{"id":13167,"date":"2019-04-01T17:31:30","date_gmt":"2019-04-01T22:31:30","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=13167"},"modified":"2019-04-01T17:31:30","modified_gmt":"2019-04-01T22:31:30","slug":"yamci-elestirileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/yamci-elestirileri\/","title":{"rendered":"YAM\u00c7I ELE\u015eT\u0130R\u0130LER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image\/66-yamcielestirileri.gif\" width=\"130\" height=\"129\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><b>Faruk \u00d6zden<\/b><\/span><span><br \/>\n<\/span> \u0130stanbul Devrimci \u00c7erkes Gen\u00e7leri ad\u0131na<span style=\"font-family: Arial;\"><br \/>\nYam\u00e7\u0131 Dergisi, May\u0131s 1977-\u015eubat 1978,<\/span> s. 456<\/p>\n<p><strong> Say\u0131: 1<br \/>\nSayfa: 5<br \/>\n<\/strong><br \/>\n&#8221; (&#8230;) lay\u0131k oldu\u011fumuz yar\u0131na; &#8221;kendi topraklar\u0131nda kendi kaderini tayin eden bir toplum&#8221; olma amac\u0131na i\u00e7tenlikle inanan t\u00fcm soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n&#8230;&#8221; \u00d6zg\u00fcrl\u00fck b\u00fct\u00fcn uluslar i\u00e7in do\u011fal bir hakt\u0131r. Bir ulusun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in demokratik taleplerde bulunmas\u0131 da onun hakk\u0131d\u0131r. Buradan hareket ederek T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkeslerin bir ulus olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Ulus s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131mlayal\u0131m: &#8221;Ulus, her \u015feyden \u00f6nce bir topluluktur, belirli bireyler toplulu\u011fudur. Bu topluluk; ne \u0131rk toplulu\u011fu, ne de kabile toplulu\u011fudur&#8230; Tarihi olarak te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f bir insan toplulu\u011fudur.&#8221;<br \/>\n(J. Stalin, Marksizm ve M. Mesele, s. 12).<\/p>\n<p>&#8221;Ulus dil, toprak, iktisadi ya\u015fant\u0131 birli\u011finin ve ortak k\u00fclt\u00fcr bi\u00e7iminde beliren ruhi \u015fekillenme birli\u011finin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, tarihi olarak meydana gelmi\u015f istikrarl\u0131 bir topluluktur.&#8221;\u00a0 (J. Stalin, Marksizm ve Milli Mesele).<\/p>\n<p>&#8221;Ancak niteliklerin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn birle\u015fmesinden ulus meydana gelir.&#8221;<br \/>\n(J. Stalin, Marksizm ve Milli Mesele s. 16).<\/p>\n<p>Ulus veya milletin niteliklerinden bir veya birka\u00e7\u0131n\u0131n eksik olmas\u0131 halinde ise milliyetlerden s\u00f6z edebiliriz. \u00d6zellikle iktisadi ya\u015fant\u0131 birli\u011fi milliyetlerin geli\u015fmesi ve kuvvetlenmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir etkendir. Milliyetler milletlerin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir \u00f6n \u015fart veya durumdur. B\u00fct\u00fcn bu bilgilerden hareket edersek bir \u00c7erkes ulusunun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edemeyiz. \u00c7erkesler dendi\u011fi zaman Adigeleri, \u00c7e\u00e7enleri, Abazalar\u0131, Osetleri, Da\u011f\u0131stanl\u0131lar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak alm\u0131\u015f oluruz. E\u011fer tarih olarak 1864 \u00f6ncesini alacak olursak; toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc mevcutsa da dil-birli\u011fi ve iktisadi ya\u015fant\u0131 birli\u011finden s\u00f6z edemeyiz. Bug\u00fcn i\u00e7in bir toprak birli\u011fi ve ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fck (S.S.C.B.&#8217;inde) aralar\u0131nda yoktur. B\u00fct\u00fcn halklar ayr\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve y\u00f6netim \u00fcniteleri olarak ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Kafkasya d\u0131\u015f\u0131ndakiler i\u00e7in hi\u00e7 bir birlikten s\u00f6z edilemez (Kafkasya k\u00f6kenliler veya \u015fimdiye kadar an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle Kuzey Kafkasya g\u00f6\u00e7menleri). K\u0131sacas\u0131 d\u00fcnyada bir \u00c7erkes ulusunun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Yaln\u0131z Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcne ba\u015fkalar\u0131 \u00c7erkes demekte ve onlar da benimsemektedir. Pratik bir yarar\u0131 vard\u0131r ve meselenin ortaya konusu \u00c7erkes milliyetleri seklinde olabilir.<\/p>\n<p>\u00c7erkes ulusunun (yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 belirtildi) kendi kaderini kendi topra\u011f\u0131nda tayin etmesini alacak olursak:<\/p>\n<p>&#8221;UlusIar\u0131n kaderlerini tayin hakk\u0131, ancak siyasi anlamda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hakk\u0131n\u0131, ezen ulustan siyasi bak\u0131mdan \u00f6zg\u00fcrce ayr\u0131lma hakk\u0131n\u0131 i\u00e7erir.&#8221; (Lenin, Uluslar\u0131n Kaderlerini Tayin Hakk\u0131).<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkes az\u0131nl\u0131k milliyetlerinin en ba\u015fta toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fckleri yoktur. Bu y\u00fczden herhangi bir ayr\u0131lma s\u00f6z konusu edilemez. E\u011fer kendi topra\u011f\u0131 olarak an\u0131lan Kafkasya ise (ki, Yam\u00e7\u0131 meseleyi b\u00f6yle koymaktad\u0131r) Kafkasya&#8217;daki halklar kendi kaderlerini tayin etmislerdir. T\u00fcrkiye&#8217;deki az\u0131nl\u0131k \u00c7erkes milliyetleri ise kader tayini Kafkasya ile kaderini payla\u015fmak yani d\u00f6nmek veya T\u00fcrkiye&#8217;de kalmak \u015feklinde saptayabilir.<\/p>\n<p><strong>Say\u0131: 1,<br \/>\nSayfa: 9-18<br \/>\n<\/strong><br \/>\n<strong>Bir Sorun Wase<\/p>\n<p><\/strong>Ba\u015fl\u0131k (Wase) yaln\u0131z \u00c7erkeslerin de\u011fil, Anadolu insan\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck sorunudur. Babal\u0131k, s\u00fct hakk\u0131, wase, ba\u015fl\u0131k v.s. adlar\u0131nda evlenirken erkek taraf\u0131ndan k\u0131z taraf\u0131na verdi\u011fi mal veya paray\u0131 i\u00e7erir. Anadolu&#8217;da Bat\u0131&#8217;dan Do\u011fu&#8217;ya gidildik\u00e7e miktar\u0131 artan (\u00c7erkesler i\u00e7in de durum ayn\u0131d\u0131r) ve halk\u0131n sosyal bir yaras\u0131d\u0131r ba\u015fl\u0131k. Yam\u00e7\u0131 Dergisi sorunu ortaya koyarken, k\u00f6kenini de ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve erkeklerin yo\u011fun olarak bulundu\u011fu en g\u00fcncel konular\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck sosyal yaralar\u0131ndan biri olan ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Uzunyayla y\u00f6resinde incelemi\u015f ve bir r\u00f6portaj \u015feklinde okuyucuya sunmu\u015f. \u0130li\u015fki kurulan ki\u015filerin aile isimleriyle birlikte y\u00f6neltilen sorulara verilen yan\u0131tlar\u0131 da s\u0131ralam\u0131\u015ft\u0131r, Sorular kime y\u00f6neltildi? \u00c7erkeslerin eski feodal yap\u0131 art\u0131\u011f\u0131 olan ve halen eski ya\u015fam\u0131n \u00f6zlemi i\u00e7inde bulunan kimselere&#8230;<\/p>\n<p><strong>Verilen yan\u0131tlara g\u00f6re wase (ba\u015fl\u0131k)<br \/>\n<\/strong><br \/>\n&#8221;Wasenin mazisi \u015f\u00f6yle: \u015eimdi bir gen\u00e7 evlenmek istiyor, ni\u00e7in anas\u0131na babas\u0131na s\u0131k\u0131nt\u0131 versin, niye onun i\u00e7in rica etsin. \u00c7eker gider Ter\u00e7 \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesine, bir Rus atl\u0131s\u0131n\u0131 ala\u015fa\u011f\u0131 eder, at\u0131n\u0131 al\u0131r gelir. \u0130\u015fte bu at wase at\u0131 olarak k\u0131z\u0131n day\u0131s\u0131na verilirdi. Wasenin ba\u015flang\u0131c\u0131 budur (Yam\u00e7\u0131 1. say\u0131, s. 10).<\/p>\n<p>Wase i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc tehlikelerden ge\u00e7erek yi\u011fitli\u011fini kan\u0131tlayarak getirdi\u011fi at\u0131 k\u0131z\u0131n day\u0131s\u0131na verdiren halktan birisi de\u011fildi hi\u00e7 bir zaman. Egemen ailelerin ser\u00fcven pesinde ko\u015fan \u015f\u00f6valye ruhlu \u00e7ocuklar\u0131 idi. \u00dcretime hi\u00e7bir katk\u0131da bulunmayan ve \u00fcretim i\u015flemi k\u00f6lelerince s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen egemenlerin uygulad\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6ntem. \u015eunu da belirtmek gerekir ki, wase \u00f6denmeden ve anl\u0131 \u015fanl\u0131 t\u00f6rensiz k\u0131z\u0131n\u0131 evlendirmek istemeyen eski aileler bug\u00fcn dahi &#8221;k\u0131z\u0131m k\u00f6le \u00e7ocu\u011fu de\u011fil ki de\u011ferini bulmadan evlensin&#8221;\u00a0\u00a0 derler.<\/p>\n<p>Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 wase oldu\u011fu halde pek uzun bir a\u00e7\u0131klama yapmadan, hemen k\u0131z isteme ve alma t\u00f6relerinin bozuldu\u011fu \u00f6rneklerle verilmekte ve as\u0131l t\u00f6relerin ne oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. &#8221;Efendim sand\u0131k a\u00e7\u0131lm\u0131yor, vallahi \u00c7erkes adeti de\u011fil. Gelin almaya gidenlere gelin g\u00f6sterilmiyor, \u00fc\u00e7-be\u015f lira kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6steriliyor. Vallahi bu da \u00c7erkes adeti de\u011fil. (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 I, sayfa 13.)<\/p>\n<p>&#8221;D\u00f6rt tane otomobille gittiler nikah k\u0131ymaya, vallahi Adige adetinde yok bunlar. D\u00f6rt tane otomobil dolusu 20-25 ki\u015fi nas\u0131l gider nikah k\u0131ymaya? Yok bunlar t\u00f6remizde. T\u00f6red\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8216;Bir at iki \u00f6k\u00fcz oldu sonra wase&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 1, Sayfa 16).<\/p>\n<p>&#8216;Bu aileye vaktiyle emek vermi\u015f, hizmet etmi\u015f kimseler var, onlar\u0131n da hakk\u0131 var. Onlar\u0131n ge\u00e7imi hizmeti, her \u015feyi bu aileden olurdu eskiden, ama sonra ayr\u0131ld\u0131&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 1, Sayfa 16).<\/p>\n<p>&#8216;Ne olur bu fakire de bir yard\u0131m olsun, bu fakir de bir ko\u015fumluk iki \u00f6k\u00fcz sahibi olsun, bu hay\u0131rl\u0131 i\u015f sayesinde dediler. <strong>Kobjeut<\/strong> derlerdi. Verilen iki \u00f6k\u00fcz de kobjeut hakki idi. Yani kap\u0131c\u0131, hizmet\u00e7i gibi bir \u015feydi.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 1, Sayfa 16-7).<\/p>\n<p>Egemenlerin \u00fcretim i\u015flemini s\u00fcrd\u00fcren kap\u0131kullar\u0131na, k\u00f6lelerine yani emeklilere verildi\u011fi vurgulanm\u0131yor iki \u00f6k\u00fcz\u00fcn. Eskiye bir \u00f6zlem ve yozla\u015farak de\u011fi\u015fen geleneklere bir a\u00e7\u0131kl\u0131k verilmesi beklenirdi ki, &#8221;kobjeut hakk\u0131 olarak verilen iki \u00f6k\u00fcz sonradan waseye eklendi. Kobjeut kalmay\u0131nca iki \u00f6k\u00fcz verme adetinin de kalmas\u0131 laz\u0131m gelirken, kalkmad\u0131 \u015fekil de\u011fi\u015ftirdi.&#8221; s\u00f6zleri ger\u00e7e\u011fi daha iyi yans\u0131t\u0131yor. \u015eimdiye kadar be\u015finci say\u0131s\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, s\u00f6zde wasenin tarihi geli\u015fim ve de\u011fi\u015fimi ile ilgili eski egemenlerin t\u00f6relerini, \u015f\u00f6valyelik ser\u00fcvenleri, eski egemenlerin eskide \u00f6zlemleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yorum yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle bug\u00fcn k\u0131rk ya\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde oldu\u011fu halde ba\u015fl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden evlenemeyenlerin de bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yans\u0131t\u0131labilirdi.<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta eski egemenler taraf\u0131ndan uygulanan t\u00f6relerin nikah k\u0131ymaya otomobillerle 20-35 ki\u015finin gitmesi verilen ziyafetler, sand\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 3-5, bin Lira&#8217;n\u0131n gereklili\u011fi ve ba\u015fl\u0131k i\u00e7in toplumun bir kesiminin yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n nedeninin yorumu da beklenirdi.<\/p>\n<p><strong> Say\u0131: 2<\/strong><\/p>\n<p>&#8221;Kimi \u00e7evrelerin, \u00c7erkes ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131ndan duydu\u011fu ku\u015fkuyu gidermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.&#8221; (Yam\u00e7\u0131, Say\u0131 2, Sayfa 3). Burada kimi \u00e7evreler \u015feklinde \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak ad\u0131ndan s\u00f6z edilenler kimlerdir? Baz\u0131 giri\u015fim ve u\u011fra\u015f\u0131lardan kimler ku\u015fkulan\u0131rlar? \u00dcst\u00fc kapal\u0131 da olsa bizce ad\u0131 ge\u00e7enler ve de her giri\u015fimden de\u011fil de s\u0131n\u0131fsal niteli\u011fi gere\u011fi \u00e7\u0131kara ters d\u00fcsen giri\u015fimlerden ku\u015fkulananlar a\u00e7\u0131kt\u0131r ki; T\u00fcrk ve \u00c7erkes burjuvazisidir. Eski feodal egemenlerin yerine bug\u00fcn egemen olan g\u00fc\u00e7 de burjuvazidir.<\/p>\n<p>\u00c7erkes burjuvazisi, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olmamas\u0131, ekonomik y\u00f6nden iyi g\u00fc\u00e7lenemedi\u011fi gibi nedenlerle egemenli\u011fini tam kuramad\u0131. Kendisinin de varl\u0131\u011f\u0131 egemen ulus burjuvazisinin varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8221;\u00c7erkes toplumu kendi vatan\u0131 olan Kuzey Kafkasya&#8217;da (kendi gelece\u011fini kendisi \u00e7izen) bir toplum olma yolundaki \u00e7abalar\u0131nda, en b\u00fcy\u00fck deste\u011fi T\u00fcrk halk\u0131 ve T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinden beklemektedir.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 2, Sayfa 4.)<\/p>\n<p>\u00c7erkeslerin milli meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinden yard\u0131m beklemekten daha g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Hangi \u015fekilde olursa olsun T\u00fcrkiye&#8217;de veya Kafkasya&#8217;ya d\u00f6n\u00fc\u015f \u015feklindeki bir \u00e7\u00f6z\u00fcme hi\u00e7bir burjuva h\u00fck\u00fcmeti yard\u0131m etmez. Hatta s\u00f6z\u00fcn\u00fcn edilmesine dahi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>&#8216;Su\u00e7suz ve do\u011fal bir hakk\u0131n T\u00fcrk halk\u0131nca, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetince ve T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131nca olumlu kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 2, Sayfa 4.)<\/p>\n<p>Bir konuda, hatta b\u00fct\u00fcn konularda ve isteklerde hakl\u0131l\u0131k do\u011fall\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda muhatap olunan g\u00fc\u00e7ler hakk\u0131 teslim etselerdi, sokaklarda kan g\u00f6vdeyi g\u00f6t\u00fcrmez, sava\u015flar olmaz, k\u0131sacas\u0131 d\u00fcnya g\u00fcll\u00fck g\u00fclistan, bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir d\u00fczen olur ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck u\u011fruna as\u0131rlard\u0131r s\u00fcren m\u00fccadeleler olmazd\u0131. Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n meseleyi bu kadar basit g\u00f6rmesi yukar\u0131daki sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131n\u0131n ya \u00e7ok saf veya hi\u00e7bir \u015feyden haberi olmayan birisi olmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n<p>&#8221;Muhacerette ge\u00e7mi\u015fi ayd\u0131nlatacak, gelece\u011fi \u00f6rg\u00fctleyecek kadrolar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flama \u00e7abas\u0131 ve bu \u00e7abay\u0131 de\u011ferlendirip yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak yay\u0131n&#8230;&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 1, Sayfa 5.) \u015feklinde b\u00fcy\u00fck iddialarla ortaya \u00e7\u0131kan bir dergiden meseleyi bu kadar basit g\u00f6recek bir tutum i\u00e7inde olmas\u0131 beklenmezdi. Bu t\u00fcr bir tav\u0131rdan \u015f\u00f6yle sonu\u00e7 \u00e7\u0131kart\u0131r ki; Yam\u00e7\u0131 kadrosu ortaya att\u0131\u011f\u0131 sav\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k (yanl\u0131\u015f konmu\u015fsa da) kimlerle ittifak edece\u011fini, yani ittifaklar meselesini bilmiyor. Milli meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde hi\u00e7bir zaman hakim ulus burjuvazisinden ve onun y\u00f6neticilerinden yard\u0131m beklenmez. Onlar\u0131n tavr\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 yine Yam\u00e7\u0131 yazarlar\u0131 teslim etmi\u015flerdir. &#8221;Say\u0131n Erkovan &#8216;T\u00fcrkiye&#8217;de ya\u015fayan n\u00fcfusun anadili T\u00fcrk\u00e7e&#8217;dir&#8217; diyerek bir \u00f6n yarg\u0131 ile hareket etmi\u015f ve bu do\u011frultuda bir say\u0131m i\u00e7in \u00f6rg\u00fct\u00fcne emir vermi\u015ftir.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 2, Sayfa 29). Hem T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetlerinden yard\u0131m beklemek, hem de T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetlerinin genel tavr\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 sonucu &#8221;T\u00fcrkiye&#8217;de yasayan n\u00fcfusun anadili T\u00fcrk\u00e7e&#8217;dir&#8221; diye onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini belirterek ve ele\u015ftirmek. Ayn\u0131 y\u00f6nde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini s\u00f6yleyen ve bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bir dergi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kitleye a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten kimseler ve ayn\u0131 derginin ayn\u0131 say\u0131s\u0131ndaki ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131lar aras\u0131nda bu kadar tutars\u0131zl\u0131k olmamas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n<p>Milli meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kimlerle ittifak kurulur? &#8221;Ulusal \u00f6l\u00e7\u00fclerin \u00fczerine \u00e7\u0131kmak istemeyen ve \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerdeki milli kurtulu\u015f hareketleriyle y\u00f6netici \u00fclkelerdeki proletarya hareketi aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi anlamayan ezilen \u00fclkenin sosyalistlerinin ulusal kopuklar\u0131na, dar kafal\u0131klar\u0131na ve uzakl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek gerekir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8221;B\u00f6yle bir m\u00fccadele olmadan ezilen ulus proletaryas\u0131n\u0131n, ortak d\u00fc\u015fman\u0131 y\u0131kma sava\u015f\u0131nda, emperyalizmi y\u0131kma sava\u015f\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyaset ve y\u00f6netici \u00fclkelerin proletaryas\u0131yla kendi s\u0131n\u0131f dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 koruyabilmesinden s\u00f6z edilemez; b\u00f6yle bir m\u00fccadele olmadan enternasyonalizm imkans\u0131z olur.&#8221; (J. Stalin, Leninizm&#8217;in Esaslar\u0131 s. 86.)<\/p>\n<p>Milli meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ezilen ulus proletaryas\u0131n\u0131n milli dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011fe d\u00fc\u015fmemesi gerekir. E\u011fer milli dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011fe d\u00fc\u015ferse meseleyi yaln\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek gibi bir duruma d\u00fc\u015fer ki, Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tavr\u0131 milli dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fckle yorumlar\u0131z. T\u00fcm devrimci ve demokratik g\u00fc\u00e7lerden kendisini soyutlamakta ve milli meselesini yaln\u0131z kendisi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye kalkmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8221;Ay\u0131r\u0131mc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin ve az\u0131nl\u0131k milliyet\u00e7ili\u011fi dalgas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f nedenleri ne olursa olsun, g\u00f6ze \u00e7arpan olgu; maddi alanda geri kalm\u0131\u015f b\u00f6lge sakinleri, kendilerinin kas\u0131tl\u0131 olarak b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131na inand\u0131klar\u0131ndan merkezi h\u00fck\u00fcmetlere kar\u015f\u0131, kendi dillerini, k\u00fclt\u00fcrlerini de k\u0131skan\u00e7l\u0131kla korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 2, Sayfa. 6) Uluslar\u0131n olu\u015fumunda belirleyici rol\u00fc oynam\u0131\u015f olan pazard\u0131r. Ulusun k\u00f6keninde kapitalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n geli\u015fmesini buluruz. Hakim ulusun bir ulusal birlik sa\u011flama \u015feklindeki b\u00fct\u00fcn u\u011fra\u015flar\u0131n\u0131n taban\u0131nda ekonomik nedenler yatmaktad\u0131r. Milli birli\u011fin olu\u015fmas\u0131n\u0131 bilin\u00e7li olarak burjuvazi y\u00f6netir.<\/p>\n<p>Burjuvazinin milli m\u00fccadelesinin daima s\u0131n\u0131fsal sebepleri oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir. Hakim ulusun burjuvazisi e\u011fer ulusal birli\u011fi savunuyorsa pazar b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ezilen ulus burjuvazisi milli ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 savunuyorsa s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck pay\u0131n\u0131, ezilen burjuvazisinin kendisi almak i\u00e7in kendisi savunur. Burjuvazi kendi soygun sava\u015flar\u0131na giri\u015febilmek i\u00e7in milli birlik fikrinin insanlar\u0131 seferber edebilen g\u00fcc\u00fcnden yararlan\u0131r ki, K\u0131br\u0131s \u00e7\u0131kartmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda egemen ulus burjuvazisinin tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131r bunu kan\u0131tlamaktad\u0131r. Yam\u00e7\u0131 dergisi yine &#8221;&#8230;\u00e7a\u011fda\u015f insan haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri anlay\u0131\u015f\u0131na ayak uyduramam\u0131\u015f ya da bu anlay\u0131\u015f\u0131 benimseyerek uygulamaya koymam\u0131\u015f egemen g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sahne oldu\u011fu kurtulu\u015f hareketleri yukar\u0131da ge\u00e7en bir anlay\u0131\u015f\u0131n sonucu olmal\u0131d\u0131r&#8230;&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 2, Sayfa 7) diyor. Yukar\u0131daki anlay\u0131\u015f dedi\u011fi ise:<\/p>\n<p>&#8221;B\u00fct\u00fcn iyi niyetlere, \u00e7a\u011fda\u015f anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131n d\u00fcnden kalan yoz, kati ve \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 anlay\u0131\u015flarla ba\u015fka toplumlara yasam hakki tan\u0131mayan, onlar\u0131n temel haklar\u0131n\u0131 kullanma isteklerine kar\u015f\u0131 koymak isteyen egemen g\u00fc\u00e7ler vard\u0131r ve etkindir.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 2, Sayfa 7) Meseleyi daha da a\u00e7\u0131k olarak ve s\u0131n\u0131fsal y\u00f6n\u00fcyle koysayd\u0131, ger\u00e7ek\u00e7i ve tutarl\u0131 olurdu. Burjuva anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131yla nitelendirmek do\u011frudur, fakat bu t\u00fcr bir anlay\u0131\u015f\u0131n da nedenlerini ortaya koymak gerekir.<\/p>\n<p><strong>Say\u0131: 3<\/p>\n<p><\/strong>&#8221;Hangi a\u00e7\u0131dan ele al\u0131rsak alal\u0131m 1864 \u00f6ncesinde Adige toplumunun ulus tan\u0131m\u0131na uygun bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. (Say\u0131. 3, Sayfa 3)<\/p>\n<p>1864 Kafkasya&#8217;s\u0131nda ulus tan\u0131m\u0131na uygun bir toplum g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekleri ve toplumsal geli\u015fmeyi bilmemekle yorumlar\u0131z. Toplumlar geli\u015firken ilkel kom\u00fcnal, k\u00f6leci, feodal ve kapitalist toplum a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7mi\u015flerdir. Feodaliteden kapitalist toplum yap\u0131s\u0131na ge\u00e7ildikten sonra ulusal bilin\u00e7lenme ve ulusla\u015fmay\u0131 burjuvazinin \u00f6nderlik yaparak olu\u015fturdu\u011fu tarihi bir ger\u00e7ektir. Adigeler 1864 y\u0131llar\u0131nda k\u00f6leci toplum yap\u0131s\u0131ndan feodal toplum yap\u0131s\u0131na hen\u00fcz ge\u00e7mi\u015fler ve feodal toplum yap\u0131s\u0131n\u0131n ilk basamaklar\u0131nda ve k\u00f6leci toplumu yap\u0131s\u0131n\u0131 tasfiye edememi\u015f bir durumdayd\u0131lar. Bu toplumsal yap\u0131y\u0131 ulusla\u015fma olarak g\u00f6stermeyi ise toplumsal yap\u0131y\u0131 ve geli\u015fmeyi bilmemekle yorumlar\u0131z.<\/p>\n<p>&#8221;Muhaceretteki Adige toplumu ise bu b\u00fct\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8221;Anayurtla muhaceret aras\u0131nda bir ulusal birli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 kesindir.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 3, Sayfa 3) Meselenin b\u00f6yle konulmas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu daha \u00f6nce belirtmi\u015ftik.<\/p>\n<p>&#8221;Uygulanan \u00f6z\u00fcmleme politikalar\u0131na ra\u011fmen yeterince \u00f6z\u00fcmlenememi\u015f etnik gruplar\u0131n ulusal bilin\u00e7 kazanarak art\u0131k \u00f6z\u00fcmlenemez hale gelmelerinin egemen etnik gruplar i\u015fin zararl\u0131 olabilece\u011fi korkusu&#8230;&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131 3, Sayfa 5).<\/p>\n<p>Meseleyi \u00f6nce ulus olarak sonra ise etnik grup olarak koymak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Egemen ulus ve ezilen ulus ve de ezilen milliyetler \u015feklinde mesele ortaya konur. Yam\u00e7\u0131 Dergisi bu konu\u015f \u015feklinde de yine tutars\u0131zd\u0131r. Egemen ulus burjuvazisinin ve \u00c7erkes az\u0131nl\u0131k milliyetleri burjuvazisi (ki varl\u0131\u011f\u0131 egemen ulus burjuvazisinin varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.) T\u00fcrkiye&#8217;nin geri kalm\u0131\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fil de (sanayile\u015fmekte olan ve yar\u0131 feodal yap\u0131) ekonomik y\u00f6nden geli\u015fmi\u015f olan uluslar\u0131n da hakim ulus burjuvazisi di\u011fer uluslar ve az\u0131nl\u0131k milliyetlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmez. (\u00d6rnek: \u0130ngiltere&#8217;de K. \u0130rlanda ve Galler.)<\/p>\n<p>Ezilen uluslar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck isteklerinin do\u011fal oldu\u011fu daha \u00f6nce belirtilmi\u015fti. Nedenleri de a\u00e7\u0131klanmisti. Yam\u00e7\u0131&#8217;da meseleye bazen yakla\u015fmaktaysa da ad\u0131m tam olarak koymaktan ve bilimsel olarak yorumlamaktan \u00e7ekinmektedir.<\/p>\n<p>S. S. Aydemir&#8217;in Tek Adam adl\u0131 \u00fc\u00e7 ciltlik eserinin bir ele\u015ftirisini Yam\u00e7\u0131 dergisinin 3. say\u0131s\u0131n\u0131n 14,15,16 ve 17. sayfalar\u0131nda izledik. Tek Adam adl\u0131 eserin tam ele\u015ftirisi de\u011fil de, \u00c7erkeslerle ilgili b\u00f6l\u00fcmlerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftiri \u00e7ok y\u00fczeysel ve var\u0131lan sonu\u00e7lar da \u00e7eli\u015fkiliydi. S.S. Aydemir&#8217;in Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n 15 ve 16. sayfalar\u0131nda da aktar\u0131lan, \u00c7erkeslerin Osmanl\u0131 topraklar\u0131na geli\u015fi, yerle\u015fmeleri, yerli halk (lar) ve sarayla ili\u015fkileriyle ilgili s\u00f6zleri ise ger\u00e7ektir. En g\u00fczel sahalar denilen yerlere \u00c7erkeslerin yerle\u015ftirilmesi, Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n kendi egemenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrme \u00e7abas\u0131yla ve yine yerli halklar \u00fczerinde (S.S. Aydemir sadece T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 al\u0131yor, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Ermeniler ve Araplar \u00fczerinde de) zora dayanan bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamalar\u0131 da Sarayca olu\u015fturulmu\u015ftur. \u00c7\u0131kart\u0131lan sonu\u00e7lardan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnde ise:<\/p>\n<p>&#8216;\u00c7erkesIer hi\u00e7bir zaman kendi istekleriyle saraya k\u0131z, han\u0131m vermemi\u015fler, aksine o zaman\u0131n kolluk kuvvetleri zorla g\u00fczel k\u0131zlar\u0131 saraya g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.&#8221; diye ger\u00e7ekleri tahrif etmek ise ciddi bir dergiye yara\u015fmayacak bir tav\u0131rd\u0131r. Ba\u015fta egemen \u00c7erkes prens ve asilleri olmak \u00fczere k\u0131z babalar\u0131 dahil saray ve konaklardan ekonomik y\u00f6nden faydalanmak i\u00e7in \u00f6zellikle g\u00fczel k\u00f6leler ve k\u00f6le olmayanlar saraya ve konaklara sunuldu. E\u011fer meseleye b\u00f6yle yakla\u015f\u0131rsak \u00c7erkesler hi\u00e7bir zaman Kafkasya&#8217;dan ayr\u0131lmay\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmediler. Onlar\u0131 \u00e7e\u015fitli emperyalist g\u00fc\u00e7lerin ajanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaparak kand\u0131ran ve anayurttan uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik eden onlara onculuk yapanlar da eski egemenler ve din adamlar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Say\u0131: 4<br \/>\n<\/strong><br \/>\n&#8216;Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n Kuzey Kafkasya&#8217;ya gezi yapanlarla yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajlar\u0131 bir tan\u0131k gibi g\u00f6stererek&#8230;&#8221; asl\u0131nda bunlar\u0131n amac\u0131 o rejimi \u00f6vmektir.&#8221; denilerek ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 giri\u015fimlerde bulunmaktad\u0131rlar.&#8221; (Yam\u00e7\u0131 Say\u0131. 4, Sayfa 5.)<\/p>\n<p>Meseleyi uluslar\u0131n kaderlerini tayin hakk\u0131 \u015feklinde koyup da, Kafkasya ile ilgili r\u00f6portajlara kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilen su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 da (ki gerici g\u00fc\u00e7lerce yap\u0131lan su\u00e7lamalard\u0131r) kendisini aklamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yine ele\u015ftirileri \u00fczerine \u00e7eken bir tav\u0131rd\u0131r. Uluslar\u0131n kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131 hangi g\u00f6r\u00fc\u015f veya ideoloji ortaya koymaktad\u0131r? Verilecek yan\u0131t k\u0131saca Marksist-Leninist g\u00f6r\u00fc\u015f veya ideoloji olacakt\u0131r. Marksist-Leninist g\u00f6r\u00fc\u015f d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fer ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015f veya ideoloji uluslar\u0131n kaderlerini tayin meselesini ortaya koyuyorsa s\u00f6yleyecek s\u00f6z kalmaz. Fakat meseleye bilimsel bir yakla\u015f\u0131m sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p (yanl\u0131\u015f da olsa) bilimi inkara y\u00f6nelmek kadar tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlayacak ba\u015fka belge gerekmez.<\/p>\n<p>&#8221;Proletarya, ulusal bask\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015f bir devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine, emperyalist burjuvazi i\u00e7in \u00e7ok tats\u0131z olan bir sorunda susamaz. Proletarya ezilen uluslar\u0131n belli bir devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde zorla tutulmalar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmal\u0131d\u0131r, bu da uluslar\u0131n kaderlerini tayin edebilmeleri u\u011fruna sava\u015ft\u0131r.&#8221; (Lenin, Uluslar\u0131n Kaderlerini Tayin Hakk\u0131, Sayfa 147.)<\/p>\n<p>Marksist-Leninst d\u00fc\u015f\u00fcnce Milli Mesele&#8217;nin ortaya konulusu ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in inkar edilmez somut delillerle ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6nce Marksist-Leninist g\u00f6r\u00fc\u015fe yak\u0131n olarak meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kaynaklan\u0131r g\u00f6r\u00fcnmek. Sonra bunu inkara y\u00f6nelmekten daha tutars\u0131zl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n<p>Biz bir ulus muyuz, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ilgin\u00e7 oldu\u011fu kadar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ktan ayr\u0131 \u015feylerden s\u00f6z eden ve somut bir sonuca ula\u015fmayan bir yaz\u0131da 4. say\u0131n\u0131n 6,7, ve 8. sayfalar\u0131nda yay\u0131nland\u0131. \u00c7e\u015fitli idealist yazarlar\u0131n ulus tan\u0131mlar\u0131 verildi ki, bunlar\u0131n \u00f6zel olarak se\u00e7ildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi kafalarda olu\u015fuyor.<\/p>\n<p>&#8216;Dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve \u00fclk\u00fcs\u00fc bak\u0131m\u0131ndan ba\u015fka topluluklardan ayr\u0131lan topluluk, millet&#8221; ve benzeri tan\u0131mlar. Somut olarak T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkeslerin bir ulus olmad\u0131klar\u0131n\u0131 daha \u00f6nce etrafl\u0131ca inceledik.<\/p>\n<p><strong>Say\u0131: 5<br \/>\n<\/strong><br \/>\n\u015eimdiye kadar yay\u0131nlanan b\u00fct\u00fcn yaz\u0131lardan daha tutarl\u0131 ve sorunlara\u00a0\u00a0\u00a0 derinlemesine inmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir yaz\u0131 5. say\u0131da \u00c7erkes Toplumu \u00dczerine Notlar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile yay\u0131nland\u0131. &#8221;Bug\u00fcne kadar olu\u015fturulmayan k\u00fclt\u00fcr birikiminin ve siyasi ideolojinin olu\u015fturulmay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temellerinde bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bask\u0131 ve ter\u00f6rle kesintiye u\u011fratilmasi ve kitlenin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u0131kar hesaplar\u0131yla pasifize edilmesi vard\u0131r.&#8221; (Say\u0131 5, Sayfa 2) Ger\u00e7ekleri dile getiren ve a\u011f\u0131r su\u00e7lamalarda bulunan yukar\u0131daki s\u00f6zler Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n baz\u0131 yazarlar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Kendilerini ayd\u0131n san\u0131p topluma yol g\u00f6stermeleri ve toplumun meselelerini \u00e7\u00f6z\u00fcmleyecek siyasi ideolojiden devaml\u0131 ka\u00e7anlara ger\u00e7ek ayd\u0131n denilebilir mi? K\u00fclt\u00fcrel birikimi ve siyasi ideolojiyi olu\u015fturmayan ve engelleyen, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u0131kar hesaplar\u0131 pe\u015finde ko\u015fanlar kimlerdir? K\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalar ve \u00c7erkes aristokrasisi art\u0131\u011f\u0131 olup, meseleyi darac\u0131k g\u00f6ren veya g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fan ve meseleyi sapt\u0131ran (ki, ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar da s\u00f6z konusudur) kimselerdir. Onlar ki darac\u0131k d\u00fcnyalar\u0131 ve ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kendi istekleri veya g\u00f6rebildikleri darac\u0131k ve \u00e7\u0131kmaz yollarda t\u00fcketme \u00e7abas\u0131nda bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalard\u0131r. Meseleye hi\u00e7bir zaman somut ger\u00e7eklerle ve bilimsel olarak yakla\u015fmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu yaz\u0131 da meseleyi ba\u015flang\u0131\u00e7ta do\u011fru olarak, gerekli a\u00e7\u0131klamalardan yoksun ortaya koyuyorsa da sonu\u00e7taki geli\u015fmelerle ilgili a\u00e7\u0131klamalarda da k\u0131s\u0131r kal\u0131nmaktad\u0131r. Derneklerle ilgili yorum ve yay\u0131n organlar\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klamalar yetersiz ve ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7 da eksiktir. Nedir izlenmesi gereken y\u00f6ntem? Bu konuda belki biraz acelecilik yap\u0131yoruz. Fakat, Yam\u00e7\u0131 dergisinin genel tutumuna g\u00f6re mesele somut ve bilimsel olarak ortaya getirilmek istenmemektedir.<\/p>\n<p>Yam\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n 5 say\u0131s\u0131n\u0131n 14. sayfas\u0131nda &#8221;NeIer Ettiler Benim Halk\u0131ma Uzunyayla&#8217;da&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile yay\u0131nlanan yaz\u0131da:<\/p>\n<p>&#8221;Benim halk\u0131m var diye; yol, okul, su, elektrik ve fabrika gitmedi Uzunyayla&#8217;ya&#8221; Yoksullu\u011fa tutsak b\u0131rakt\u0131lar benim halk\u0131m\u0131 diye ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tan fakat eksik bir \u015fekilde \u00c7erkeslerin yo\u011fun bulundu\u011fu b\u00f6lgelerden biri olan Uzunyayla anlat\u0131yor. Bu b\u00f6lgeye yol, su, elektrik ve fabrika g\u00f6t\u00fcrmedi hakim ulus burjuvazisi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k uygar kent say\u0131lan \u0130stanbul&#8217;un il\u00e7elerinin k\u00f6ylerine okul yap\u0131lmazken, asimilasyonu h\u0131zland\u0131rmak amac\u0131yla 25 y\u0131l \u00f6nce okulu g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. \u015eoven \u00f6\u011fretmenleri ve asimilasyonu h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 \u015fekilde saptanan gerici e\u011fitim d\u00fczeni ile (1945&#8217;ler sonras\u0131 daha yo\u011fun olarak) 2,3,4,5,6,. sayfalardaki geli\u015fmelere paralel olarak ve tek parti y\u00f6netiminin genel \u00f6z\u00fcmleme politikas\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan &#8221;<strong>Milliyet\u00e7iyiz ama \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131y\u0131z<\/strong>&#8221;, s\u00f6zlerinin uygulama alan\u0131 oldu Uzunyayla. O okullardan ayn\u0131 yaz\u0131da belirtilen k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u0131kar hesaplar\u0131 u\u011fruna toplumsal geli\u015fmeyi sapt\u0131ran k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalar yeti\u015ftirildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faruk &Ouml;zden &#304;stanbul Devrimci &Ccedil;erkes Gen&ccedil;leri ad&#305;na Yam&ccedil;&#305; Dergisi, May&#305;s 1977-&#350;ubat 1978, s. 456 Say&#305;: 1 Sayfa: 5 &rdquo; (&hellip;) lay&#305;k oldu&#287;umuz yar&#305;na; &rdquo;kendi topraklar&#305;nda kendi kaderini tayin eden bir toplum&rdquo; olma amac&#305;na i&ccedil;tenlikle inanan t&uuml;m soyda&#351;lar&#305;m&#305;z&#305;n&hellip;&rdquo; &Ouml;zg&uuml;rl&uuml;k b&uuml;t&uuml;n uluslar i&ccedil;in do&#287;al bir hakt&#305;r. Bir ulusun &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k i&ccedil;in demokratik taleplerde bulunmas&#305; da onun hakk&#305;d&#305;r. Buradan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13167","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13169,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13167\/revisions\/13169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}