0130srailli meslekta\u015flar\u0131n\u0131n pozisyonlar\u0131yla ilgili tedirginliklerinin hakl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Holokost s\u0131ras\u0131nda ulusal felaketin sonunda ve \u00f6zellikle de 1948 sava\u015f\u0131nda yeni \u0130srail\u2019in askeri ba\u015far\u0131s\u0131 ve de Yahudi devletinin kurulmas\u0131ndan sonra, \u0130srailli liderler devletin tart\u0131\u015fmas\u0131z \u00fcst\u00fcn ulusal merkez oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdir. Bu iddia, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda var olan Yishuv ve Yahudi diasporas\u0131 aras\u0131nda \u00fcst\u00fc kapal\u0131 gerilimleri yeniden alevlendirmi\u015ftir. Bu \u00e7at\u0131\u015fma zaman zaman ask\u0131ya al\u0131nsa da merkeziyet konusundaki \u00e7eki\u015fme \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f ve hala \u00f6nemini korumaktad\u0131r. Tekrar yinelemek gerekirse, bu konu sadece \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerine \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Anavatan\u0131n merkeziyeti ve otoritesi konusundaki tart\u0131\u015fmalar Yunanlar\u0131n ve \u00f6zellikle de mali, siyasi ve entelekt\u00fcel elitler (T\u00f6t\u00f6lyan, \u201cElites\u201d; Panossian) taraf\u0131ndan etkin bir \u015fekilde \u00f6rg\u00fctlenen bir diaspora\u2019ya sahip Ermenilerin ili\u015fkilerinde oldu\u011fu gibi di\u011fer anavatan-diaspora ili\u015fkilerinde de g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nDi\u011fer anavatan ve diasporalar konular\u0131nda oldu\u011fu gibi, merkeziyet konusu \u00e7ok hassast\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc diasporalar\u0131n sadakat \u015fekillerini yans\u0131tmakta ve etkilemektedir. Analitik olarak, bu nedenle \u00e7e\u015fitli diaspora sadakati \u015fekilleri aras\u0131nda ayr\u0131m yapmak gerekmektedir. Birinci \u015fekil belirgin olmayan sadakattir; bu da diaspora \u00fcyelerinin sadakatleri hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k beyanda bulunmaktan ve anavatanlar\u0131na veya ev sahibi \u00fclkelerine kar\u015f\u0131 belirgin yatk\u0131nl\u0131k g\u00f6stermekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bu strateji yeni g\u00f6\u00e7lerin sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan ve de teredd\u00fctl\u00fc, kendinden emin olmayan ve kendilerinin ve anavatanlar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in eylemde bulunmaya isteksiz olan ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda daha fakir ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmayan diasporalarda g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130kinci \u015fekil ise iki tarafl\u0131 sadakattir. diaspora \u00fcyeleri anavatana g\u00f6sterdikleri sadakatin ev sahibi \u00fclkeye sadakatle \u00e7eli\u015fmedi\u011fini veya ona \u00fcst\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir ve hem anavatana hem de ev sahibi \u00fclkeye ayn\u0131 \u015fekilde sadakat g\u00f6stermektedirler. Anavatanlar\u0131yla ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcren iyi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve devlete ba\u011fl\u0131 diasporalar bu pozisyonu benimsemekte ve her iki tarafa verdikleri taahh\u00fctler aras\u0131nda manevra yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fekil ise b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f sadakattir. diaspora \u00fcyeleri ev sahibi \u00fclkeye sad\u0131k kal\u0131rken belirli alanlarda anavatana sad\u0131k olmalar\u0131 gerekti\u011fini ve bunu s\u00fcrd\u00fcrebilmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Tipik olarak bu son \u015fekil \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131ndan \u00f6nce Yahudiler ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Filistinliler gibi devletsiz diasporalarda g\u00f6r\u00fclmektedir (bak\u0131n\u0131z Sheffer, At Home Abroaad).<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, genel olarak Yahudi diasporas\u0131 topluluklar\u0131 \u00fcyeleri birinci ve ikinci sadakat \u015fekilleri aras\u0131nda bocalamaktad\u0131r. Bu bocalama anavatanla diasporan\u0131n kimli\u011finin saptanmas\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak, yukar\u0131da da a\u00e7\u0131klanan baz\u0131 sebeplerden dolay\u0131, daha da belirsiz hale gelen Yahudi diasporas\u0131ndaki sadakat \u015fekillerinde fark edilir bir kayma mevcuttur. Bu da diasporada olduk\u00e7a geni\u015f bir kesimin \u0130srail ve \u0130srail\u2019in \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine olan taahh\u00fctlerinin azald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bu \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerinin \u201cnormalle\u015ftirilmesi\u201d s\u00fcrecinin bir k\u0131sm\u0131d\u0131r. \u0130srail-diaspora \u0130li\u015fkilerinde Normalle\u015fme Bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde sunulan geni\u015f analitik tart\u0131\u015fmadan daha odaklanm\u0131\u015f tarihi bir konu olan \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerinin dinamiklerine ge\u00e7ti\u011fimizde, Yahudi devletinin kurulmas\u0131na g\u00f6sterilen m\u00fcthi\u015f gurur ve heyecana ra\u011fmen devletin kurulu\u015funu takip eden ilk on y\u0131l i\u00e7inde \u0130srail\u2019e g\u00f6sterilen ger\u00e7ek ekonomik, siyasi ve diplomatik deste\u011fin nispeten s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz (bak\u0131n\u0131z, \u00f6rne\u011fin Sheffer, \u201cNew Field\u201d; Stock). Asl\u0131nda, bu d\u00f6nemde diaspora ve \u0130srail, ili\u015fkilerinin kurallar\u0131n\u0131 tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irip \u015fekillendirmekte ve dikkatlice geli\u015fmeleri takip etmekteydiler.<\/p>\n

Sadece 1956 sava\u015f\u0131n\u0131n sonunda diaspora \u00f6zellikle de Amerikal\u0131 Yahudi halk\u0131 anavatana destek seviyelerini y\u00fckseltmi\u015ftir. Bu y\u00fczden, \u00f6rne\u011fin \u0130srail\u2019e para transferinde ilk kez bu sava\u015ftan sonra en \u00fcst d\u00fczeye ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine bu d\u00f6nemde, e\u015f zamanl\u0131 olarak \u0130srail diasporaya kar\u015f\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermi\u015f ve kendi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1967 sava\u015f\u0131nda \u0130srail\u2019in askeri ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130srail\u2019in \u00fcst\u00fcn ulusal merkez olarak kabul edilmesinde ve \u0130srail\u2019e her t\u00fcrl\u00fc diaspora deste\u011finde daha da fazla art\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak sava\u015ftan sonra ba\u011f\u0131\u015flar e\u015fi benzeri olmayan bir seviyeye ula\u015f\u0131rken hem Yahudi g\u00f6\u00e7menlerin hem de turistlerin say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f olmu\u015ftur. \u00d6zellikle ABD\u2019deki Yahudi liderler, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u0130srail\u2019e siyasi ve diplomatik deste\u011fi artt\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in mutlu olduklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015flerdir. Bu s\u0131rada, 1930lardaki B\u00fcy\u00fck Buhran s\u0131ras\u0131nda ve daha sonra da 1940larda, ilk olarak Avrupal\u0131 Yahudi m\u00fcltecilerin ve sonra da Holokost\u2019tan hayatta kalan Yahudilerin ABD\u2019ye yerle\u015fmelerinin finansman\u0131 Amerikan Yahudi toplulu\u011funun kaynak ve enerjilerin \u00e7o\u011funu t\u00fcketti\u011fini belirtmek gerekmektedir. Asl\u0131nda Yahudi refah\u0131 ve ABD\u2019nin elitleri aras\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 ancak 1950lerde belli olmu\u015ftur. ABD\u2019de \u0130srail i\u00e7in ana Yahudi lobisi olan Amerikan \u0130srail Kamu \u0130\u015fleri Komitesi (AIPAC) 1952\u2019de kurulmu\u015ftur ancak 1980lerde tam etkisini g\u00f6stermi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde Yahudi Siyasi Eylem Komitelerinin (Political Action Committees-PACs) say\u0131s\u0131 ve etkileri belirgin bir \u015fekilde 1980lerde artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr de\u011fi\u015fimlerin temel sebepleri 1956 ve \u00f6zellikle de 1967 sava\u015flar\u0131nda \u0130srail zaferlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 etki ve \u00fcst d\u00fczey \u0130srailli liderlerin i\u015fgal b\u00f6lgelerinde yerle\u015fim gibi yeni g\u00fcvenlik konular\u0131na yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda \u0130srail ekonomisinin geli\u015fmesine daha az ilgi g\u00f6sterip diaspora konular\u0131na kar\u0131\u015fmaya ve \u0130srail\u2019in \u00e7e\u015fitli diasporik topluluklar\u0131n liderli\u011fini maniple etmeye meyilli olmalar\u0131n\u0131n da bu de\u011fi\u015fimlerde pay\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n

\u0130srail\u2019in bu \u201chegemonya\u201d d\u00f6nemi k\u0131sa s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1970lerin ba\u015flar\u0131ndaki beklenmeyen geli\u015fmeler k\u00f6kl\u00fc bir \u015fekilde bu durumu de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Bu yeni geli\u015fmeler aras\u0131nda \u00f6zellikle gen\u00e7 Yahudiler aras\u0131nda Holokost an\u0131lar\u0131n\u0131n bir \u015fekilde bulan\u0131kla\u015fmas\u0131yla diasporan\u0131n kendine g\u00fcveninin artmas\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Holokost\u2019tan hayatta kalanlar ya\u015flan\u0131p \u00f6lmeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a Holokostu anma seminerleri, konu\u015fmalar, yay\u0131nlar ve de ABD\u2019de ve ba\u015fka di\u011fer yerlerde holokost m\u00fczelerin a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve an\u0131tlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131yla kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anti-Semitizmde azalma, \u0130srail\u2019in bir Yahudi canlanmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etme yetene\u011fiyle ilgili \u015f\u00fcphe uyand\u0131ran k\u00fclt\u00fcrel konulardaki hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130srail\u2019in m\u00fcdahale etmemek ve diasporan\u0131n i\u015flerine kar\u0131\u015fmamak (Ben-Gurion-Blaustein Anla\u015fmas\u0131na g\u00f6re) i\u00e7in verdi\u011fi s\u00f6zleri tutmamas\u0131 e\u015fsizlik \u00f6zelli\u011fini kaybeden ve di\u011fer devlete ba\u011fl\u0131 diasporalar ve anavatanlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilere benzeyen \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerinin \u201cnormalle\u015fmesi\u201d i\u00e7in zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u0130srail-diaspora ili\u015fkilerinin \u201cnormalle\u015fmesi\u201d diasporan\u0131n g\u00fcven duygusundaki art\u0131\u015fla daha da g\u00fc\u00e7lenmi\u015ftir. Bu g\u00fcven duygusu demokratik ev sahibi \u00fclkelerin genelde etnik az\u0131nl\u0131klara \u00f6zelde ise etno-milli diasporalara kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131ndaki istenen ancak istikrars\u0131z olan de\u011fi\u015fiklikler sonucu olu\u015fmu\u015ftur. 1973 sava\u015f\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, L\u00fcbnan\u2019daki tart\u0131\u015fmal\u0131 1982 sava\u015f\u0131yla en \u00fcst seviyeye ula\u015fan bu ili\u015fkilerdeki de\u011fi\u015fikliklerde ve diaspora i\u00e7indeki liberal gruplar\u0131n \u0130srail\u2019in bar\u0131\u015f s\u00fcreci politikas\u0131yla ilgili ele\u015ftirilerinin artmas\u0131nda pay\u0131 olmu\u015ftur. Pek \u00e7ok diaspora lideri ve de r\u00fctbeli ve halktan kimseler M\u0131s\u0131r\u2019la (1979), \u00dcrd\u00fcn\u2019le (1994) yap\u0131lan bar\u0131\u015f antla\u015fmalar\u0131n\u0131 ve Filistin\u2019le (1995) yap\u0131lan Oslo anla\u015fmalar\u0131n\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lamalar\u0131na ra\u011fmen \u0130srail\u2019in politika ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmemi\u015ftir; \u00f6zellikle de Filistin\u2019deki ilk \u0130ntifada\u2019da ve daha sonraki d\u00f6nemlerde i\u015fgal b\u00f6lgelerindeki geli\u015fmeler konusunda bu hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 devam etmi\u015ftir.
\n1990lar boyunca, \u0130srail-diaspora ili\u015fkileri daha da \u201cnormalle\u015ftirilmi\u015ftir\u201d; yani daha \u00e7ok merkezli ve \u00e7eki\u015fmeli bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Devam eden bu s\u00fcre\u00e7, \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerini (Soyk\u0131r\u0131m s\u0131ras\u0131nda G\u00fcney Afrika i\u00e7in yukar\u0131da belirtilen \u0130srail deste\u011fi ve d\u0131\u015flanm\u0131\u015f Tayvan\u2019la \u0130srail ili\u015fkileri gibi) g\u00f6lgeleyen baz\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 uluslararas\u0131 olaylara ve eski Sovyet Birli\u011findekiler gibi s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde olan \u00e7e\u015fitli Yahudi topluluklar\u0131n\u0131n durumlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesine katk\u0131da bulunan uluslararas\u0131 arenadaki de\u011fi\u015fikliklere de ba\u011flanabilir. Bu, Ortodoks olmayan (yani Reformcu ve Muhafazakar) hahamlar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen din de\u011fi\u015ftirmelerinin me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan Din De\u011fi\u015ftirme Yasas\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerde diasporan\u0131n \u0130srail\u2019deki direnmeye olan tutkulu tepkisinin de bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bir di\u011fer deyi\u015fle, \u00e7e\u015fitli diaspora topluluklar\u0131nda art\u0131k pek \u00e7ok ki\u015finin \u0130srail konular\u0131nda kat\u0131l\u0131m\u0131 ve ilgisi azalm\u0131\u015f ve daha giri\u015fken ve talepkar hale gelmi\u015flerdir. Almanya, Rusya ve Arjantin\u2019dekiler gibi \u00e7e\u015fitli diasporik topluluklar\u0131n say\u0131s\u0131 azalmakta ve t\u00fcm dikkatlerini kendi hayatlar\u0131 ve devaml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 temin etmeye yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Neredeyse ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7 ise kaynaklar\u0131n i\u00e7 i\u015flere y\u00f6nlendirilmesi ve bunun do\u011fal bir sonucu olarak da \u0130srail\u2019e y\u00f6nlendirilen kaynaklar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130srail ve diaspora aras\u0131nda tam bir b\u00f6l\u00fcnmeyi ya da ayr\u0131lmay\u0131, diaspora i\u00e7inde neredeyse hi\u00e7 kimse telaffuz etmezken diaspora topluluklar\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir otonomisi oldu\u011fu herkes\u00e7e bilinen bir ger\u00e7ektir. \u0130srail-diaspora \u0130li\u015fkileri i\u00e7in Tahminler ve \u0130srail ve diasporan\u0131n Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00c7eli\u015fkiler<\/p>\n

\u0130srail-diaspora ili\u015fkilerinin emsalsizli\u011fine yap\u0131lan vurguyu g\u00f6z ard\u0131 eden ve iddia edilen emsalsizli\u011fin derecesini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir ve teorik yakla\u015f\u0131mlar kullanan bunun gibi bir analiz sadece ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan geli\u015fmelerin de\u011fil ayn\u0131 zamanda gelecekteki geli\u015fmeler i\u00e7in temel olu\u015fturan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz s\u00fcrecinin de daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yahudi diasporas\u0131n\u0131n \u201cnormalle\u015fmesi\u201d ve de genel durumunun di\u011fer etno-milli diasporalara benzemesine y\u00f6nelik artan kan\u0131tlar \u0130srail\u2019in Yahudi d\u00fcnyas\u0131nda merkez olma iddialar\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Hala baz\u0131 \u0130srailli liderlerinin bu t\u00fcr iddialarda bulundu\u011fu do\u011frudur (bu grubun i\u00e7inde yer alan dikkat \u00e7ekici isimler inatla ve \u0131srarla diaspora Yahudilerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun geri d\u00f6nmesi i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan eski \u0130srail Ba\u015fkan\u0131 Ezer Weizmann ve Ba\u015fbakan Ariel Sharon). Ancak mevcut e\u011filimlerin daha ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131yla bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015f ve iddialar ifade edenlerin say\u0131s\u0131nda azalma ya\u015fanmaktad\u0131r (Beilin). Di\u011fer taraftan ise, Yahudi d\u00fcnyas\u0131nda \u0130srail\u2019in pozisyonunun daha ger\u00e7ek\u00e7i yollarla alg\u0131lanmas\u0131, \u0130srail devlet kurumlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmesi ve de \u0130srailli liderlerin Filistin-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve ekonomik geli\u015fmelerle ilgilenmeleri, Yahudi liderlerin \u0130srail\u2019in kendi topluluk i\u015flerine a\u015f\u0131r\u0131 m\u00fcdahale etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Yahudi diasporas\u0131n\u0131n \u201cnormalle\u015fmesinin\u201d ve de diasporan\u0131n genel durumu ve di\u011fer etno-milli diasporalar aras\u0131ndaki benzerlik konusunda artan fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n \u0130srail liderlerinin Yahudi d\u00fcnyas\u0131nda merkez olma iddialar\u0131ndaki azalmada pay\u0131 olmu\u015ftur. Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015f ve iddialar ifade edenlerin say\u0131s\u0131 h\u0131zla azalmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yahudi diasporas\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu s\u00fcrece, di\u011fer etno-milli diasporalardaki geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Yahudi kimli\u011finde primordiyal ve etno-sembolik unsurlar\u0131n ve ayn\u0131 zamanda diasporan\u0131n nispeten sabit dini ili\u015fkiler var oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e \u00e7e\u015fitli ev sahibi \u00fclkelerde dayan\u0131kl\u0131 \u00e7ekirdekler bulunmaya devam edecektir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Yahudilikten \u201cayr\u0131lman\u0131n\u201d kolayl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen b\u00f6yle \u00e7ekirdekler Yahudi kimliklerini ve tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 koruyacaklard\u0131r. Kimlik ve tan\u0131mlama konusunda bu devaml\u0131l\u0131\u011fa dayanarak diasporik \u00e7ekirdekler ve \u0130srail aras\u0131ndaki ba\u011flar azalt\u0131lm\u0131\u015f d\u00fczeyde olsa da korunacakt\u0131r.<\/p>\n

Yine de Yahudi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n mevcut durumuyla ilgili her hangi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce Yahudi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu makalede tart\u0131\u015f\u0131lan \u0130srail\u2019in merkeziyeti, mevcut ve gelecekteki Yahudi ve \u0130srail kimlikleri ve tan\u0131mlamalar\u0131, adalet ve ulusal e\u011filimlerin evrensel ilkeleri aras\u0131ndaki do\u011fal gerilimler, sadakat ikilemi ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k konusu gibi temel ikilemleri ya\u015famaya devam edece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Yahudi halk\u0131n\u0131n bu ikilemlerle ne \u015fekilde ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 diasporan\u0131n hayatta kalmas\u0131n\u0131, gelecekteki diaspora-\u0130srail ili\u015fkilerini ve de \u00e7e\u015fitli diaspora topluluklar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 belirleyecektir. Sonu\u00e7 Devlete ba\u011fl\u0131 di\u011fer etno-milli diasporalar ve anavatanlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiler gibi \u0130srail-Yahudi diasporas\u0131 ili\u015fkileri de olduk\u00e7a hassas bir konuyu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu makale, diasporalar\u0131n \u00e7oklu seviyelerde ve farkl\u0131 arenalarda i\u015fleyen devlet \u00f6tesi olu\u015fumlar olmalar\u0131ndan kaynaklanan karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n hepsini olmamakla birlikte belirli y\u00f6nlerini incelemi\u015ftir. Bu a\u015f\u0131r\u0131 karma\u015f\u0131kl\u0131ktan dolay\u0131 daha \u00f6nce say\u0131lan ikilemlere ger\u00e7ekten basit \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u00f6nerilip \u00f6nerilemeyece\u011fi tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Yahudi e\u011fitimi veya \u0130branice’nin \u00f6\u011fretilmesi umudu, \u0130srail-diaspora ili\u015fkilerinin desteklenmesi i\u00e7in resmi \u00e7abalar veya diasporadaki gen\u00e7lere \u0130srail\u2019e g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6\u011f\u00fctlenmesi Yahudi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlara etkili bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretip \u00fcretmedi\u011fi tart\u0131\u015fmaya olduk\u00e7a a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunlar sadece \u00f6nemsiz baz\u0131 sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcreten basitle\u015ftirilmi\u015f k\u0131smi \u00e7arelerdir.<\/p>\n

Buna ilaveten, baz\u0131 \u0130srailli ve Yahudi liderlerin tan\u0131mlanabilir bir Yahudi diasporas\u0131n\u0131n nas\u0131l korunaca\u011f\u0131 ve canland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 konusundaki sorunlarla ba\u015f etmenin en \u00f6nemli ve uygulanabilir yolunun \u0130srail-diaspora ili\u015fkileri de d\u00e2hil olmak \u00fczere t\u00fcm kurumlarda yap\u0131sal bir reform olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri inand\u0131r\u0131c\u0131 olmaktan \u00e7ok uzaktad\u0131r. Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce, Yahudi Ajans\u0131nda (Jewish Agency) b\u00f6yle bir reform uygulanm\u0131\u015ft\u0131r; benzer \u015fekilde y\u0131ll\u0131k Yahudi Federasyonlar\u0131 Konseyi Genel Kurulunun Amerikan Yahudi toplulu\u011funun en \u00f6nemli toplant\u0131s\u0131 olmas\u0131 topluluk konular\u0131ndaki genel tutumda fazla bir de\u011fi\u015fiklik yaratmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcrokratik mekanizmalar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesinin de b\u00f6yle karma\u015f\u0131k bir ili\u015fkiler d\u00fczeninin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve geli\u015fmesinin belirlenmesinde en etkili yol olmad\u0131\u011f\u0131 kesindir.<\/p>\n

Yahudi \u00f6rne\u011fi ve di\u011fer devlete ba\u011fl\u0131 diaspora \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi temel sorun bu fenomenin devasa karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ba\u015f edebilen ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yenilik\u00e7i kavramsal ve alg\u0131sal \u00e7er\u00e7evenin yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak benzer veya genelle\u015ftirilmi\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcmler t\u00fcm diaspora ve anavatanlar\u0131na otomatik olarak uygulanmamal\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, devaml\u0131l\u0131k ve anavatan-diaspora ili\u015fkilerlinin sorunlu konular\u0131nda benzerliklere ra\u011fmen her diaspora kendine \u00f6zg\u00fc tarihi, i\u015flevsel ve sistematik geli\u015fmeden kaynaklanan kendi \u00f6zel ikilemleriyle kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Son olarak, genelde etno-milli diasporalar\u0131n \u00f6zelde ise Yahudi diasporas\u0131n\u0131n durumu, genel etno-milli diasporik fenomene teorik ve deneysel anlay\u0131\u015f kazand\u0131ran bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin:
\nChaliand ve Rageau; <\/b>Sowell; R. Cohen; Van Hear; Vertovec ve Cohen; Sheffer, At Home Abroad). Kaynak\u00e7a Armstrong, John. “Mobilized an Proletarian diasporas.” American Political Science Review 70 ( 1976): 393-408.
\nBarnett, Michael,<\/b> ed. Israel in Comparative Perspective: Challenging the Conventional Wisdom. Albany. NY: SUNY P. 1996.
\nBen Sasson,<\/b> Haim. ed. Toldot Am Yisrael \/History of the Jewish People]. Tel Aviv: Dvir, 1969.
\nIntroduction. <\/b>Ben Sasson, Toldot |xi-xxx|.
\nBeilin. Yossi. <\/b>On Unity and Continuity: A New Framework for Jewish Life in Israel and the diaspora. Jerusalem: World Jewish Congress Policy Forum, 2002.
\nBen Rafael.<\/b> Eliezer. Yosef Gorny, and Ya’acov Ro’i. eds. Contemporary Jewries: Convergence and Divergence. Leiden, Neth.: Brill, 2003.
\nBrass, Paul, <\/b>ed. Ethnic Groups and the State. London: Croom, 1985.
\nCavalli-Sforza, <\/b>Luigi, and Francesco Cavalli-Sforza. The Great Human diasporas: The History of Diversity and Evolution. Reading, MA: Addison-Wesley, 1995.
\nChaliand, G\u00e9rard, <\/b>and Jean-Pierre Rageau. The Penguin Atlas of diasporas. New York: Viking, 1995.
\nClifford, John. <\/b>“diaspora.” Current Anthropology 9 (1994): 302-38. Cohen, Robin. Global diasporas: An Introduction. London: UCL P, 1997.
\nCohen, Steven.<\/b> Religious Stability and Ethnic Decline: Emerging Patterns of Jewish Identity in the US. New York: Florence G, Heller-Jewish Comm. Ctrs. Assoc. Research Ctr., 1998.
\nConnor. Walker.<\/b> Et lino-Nationalism: The Quest for Understanding. Princeton, N.I: Princeton UP, 1994.
\nConstas, Dimitry,<\/b> and Anastasios Platias. eds. diasporas in World Politics: The Greeks in Comparative Perspective. London: Macmillan, 1993.
\nDellaPergola, Sergio. <\/b>“Major Trends in Jewish Migrations.” Jewish Migrations Conference. Jerusalem Center for Public Affairs, Jerusalem. July 1996.
\nDowty, Alan. <\/b>The Jewish State: A Century Later. Berkeley: U of California P, 1998.
\nElazar, Daniel. <\/b>Community and Polity: The Organizational Dynamics of American Jewry. Philadelphia: Jewish Pub. Soc, 1995.
\nEnloe, Cynthia. <\/b>“Religion and Ethnicity.” Ethnic Diversity and Conflict in Eastern Europe. Ed. P. Sugar. Santa Barbara, CA: ABC-Clio, 1980. 250-60.
\nGanin, Zvi. <\/b>Truman. Ameruan Jewry, and Israel, 1945-1948. New York: Holms, 1979.
\nGoldscheider, Calvin.<\/b> Jewish Continuity and Change. Bloomington: Indiana UP, 1986.
\nHechter. Michael. <\/b>“Rational Choice Theory and the Study of Ethnic and Race Relations.” Theories of Ethnic and Race Relations. Ed. John Rex and David Mason. Cambridge: Cambridge UP. 1988. 264-79.
\nHorowitz. Dan.<\/b> and Moshe Lissak. Trouble in Utopia: The Overburdened Polity of Israel. Albany. NY: SUNY P. 1989.
\nKhalidi, Rashid, <\/b>Palestinian Identity: The Construction of Modern National Consciousness. New York: Columbia UP, 1997.
\nKearney, Michael. <\/b>“The I^ocal and the Global: The Anthropology of Globalization and Transnationalism.” Annual Review of Anthropology 24 U995): 547-65.
\nKellas, John. <\/b>The Polities of Nationalism and Ethnicity. New York: St. Martin’s, 1991.
\nKosmin, Barry.<\/b> “Old World and New World diasporas: Similar Problems but Different Solutions?” Troen 337-45.
\nKosmin, Barry, <\/b>and Seymour Lachman. One Nation under God: Religion in Contemporary American Society. New York: Harmony, 1993.
\nLevi Faur,<\/b> David, Gabriel Sheffer, and David Vogel. eds. Israel: The Dynamics of Change and Continuity. London: Cass, 1999.
\nLiebman, Charles.<\/b> “Changing Perceptions of Israel in the Mind of American Jews.” Gesher 137 (1998): 44-52.
\nMalmat, Abraham. <\/b>“Origins and Formative Period.” Ben Sasson, Toldot 9-90.
\nMiles, William F.S.<\/b>, and Gabriel Sheffer. “Francophonie and Zionism: A Comparative Study in Transnationalism and Trans-statism.” diaspora 7 (1998): 119-148.
\nMisak. Sonia. <\/b>The Jewish Communities of Vienna and Cracaw: Communities Against All Odds.” Troen 157-80.
\nMoment Dec. <\/b>1997: 25-40.
\nPanossian, Razmik.<\/b> “Between Ambivalence and Intrusion: Politics and Identity in Armenia-diaspora Relations.” diaspora 7 11998): 149-96.
\nRubin. Barry.<\/b> Assimilation and lis Discontent. New York: NY Times Books, 1995.
\nSafran, William. <\/b>“diasporas in Modern Societies: Myths of Homeland and Return.” diaspora 1 (1991): 83-99.
\nSchiller, Nina.<\/b>Linda B\u00e4sch, and Cristina Blanc. “From Immigrants to Transmigrants: Theorizing Transnational Migration.” Anthropological Quarterly 68 (1995): 1-24.
\nShain. Yossi. <\/b>“American Jews and the Construction of Israel’s Jewish Identity.” diaspora 9 (2000): 163-202.
\nSharot. Stephen. “A Critical Comment on Gans’ ‘Symbolic Ethnicity and ‘Symbolic Religiosity’ and Other Formulations of Ethnicity and Religion Regarding American Jews.” Contemporary Jewry 18 (1991): 299-316.
\nSheffer. Gabriel. At Home Abroad: diaspora Politics. Cambridge: Cambridge UP, 2003.
\n: “Ethno-national diasporas and Security.” Survival 36 (1994): 70-94.
\n. “Has Israel Really Been a Garrison Democracy?” Israel Affairs 3 11996): 13-36.
\n. “The Israeli diaspora: Yordim (Emigrants) Are the Authentic diaspora.” The Jewish
\nYearbook. Ed.<\/b> Stephen Massil. London: Wallentine Mitchell, 1998. 19-31.
\n, ed. Modern diasporas in International Politics. London: Croom, 1986.
\n. “A New Field of Study: Modern diasporas in International Politics.” Sheffer, <\/b>Modern diasporas 7-15.
\nSowell, Thomas.<\/b> Migrations and Cultures: A World View. New York: Basic, 1996. Smith, Anthony. “The Ethnic Sources of Nationalism.” Survival 35 (1993): 48-62.
\n. The Nation in History. Boston: UP of New England. 2000.
\n. Nationalism and Modernism. London: Routledge, 1998.
\nStock, Ernest.<\/b> Partners and Purse-Strings: A History of the United Israel Appeal. New York: UP of America, 1987.
\nTessler, Mark. <\/b>A History of the Israeli-Palestinian Conflict. Bloomington: Indiana UP, 1994. Tobin, Gary. Opening the Gates. San Francisco: Jossey-Bass, 1999.
\nT\u00f6l\u00f6lyan, Khachig.<\/b> “Elites and Institutions in the Armenian diaspora.” diaspora 9 (2000). 107-36.
\n. “Rethinking diasporas: Stateless Power in the Transnational Moment.” diaspora 5
\n(1996i: 3-36.
\nTroen, Ilan, <\/b>ed. Jewish Centers and Peripheries. New Brunswick, NJ: Transaction. 1999. Van Hear, Nicholas. New diasporas. Seattle: U of Washington P, 1998.
\nVertovec, Stephen,<\/b> and Robin Cohen, eds. Migration, diasporas and Transnationalism. Cheltenham. UK: Elgar, 1999.
\nVital, David.<\/b> The Future of the Jews. Cambridge, MA: Harvard UP, 1990.
\nWasseretcin, Bernard. Vanishing diaspora: The Jews in Europe since 1945. Cambridge, MA: Harvard UP, 1996.
\nWahl. Jean-Jacues. <\/b>“Five Centuries after the Expulsion of the Jews from Spain.” Troen 209-27. Wieviorka, Michel. “The Changing French Jewish Identity.” Ben-Rafael, Gorny, and Ro’i 266-81.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gabriel Sheffer Kudüs İbrani Üniversitesi A Nation and Its diaspora: A Reexamination of Israeli Jewish diaspora Relations, diaspora Çeviri: Asiye Öztürk İsrail ve Yahudi diasporasının ortak endişesi Yahudi halkının sürekliliği ve İsrail-diaspora ilişkileridir. Yahudi diasporası milliyetçiliğin de ötesinde etno-milli bir yapıya sahiptir. diasporaların bazı özelliklerine bakarsak; genel olarak göçten sonra kimliklerini sürdürmeye karar verirler, göçlerini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13084","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13084"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13086,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13084\/revisions\/13086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}