![\"\"](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/601.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u00c7eviri: Yismeyl \u00d6zdemir<\/strong> 1864’te anavatan Kafkasya’dan g\u00f6\u00e7\u00fc ile birlikte \u00c7erkes toplumu gitti\u011fi yerlerde de\u011fi\u015fik toplumlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7erkeslerin hayatlar\u0131n\u0131 devam ettirebilmeleri i\u00e7in, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u00e7evreyle ili\u015fkilerde bulunacaklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yani, anavatandan kopar\u0131l\u0131p, da\u011f\u0131t\u0131lan \u00c7erkesler, yeni yerle\u015fim b\u00f6lgelerinde birtak\u0131m sosyal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilere girmi\u015flerdir. G\u00f6\u00e7le birlikte kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli olgu, ”politik ve politik olmayan” etkenlerle asimile olu\u015fumuz, yani yabanc\u0131 toplumlar i\u00e7inde eriyi\u015fimizdir. Asimilasyonu inceleyebilmek i\u00e7in, \u00f6ncelikle ve k\u0131saca tan\u0131m\u0131na yer verece\u011fiz.<\/p>\n \u0130nsan, toplumsal bir varl\u0131kt\u0131r ve insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplum i\u00e7erisinde birtak\u0131m bilgi ve hareketleri \u00f6\u011frenmesi bir sosyalle\u015fme s\u00fcreci i\u00e7inde olur. ”Sosyalle\u015fme, insan yavrusunun toplumun bir \u00fcyesi haline gelmesidir, yani ailesinin, akraba ve kom\u015fuluk d\u00fczeyinin ve nihayet ulusunun bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frenmesidir. B\u00fcy\u00fcmekte olan \u00e7ocuk, etraf\u0131ndakilere etkile\u015fim sonucu, onlar\u0131nkine benzer davran\u0131\u015flar geli\u015ftirecektir.” (1)<\/p>\n Asimilasyona, sosyalle\u015fmeyi a\u00e7\u0131klayarak ba\u015fl\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc sosyalle\u015fme, toplumun bireylerini, toplumun genel davran\u0131\u015flar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00f6re yeti\u015ftiren, g\u00fc\u00e7l\u00fc; fakat binas\u0131z bir okuldur. Sosyalle\u015fme s\u00fcrecinde bireyler topluma uymaya, onun kal\u0131plar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. ”\u0130nsan\u0131n sosyalle\u015fmesi \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir. \u0130nsan, etraf\u0131nda bulunanlar\u0131n, her g\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z olaylar\u0131n ve ki\u015filerin, i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyo-ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131n, gelenek, t\u00f6re ve konular\u0131n, fiziksel \u00e7evrenin ve saymakla bitmeyen daha pek \u00e7ok etkenin etkisindedir.” (2) derken asimilasyona sosyal-psikoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yakla\u015f\u0131mda bulunduk.<\/p>\n Asimilasyon, kelime anlam\u0131yla; benzeme, benze\u015fme ve T\u00fcrk\u00e7e kullan\u0131m\u0131yla; ”\u00f6z\u00fcmleme”dir. K\u0131saca; asimilasyon, bir toplum veya bireyin, onu meydana getiren \u00f6zelliklerinin giderek de\u011fi\u015fmesi i\u015flemidir. Tam asimilasyon veya tamamlanm\u0131\u015f asimilasyondan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in ise toplumsal de\u011ferlerin tamamen yok olmas\u0131 gerekmektedir. Toplumun sadece dilinin veya adetlerinin asimilesi, tamamlanm\u0131\u015f asimilasyon olarak al\u0131nmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Asimilasyonda konu de\u011fi\u015fimidir. Toplumlar veya uluslar\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bir bask\u0131 olmadan da de\u011fi\u015febildiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. O halde, iki t\u00fcr asimilasyondan bahsedilebilir;<\/p>\n Do\u011fal asimilasyon; k\u00fclt\u00fcrel ve etnik birli\u011fi sa\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Uzun s\u00fcrelidir. Burada asimilasyonun h\u0131z\u0131 ve \u015fekli bask\u0131n gurup taraf\u0131ndan (asimile eden) \u00f6zel bir politikayla y\u00f6nlendirilmemekte ve kontrol edilmemektedir. Do\u011fal asimilasyon, toplumun do\u011fal de\u011fi\u015fimiyle ilgilidir. Uzun d\u00f6nemde \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131n de\u011fi\u015fmesi, toplumlar\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmeleri sonucu ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fmeler, serbest k\u00fclt\u00fcr al\u0131\u015f-veri\u015fleri ve k\u00fclt\u00fcrleme bu t\u00fcr asimilasyona girer. \u00c7\u00fcnk\u00fc; k\u00fclt\u00fcrlemede birey, do\u011fumdan \u00f6l\u00fcme kadar, toplumun istek ve belirtilerine uyacak \u015fekilde etkilenir ve de\u011fi\u015fir. Ayn\u0131 zamanda, toplumun eskiyen de\u011ferlerini atmas\u0131, yerine yenilerini bulmas\u0131 ve \u00e7evresinden kendisine yararl\u0131 olgular\u0131 almas\u0131 da ”do\u011fal asimilasyon”a birer \u00f6rnektir. Do\u011fal asimilasyonun g\u00f6ze \u00e7arpan \u00f6zelliklerinden biri de de\u011fi\u015fimin tek y\u00f6nl\u00fc de\u011fil, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc olu\u015fudur. Yani az\u0131nl\u0131k bask\u0131n guruba uyarken, \u00e7o\u011funlu\u011fun da az\u0131nl\u0131ktan ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyler olmakta, o da de\u011fi\u015fme u\u011framaktad\u0131r.<\/p>\n Politik asimilasyon ise; tamamen bilinerek, zorlamalarla sa\u011flanan asimilasyondur. Politik asimilasyon, uluslar\u0131n i\u00e7lerindeki az\u0131nl\u0131klardan, s\u00f6m\u00fcrgeci \u00fclkelerin, s\u00f6m\u00fcr\u00fclerindeki muhtemel ba\u015fkald\u0131rmalardan kurtulmada uygulad\u0131klar\u0131 en etkin silaht\u0131r. S\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcler \u00f6z\u00fcmleme politikas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in \u0131rk\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerden hareket ederler. Bir taraftan emperyalist ve s\u00f6m\u00fcrgeci k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ”y\u00fcceli\u011fini” yayarlarken; di\u011fer taraftan da s\u00f6m\u00fcrge ve ba\u011f\u0131ml\u0131 halk\u0131n\u00a0 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn gerili\u011fini ve \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Halk\u0131 buna inand\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollara ba\u015fvururlar.<\/p>\n Baz\u0131 yerlerde s\u00f6m\u00fcrge halk\u0131n\u0131n, asl\u0131nda ayr\u0131 bir halk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu halk\u0131n s\u00f6m\u00fcrgeci ve emperyalist ulusun bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler ve bunlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerinin zaman i\u00e7inde bozu\u015fmu\u015f emperyalist ve s\u00f6m\u00fcrgeci k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ”ilkel” bi\u00e7imi oldu\u011funu ileri s\u00fcrerler…” (3) \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bilmektedirler ki; ”Ulusal de\u011ferleri ayakta duran bir halk\u0131n \u00e7e\u015fitli zamanlarda yenilmelerine ra\u011fmen ba\u015f kald\u0131rmas\u0131 her zaman m\u00fcmk\u00fcn ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.” (4) Asl\u0131nda s\u00f6m\u00fcr\u00fclen \u00fclke halk\u0131 ve az\u0131nl\u0131klar sorununu ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in iki yol vard\u0131r; birincisi, bunlar\u0131n fizik olarak ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131d\u0131r. (\u00d6ld\u00fcr\u00fclmeleri veya s\u00fcr\u00fclmeleri gibi.) Sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131rmada en g\u00fcvenli yol ise pek zor bir harekettir ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u015fartlar\u0131 art\u0131k buna pek elvermemektedir. \u0130kincisi onlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcmlemek, yok etmektir ve her zaman g\u00f6r\u00fclebilen bir uygulamad\u0131r. Bunun sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131ya ba\u015fvurulur; az\u0131nl\u0131k gurubun kendi aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcr al\u0131\u015f\u00adveri\u015fi engellenir, tarihi inkar edilir ve asimilasyon politikas\u0131n\u0131 g\u00fczel g\u00f6steren tarih kitaplar\u0131yla halk aldat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n Az\u0131nl\u0131klar ve s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeler \u00fczerindeki bu uygulamalar k\u0131sa zamanda meyvesini vermeye ba\u015flar. ”S\u00f6m\u00fcrgecilerin bu \u00e7abalar\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i kesimde taraftar bulmu\u015f ve i\u015fbirlik\u00e7iler benliklerini inkar etmeyi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in kabullenmi\u015flerdir. Fakat bu \u00f6z\u00fcmleme politikas\u0131 yaln\u0131z i\u015fbirlik\u00e7ilerin onay\u0131n\u0131 almakla kalmaz ve fakat bununla birlikte s\u00f6m\u00fcrge halk\u0131n\u0131n (veya az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n) baz\u0131 tabakalar\u0131nda da onay bulur.” Ulusal gurur ve vakardan uzak bu kesimler i\u015fbirlik\u00e7ilerle birlikte s\u00f6m\u00fcrgecilerin \u0131rk\u00e7\u0131 asimilasyonist politikas\u0131na hizmet ederler. Ancak t\u00fcm bu asimilasyonist bask\u0131lar\u0131n her zaman istenilen sonucu verdikleri s\u00f6ylenemez. Bu zor ve bask\u0131 mekanizmas\u0131 mutlaka kar\u015f\u0131t\u0131n\u0131 olu\u015fturur ve bu kar\u015f\u0131t \u00f6nceleri ne kadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun sonunda zoru ve bask\u0131y\u0131 par\u00e7alayacak g\u00fcce ve organizeye ula\u015f\u0131r.<\/p>\n \u00c7erkeslerin Kafkasya’dan g\u00f6\u00e7\u00fc, g\u00f6\u00e7men \u00c7erkeslerin belirli birtak\u0131m politik ama\u00e7larla Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu topraklar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131lmalar\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lan iskan kanunlar\u0131n\u0131n pek \u00e7o\u011fu, Soyad\u0131 Kanunu, uluslararas\u0131 baz\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 anla\u015fmalar politik asimilasyonu sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f hareketlerden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde Nazi Almanya’s\u0131n\u0131n ”tek dil, tek k\u00fclt\u00fcr, tek \u0131rk” \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da en belirgin politik asimilasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n Asimilasyon, toplumu etkileyen \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fkenlerin etkisindedir. Demografik (n\u00fcfusla ilgili), \u00e7evresel (ekolojik), \u0131rksal, yap\u0131sal, psikolojik, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik de\u011fi\u015fkenler bu konuyla ilgili olarak say\u0131labilir. Bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z asimilasyonun ”h\u0131z\u0131n\u0131” etkileyen fakt\u00f6rlerdir. Bunun yan\u0131nda asimilasyonun ”ivmesini” etkileyen fakt\u00f6rleri de saymal\u0131y\u0131z. \u0130ki veya daha \u00e7ok toplumun tarih i\u00e7indeki birlikte geli\u015fimi ve b\u00f6ylece ortak yap\u0131 ve ortak \u00f6zelliklerin art\u0131\u015f\u0131 asimilasyonun ivmesini etkiler. Bu a\u00e7\u0131dan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131n ivmeyi artt\u0131r\u0131c\u0131 etkisi olmu\u015ftur. Sava\u015fta ortaya \u00e7\u0131kan ”kader birli\u011fi”, sava\u015fa kat\u0131lanlar\u0131 bu topraklara ve hakim k\u00fclt\u00fcre daha \u00e7ok ba\u011flam\u0131\u015f ve hatta ”Bu topraklan biz de savunmad\u0131k m\u0131, o halde hep karde\u015f de\u011fil miyiz?” gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f \u015feklinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n Asimilasyon toplumun b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funu etkilemeyip da\u011f\u0131n\u0131k bireyler d\u00fczeyinde kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu, bireysel asimilasyondur. Birey kendini hakim ulusun bir ferdi say\u0131yorsa ve kendi halk\u0131 ile birlikte ortak ya\u015fama duygusunu yitirmi\u015fse asimile olmu\u015f say\u0131l\u0131r. Yani dil, k\u00fclt\u00fcr vb. etkenler asimilasyonu, bireyin asimile oldu\u011funu belirleyemez. Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki nedenle etkilenmi\u015f ki\u015fi ulusal k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip olsa da birey olarak asimile olmu\u015ftur.<\/p>\n Gurupsal asimilasyonda ise bireyin aksine dil ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nemlidir. Yani dil i\u015flenmedik\u00e7e ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flanmad\u0131k\u00e7a da\u011f\u0131n\u0131k bireyler veya k\u00fc\u00e7\u00fck guruplar asimilasyona kar\u015f\u0131 durmaya \u00e7al\u0131\u015fsalar bile asimilasyon ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n Asimilasyonun tan\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131saca belirttikten sonra, asimilasyonu toplumlar\u0131 veya uluslar\u0131 meydana getiren fakt\u00f6rler a\u00e7\u0131s\u0131ndan inceleyebiliriz.<\/p>\n D\u0130L: <\/strong>Dil her \u015feyden \u00f6nce bir toplulu\u011fu meydana getiren bireylerin; ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 iletmede kulland\u0131klar\u0131 bir simgeler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Dil, s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 olarak k\u00fclt\u00fcrleri ya\u015fatan ortam\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrlerin\u00a0 ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa ge\u00e7mesini sa\u011flar. Yaz\u0131l\u0131 olmayan, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n her an\u0131nda kullan\u0131lmayan diller zamanla yaz\u0131lan ve i\u015flenen diller i\u00e7inde erir, yok olurlar. Bunun i\u00e7in hakim uluslar her zaman asimile etmek istedikleri bir toplumun \u00fcyelerinin bir araya gelip dillerini kullanmalar\u0131n\u0131 ve i\u015fleme, terini engellemi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye’de tek parti d\u00f6neminde, ”Vatanda\u015f T\u00fcrk\u00e7e konu\u015f” diye bask\u0131lar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kendi dilimizi yazamaz, i\u015fleyemez bir durumda bulunu\u015fumuz, bu haklara sahip olmay\u0131\u015f\u0131m\u0131z giderek dilimizi kaybetmemize yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n Bug\u00fcn, ilk okullar\u0131n, radyo-televizyonun ve gazetelerin k\u00f6ylere kadar girmi\u015f bulunmas\u0131, da\u011f\u0131n\u0131k yerle\u015fimimiz, \u015fehirle\u015fme ve ulusal bilincin kitlesel anlamda hen\u00fcz olu\u015fmam\u0131\u015f bulunmas\u0131, dilimizin giderek yok olmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Hatta, bug\u00fcn pek \u00e7ok k\u00f6ylerde bile belirli bir ya\u015f\u0131n alt\u0131ndakiler art\u0131k \u00c7erkesce’yi biraz anlasalar bile konu\u015famamaktad\u0131rlar. T\u00fcm bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda dil konusunda bug\u00fcnden bir \u015feyler yap\u0131labilir. Hatta bu konuda ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r bile diyebiliriz.<\/p>\n Dilin i\u015flenmesi i\u00e7in birtak\u0131m haklar\u0131n bulundu\u011fu bir ortam gerekliyse bu, dil bilimsel olarak ortaya konmadan olamaz. Yani bilimsel bir dar kadro \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu konuda bug\u00fcne kadar Kafkasya’da yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00fczel bir yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Dil konusunda ivedilikle yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerden biri de \u00c7erkesce okuma-yazman\u0131n her tarafta yayg\u0131n hale getirilmesidir. Zaten bilimsel dar kadro \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 destekleyici derlemelerin alfabe yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmadan verimli olabilece\u011fi s\u00f6ylenemez.<\/p>\n N\u00dcFUS:<\/strong> Asimilasyonda \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri de n\u00fcfustur. N\u00fcfusun \u00e7oklu\u011fu, asimilasyon h\u0131z\u0131n\u0131 azalt\u0131c\u0131 bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Bu ac\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 10 milyonla 1 milyonun asimilesi ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclerle \u00f6l\u00e7\u00fclemez. Toplumun dil ve k\u00fclt\u00fcrle ilgili ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fi \u00fcr\u00fcnler n\u00fcfusa oranla artacakt\u0131r. Asimileye kar\u015f\u0131 olan g\u00fc\u00e7ler, n\u00fcfusa oranla a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya\u00a0 koyabileceklerdir.<\/p>\n N\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu ve co\u011frafi da\u011f\u0131l\u0131m da ayn\u0131 \u015fekilde asimilasyonu geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiler. Toplu bir \u015fekilde yerle\u015fmi\u015f veya yerle\u015ftirilmi\u015f az\u0131nl\u0131klar, bir birinden kopuk, k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fcmeler halinde ya\u015fayan az\u0131nl\u0131klara oranla ulusal k\u00fclt\u00fcrlerini daha uzun bir zaman ya\u015fatma \u015fans\u0131na sahiptirler. Yaln\u0131z burada baz\u0131 b\u00f6lgelerde yo\u011fun bulunu\u015fumuzu, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ulusun bize bir arma\u011fan\u0131 olarak g\u00f6rmemeliyiz. Bu, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun \u00c7erkesleri kitle olarak kullanma isteminden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sonu\u00e7tur. Asimilasyonumuza olduk\u00e7a \u00e7ok etki eden bug\u00fcnk\u00fc yerle\u015fimimizi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n \u00c7erkesler Osmanl\u0131 topraklar\u0131na geli\u015fi g\u00fczel yerle\u015ftirilmemi\u015flerdir. \u00c7erkeslerin yo\u011fun yerle\u015fim b\u00f6lgeleri kaba taslak belirtilmi\u015f olan bir haritaya ilk bak\u0131\u015fta bizim i\u00e7in \u00f6nemli olan baz\u0131 \u015feyleri g\u00f6rebiliriz: Samsun, Amasya, Tokat, Yozgat, Sivas Uzunyayla (Kayseri), G\u00f6ks\u00fcn, Mara\u015f, \u00c7ukurova, Hatay \u015feklinde Kuzey’den-G\u00fcney’e inen bu hat T\u00fcrkiye’de K\u00fcrt ve T\u00fcrk olmak \u00fczere iki \u00f6nemli etnik gurubu ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n Ayn\u0131 durum T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131ndan sonra da, eski Osmanl\u0131 topraklar\u0131 olan Suriye ve \u00dcrd\u00fcn’de de g\u00f6r\u00fclmektedir. Burada \u00c7erkeslerin yerle\u015fiminden, Medeniler (Araplar\u0131n yerle\u015fik olan toplumsal kesimi) ve bunlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 verimli k\u0131y\u0131 \u015feridinin, bu b\u00f6lgeleri ya\u011fmalayan ve \u00e7\u00f6l kesiminde ya\u015fayan Hadari ve Bedevilerin ayr\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca \u00c7erkeslerin Balkanlarda, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun H\u0131ristiyan tabakalar\u0131yla T\u00fcrkler aras\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f olmalar\u0131 ve Balkanlardaki \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131 bize yerle\u015ftirme politikas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir.<\/p>\n T\u00fcm bunlardan sonra \u00c7erkeslerin neden D\u00fczce, Adapazar\u0131, Bal\u0131kesir, \u00c7anakkale ve \u00c7ukurova gibi T\u00fcrkiye’nin en verimli topraklar\u0131na yerle\u015ftirildikleri sorusu akla gelebilir. Kesinlikle bilinen bir \u015fey varsa o da D\u00fczce ovas\u0131 ve \u00c7ukurova’n\u0131n T\u00fcrkiye’nin en son olu\u015fmu\u015f al\u00fcvyon ovalar\u0131 olduklar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’nin jeolojik haritas\u0131 da bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a kan\u0131tlamaktad\u0131r. \u00c7ukurova’ya \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00c7erkeslerin hemen hemen hepsi yok olmu\u015ftur. D\u00fczce ovas\u0131 ise bug\u00fcn \u00c7erkesler taraf\u0131ndan tar\u0131ma uygun alanlar haline getirilmi\u015flerdir. D\u00fczce ovas\u0131n\u0131n ilk yerle\u015fildi\u011finde batakl\u0131k olmas\u0131n\u0131n etkisi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan temelsiz ev mimarisinin tek t\u00fck \u00f6rnekleri bug\u00fcn de g\u00f6r\u00fclebilmektedir, Bu evlerde ev taban\u0131yla rutubetli toprak aras\u0131nda bir mesafe b\u0131rakabilmek amac\u0131yla temel g\u00f6revini k\u00f6\u015felere yerle\u015ftirilmi\u015f bir ka\u00e7 b\u00fcy\u00fck ta\u015f g\u00f6rmektedir.<\/p>\n Osmanl\u0131 d\u00f6neminde bunun ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten delillerimiz yoksa da Do\u011fan Avc\u0131o\u011flu’nun bu konuya de\u011fi\u015fik bir yakla\u015f\u0131m\u0131 vard\u0131r ki, bu ”Cumhuriyet D\u00f6nemi” i\u00e7in kesinlikle do\u011frudur: ”Genelkurmay’\u0131n T\u00fcrk \u0130stiklal Harbi incelemesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere, \u0130ngiltere, Anadolu y\u00f6n\u00fcnden rahats\u0131z edilmekten korunmak i\u00e7in, Bo\u011fazlar\u0131n Do\u011fu’sunda iki tampon b\u00f6lge kurmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunlar da \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131 Do\u011fu’ya kar\u015f\u0131 koruyacak olan Biga, G\u00f6nen ve \u00e7evresi ile Karadeniz Bo\u011faz\u0131’n\u0131 Do\u011fu’ya kar\u015f\u0131 g\u00fcvene alacak olan D\u00fczce, Hendek y\u00f6residir. Nitekim i\u00e7 isyanlar bu b\u00f6lgede ba\u015flar”. (Milli Kurtulu\u015f Tarihi, Cilt 1, s. 147, 148.) Yani \u00c7erkesler askeri nedenlerle tampon b\u00f6lgelere yerle\u015ftirilmi\u015flerdir. \u00c7erkeslerin \u00f6zel ama\u00e7\u00adlarla yerle\u015ftirilmelerine Ba\u015fbakanl\u0131k ar\u015fivlerinden al\u0131nm\u0131\u015f iki \u00f6rne\u011fi sadele\u015ftirerek ve k\u0131saltarak veriyoruz (Asl\u0131nda bu konudaki belgeler olduk\u00e7a \u00e7oktur.):<\/p>\n 12 Cemaziy\u00fclevvel (May\u0131s) 1319 tarih ve 745 nolu belgede: 7 Cemaziy\u00fclevvel (May\u0131s) 1319 tarihli ve 1494 nolu belgede: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Asimilasyon Politikas\u0131 ve \u0130skan Kanunu: \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Kaya: Sonra yabanc\u0131 milliyet adlar\u0131n\u0131 da kald\u0131rmak istiyoruz. \u00dclkemizde, d\u0131\u015far\u0131dan gelmi\u015f, \u00fclkemiz yerlisinden olan birtak\u0131m kimseler, ba\u015fka bir topluluk ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin: Arap, \u00c7erkes gibi binlerce ad vard\u0131r.<\/p>\n Yabanc\u0131 adlara gelince; bir \u00fclkenin en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revi, s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde oturanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi toplulu\u011funa katmak, \u00f6z\u00fcmlemektir. (Bravo sesleri…) Burada oturanlar\u0131, bizim toplulu\u011fumuz i\u00e7inde bulunanlar\u0131 ne olursa olsun (mutlaka) T\u00fcrk toplumunun uygarl\u0131\u011f\u0131na sokmak ve onlar\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n verimlili\u011finden (bereketinden) yararland\u0131rmak bizim borcumuzdur. Ni\u00e7in \u015fimdi de K\u00fcrt Memet, \u00c7erkes Hasan, Laz Ali diyelim? Bir kere bu egemen olan\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir \u015feydir. Halbuki; T\u00fcrk unsuru en \u00e7ok \u00f6z\u00fcmleyen unsurdur. Bu ayr\u0131l\u0131klar\u0131 b\u0131rakmak do\u011fru de\u011fildir.\u00a0 (Soyad\u0131 Kanunu tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan.)<\/p>\n \u0130skan\u00a0 Kanunu tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan (1934): Madde 1-2: Ancak y\u0131llar ge\u00e7ip de art\u0131k T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde yo\u011frulmu\u015f ve birka\u00e7\u00a0 ku\u015fak sonra\u00a0 evlenme ve birbirine kayna\u015fma yoluyla ayr\u0131l\u0131k kalmam\u0131\u015f olunca n\u00fcfus yay\u0131l\u0131m\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131ndan bu de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131lmas\u0131, icra vekilleri kurulu karar\u0131 ile, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n B\u00f6l\u00fcm 3, Madde 3-7: Madde 11: b) <\/strong>T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmayanlar ya da T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olup da T\u00fcrk\u00e7e’den ba\u015fka dil konu\u015fanlar hakk\u0131nda, k\u00fclt\u00fcrel, askeri, siyasal, toplumsal ve inzibati nedenlerle Bakanlar Kurulu Karar\u0131’yla: \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fclen tedbirleri almaya zorunludur. Topluca olmamak ko\u015fuluyla ba\u015fka yerlere aktarma ve yurtta\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kartmak ta bu tedbirler i\u00e7erisindedir.<\/p>\n c) <\/strong>Kasabalarda ve kentlerde yerle\u015fen yabanc\u0131lar\u0131n tutar\u0131, belediye s\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7indeki toplam n\u00fcfus tutar\u0131n\u0131n % 10’unu ge\u00e7emez ve ayr\u0131 mahalle kuramazlar.<\/p>\n Meclis tart\u0131\u015fmalar\u0131nda ve ilgili kanunlarda ”Yabanc\u0131 Milliyetliler”, ”T\u00fcrk\u00e7e’den ba\u015fka dil konu\u015fanlar”, ”\u00d6z\u00fcmleme amac\u0131”, ”\u0130skan\u00a0\u00a0 kanunundan beklenenler” a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n \u0130skan kanunuyla ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki bilgiler ”K\u00fcrtlerin ”Mecburi \u0130skan’\u0131” isimli kitaptan elde edilmi\u015ftir:<\/p>\n Mukaddeme \u0130skan M\u0131nt\u0131kalar\u0131 <\/b> (5)<\/p>\n Madde 1: <\/strong>T\u00fcrkiye’de T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131k dolay\u0131s\u0131yla n\u00fcfus oturu\u015f ve yay\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n, bu kanuna uygun olarak icra vekillerince yap\u0131lacak bir programa g\u00f6re, d\u00fczeltilmesi dahiliye vekilli\u011fine verilmi\u015ftir.<\/p>\n Madde 2:<\/strong> Dahiliye vekilli\u011fince yap\u0131l\u0131p, icra vekilleri heyetince tasdik olunacak haritaya g\u00f6re, T\u00fcrkiye, iskan m\u0131nt\u0131kalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 3 nevi m\u0131nt\u0131kaya ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n 1 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalar:<\/strong> T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrl\u00fc n\u00fcfusun tekas\u00fcf\u00fc istenilen yerlerdir. Yukarda yaz\u0131lan iskan m\u0131nt\u0131kalar\u0131n\u0131n tasdikli haritas\u0131nda, zamanla ortaya \u00e7\u0131kacak ihtiyaca g\u00f6re de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 Dahiliye Vekilli\u011fi’nin (\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n) teklifi \u00fczerine icra vekilleri heyeti karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.” (6) ‘<\/p>\n Madde 10:<\/strong> T\u00fcrk uyru\u011fundan olup da, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 bulunmayan a\u015firet fertlerinin da\u011f\u0131n\u0131k olarak 2 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalara, T\u00fcrk uyruklu ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrl\u00fc g\u00f6\u00e7ebe a\u015firetler fertlerini s\u0131hhat ve ya\u015fama \u015fartlar\u0131 elveri\u015fli yerlere nakledip yerle\u015ftirmeye, T\u00fcrk uyru\u011funda olmayan ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 bulunmayan g\u00f6\u00e7ebe a\u015firetler fertlerini duruma g\u00f6re T\u00fcrkiye d\u0131\u015far\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karmaya \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yetkilidir.” (7)<\/p>\n Madde 12:<\/strong> 1 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalara:<\/p>\n a)<\/strong> Yeniden hi\u00e7 bir a\u015firetin veya g\u00f6\u00e7ebenin sokulmas\u0131na, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmayan hi\u00e7bir ferdin yeniden yerle\u015ftirilmesine ve bu m\u0131nt\u0131kalar\u0131n eski yerlerinden olsa bile T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmayan hi\u00e7bir kimsenin avdet etmesine izin verilemez.<\/p>\n d) <\/strong>3 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalar halk\u0131ndan veya 1 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalar d\u0131\u015f\u0131nda yerle\u015fmi\u015f olanlardan T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrl\u00fc vatanda\u015flar, aileleri ile birlikte iklim ve ya\u015fay\u0131\u015f \u015fartlar\u0131na uygun olmak \u00fczere, 1 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalara iskan edilirler.<\/p>\n e)<\/strong> 1 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalar haricindeki vilayetler ahalisinden bu m\u0131nt\u0131kalara, aileleri ile birlikte, gelip yerle\u015fmek isteyen T\u00fcrk \u0131rk ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc asker ve m\u00fclkiye emeklileri, yine bu vilayetler halk\u0131ndan ve T\u00fcrk \u0131rk\u0131ndan oldu\u011fu halde bu m\u0131nt\u0131kalarda askerlik etmi\u015f olup, terhislerinde ailelerini getirerek ve bekar olanlarda evlenerek yerle\u015fmek isteyenler, 17. maddeye g\u00f6re iskan edilirler.” (8)<\/p>\n \u0130skan\u00a0 Kanunu’nun Gerek\u00e7esi ”Esbab\u0131 Mucibe Layihas\u0131” : 2 May\u0131s 1932 tarihinde Ba\u015fvekalet Vekili Dr. Refik taraf\u0131ndan B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Reisli\u011fi’ne arz edilen gerek\u00e7enin. Esbab\u0131 Mucibe Layihas\u0131n\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmleri \u015funlard\u0131r: (9)<\/p>\n ”… Cihan Tarihinde b\u00fcy\u00fck g\u00e7menlik sellerini ve ak\u0131nlar\u0131n\u0131 yapan \u0131rklar\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkler ve Turani kavimler oldu\u011fu malumdur…<\/p>\n …Tanzimat T\u00fcrk ve \u0130slam camialar\u0131 yerine din, lisan, \u0131rk ve hissiyat\u0131 farkl\u0131 unsurlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 halinde te\u015fkil etti\u011fi i\u00e7timai heyeti suni bir Osmanl\u0131l\u0131k camias\u0131 alt\u0131nda tuttu.<\/p>\n Dini ve emperyalist saltanat\u0131n memlekette idame etti\u011fi mutlak idarenin b\u00fcnyesi esasen milli temsil (\u00f6z\u00fcmleme) siyaseti uygulamas\u0131na m\u00fcsait de\u011fildir. Mutlak\u0131yet kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 birbiri ile anla\u015famayan unsurlar\u0131n yan yana bulundurulmalar\u0131na ve birbirleri ile ba\u011fda\u015fmamalar\u0131na ve kayna\u015fmamalar\u0131na istinat ettiriyordu. Onun muhtelif k\u0131talardan gelen g\u00f6\u00e7men unsurlar hane hane T\u00fcrk kasaba ve k\u00f6yleri i\u00e7ine da\u011f\u0131t\u0131larak eritilip temsil edilmeleri maksad\u0131 hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015femezdi. Muhtelif vilayetlere gelen bu halk blok halinde m\u00fcstakil k\u00f6y ve mahalle te\u015fkil etmek \u00fczere yerli T\u00fcrklerin aras\u0131na bir ihtilaf unsuru olarak kat\u0131l\u0131rd\u0131. Bunlar y\u0131llarca kendi dilleri ile m\u00fctekellim (konu\u015fan, s\u00f6yleyen) kald\u0131lar.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 devrinde T\u00fcrk\u00e7e’yi ana dili olarak benimseyemediler.<\/p>\n T\u00fcrk \u0131rk\u0131na ve hars\u0131na mensup muhacirler bile blok halinde ayr\u0131 yerle\u015ftirilmek y\u00fcz\u00fcnden \u0131rkda\u015flar\u0131na b\u00fct\u00fcn bir Osmanl\u0131 devrinde \u0131s\u0131namad\u0131lar, gittiler.”<\/p>\n ”…Yine dahili iskan safahat\u0131 (evreleri) c\u00fcmlesinden olarak; ana dili T\u00fcrk\u00e7e olmayan n\u00fcfus terak\u00fcmlerinin (birikme, y\u0131\u011f\u0131lma) men’ine ve mevcutlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 \u015fekillerine ve uygulamas\u0131 i\u00e7in h\u00fck\u00fcmete yasal yetki al\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, 1932 tarihli bu gerek\u00e7ede, T\u00fcrklerin d\u00fcnyada, g\u00f6\u00e7 ak\u0131nlar\u0131n\u0131 yapan \u0131rklar\u0131n ba\u015f\u0131nda geldi\u011fi istila ettikleri her yerde \u00e7evrelerini T\u00fcrkle\u015ftirdikleri anlat\u0131lmaktad\u0131r. Bununla beraber, \u00f6zellikle Tanzimat ve me\u015frutiyet devirlerinde, \u0130slamc\u0131l\u0131k cereyanlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ak\u0131m\u0131na gerekli \u00f6nemin verilmedi\u011fi i\u00e7in baz\u0131 \u0131rklar\u0131n ve k\u00fclt\u00fcrlerin T\u00fcrkl\u00fck i\u00e7inde erimeleri m\u00fcmk\u00fcn olamam\u0131\u015ft\u0131r. Esbab\u0131 mucibe layihas\u0131n\u0131n ifadesi ile, ”Bunlar y\u0131llarca kendi dilleri ile m\u00fctekellim kald\u0131lar. B\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 devrinde T\u00fcrk\u00e7e’yi ana dili olarak benimseyemediler.” \u0130\u015fte Cumhuriyet’in, Kemalist ink\u0131lab\u0131n en \u00f6nemli i\u015fi ana dili T\u00fcrk\u00e7e olmayan bu milletlere T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc ve T\u00fcrk\u00e7eyi benimsetmektir. O milletleri T\u00fcrkl\u00fck i\u00e7inde eritmek, yok etmektir. Dilini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve \u00f6z benli\u011fini dillerden ve tarihlerden silmektir. Kanun bu sonuca ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.” (10)<\/p>\n Bunlar bizlere yerle\u015ftirme politikas\u0131n\u0131n asimilasyonda nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bu kanun teklifleri g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeden \u00f6nce de zorla yerle\u015ftirmeler, hatta T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcrg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olmu\u015ftur. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’ndan arta kalan T\u00fcrkiye \u00fczerinde etnik birli\u011fi sa\u011flayabilmek i\u00e7in Band\u0131rma, G\u00f6nen, Manyas taraflar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcnler yap\u0131lm\u0131\u015f, bunlardan bir k\u0131sm\u0131 Bitlis’e kadar ula\u015fm\u0131\u015fken yap\u0131lan bask\u0131lar neticesinde s\u00fcrg\u00fcn durdurulabilmi\u015ftir.<\/p>\n Bug\u00fcn bile bu s\u00fcrg\u00fcnle Bitlis’e yerle\u015fip kalm\u0131\u015f \u00c7erkeslere rastlanabilmektedir. Burada s\u00fcrg\u00fcn yer yer katliam halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde Mecliste bulunan Mehmet Fetgherey \u015e\u00f6enu, s\u00fcrg\u00fcn\u00fc durdurabilmek i\u00e7in Meclis’e ”\u00c7erkes Meselesi Hakk\u0131nda T\u00fcrk Vicdan-\u0131 Umumisine ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’ne Birinci Ariza” ad\u0131nda s\u00fcr\u00fclen \u00c7erkeslerin durumunu yans\u0131tan ve haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeltilmesini isteyen bir kitap bast\u0131r\u0131p da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r (1923 senesinde).<\/p>\n S\u00fcrg\u00fcn\u00fcn durdurulmamas\u0131 \u00fczerine ayn\u0131 isimle \u0130kinci Ariza’y\u0131 da\u011f\u0131tm\u0131\u015f ve s\u00fcrg\u00fcn durdurulabilmi\u015ftir. Burada durumu g\u00f6sterebilmesi bak\u0131m\u0131ndan bu Arizalardan par\u00e7alar vermek istiyorum: ”Lakin yaln\u0131z bu kadar de\u011fil, denizden \u00e7\u0131kar\u0131lan bal\u0131klar gibi, meskensiz, me’vas\u0131z, hayat vesaitinden mahrum kalan bu zavall\u0131lar\u0131n erkekleri derelere, kaya diplerine g\u00f6m\u00fcl\u00fcyor, k\u0131z ve kad\u0131nlar\u0131 ise T\u00fcrk k\u00f6ylerine, T\u00fcrk k\u00f6yl\u00fclerine taksim ve tevzi olunuyormu\u015f…” (1. Ariza, s. 5) Kald\u0131r\u0131lan 14 \u00c7erkes k\u00f6y\u00fc b\u00f6yle kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ya kalanlar… Onlar\u0131n ak\u0131beti de pek de\u011fi\u015fik olmam\u0131\u015f. G\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclmemi\u015fler ama g\u00f6\u00e7 korkusu i\u00e7inde baz\u0131 f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n da durumu de\u011ferlendirmeleri sonucu t\u00fcm mallar\u0131n\u0131 yok pahas\u0131na elden \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar.<\/p>\n Bu durumda bulunan k\u00f6yler:<\/p>\n ‘Manyas m\u00fclhakat\u0131ndan: Dar\u0131ca, I\u015f\u0131klar, Hac\u0131yakup, S\u00fcleymanl\u0131, Durak, \u00c7ak\u0131rca, Elkesen, \u00c7avu\u015fk\u00f6y\u00fc, K\u0131z\u0131k, Kulak, Eskimanyas, Tatark\u00f6y\u00fc, Haydar, E\u015fen, Ergili, Sallur. Hamaml\u0131, Muradiye, Geyikler.”\u00a0 (2. Ariza, sayfa : 36)<\/p>\n ”G\u00f6nen m\u00fclhakat\u0131ndan: Karacalar \u00c7iftli\u011fi, Karacalar, Tuzak\u00e7\u0131, Hac\u0131mente\u015f, \u00c7al\u0131oba, Ayval\u0131dere, Hac\u0131velioba, Kumk\u00f6y, Ayvakava\u011f\u0131, Bayrami\u00e7, Balc\u0131.” ”Bu zavall\u0131lar Tedbir-i idari sillesine u\u011framad\u0131klar\u0131 halde ni\u00e7in b\u00f6yle oldular gibi bir sual varid olamaz. Nim resmilisan kullanan propagandac\u0131lar, madrabazlar, halk\u0131n zarar\u0131ndan kendi kar\u0131n\u0131 temin eden a\u00e7\u0131kg\u00f6zler bo\u015f bulduklar\u0131 meydanda serbest serbest at oynatarak bu ak\u0131beti te\u015fri etmi\u015flerdi. Ne diyorsunuz, diyorlard\u0131, s\u0131ra size geliyor. \u015eimdiden ha\u00adz\u0131rlanmak daha iyi de\u011fil mi? Giden k\u00f6yleri g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz, mallar\u0131n\u0131 ka\u00e7a satabildiler? B\u00f6ylelikle herkes m\u00fctemadiyen satm\u0131\u015f,\u00a0 elinde avucunda \u00fc\u00e7, be\u015f ka\u011f\u0131t lira ile… g\u00fcnd\u00fcz \u00fcst\u00fcnde, gece alt\u0131nda bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6rt\u00fc i\\e kalm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi art\u0131k bittabi onlarda yok olmu\u015ftur.<\/p>\n Sat\u0131\u015f\u0131n su pahas\u0131na cereyan etti\u011fini ilave etmek bilmem laz\u0131m m\u0131d\u0131r? E\u011fer istiyorsan\u0131z yaln\u0131z \u015funu arz edeyim. Bir fikir edinmek i\u00e7in kafidir: Ahval-\u0131 adiyede 200 lira eden bir \u00e7ift \u00f6k\u00fcz 30, azami 40 liradan, koyunun \u00e7ifti 7-8 liradan fazla para etmiyor, beygir azami 20 ila 25 lira tutabiliyordu…” Bunlar ve daha bulunabilecek pek \u00e7oklar\u0131 asimilasyonu sa\u011flamak i\u00e7in giri\u015filmi\u015f hareketlerdir.”<\/p>\n N\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu ve co\u011frafi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bu \u015fekilde a\u00e7t\u0131ktan sonra n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 ve ekonomi konular\u0131n\u0131 inceleyebiliriz.<\/p>\n N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n da asimilasyonda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r oldu\u011funu belirtmeliyiz. G\u00f6\u00e7 eden \u00c7erkes toplumunun, g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda ve \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 topraklarda bug\u00fcn i\u00e7in basit g\u00f6r\u00fclebilen pek \u00e7ok hastal\u0131ktan, iklim uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan, hatta a\u00e7l\u0131ktan b\u00fcy\u00fck say\u0131larda \u00f6ld\u00fckleri bilinmektedir. Bunlara, gelen gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n \u00e7evrenin hakim ki\u015filerince himayelerine (!) al\u0131nmalar\u0131 da eklenmelidir. Bu durumda ilk anda nas\u0131l bir n\u00fcfus sars\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bug\u00fcn bile n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131nda bir e\u015fitsizlik kendini g\u00f6stermektedir. \u00d6rnek olarak \u00c7erkeslerin g\u00f6\u00e7\u00fc s\u0131ras\u0131nda evlenmi\u015f bir \u00c7erkes ve bir T\u00fcrk veya bir Arap ailesi al\u0131n\u0131p bug\u00fcne kadar ortalama \u00e7ocuk \u00fczerinden bir hesap yap\u0131lacak olursa, 120 senede \u00c7erkes ailenin sahip olaca\u011f\u0131 torunlar en iyimser say\u0131larla di\u011ferlerine oranla 1\/5 olacakt\u0131r.<\/p>\n Ekonomi:<\/strong> T\u00fcm bunlardan sonra \u00c7erkeslerin neden 30-40 sene \u00f6ncesine g\u00f6re daha h\u0131zla asimile olduklar\u0131 sorusuna ancak ekonomiyle cevap verilebilir. \u00c7erkeslerin toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmeleri, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u00fcretim bi\u00e7imi ve ili\u015fkileri. Kapitalizmin girmesi oran\u0131nda bozulmaktad\u0131r. Toplu olarak bulunduklar\u0131 yerlerden da\u011f\u0131lma; ekonominin zorlamas\u0131 neticesinde \u015fehirlere g\u00f6\u00e7, kitle e\u011fitim ve ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi neticesinde yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve geleneklere, hakim ulusun asimilasyon politikas\u0131na daha yo\u011fun bir \u015fekilde a\u00e7\u0131k kalmalar\u0131 gibi.<\/p>\n Sanayile\u015fme, \u00c7erkeslerin \u00e7\u00f6z\u00fclmesini ve asimilasyonun\u00a0\u00a0 yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 getirmekle birlikte, yan\u0131nda olumlu bir olguyu da ta\u015f\u0131maktad\u0131r. O da asimilasyona kar\u015f\u0131 genel bir tepki, olarak ortaya \u00e7\u0131kan ”Ulusla\u015fma Bilinci”dir. Asimilasyon toplumun sosyal-ekonomik-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fmesinin engellenmesi, de\u011fi\u015ftirilmesi oldu\u011funa g\u00f6re soruna bir de bu a\u00e7\u0131dan bakmak gerekir. Olay\u0131 toplumun Sosyal-ekonomik-k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimini sa\u011flayan fakt\u00f6rler a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelersek \u00f6ncelikle kar\u015f\u0131m\u0131za devaml\u0131l\u0131k \u00e7\u0131kar. Devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gelenek, g\u00f6renek ve normlar sa\u011flar. Devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan nedenleri k\u0131saca g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde asimilasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemleri ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n Toplumsal yap\u0131larda devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan fakt\u00f6rler k\u0131saca \u015funlard\u0131r:<\/p>\n a) <\/strong>De\u011fi\u015fim risklidir: Yeni giri\u015fimler, yeni bilgiler gerektirir. Sava\u015flar ve g\u00f6\u00e7 ile yeteri kadar sars\u0131lm\u0131\u015f bulunan toplumumuz girdi\u011fi yabanc\u0131 toplumlar i\u00e7inde kendini d\u0131\u015f toplumlara\u00a0 kar\u015f\u0131 koruyabilmek i\u00e7in,ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamasa, eskimi\u015f olsalar bile k\u00fclt\u00fcr\u00fcne -yeni\u015fle\u015ftirmeme pahas\u0131na bile olsa- s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yenilik: <\/strong>Toplumun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece eski de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kalarak sa\u011flamas\u0131 (veya devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortaya \u00e7\u0131kan yeni problemler yeni \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 isteyecektir. Toplumun eski yap\u0131s\u0131 bunu sa\u011flayamay\u0131nca yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin yabanc\u0131 toplumlardan\u00a0\u00a0 oldu\u011fu gibi kopyas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ve toplumun temasta bulundu\u011fu dar \u00e7evresinde ortaya \u00e7\u0131kan yenilikler onu (dolay\u0131s\u0131yla asimilasyonunu) etkileyecektir. Yenili\u011fin h\u0131z\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n a)<\/strong> Gurup i\u00e7indeki bilgi birikiminin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc: Toplumun sahip oldu\u011fu\u00a0 bilginin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc oran\u0131nda yenilikler \u00fcretme yetene\u011fi artacakt\u0131r. Ortadan Kald\u0131rma:<\/strong> Toplumlar, toplumsal sistemleri i\u00e7indeki eskiyen sorunlara cevap veremez olan k\u0131s\u0131mlar\u0131 atarlar. Sistemden at\u0131lan k\u0131s\u0131mlar\u0131n yerine yenileri gerekmektedir. Yeniler toplumun ”K\u00fclt\u00fcrel \u00d6z\u00fcne” yabanc\u0131 olduk\u00e7a asimilasyonu artt\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n ”Bir ulusun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde bulunan gerici yanlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 ve ilerici ne varsa hepsinin kabul edilerek geli\u015ftirilmesi \u00f6nemli bir g\u00f6revdir. Bu yap\u0131l\u0131rken dar milliyet\u00e7i \u015fartlanm\u0131\u015fl\u0131klara kap\u0131lmamak ve kendi ulusunu her y\u00f6nden oldu\u011fu gibi k\u00fclt\u00fcrel y\u00f6nden de d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp de\u011ferlendirmek gerekir. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki de\u011ferlendirmeler \u0131rk\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere yakla\u015ft\u0131rarak insan\u0131 bilimsellikten uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Bir halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131, feodal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir.”\u00a0 (11)<\/p>\n Dipnotlar: Kaynak\u00e7a: Çeviri: Yismeyl Özdemir Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s.97 1864’te anavatan Kafkasya’dan göçü ile birlikte Çerkes toplumu gittiği yerlerde değişik toplumlarla karşı karşıya kalmıştır. Çerkeslerin hayatlarını devam ettirebilmeleri için, içinde bulundukları çevreyle ilişkilerde bulunacakları açıktır. Yani, anavatandan koparılıp, dağıtılan Çerkesler, yeni yerleşim bölgelerinde birtakım sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkilere girmişlerdir. Göçle birlikte karşımıza çıkan en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13126","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13128,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13126\/revisions\/13128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nYam\u00e7\u0131 Dergisi, May\u0131s 1977-\u015eubat 1978, s.97<\/span><\/p>\n\n
\nb) Politik asimilasyon<\/li>\n<\/ol>\n
\n<\/strong>Mudanya, Gemlik, Band\u0131rma ve Erdek’te Kaymakam Yard\u0131mc\u0131s\u0131’n\u0131 dahi H\u0131ristiyan halktan se\u00e7me zorunlulu\u011funda b\u0131rakan yo\u011fun H\u0131ristiyan n\u00fcfustan bahsedilerek, buraya acele olarak ”Kuzey Kafkasya g\u00f6\u00e7menlerinin” g\u00f6nderilmeleri istenmektedir.<\/p>\n
\n<\/strong>Ermenilerin Malazgirt ve Mu\u015f ovalar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k basmalar\u0131ndan ve burada M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n az bulunmas\u0131ndan bahsedilerek, Ermenilerin yollar\u0131n\u0131n kilidi durumunda olan Sason Da\u011flar\u0131’na yak\u0131n yerlerdeki bo\u015f araziye ”G\u00f6\u00e7men\u00a0\u00c7erkeslerin g\u00f6nderilerek yerle\u015ftirilmeleri”\u00a0isteniyor.<\/p>\n
\n<\/strong>T\u00fcrkiye’de uygulanan asimilasyon politikas\u0131 ruhunu tek dil ve tek k\u00fclt\u00fcre ula\u015fma \u00e7abalar\u0131ndan almaktad\u0131r. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6nemi de i\u00e7inde olmak \u00fczere asimilasyonist fikirler T\u00fcrkiye’de ”T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi” ve T\u00fcrkiye’de T\u00fcrk’ten ba\u015fkas\u0131na hayat hakk\u0131 tan\u0131mayan fikirlerle birlikte geli\u015fmi\u015f zamanla kendini ”Resmi Devlet \u0130deolojisi” (Devlet taraf\u0131ndan uygulanan) olarak kabul ettirmi\u015ftir. Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin do\u011frulu\u011funa (!) herkesi inand\u0131rabilmek ve ideolojisini yasal yollarla koruyabilmek i\u00e7in devletin asimilasyonu artt\u0131r\u0131c\u0131 yasalar \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunu g\u00f6sterebilmek i\u00e7in \u00f6nce soyad\u0131 ve iskan kanunlar\u0131 ili ilgili Meclis tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00f6rnekler vermek istiyorum:<\/p>\n
\n<\/strong>
\nDaha ileri gitmeyerek yaln\u0131z 1876 y\u0131l\u0131ndan sonrakileri al\u0131rsak yok olan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nda gelip yerle\u015fen de\u011fi\u015fik dilli ve de\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcrl\u00fc olanlar imanda yerli T\u00fcrk ile birle\u015fik iken bile bunlar\u0131n ay\u0131rt edilemeyecek gibi T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde yo\u011frulduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. Bunun T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirici, y\u00fckseltici ve yerle\u015ftirici g\u00fcc\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne veremeyiz. Bu gelenleri, T\u00fcrk kendi toplulu\u011fu i\u00e7ine alm\u0131\u015f iken ve hemen pek \u00e7o\u011fu da T\u00fcrk\u00e7e’yi konu\u015fur iken bile T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, T\u00fcrk duygusunu bilin\u00e7li olarak ta\u015f\u0131maktan ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bunun i\u00e7indir ki, ge\u00e7mi\u015fte denenmi\u015f olan\u0131 bir daha denemek gibi zararl\u0131 bir i\u015fe giri\u015fmektense bunu k\u00f6k\u00fcnden kesip atmay\u0131 isteyen bu madde ile devlet bu gibi yurda gelenleri, taa T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde iyice eriyip B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkl\u00fck i\u00e7inde hamur oluncaya de\u011fin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde tutmak istemi\u015ftir. Bu maddenin k\u00f6k\u00fc buradad\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nT\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olup da T\u00fcrk\u00e7e’den ba\u015fka dil konu\u015fanlar\u0131n T\u00fcrkl\u00fck i\u00e7inde eriyip kayna\u015fmalar\u0131 elde edilmek \u00fczere serbest yurt tutmada bile H\u00fck\u00fcmetin g\u00f6sterece\u011fi yerlerde yerle\u015fmeye zorunlu b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>
\na) <\/strong>Ana dili T\u00fcrk\u00e7e olmayanlardan toplu olmak \u00fczere yeniden k\u00f6y ve mahalle, i\u015f\u00e7i ve sanat\u00e7\u0131 k\u00fcmesi kurulmas\u0131 veya bu gibi kimselerin bir k\u00f6y\u00fc, bir mahalleyi, bir i\u015fi veya sanat\u0131 kendi soyda\u015flar\u0131n\u0131n tekeli alt\u0131na ald\u0131rtmalar\u0131 yasakt\u0131r.<\/p>\n
\n2 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalar:<\/strong> T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc temsili istenilen n\u00fcfusun nakil ve iskan\u0131na ayr\u0131lan yerlerdir.
\n3 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131kalar:<\/strong> Yer, s\u0131hhat, iktisat, k\u00fclt\u00fcr, siyaset, askerlik ve inzibat sebepleri ile bo\u015falt\u0131lmas\u0131 istenilen ve iskan ve ikame yasak edilen yerlerdir.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nMecburi \u0130skan Kanunu teklifi gerek\u00e7esi ile birlikte \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve \u0130cra Vekilleri Heyeti’nin 27.4.1932 tarihli oturumunda kabul edilerek T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’ne arz edilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\n
\nb) <\/strong>Ya\u015flanma de\u011fi\u015fime engeldir: Ya\u015fl\u0131lar devaml\u0131 olarak kendi\u00a0 i\u00e7inde yeti\u015fmi\u015f olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrden vazge\u00e7memi\u015flerdir. Yenilik onlar i\u00e7in zordur, kendilerine yabanc\u0131 bir ortam getiricidir. Toplumumuz bu a\u00e7\u0131dan dezavantajdad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc pek \u00e7ok topluma oranla ya\u015fl\u0131lara daha ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r.
\n
\nc)<\/strong> Sosyal sistemlerin sistematik karakteri: Toplumsal yap\u0131lar hi\u00e7bir zaman par\u00e7alar halinde al\u0131namazlar. Toplumu meydana getiren her \u00f6zelli\u011fi onun b\u00fct\u00fcn\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r ve ancak o b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde anla\u015f\u0131labilir. Bundan dolay\u0131 toplumsal yap\u0131larda k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik, ona ba\u011fl\u0131 olarak pek \u00e7ok de\u011fi\u015fikli\u011fi de birlikte getirmektedir. Bu bak\u0131mdan kurumlar\u0131yla organize olmam\u0131\u015f bir toplum kolay kolay de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6ze alamaz, aksi takdirde organize toplumlar i\u00e7inde erirler.<\/p>\n
\n
\nb)<\/strong> Toplum n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc oran\u0131nda yenilik yapma yetene\u011fi artacakt\u0131r. Bu anlamda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00c7erkes toplumunun zaten az olan n\u00fcfusunun da\u011f\u0131n\u0131k olmas\u0131 onun yenilik yapma yetene\u011fini azaltmaktad\u0131r.
\n
\nc) <\/strong>Toplumlararas\u0131 temas ile d\u0131\u015f toplumlardan edinilen bilgiler ve teknikler yenilik h\u0131z\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. Bu bilimin evrensel olan y\u00f6n\u00fcyle ilgilidir. Yoksa bu her toplumlar aras\u0131 temas\u0131n yenili\u011fi artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u00c7erkeslerin ba\u015fka toplumlarla temaslar\u0131nda kazand\u0131klar\u0131 olmu\u015ftur (yeni d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri, devlet sistemleri, d\u00fcnya politi\u00adkas\u0131 ve di\u011fer uluslar\u0131n geli\u015fimiyle ilgili daha ger\u00e7ek\u00e7i bilgiler gibi). Fakat (asimilasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan) kazand\u0131klar\u0131 kaybettiklerinden daha \u00e7ok oldu\u011fu i\u00e7in, \u00c7erkeslerin di\u011fer toplumlarla temaslar\u0131 yenilik yapmalar\u0131nda onlara pek bir-\u015fey kazand\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r denilebilir.
\n
\nd)<\/strong> Toplumun uymas\u0131 gereken \u00e7evrenin sabit olu\u015fu toplumun yapaca\u011f\u0131 yeniliklerin h\u0131z\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc problemler sadece zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fmektedir. \u00c7erkeslerin g\u00f6\u00e7\u00fc ile birlikte \u00e7evreye ba\u011fl\u0131 olarak yeni problemler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sorunlar\u0131n tekrar s\u0131f\u0131rdan al\u0131nmas\u0131 zorunlulu\u011fu yenilik h\u0131z\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir.
\n
\ne) <\/strong>Temel bulu\u015flar, yenilikler kitle e\u011fitim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile radyo, tv ve bas\u0131n\u0131n k\u00f6ylere kadar girmesi toplumu d\u0131\u015f etkilere a\u00e7\u0131k b\u0131rakm\u0131\u015f, haz\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcmler kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilik yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.
\n
\nf)<\/strong> Toplumun yenilik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tavr\u0131 yenili\u011fin h\u0131z\u0131n\u0131 etkileyen \u00f6nemli etkenlerden biridir. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye’de toplumumuzun tar\u0131mla\u00a0\u00a0 u\u011fra\u015fmas\u0131 onu daha \u00e7ok statik yapm\u0131\u015f, toplum yeniliklere daha \u00e7ok kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\n1)<\/strong> Sosyal Psikoloji
\n2)<\/strong> age
\n3)<\/strong> \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu, say\u0131 18, s. 232.
\n4)<\/strong> age. s. 31.
\n5) <\/strong>K\u00fcrtlerin ”Mecburi \u0130skan” \u0131, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i, s. 132 -133. 2510 say\u0131l\u0131 iskan kanunu, Kabul Tarihi, 14 Haziran 1934.
\n6)<\/strong> 1 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131ka: Bu b\u00f6lgeler T\u00fcrk olmayanlarla meskun yerlerdir. 2 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131ka: Akdeniz, Ege Marmara ve Trakya b\u00f6lgeleri. 3 numaral\u0131 m\u0131nt\u0131ka : Bu b\u00f6lgeler bo\u015falt\u0131lacakt\u0131r. \u0130skan ve ikame yasak edilecektir. Bkz. 5826 say\u0131l\u0131 kanun. Kabul tarihi 3.8.1951.
\n7)<\/strong> G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi dahiliye vekiline\u00a0 son derece geni\u015f yetkiler verilmektedir. ”T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fcne Ba\u011fl\u0131 olmayanlar\u0131” T\u00fcrkiye d\u0131\u015far\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karmaya bile yetkilidir.
\n8)<\/strong> Bu maddede iki kategoride toplanan ki\u015filerin aileleri ile birlikte 1 numaral\u0131 b\u00f6lgelere yerle\u015ftirilecekleri h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f.
\n9) <\/strong>Bkz. TBMMZC – Devre 4. \u0130\u00e7tima 3, Cilt 23 TBMM Matbaas\u0131, Ankara. 1934.
\n10)<\/strong> Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en zab\u0131t ceridesi, s. 21 – 27.
\n11)<\/strong> \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu, say\u0131 18, s. 37.<\/p>\n
\n<\/b> 1)<\/strong> International Eneyclopedia of the Social Sciences : Assimilation, V. I. pp. 438 By : George Eaton S\u0131mpson. Social Assimilation, V. 2, pp 281.
\n2)<\/strong> Race, Language and Culture. Franz Boas, 1966. pp : 5, 257, 286, 630.
\n3)<\/strong> Culture Change. Evon, Z. Vogt.
\n4) <\/strong>Culture\u00a0 Man\u00a0 and\u00a0 Society.\u00a0 Marvin\u00a0 Harr\u0131s,\u00a0 1971.\u00a0 pp: 123, 131 -132,433-437
\n5) <\/strong>\u0130nsan ve K\u00fclt\u00fcr, Bozkurt G\u00fcven\u00e7. \u0130st. 1974
\n6) <\/strong>Human Societies, Lensk\u0131 and Lensk\u0131. pp : 51-76.
\n7)<\/strong> K\u00fcrtlerin ”Mecburi \u0130skan” \u0131, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i. Komal Ya\u00ady\u0131nlar\u0131, 1977.
\n8) <\/strong>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu, Ayl\u0131k Siyasi Dergi, Say\u0131 18, \u00d6z\u00fcmleme ve Kurtulu\u015f Hareketleri, \u0130hsan Aksoy. s: 31-40.
\n9)<\/strong> Milli Kurtulu\u015f Tarihi, Do\u011fan Avc\u0131o\u011flu. Cilt 1, 2, 3. \u0130s\u00adtanbul, 1974
\n10)<\/strong> \u00c7erkes\u00a0 Meselesi\u00a0 Hakk\u0131nda\u00a0 T\u00fcrk Vicdan-i\u00a0 Umumisini ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisini Birinci ve \u0130kinci Ari-zalar, Mehmet Fetgherey \u015e\u00f6enu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"