{"id":13170,"date":"2019-04-01T17:32:34","date_gmt":"2019-04-01T22:32:34","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=13170"},"modified":"2019-04-01T17:32:34","modified_gmt":"2019-04-01T22:32:34","slug":"ne-yapmali-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/ne-yapmali-2\/","title":{"rendered":"NE YAPMALI?"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/510.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial;\"><strong>Yam\u00e7\u0131 Dergisi<\/strong><br \/>\nMay\u0131s 1977-\u015eubat 1978,<\/span> s. 47<\/p>\n<p>&#8221;Var olmal\u0131 m\u0131, olmamal\u0131 m\u0131&#8221; sorusu, bug\u00fcn \u00c7erkes toplumu i\u00e7in, hatta hi\u00e7bir toplum i\u00e7in ge\u00e7erli bir soru olamaz. Zira var olma iste\u011fi, bu sorunun alternatifsiz tek cevab\u0131d\u0131r. Bilin\u00e7li olarak \u00f6zg\u00fcr iradesiyle kendi yoklu\u011funu onaylayan herhangi bir toplum ya da bir ulus d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. B\u00f6yle olunca ulusal varl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden her tehlikeye, asimilasyoncu olgu ve politikalara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir g\u00f6rev olmaktad\u0131r. Ancak bu g\u00f6revin en k\u0131sa s\u00fcrede, halk\u0131n topyekun kat\u0131lmas\u0131yla en etkin bi\u00e7imde yerine getirilmesi, soruna en tutarl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunabilmesi &#8221;ge\u00e7erli&#8221; sorulara verilecek &#8221;g\u00fcvenilir&#8221; cevaplarla m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n<p>&#8221;Ne yapmal\u0131&#8221;, &#8221;nas\u0131l yapmal\u0131&#8221;, &#8221;ne zaman yapmal\u0131&#8221;, &#8221;kimlerle yapmal\u0131&#8221; vb. sorular, genel olarak, basit bireysel sorunlardan tutun da en karma\u015f\u0131k toplumsal sorunlara de\u011fin hemen her sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ba\u015fvurulabilecek &#8221;ge\u00e7erli&#8221; sorular olmaktad\u0131r. Bu sorulara verilebilecek &#8221;g\u00fcvenilir&#8221; cevaplar, gerek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n do\u011fru planlanmas\u0131nda, gerekse uygulaman\u0131n her a\u015famas\u0131nda hareketi yanl\u0131\u015fl\u0131klardan, sapmalardan koruyabilecek, do\u011fru bir \u00e7izgi \u00fczerinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir geli\u015fmeye yard\u0131m edebilecek \u00f6nemli yol g\u00f6stericilerdir. Ne var ki, her t\u00fcrl\u00fc pe\u015fin yarg\u0131dan s\u0131yr\u0131lmad\u0131k\u00e7a bu &#8221;ge\u00e7erli&#8221; sorular\u0131 sorabilmek de, bunlara &#8221;g\u00fcvenilir&#8221; cevaplar bulabilmek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, &#8221;ge\u00e7erli soru&#8221; ve &#8221;g\u00fcvenilir cevap&#8221; ili\u015fkisi, yans\u0131z, bilimsel yakla\u015f\u0131m\u0131n bir yans\u0131mas\u0131, bir bak\u0131ma diyalekti\u011fin ifadesi olmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden sorunun bilincine varan, i\u00e7tenlikle ve iyi niyetle \u00e7\u00f6z\u00fcm arama \u00e7abas\u0131nda kararl\u0131 olan ki\u015fi veya kurulu\u015flar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc pe\u015fin yarg\u0131dan s\u0131yr\u0131larak konuyu serinkanl\u0131l\u0131kla ele almalar\u0131, her a\u015famada bu t\u00fcrl\u00fc &#8221;ge\u00e7erli&#8221; sorulara &#8221;g\u00fcvenilir&#8221; cevap bulmalar\u0131 ba\u015far\u0131 i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluktur.<\/p>\n<p>Bu anlamda biz, ger\u00e7ekten karma\u015f\u0131k ve kendine \u00f6zg\u00fc somut ko\u015fullar\u0131 bulunan \u00c7erkeslik sorununda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz &#8221;ge\u00e7erli&#8221; sorular\u0131 kendi kendimize yeterince ve gere\u011fince sordu\u011fumuz, &#8221;g\u00fcvenilir&#8221; cevaplar buldu\u011fumuz sav\u0131nda de\u011filiz. Ancak b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6nemini vurgulamak istedi\u011fimizi, bu yolda i\u00e7tenlikli, demokratik bir aray\u0131\u015f i\u00e7inde bulundu\u011fumuzu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle \u00c7erkeslik sorununa ili\u015fkin olarak bug\u00fcne de\u011fin belirmi\u015f bulunan \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini ya da yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imlerini, kabaca da olsa \u00c7erkes toplumunun somut ko\u015fullar\u0131yla birlikte k\u0131saca g\u00f6zden ge\u00e7irmekte yarar vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1)<\/strong> &#8221;Y\u00fczy\u0131llard\u0131r karakterinin gere\u011fi olarak e\u015fsiz m\u00fccadeleler vermi\u015f, d\u00fcnyaya parmak \u0131s\u0131rtan sava\u015flar yapm\u0131\u015f olan karde\u015flerimiz, (Kafkas T\u00fcrkleri) kaderin cilvesiyle yenilmi\u015fler ama esareti asla kabul etmemi\u015fler, Rus ve kom\u00fcnizm esaretine tahamm\u00fcl edemeyerek buralara, karde\u015flerinin aras\u0131na gelmi\u015fler, buralarda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7inde ya\u015famaktad\u0131rlar. Fakat maalesef Kafkasya&#8217;daki karde\u015flerimiz bug\u00fcn, kom\u00fcnist Rus mezalimi ve esareti alt\u0131ndad\u0131r. Rusya&#8217;y\u0131 y\u0131kmak, kom\u00fcnizmi yok etmek ve oradaki karde\u015flerimizi de kurtarmak tek amac\u0131m\u0131z ve g\u00f6revimiz olmal\u0131d\u0131r. Bir g\u00fcn Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131yla Rusya y\u0131k\u0131lacak ve Kafkasya&#8217;da ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 dalgaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.&#8221; bi\u00e7iminde \u00f6zetlenebilecek ve sembolize edilebilecek olan anti-sosyalist ve anti-Sovyetik bir g\u00f6r\u00fc\u015f bilinmektedir.<\/p>\n<p>Kendi i\u00e7inde ba\u015ftan sona tutars\u0131zl\u0131klarla dolu bulunan bu g\u00f6r\u00fc\u015f,\u00a0\u00a0\u00a0 ger\u00e7ekte bir ekonomik temelin yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6yle ki: \u0130nsanl\u0131k tarihinin belirli bir a\u015famas\u0131nda, bu a\u015faman\u0131n bir gere\u011fi olarak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyeti do\u011fmu\u015ftur. Bu \u00f6zel m\u00fclkiyet uygulamas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine sahip olmayan, ya\u015famak i\u00e7in eme\u011fini de\u011ferlendirmekten, \u00e7al\u0131\u015fmaktan ba\u015fka \u00e7aresi bulunmayan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n bu durumlar\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilen ve onlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sayesinde hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmadan mutlu ve m\u00fcreffeh bir ya\u015fam s\u00fcrmenin tad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f haramzade asalaklar olu\u015fmu\u015ftur. Bunlar \u00e7e\u015fitli yollarla geni\u015f topraklar, b\u00fcy\u00fck servetler edinmi\u015f toprak a\u011falar\u0131, han-hamam-apartman sahipleri, fabrikat\u00f6rler, b\u00fcy\u00fck t\u00fcccarlar vb.dir. Bu haramzade asalaklardan olu\u015fan ekonomik s\u0131n\u0131f\u0131n ad\u0131 k\u0131saca burjuvazi, tekelci kapitalizm ya da emperyalizmdir.<\/p>\n<p>Burjuvazi\u00a0 kendi\u00a0 asalak d\u00fczenini\u00a0 koruyabilmek, daha da geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine sahip olmayan, yani ya\u015famak i\u00e7in kendi \u00f6z eme\u011fini de\u011ferlendirmekten ba\u015fka \u00e7aresi olmayan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu bu \u00e7aresizli\u011fi ve bilin\u00e7sizli\u011fi istismar edegelmi\u015f, bu dengesiz ve adaletsiz durumun &#8221;bir kader&#8221; oldu\u011funu, &#8221;b\u00f6yle gelmi\u015f, b\u00f6yle gidece\u011fini&#8221; &#8221;be\u015f parma\u011f\u0131n bir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; vb. s\u00f6yleyegelmi\u015ftir. Oysa bu dengesiz durum, insanl\u0131kla birlikte varolagelmemi\u015ftir. Tarihin belirli bir a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ve bir a\u015famas\u0131nda da kesinlikle ortadan kalkacakt\u0131r. Bu bir &#8221;kader&#8221; de de\u011fildir. \u0130nsanlar aras\u0131nda ortakla\u015fa \u00fcretim, ortakla\u015fa t\u00fcketim ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm olanaklar\u0131 var olmu\u015ftur, yine de var olacakt\u0131r. &#8221;Be\u015f parma\u011f\u0131n bir olmad\u0131\u011f\u0131&#8221; sav\u0131 da, ilk bak\u0131\u015fta do\u011fru gibi gelen bir uydurma, ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan y\u00fczeysel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmd\u00fcr. Zira be\u015f parmak d\u0131\u015far\u0131dan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesine ra\u011fmen, temelde farkl\u0131 de\u011fildir; saban\u0131n, \u00e7apan\u0131n, ora\u011f\u0131n sap\u0131n\u0131 birlikte kavramakta, direksiyonu birlikte tutmaktad\u0131r. Yani i\u015f hayat\u0131n\u0131n her a\u015famas\u0131nda her parmak \u00e7al\u0131\u015fmakta, kendi g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmektedir. Hi\u00e7biri di\u011ferini s\u00f6m\u00fcrmemektedir. \u00dcrettiklerini, yani insan v\u00fccuduna katt\u0131klar\u0131n\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 oran\u0131nda ortakla\u015fa t\u00fcketmektedir. Biri i\u015fveren-di\u011feri i\u015f\u00e7i, yani biri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran-di\u011feri \u00e7al\u0131\u015fan de\u011fildir. Hepsi birden \u00e7al\u0131\u015fmakta, ortakla\u015fa \u00fcretmekte ve ortakla\u015fa t\u00fcketmektedir.<\/p>\n<p>Ancak burjuvazi, bunlar\u0131 kendi asalak d\u00fczenlerini koruyabilmek, geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7arp\u0131tmakta, b\u00f6ylece olaylar\u0131 derinlemesine kavrayabilecek d\u00fczeyde e\u011fitilmemi\u015f emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 y\u00fczeysel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerle aldatmaya, uyutmaya ve pasifize etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc eme\u011fi ile ge\u00e7inenler, bu haks\u0131z ve adaletsiz durumun insanl\u0131k boyunca varolagelen bir kader olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarihin belirli bir a\u015famas\u0131nda meydana gelmi\u015f oldu\u011funu, bir a\u015famas\u0131nda da yok olaca\u011f\u0131n\u0131, bunun i\u00e7in soruna s\u0131n\u0131fsal a\u00e7\u0131dan yakla\u015fmak gerekti\u011fini bir kez anlad\u0131 m\u0131, art\u0131k bu asalak d\u00fczeni kesinlikle de\u011fi\u015ftirebilecek g\u00fc\u00e7tedirler. Bu y\u00fczden burjuvazinin kendi asalak d\u00fczenlerini korumak, geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in buna benzer yapay, y\u00fczeysel g\u00f6r\u00fc\u015f ve sloganlar uydurmas\u0131 s\u0131n\u0131fsal \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n do\u011fal bir gere\u011fidir.<\/p>\n<p>Bu haramzade asalaklar i\u00e7in bireylere kesinlikle ba\u015fkalar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrme hakk\u0131 vermeyen, i\u015fsizli\u011fi yok eden, m\u00fcmk\u00fcn mertebe n\u00fcfusun hepsini\u00a0\u00a0 uygarl\u0131k nimetlerinden ortakla\u015fa yararland\u0131rmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren her g\u00f6r\u00fc\u015f ve sistem k\u00f6t\u00fcd\u00fcr, tehlikelidir. B\u00f6ylesi g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri savunanlar\u0131n susturulmas\u0131, bu g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluktur.<\/p>\n<p>Bu do\u011fal zorunlulu\u011fun bir sonucu olarak burjuvazi, kendi d\u00fczenlerini hakl\u0131 g\u00f6stermek, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye imkan vermeyen bir d\u00fczenin k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu yaymak i\u00e7in nas\u0131l ki emek\u00e7ileri avutuyor, uyutuyorsa, emek\u00e7ilerin \u00e7\u0131kar\u0131na olan d\u00fczenin uyguland\u0131\u011f\u0131 yerlerle ili\u015fki kurmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsa, etnik gruplar\u0131 da bu do\u011frultuda etkilemek, etnik \u00f6zelliklerini yitirmelerini, asimile edilmelerini sa\u011flamak isterler. Bir co\u011frafi s\u0131n\u0131r i\u00e7inde ya\u015famakta olan \u00e7e\u015fitli etnik gruplar\u0131n tek bir dil ile konu\u015fup anla\u015fabilir hale getirilmelerini, yani hakim ulusun \u00f6teki az\u0131nl\u0131klar\u0131 asimile etmesini isterler. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir ortamda fabrikat\u00f6rler \u00fcrettikleri mallar\u0131, daha az bir masrafla tan\u0131tabilir, daha etkili ve ucuz bir reklam olana\u011f\u0131 bulurlar. Dolay\u0131s\u0131yla da hangi etnik gruptan olurlarsa olsunlar eme\u011fi ile ge\u00e7inenleri daha kolay s\u00f6m\u00fcrebilirler, onlar\u0131 sosyalist d\u00fczenden daha kolay tecrit edebilirler. Bu y\u00fczden de bir co\u011frafi s\u0131n\u0131r i\u00e7inde ya\u015fayan insanlar\u0131n hepsinin tek bir ulus olu\u015fturdu\u011funu, bu \u00fclkede ba\u015fka bir ulusun, ulusal az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. Bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenleri de \u00e7\u0131kartt\u0131rd\u0131klar\u0131 yasalarla, do\u011frudan do\u011fruya devlet g\u00fcc\u00fcyle susturmak isterler ama yine bu d\u00fczenin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri sonucu vermek zorunda kald\u0131klar\u0131 baz\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 demokratik haklar nedeniyle yasalar onlar\u0131 susturmak i\u00e7in yetmez duruma geldi\u011finde besledikleri komandolarla, kaba kuvvetle susturmak isterler.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn \u00c7erkesler \u00fczerinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnen a\u00e7\u0131k bask\u0131lar, kaba kuvvet uygulamalar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fcyorsa, bu, burjuvazinin uydurdu\u011fu yalan-yanl\u0131\u015f sloganlar\u0131n halk\u0131m\u0131z\u0131 uyutmaya \u015fimdilik yetmesinden, \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yeterince bilin\u00e7lenememi\u015f, burjuvazinin aldatmaca ve tuzaklar\u0131ndan hen\u00fcz kurtulamam\u0131\u015f olmas\u0131ndand\u0131r. Aksi halde zamanla yasal bask\u0131lar, kaba kuvvet uygulamalar\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde g\u00fcndeme girecektir ama her \u015feye ra\u011fmen sonunda bilin\u00e7li kitlelerin hakl\u0131 ortak m\u00fccadeleleri ba\u015far\u0131ya ula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda bir c\u00fcmle ile \u00f6zetledi\u011fimiz anti-sosyalist ve anti-Sovyetik g\u00f6r\u00fc\u015f, haramzade asalaklar\u0131n, kendi asalak d\u00fczenlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunmak \u00fczere icat ettikleri, i\u015fbirlik\u00e7ileri ve \u00f6teki olanaklar\u0131yla yayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Ger\u00e7eklere, bilime, \u00c7erkes toplumunun ve \u00f6teki t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na t\u00fcm\u00fcyle ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f t\u00fcm Kafkasyal\u0131lar\u0131 (burjuvazinin asimile politikas\u0131n\u0131n sonucu olarak) T\u00fcrk saymaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkesleri, T\u00fcrk olmaya \u00f6zendirmek, zorlamak ve kolayl\u0131kla T\u00fcrkle\u015ftirmek, asimile etmek istemektedir. &#8221;Kafkasya&#8217;da ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 T\u00fcrk bayra\u011f\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rma&#8221; motifi bunun en a\u00e7\u0131k kan\u0131tlar\u0131ndand\u0131r. Oysa \u00c7erkesler Kuzey Kafkasyal\u0131d\u0131r ama ne T\u00fcrk&#8217;t\u00fcr ne Arap&#8217;t\u0131r ne de Rus&#8217;tur. Bunlar\u0131n her biri gibi ayr\u0131 bir ulustur ve onlar\u0131n sahip oldu\u011fu ulusal temel haklara sahiptir. Ne var ki, muhacerette bu ulusal temel haklar\u0131 gasp edilmi\u015f, o haklar\u0131 kullanma olanaklar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki bu anti-sosyalist ve anti-Sovyetik g\u00f6r\u00fc\u015f ger\u00e7ekte \u00c7erkeslerin ulusal varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerini i\u00e7eren bir \u00e7are de\u011fil, tam tersine \u00c7erkesleri bir an \u00f6nce yok etmek isteyen, daha \u015fimdiden onlar\u0131 T\u00fcrk sayan ve toplumumuzun varl\u0131\u011f\u0131na t\u00fcm\u00fcyle ters gelen bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar \u00c7erkesleri \u00e7ok iyi tan\u0131maktad\u0131rlar. Onlar\u0131n T\u00fcrk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00e7ok iyi bilmektedirler ama prensipleri; \u00c7erkesleri \u00f6verek, pohpohlayarak, s\u0131rtlar\u0131n\u0131 s\u0131vazlayarak kullanmakt\u0131r. Tarihte bunun pek \u00e7ok \u00f6rne\u011fi vard\u0131r. Onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda iyi hizmet eden, ba\u015far\u0131lar kazanan \u00c7erkeslerin &#8221;T\u00fcrk kahraman\u0131&#8221; say\u0131lmalar\u0131, onlar\u0131n i\u015fine yaramayacak bir davran\u0131\u015fta bulunanlar\u0131n ya da o do\u011frultuda ba\u015far\u0131 kazanamayanlar\u0131n &#8221;hain \u00c7erkes&#8221;, &#8221;pis \u00c7erkes&#8221; vb&#8230; olarak ilan ve tescil edilmeleri uygulayageldikleri asimilasyon politikalar\u0131n\u0131n, kapitalist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerinin, \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 barbarl\u0131klar\u0131n\u0131n ve pis \u015foven duygular\u0131n\u0131n bir sonucudur.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar \u00c7erkeslerin kom\u00fcnizmden ka\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ama\u00e7lan, hem \u00c7erkesleri anayurtlar\u0131ndan so\u011futmak t\u00fcmden koparmak, b\u00f6ylece burada tezgahlad\u0131klar\u0131 asimilasyon politikalar\u0131n\u0131n etkisini artt\u0131rarak kolayca T\u00fcrkle\u015ftirmek, hem Kafkasya&#8217;daki d\u00fczeni k\u00f6t\u00fcleyerek y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 \u015fartland\u0131rmak ve kendi asalak d\u00fczenlerinin \u00f6mr\u00fcn\u00fc biraz daha uzatabilmektir.<\/p>\n<p>Oysa \u00c7erkesler kom\u00fcnizmden de\u011fil, bir bak\u0131ma bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u00fczenine benzeyen \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131n\u0131n bask\u0131lar\u0131ndan ka\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. Hatta ka\u00e7mam\u0131\u015flar, 1864&#8217;lerdeki yar\u0131-k\u00f6leci, yar\u0131-feodal toplum yap\u0131m\u0131zdan, \u0130slam dinini yeni benimsemi\u015f olman\u0131n verdi\u011fi taze heyecandan yararlanan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131 gibi emperyalist emeller besleyen iki \u00fclkenin tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek anayurtlar\u0131ndan kopar\u0131lm\u0131\u015f, uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. K\u0131sacas\u0131 \u00c7erkesler, kom\u00fcnizm dolay\u0131s\u0131yla anayurtlar\u0131n\u0131 terk etmi\u015f de\u011fillerdir. B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7, Sosyalist Devrim&#8217;in ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi 1917 y\u0131l\u0131ndan tam 53 y\u0131l \u00f6nce 1864 y\u0131l\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kapitalist ekonominin bir yans\u0131mas\u0131 olan, \u00c7erkes toplumunun \u00e7\u0131karlar\u0131na t\u00fcm\u00fcyle ters bulunan ve yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu anti-sosyalist ve anti-Sovyetik g\u00f6r\u00fc\u015f, ekonomik y\u00f6n\u00fcn\u00fc kamufle eden iki ayr\u0131 ak\u0131m olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta ve toplumumuzu kendi \u00f6z ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na ters y\u00f6nde etkilemektedir.<\/p>\n<p>Bunlardan biri masum bir milliyet\u00e7ilik olarak sunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan T\u00fcrk \u015fovenizmi, T\u00fcrk \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ak\u0131m\u0131, di\u011feri de temiz bir inan\u00e7 b\u00fct\u00fcn\u00fc gibi g\u00f6sterilebilen, ger\u00e7ekte ise T\u00fcrk \u015fovenizmine, dolay\u0131s\u0131yla yine haramzade asalaklara hizmet etmekten \u00f6te gitmeyen \u0130slamc\u0131l\u0131k ak\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> a) Milliyet\u00e7ilik ak\u0131m\u0131\n<p><\/strong>Milliyet\u00e7ilik, T\u00fcrkiye&#8217;de genel olarak; her insan\u0131n kendi ulusunu, \u00fclkesini sevmesi, onun geli\u015fmesini, y\u00fckselmesini istemesi, bu yolda \u00e7aba g\u00f6stermesi vb. olarak anlat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden de milliyet\u00e7ilik kalkan\u0131 elden ele kap\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011frusu bu anlamdaki bir milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 sayg\u0131 duyulabilecek bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. Zira ger\u00e7ekten herkesin kendi ulusunu, \u00fclkesini sevmesi, kendi ulusunun ve \u00fclkesinin kalk\u0131nmas\u0131n\u0131, d\u00fcnya \u00fczerinde sayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131n\u0131 istemesi en do\u011fal hakk\u0131, bu yolda \u00e7aba g\u00f6stermesi de g\u00f6revidir. Kimse ulusunu, \u00fclkesini sevdi\u011fi, yani ulussever ve yurtsever oldu\u011fu i\u00e7in k\u0131nanamaz, tersine b\u00f6ylelerine sayg\u0131 duyulur.<\/p>\n<p>Do\u011fald\u0131r ki, bu anlamda ise T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine de sayg\u0131 duyulur ama bu anlamdaki bir milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131, ayn\u0131 haklar\u0131 ba\u015fka ulus ve milliyetlere; T\u00fcrkiye&#8217;deki Araplara, \u00c7erkeslere, G\u00fcrc\u00fclere, K\u00fcrtlere vb&#8230; T\u00fcrk olmayan \u00f6teki uluslara ve ulusal az\u0131nl\u0131klara da tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu, s\u00f6z konusu \u00e7a\u011fda\u015f, sayg\u0131n bir T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n do\u011fal ve zorunlu sonucudur. Zira, kendi ulusal haklar\u0131na sayg\u0131 duyulmas\u0131n\u0131 isteyen uluslar, ba\u015fka uluslar\u0131n haklar\u0131na da sayg\u0131 g\u00f6stermelidirler. Ba\u015fka uluslar\u0131n haklar\u0131na sayg\u0131 duymayan ulus, ba\u015fka uluslardan da sayg\u0131 bekleyemez. Bu anlay\u0131\u015f i\u00e7tenlikle benimsenmedik\u00e7e ve hayata ge\u00e7irilmedik\u00e7e insanl\u0131k, y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi sava\u015flardan y\u0131k\u0131mlardan kurtulamaz, bar\u0131\u015fa, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, mutlulu\u011fa ve insanca ya\u015fama olanaklar\u0131na kavu\u015famaz. Bu y\u00fczdendir ki devlet a\u015famas\u0131na gelebilmi\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz uluslar\u0131 \u00e7e\u015fitli uluslararas\u0131 anla\u015fmalar, s\u00f6zle\u015fmeler imzalamakta, bildiriler yay\u0131mlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu anlamda T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkeslerin ve \u00f6teki halklar\u0131n kendi uluslar\u0131n\u0131, anayurtlar\u0131n\u0131 sevmeleri, kendi anadilleriyle kendi \u00f6z k\u00fclt\u00fcrlerini i\u015fleyip geli\u015ftirmeleri, kendi dilleriyle \u00f6\u011fretim yapan okullar a\u00e7malar\u0131, gazete, kitap, dergi vb., yay\u0131mlamalar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131na kendi dilleriyle isim vermeleri, h\u00fcviyetlerinde \u00c7erkes olduklar\u0131n\u0131n tescil edilmesi, k\u0131saca \u00c7erkeslerin de bir ulus olarak kendi ulusal ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri en do\u011fal haklar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n da zarar\u0131na de\u011fildir. Do\u011fal ulusal haklar\u0131na sayg\u0131 duyulan \u00c7erkesler ve \u00f6teki az\u0131nl\u0131klar T\u00fcrk halk\u0131na daha \u00e7ok sayg\u0131 duyacak, bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada daha rahat ya\u015fayabileceklerdir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen 1977 T\u00fcrkiye&#8217;sinde bile \u00c7erkesler ve \u00f6teki halklar bu do\u011fal ulusal haklar\u0131na neden hala kavu\u015famamaktad\u0131rlar?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada, masum bir T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi olarak g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ak\u0131m, ger\u00e7ekte a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z uygar sayg\u0131de\u011fer bir ulusseverlik ve yurtseverlik anlay\u0131\u015f\u0131 yerine, T\u00fcrk&#8217;ten ba\u015fka b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131 ve halklar\u0131 eritip yok etmeyi, t\u00fcm uluslara, t\u00fcm d\u00fcnyaya egemen olmay\u0131 i\u00e7eren, \u00fcst\u00fcn \u0131rk safsatas\u0131na dayanan, hatta haramzade asalaklar taraf\u0131ndan icat edilip beslenen kat\u0131 bir \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 bir \u015fovenizm zihniyeti olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ne denli gizlenirse gizlensin, ne denli hakl\u0131 g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa \u00e7al\u0131\u015f\u0131ls\u0131n ger\u00e7ek apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r: T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finde, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6teki uluslara, devletlere h\u00fckmedebilir bir d\u00fczeye ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hayali yatmaktad\u0131r. Bunlara g\u00f6re T\u00fcrkler d\u00fcnyan\u0131n en eski milletlerindendir, d\u00fcnyan\u0131n ilk sahiplerindendir. D\u00fcnyadaki \u00f6teki uluslar\u0131n pek \u00e7o\u011fu T\u00fcrklerden t\u00fcremi\u015ftir (!), hepsi T\u00fcrk k\u00f6kenlidir. T\u00fcrkl\u00fck \u00f6v\u00fcn\u00fclecek bir niteliktir. &#8221;Ne mutlu T\u00fcrk\u00fcm diyene&#8221;, &#8221;T\u00fcrk gibi kuvvetli&#8221;, &#8221;T\u00fcrk \u00f6v\u00fcn, \u00e7al\u0131\u015f, g\u00fcven&#8221;, &#8221;Ey T\u00fcrk titre ve kendine d\u00f6n&#8221;, &#8221;Tanr\u0131 T\u00fcrk\u00fc korusun&#8221;, &#8221;Kerk\u00fck&#8217;teki, Bat\u0131 Trakya&#8217;daki T\u00fcrkleri unutmayal\u0131m&#8221;, &#8221;Hedefimiz Turan&#8221; vb&#8230; sloganlar ve bu anlay\u0131\u015f\u0131 benimsemeyenlere yap\u0131lan bask\u0131lar, sald\u0131r\u0131lar ba\u015fka anlam ta\u015f\u0131mazlar.<\/p>\n<p>\u00d6zetlersek; uygar, d\u00fcr\u00fcst bir T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n do\u011fal ulusal haklar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131na engel olmayacakt\u0131r ama T\u00fcrkiye&#8217;de T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi olarak savunulan anlay\u0131\u015f, ger\u00e7ekte \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131, barbar bir T\u00fcrk \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk \u015fovenizmidir. Burjuvazinin, s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in ezilen halklar\u0131 uyutmak, bu haklan verebilecek olan sistemi k\u00f6t\u00fc g\u00f6stermek \u00fczere \u00fcretti\u011fi, s\u00fcsleyip tezgahlad\u0131\u011f\u0131 bir aldatmacad\u0131r. \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n yok olmaktan kurtulu\u015funa, t\u00fcm \u00f6teki halklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na t\u00fcm\u00fcyle terstir. B\u00f6ylesi anlay\u0131\u015flar kar\u015f\u0131s\u0131nda ulussever ve yurtsever \u00c7erkeslerin uyan\u0131k bulunmalar\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p><strong>b) \u0130slamc\u0131l\u0131k ak\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130slamc\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlara g\u00f6re &#8221;\u00f6nemli olan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kt\u0131r. Irk\u00e7\u0131l\u0131k, ulusal \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddialar\u0131, kavimcilik do\u011fru de\u011fildir. Herkes M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 iyi \u00f6\u011frenmeli ve ya\u015famal\u0131d\u0131r. \u00d6nemli olan budur. Ger\u00e7i Allah insanlar\u0131 biri birleriyle tan\u0131\u015f\u0131p anla\u015fs\u0131nlar, biri birleriyle iyi ili\u015fkiler kursunlar diye kavim kavim, \u015fube \u015fube yaratm\u0131\u015ft\u0131r ama hi\u00e7bir kavmin ya da ulusun di\u011ferlerine \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur. Allah kat\u0131nda en de\u011ferli olanlar \u0130slam&#8217;\u0131 en iyi ya\u015fayanlar, takva sahibi olanlard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Her ulusun kendi diliyle kendi k\u00fclt\u00fcr ve edebiyat\u0131n\u0131 i\u015fleyip geli\u015ftirmesi, ayr\u0131 bir ulus olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, bu anlamdaki \u0130slamc\u0131l\u0131\u011fa da \u0130slam dinin \u00f6z\u00fcne de ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u00d6nemli olan M\u00fcsl\u00fcman olmak oldu\u011funa g\u00f6re her ulus kendi diliyle okullar a\u00e7abilir, gazete, dergi kitap yay\u0131mlayabilir. \u0130badet dili ortak ve Arap\u00e7a oldu\u011funa g\u00f6re geri kalan t\u00fcm alanlarda her ulus duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kendi diliyle yaz\u0131p anlatabilir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k evrensel bir dindir. M\u00fcsl\u00fcman olmak demek Arap olmak demek de\u011fildir. T\u00fcrk olmak demek hi\u00e7 de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcman Arap, M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk oldu\u011fu gibi M\u00fcsl\u00fcman Alman, M\u00fcsl\u00fcman \u00c7erkes, M\u00fcsl\u00fcman K\u00fcrt de olabilir.<\/p>\n<p>E\u011fer ger\u00e7ekten M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k \u00f6nemliyse, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7tenlikle benimsemi\u015f iseler, ba\u015fka uluslara da kendi dilleriyle kendi k\u00fclt\u00fcrlerini i\u015fleyip geli\u015ftirme hakk\u0131 tan\u0131mal\u0131d\u0131rlar. Dinsel kitaplar her ulus taraf\u0131ndan kendi diliyle yaz\u0131l\u0131p yay\u0131mlanmal\u0131d\u0131r. Camilerde hutbeler her ulusun kendi diliyle okunmal\u0131, vaazlar her ulusun kendi diliyle yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130slamc\u0131lar bunlar\u0131 kabul etmeli, hatta te\u015fvik etmelidir. Aksi takdirde m\u00fcsl\u00fcman olmak isteyen herkesin bir yabanc\u0131 dil \u00f6\u011frenmesi gerekecek, ba\u015fka uluslara M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul ettirmek g\u00fc\u00e7le\u015fecektir ve g\u00fc\u00e7le\u015ftirenler, kolayla\u015ft\u0131rmayanlar da yine \u0130slam dinine g\u00f6re g\u00fcnah i\u015flemi\u015f olacaklard\u0131r, mesul olacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Allah insanlar\u0131 biri birleriyle tan\u0131\u015fs\u0131nlar, iyi ili\u015fkiler kursunlar diye ayr\u0131 dilleri konu\u015fan ayr\u0131 ayr\u0131 toplumlar halinde yaratt\u0131\u011f\u0131na, hi\u00e7bir milletin ba\u015fka milletler \u00fczerinde bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131na, her ulusun kendi diliyle kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc i\u015fleyip geli\u015ftirmesi do\u011fal hakk\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re acaba T\u00fcrkiye&#8217;de \u0130slamc\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar neden \u00f6teki toplumlar\u0131n kendi dillerini istedikleri gibi kullanmalar\u0131n\u0131 do\u011fal kar\u015f\u0131lamamakta, hatta tam tersine (sanki T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6teki milletlere bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc varm\u0131\u015f gibi) herkesin T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmas\u0131n\u0131, T\u00fcrk\u00e7e okuyup yazmas\u0131n\u0131 istemekte ve savunmaktad\u0131rlar?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada da, masum bir inan\u00e7 b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak dile getirilen \u0130slamc\u0131l\u0131k ak\u0131m\u0131, ger\u00e7ekte iyi niyetli, samimi ve kutsal bir \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 yerine, T\u00fcrkiye&#8217;de ya\u015fayan ve T\u00fcrk olmayan halklar\u0131n yok edilmesini ama\u00e7layan s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 barbar T\u00fcrk \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, halk\u0131n temiz \u0130nan\u00e7lar\u0131n\u0131 istismar ederek \u00f6teki halklar\u0131 asimile etmeye y\u00f6nelik bir takti\u011fi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r, ki T\u00fcrk milletinin ba\u015fka milletlere kar\u015f\u0131 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131na dayanan bu anlay\u0131\u015f \u0130slam&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcne de kesinlikle ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00d6zetlersek; inan\u00e7 ve milliyet ayr\u0131 ayr\u0131 \u015feylerdir. T\u00fcrkiye&#8217;de \u0130slamc\u0131l\u0131k kalkan\u0131yla ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fler, ger\u00e7ekte bir co\u011frafi s\u0131n\u0131r i\u00e7erisinde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 (hangi milletten olurlarsa olsunlar) tek bir milletmi\u015f gibi g\u00f6stermekten yarar sa\u011flayan burjuvazinin, asimilasyoncu anlay\u0131\u015flar\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmek \u00fczere tezgahlad\u0131klar\u0131 bir taktikten ibarettir. \u0130nan\u00e7lar\u0131 istismar edilerek T\u00fcrkle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan t\u00fcm halklar\u0131n bu konuda da uyan\u0131k olmalar\u0131 gerekmektedir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong> 2)<\/strong> Muhaceretteki \u00c7erkeslerin yok olmaktan kurtulu\u015fu konusunda \u00f6nerilen ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015f de \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir. &#8221;Kafkasya ve \u00f6teki \u00fclkeler Rus mezalimi ve esareti alt\u0131ndad\u0131r. Bizim Rusya&#8217;y\u0131 y\u0131kmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ama bir g\u00fcn ya oradaki uluslar\u0131n ayaklanmalar\u0131yla ya da Rusya d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonucu y\u0131k\u0131lmas\u0131 mukadderdir. \u0130\u015fte o zaman biz de anayurdumuz Kafkasya&#8217;ya d\u00f6neriz ve kurtuluruz. O zamana kadar da ailelerimizde, derneklerimizde dilimizi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f de bir \u00f6nceki g\u00f6r\u00fc\u015fle ayn\u0131 ekonomik temelden kaynaklanmaktad\u0131r. Ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6ncekinden ileri bir yan\u0131 vard\u0131r. O da; \u00c7erkeslerin T\u00fcrk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrk gibi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ulus oldu\u011funu, ulusal de\u011ferlerin korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini, bir de &#8221;Allah Allah&#8221; sesleriyle Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Birinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc incelerken s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz haramzade asalaklar\u0131n propagandalar\u0131n\u0131n etkisinden, \u015fartlamalar\u0131ndan kurtulamam\u0131\u015f ama temelde iyi niyetli masum bir yakla\u015f\u0131m olarak de\u011ferlendirebiliriz. Ne var ki buna ra\u011fmen getirece\u011fi sonu\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan birinci g\u00f6r\u00fc\u015ften hi\u00e7 de farkl\u0131 de\u011fildir. Bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Burada her iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde kulland\u0131\u011f\u0131, halk\u0131m\u0131zda da yerle\u015ftirilmi\u015f bulunan baz\u0131 yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirmelere de\u011finmek gerekir.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce \u00c7arl\u0131k zaman\u0131ndaki gibi bir &#8221;Rusya&#8221; bug\u00fcn art\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, onun yerine, toplumlar\u0131n sosyolojik geli\u015fme a\u015famalar\u0131ndan bug\u00fcn gelinebilmi\u015f olan en ileri a\u015famaya ula\u015fm\u0131\u015f bir sosyalist cumhuriyet olan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti kurulmu\u015ftur. Bu Cumhuriyet, hepimizin de kesinlikle kar\u015f\u0131 oldu\u011fu \u00c7arl\u0131k d\u00fczenini ve onun haks\u0131z, adaletsiz, fa\u015fist uygulamalar\u0131n\u0131 y\u0131karak kurulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu cumhuriyet, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi&#8217;ni olu\u015fturan 15 ayr\u0131 cumhuriyetten birisidir, \u00f6teki 14 cumhuriyetle e\u015fit hak ve yetkilere sahiptir. Bu nedenle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi i\u00e7in &#8221;Rusya&#8221; deyimini kullanmak ger\u00e7ekleri yans\u0131tmamaktad\u0131r, yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ancak haramzade asalaklar, kendi asalak d\u00fczenlerini s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in, \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcmlerden, fa\u015fist\u00e7e uygulamalardan dolay\u0131 geni\u015f halk kitlelerinde meydana gelmi\u015f Rus d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kin ve nefret duygular\u0131n\u0131 bug\u00fcn de kullanabilmek \u00fczere Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi ger\u00e7e\u011fini, \u00c7arl\u0131k devrinden bu yana olu\u015fan de\u011fi\u015fme ve geli\u015fmeleri g\u00f6rmezlikten gelerek bug\u00fcnk\u00fc S.S.C. Birli\u011fi i\u00e7in \u0131srarla &#8221;Rusya&#8221;\u00a0 deyimini kullanmakta ve kulland\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011finde uygulanan d\u00fczen, t\u00fcm halklara, uluslara kendi kaderlerini \u00f6zg\u00fcrce tayin etme hakk\u0131 tan\u0131yan ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bunu savunan, sosyolojik olarak da er veya ge\u00e7 b\u00fct\u00fcn toplumlarca kabul edilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ileri bir a\u015fama olan sosyalizmdir. Sosyalizm, \u00e7arp\u0131t\u0131lmadan uyguland\u0131\u011f\u0131 takdirde, b\u00fct\u00fcn uluslara kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131 kesinlikle tan\u0131maktad\u0131r. B\u00f6yle bir d\u00fczende ya\u015fayan halklar\u0131n bir &#8221;mezalim&#8221; ve &#8221;esaret&#8221; alt\u0131nda olmas\u0131 e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r, ama haramzade asalaklar\u0131n i\u015fine geldi\u011fi i\u00e7in kapitalist \u00fclkelerde b\u00f6yle tan\u0131t\u0131lmakta ve propaganda edilmektedir.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz yeni do\u011fmu\u015f, toplumlar\u0131n geli\u015fmelerinde var\u0131labilmi\u015f en \u00fczeri a\u015famaya varm\u0131\u015f, toplumlar\u0131n h\u0131zla benimsemekte olduklar\u0131 bir d\u00fczeni ilk uygulam\u0131\u015f ve b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131yla yerle\u015ftirmi\u015f bir \u00fclkenin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 hayal etmek de ger\u00e7ek\u00e7ilik de\u011fildir. Muhaceretteki \u00c7erkeslerin kurtulu\u015funu b\u00f6yle bir hayale dayand\u0131rmak yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7erkeslerin kurtulu\u015fu, Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin y\u0131k\u0131lmas\u0131nda de\u011fil, tersine bug\u00fcnk\u00fc d\u00fczenini \u00e7arp\u0131tmadan, teoriye uygun, do\u011fru bir \u00e7izgide s\u00fcrd\u00fcrmesi ko\u015fullar\u0131nda aranabilir. Zira \u00c7erkeslerin T\u00fcrkiye&#8217;de, Suriye&#8217;de, \u00dcrd\u00fcn&#8217;de, Amerika&#8217;da, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de olsa \u0130srail&#8217;de yani kapitalist \u00fclkelerde n\u00fcfuslar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek d\u00fczeyde olmas\u0131na ra\u011fmen h\u0131zla yok olduklar\u0131, giderek t\u00fcm\u00fcyle yok olmaya mahkum olduklar\u0131 art\u0131k a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zlenmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra anavatanda pek az bir n\u00fcfusla \u00c7erkesler ulusal varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyabilecekleri, yok olmayacaklar\u0131 bir d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015flar, kendi dilleriyle kendi \u00f6z k\u00fclt\u00fcrlerini i\u015fleyip geli\u015ftirme, ulus olarak ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme hak ve olanaklar\u0131na sahip olmu\u015flard\u0131r. B\u00f6yle bir hak ve olana\u011f\u0131n var oldu\u011fu bir \u00fclkenin y\u0131k\u0131lmas\u0131nda kurtulu\u015f aramak yaln\u0131zca burjuvazinin tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmakt\u0131r, mant\u0131\u011fa, somut ger\u00e7eklere, bilime ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir halk\u0131n, ayr\u0131 bir milliyet olarak kabul edilmedi\u011fi, akla gelebilen her t\u00fcrl\u00fc y\u00f6ntemle asimile edilmek istendi\u011fi bir \u00fclkede aile e\u011fitimiyle, basit yetersiz derneksel \u00e7al\u0131\u015fmalarla ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle var olabilmek i\u00e7in anti-asimilasyoncu demokratik bir ulusal m\u00fccadele y\u00fckseltilmelidir. Halklar\u0131n hakl\u0131 m\u00fccadelelerinin s\u00fcreklili\u011fi ba\u015far\u0131y\u0131 yakla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p><b>3)<\/b> Muhaceretteki \u00c7erkes toplumunun yok olmaktan kurtulu\u015fu yolunda \u00f6nerilen bir ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015f de \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir: &#8221;Kapitalist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn egemen oldu\u011fu hi\u00e7\u00adbir \u00f6neri, bu arada buraya kadar anti-sosyalist ve anti-Sovyetik g\u00f6r\u00fc\u015f olarak s\u00f6z\u00fc edilen, kapitalizmin ve hakim ulus \u015fovenizminin etkisiyle olu\u015fan \u015foven-milliyet\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015fler hi\u00e7bir az\u0131nl\u0131k ulusun veya ulusal az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getiremezler. Zira bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015flerin kayna\u011f\u0131 olan kapitalizmin temelinde s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve asimilasyon vard\u0131r. S\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve asimilasyona dayanan bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebebi olan s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc ve asimilasyonu ortadan kald\u0131ramazlar, tersine h\u0131zland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>S\u00f6m\u00fcr\u00fclen emek\u00e7i kitlelerin ve asimile edilen ulus ya da ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc ve asimilasyonu ortadan kald\u0131rmaya dayanan sosyalist sistem i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sosyalizm, anti-emperyalist, anti-asimilasyoncu bir d\u00fczendir. Her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131d\u0131r. Sermayeye kar\u015f\u0131 eme\u011fin, burjuvaziye kar\u015f\u0131 t\u00fcm\u00a0\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fanla r\u0131n d\u00fczenidir. Bu d\u00fczende her insan insanca ya\u015fama her ulus kendi kaderini \u00f6zg\u00fcrce tayin etme hakk\u0131na sahiptir. Bug\u00fcn anayurt Kafkasya&#8217;daki bir avu\u00e7 \u00c7erkes ve Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nde ya\u015fayan t\u00fcm uluslar ve az\u0131nl\u0131k milliyetler bunun en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fidir. Bunlar bug\u00fcn\u00a0\u00a0 insanca ya\u015fama, ulusal varl\u0131klar\u0131n\u0131 diledikleri gibi s\u00fcrd\u00fcrme hak ve\u00a0 olanaklar\u0131na sahipseler; bu, sosyalist d\u00fczen sayesindedir.<\/p>\n<p>\u00d6yleyse \u00c7erkesler bulunduklar\u0131 \u00fclkelerde, birey olarak s\u00f6m\u00fcr\u00fcden, toplum olarak asimilasyondan kurtulmak i\u00e7in sosyalist\u00a0 d\u00fczenin\u00a0 ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi yolunda verilen devrimci m\u00fccadelelerde yerlerini almal\u0131, bu s\u00fcrecin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131na etkin bi\u00e7imde kat\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. B\u00f6ylece bulundu\u011fumuz \u00fclkelerde sosyalist d\u00fczen ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finde anayurt Kafkasya&#8217;daki \u00c7erkesler gibi biz de her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fcden, asimilasyondan kurtulur, ulusal haklar\u0131m\u0131za kavu\u015fur, kendi kaderimizi \u00f6zg\u00fcrce tayin ederiz. Bug\u00fcn muhaceretteki somut ko\u015fullar\u0131m\u0131z ne olursa olsun sosyalizm, her t\u00fcrl\u00fc sorunumuza m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc getirecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Buraya kadar s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz anti-sosyalist ve anti-Sovyetik g\u00f6r\u00fc\u015flerin, bu do\u011frultuda ortaya \u00e7\u0131kabilecek olan kapitalist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn egemen oldu\u011fu ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u00c7erkes toplumunun sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeyece\u011fi kesinlikle bellidir ve sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ku\u015fkusuz s\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve asimilasyona kar\u015f\u0131 olmakla var olan sosyalizm i\u00e7inde aranmal\u0131d\u0131r. Anayurt Kafkasya&#8217;daki karde\u015flerimizin bu d\u00fczen\u00a0i\u00e7inde insanca ya\u015fama, ulusal varl\u0131klar\u0131n\u0131 diledikleri gibi geli\u015ftirmek hak ve olanaklar\u0131na sahip olduklar\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadad\u0131r. B\u00f6yle olunca ulus olarak yok olmaktan kurtulmak, ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diledi\u011fi gibi s\u00fcrd\u00fcrmek isteyen b\u00fct\u00fcn \u00c7erkeslerin sosyalizmi kavramalar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re\u00a0 d\u00fczenlemeleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluktur.<\/p>\n<p>Ancak bu do\u011frular\u0131 b\u00f6ylece dile getirdikten sonra \u00c7erkes toplumunun muhaceretteki somut durumunu, bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda sosyalizmin sa\u011flayabilece\u011fi hak ve olanaklar\u0131, kazand\u0131rabilece\u011fi stat\u00fcleri, nihai olarak var\u0131labilecek noktay\u0131 ve b\u00fct\u00fcn bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7erkes toplumundan beklenmesi gereken \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemek, ger\u00e7ek\u00e7i bir bi\u00e7imde ele almak gerekir. Zira sosyalizm, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n veya i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131n\u0131n \u00f6nderli\u011finde t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve ezilen ulus ve ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n omuzlar\u0131nda y\u00fckselebilecek ve ger\u00e7ekle\u015febilecektir. T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu d\u00fczeni ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in m\u00fccadele etmeleri, bu d\u00fczeni tan\u0131mlar\u0131na, bu d\u00fczen ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finde ya\u015famlar\u0131n\u0131n hangi d\u00fczeye ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 kavramalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fccadelenin sonucunda hangi d\u00fczeye gelebilece\u011fini bilemeyen emek\u00e7iler, bu d\u00fczenin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in etkin bir m\u00fccadele veremezler.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 durumu ulusal az\u0131nl\u0131klar veya ezilen uluslar i\u00e7in de s\u00f6yleyebiliriz. T\u0131pk\u0131 emek\u00e7ilerde oldu\u011fu gibi ezilen uluslar veya ulusal az\u0131nl\u0131klar da sonunda ne kazanacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131kla kavramad\u0131k\u00e7a m\u00fccadeleye etkin bi\u00e7imde kat\u0131lamazlar.<\/p>\n<p>\u015eimdi durumu bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de \u00c7erkeslerin n\u00fcfusu kesinlikle belirlenememi\u015f olmakla birlikte yakla\u015f\u0131k olarak bir milyon civar\u0131ndad\u0131r. Bu n\u00fcfus, birbirinden uzak ve farkl\u0131 50&#8217;den \u00e7ok il \u00e7evresinde 500&#8217;den fazla yerle\u015fim merkezinde da\u011f\u0131n\u0131k olarak ya\u015famaktad\u0131r. Hemen hemen hi\u00e7bir yerle\u015fim \u00e7evresinde genel n\u00fcfusun salt \u00e7o\u011funlu\u011funu bile sa\u011flayamamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durumdaki bir halka T\u00fcrkiye&#8217;de sosyalizm neler verebilecektir?<\/p>\n<p>Sosyalizm, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bulunan uluslara kendi kaderini tayin etme hakk\u0131 vermektedir. Ku\u015fkusuz T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkes toplumu belirli bir co\u011frafi b\u00f6lge \u00fczerinde bir arada ya\u015f\u0131yor olsa idi sosyalist sistemde kendi kaderini serbest\u00e7e tayin etme hakk\u0131n\u0131 kullanabilir; ya ayr\u0131larak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olabilir ya da bir cumhuriyetler birli\u011fi i\u00e7inde ayr\u0131 bir cumhuriyet olarak yerini alabilirdi. Da\u011f\u0131n\u0131k yerle\u015fim nedeniyle b\u00f6yle bir olas\u0131l\u0131k \u00c7erkes toplumu i\u00e7in s\u00f6z konusu olamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131n\u0131k bir bi\u00e7imde yerle\u015fik bulunan ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda ulusun \u00f6teki \u00f6\u011felerini ta\u015f\u0131yan bir ulusal az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n devrim s\u00fcreci i\u00e7inde belirli bir toprak \u00fczerinde topluca yerle\u015ftirilmesi olay\u0131 da s\u00f6z konusu olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc devrim s\u00fcrecinde burjuvazi t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmaz. Kapitalist zihniyetle m\u00fccadele daha uzun s\u00fcre ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu nedenle \u00e7ok daha \u00f6nemli sorunlar bulunur \u00fclkede. B\u00f6yle bir ortamda bir i\u00e7 g\u00f6\u00e7 sorunu ba\u015flat\u0131lamaz. Pratik yarar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi daha b\u00fcy\u00fck zararlara, sorunlara yol a\u00e7abilecek olan b\u00f6ylesi bir i\u00e7 g\u00f6\u00e7 olay\u0131na devrim izin veremez. Ayr\u0131ca bu, pratik olarak da kolay de\u011fildir, hatta m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Belirli bir b\u00f6lgede uzun y\u0131llar ya\u015fam\u0131\u015f olan insanlar\u0131n maddi veya manevi herhangi bir ba\u011fla ba\u011fl\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka topraklara g\u00f6\u00e7 etmeye \u00f6zenmesi g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Zira gidecekleri bu topraklar bir yurt, anayurt olarak benimsenmi\u015f topraklar da de\u011fildir. Bir i\u00e7 g\u00f6\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131n\u0131n\u00a0 ba\u015fka\u00a0 bir\u00e7ok nedenleri de vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir arada olmayan, da\u011f\u0131n\u0131k bulunan bir ulusal az\u0131nl\u0131\u011fa verilebilecek\u00a0 siyasal\u00a0 stat\u00fcler ya \u00f6zerk cumhuriyet, ya \u00f6zerk b\u00f6lge ya da k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik olabilir. \u00d6zerk cumhuriyet i\u00e7in belirli \u00f6zellikler gerekir. N\u00fcfus \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lgenin yap\u0131s\u0131 ve \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikleri bunlar aras\u0131ndad\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;nin hemen hi\u00e7bir yerinde \u00c7erkes n\u00fcfus \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u00f6zerk cumhuriyet stat\u00fcs\u00fc kolay olmayacakt\u0131r. Belki birka\u00e7 b\u00f6lgede \u00f6zerk eyalet stat\u00fcs\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bu da T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkeslerin sorunlar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle etnik sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olamayacakt\u0131r. Geri kalan k\u0131s\u0131mlara ancak ulusal k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklikler verilebilir. Oysa ulusal k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik stat\u00fcs\u00fc, sosyalizmin uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin etme hakk\u0131 ilkesiyle de ba\u011fda\u015fmamakta, bu stat\u00fc ile uluslara kendi kaderlerini tayin hakk\u0131 verilmi\u015f olmamakta, bu y\u00fczden de kesinlikle reddedilmektedir. Ger\u00e7ekten de ulusal k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik hakk\u0131 temelde amaca varamayan, giderek etkisi ve \u00f6nemi yok olmaya mahkum olan, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde bir hakt\u0131r. Oysa sosyalizm, uluslara kesinlikle kendi kaderlerini tayin etme hakk\u0131n\u0131n verilmesini savunur ve bu y\u00fczden de ulusal k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik savunucular\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar, bunun yerine bir co\u011frafi b\u00f6lgeye dayal\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olabilme hakk\u0131n\u0131 ya da bu kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ise yine bir toprak par\u00e7as\u0131na dayal\u0131 \u00f6zerk cumhuriyet, \u00f6zerk eyalet hakk\u0131n\u0131 savunur.<\/p>\n<p>Demek ki, T\u00fcrkiye&#8217;de \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n ula\u015fabilece\u011fi en iyimser siyasal stat\u00fc \u00fc\u00e7-be\u015f ayr\u0131 b\u00f6lgede olu\u015fturulabilecek \u00f6zerk cumhuriyet ya da \u00f6zerk eyalet olmaktad\u0131r. Kald\u0131 ki, bunlar bile olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Ayr\u0131ca bu siyasal stat\u00fcler bile hem t\u00fcm \u00c7erkeslerin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyemeyecektir, yani \u00f6zerk y\u00f6netimlerin d\u0131\u015f\u0131nda kalan pek \u00e7ok \u00c7erkes olacakt\u0131r. Hem de bu stat\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde ulusal haklar\u0131n e\u015fit ko\u015fullarda kullan\u0131labilme olana\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6teki uluslarla e\u015fitsizli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden asimilasyonu \u00f6nlemeyece\u011fi gibi do\u011fal olarak h\u0131zland\u0131rmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6z konusu olabilecektir. K\u0131saca sosyalizm, T\u00fcrkiye&#8217;deki somut ko\u015fullar i\u00e7erisinde \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n \u00f6zellikle etnik sorunlar\u0131na yeterli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getiremeyecektir. Ancak, bu sosyalizmin kusuru, eksikli\u011fi de\u011fildir. Bu, bir bak\u0131ma Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n ortakla\u015fa tezgahlad\u0131klar\u0131 emperyalist oyunlar\u0131n sonucu bug\u00fcn \u00c7erkes toplumunun i\u00e7inde bulundu\u011fu aleyhteki somut ko\u015fullar\u0131n\u0131n zorunlu bir gere\u011fidir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n sosyalist T\u00fcrkiye i\u00e7erisinde kazanaca\u011f\u0131 haklar ku\u015fkusuz bug\u00fcnk\u00fc durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz. Bu nedenle de yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yine sosyalizm i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve planlanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gerekliliktir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan T\u00fcrkiye&#8217;deki \u00c7erkesler genel olarak hen\u00fcz kendi toplumsal geli\u015fimini \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n d\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015ftir. Genel olarak feodal etkinliklerden kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r. Soyluluk, k\u00f6lelik hala g\u00fcndemdedir ve \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Feodal yap\u0131ya kar\u015f\u0131 etkili bir m\u00fccadele de ba\u015flat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir yandan feodal beylerle T\u00fcrkiye burjuvazisi aras\u0131nda i\u015fbirlik\u00e7i ili\u015fkiler kurulurken k\u00f6le s\u0131fat\u0131yla horlananlar da T\u00fcrk \u015fovenistleri ve fa\u015fistlerce kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca ulusal k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcrekli ve h\u0131zl\u0131 bir gerilemenin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7a\u011fda\u015f genel k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir geli\u015fme g\u00f6r\u00fclmemektedir. Genellikle halk k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahibi, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici k\u00f6yl\u00fc ve geleneksel toplum \u00f6zelli\u011findedir.<\/p>\n<p>Bu durumdaki bir halktan, burjuvazinin \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, \u00e7eli\u015fkilerini kavram\u0131\u015f bir halk\u0131n sosyalizm i\u00e7in verebilece\u011fi m\u00fccadele beklenemez. \u00c7erkes toplumundan bug\u00fcn ancak feodalizme kar\u015f\u0131 bir m\u00fccadele beklenebilir. Bu m\u00fccadele \u00f6rg\u00fctl\u00fc olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcrken kapitalizmin \u00e7eli\u015fkileri de kavrat\u0131labilir, b\u00f6ylece kapitalist toplum a\u015famas\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir. Ku\u015fkusuz bu hareket, toplumun bilin\u00e7lenmesi oran\u0131nda geli\u015ferek etkinlik kazanabilecek ilerici bir harekettir.<\/p>\n<p>Anayurt, ulusal ya\u015fam motifleri olmaks\u0131z\u0131n devrimci m\u00fccadeleye \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n kendili\u011finden kat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir veya \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n devrimci m\u00fccadeleye katk\u0131s\u0131, somut ko\u015fullar\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmak zorundad\u0131r. Bu s\u0131n\u0131r ulusal ya\u015fam \u00f6zlemlerinin. Anayurt Kafkasya motifinin i\u015flenmesiyle ve anayurtla ili\u015fkilerin artt\u0131r\u0131lmas\u0131yla geni\u015fletilebilir. Bu nedenle \u00c7erkes etnik sorununa ve bu sorunun somut \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne daha \u00e7ok \u00f6nem vermek gereklidir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak diyebiliriz ki, \u00c7erkes toplumunun T\u00fcrkiye&#8217;deki somut yap\u0131s\u0131 nedeniyle devrimci m\u00fccadeleye kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Sosyalist T\u00fcrkiye i\u00e7inde \u00c7erkes toplumunun kazanabilece\u011fi siyasal stat\u00fcler ayn\u0131 nedenlerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve sorunlar\u0131na kesin, tatminkar bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilecek nitelikte g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Bu nedenle anayurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerinde direnmek yarar sa\u011flamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><b>4)<\/b> 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren Rus \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu i\u015fbirli\u011fiyle \u00c7erkeslerin anayurtlar\u0131ndan kopar\u0131lmas\u0131ndan beri \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde var oldu\u011fu bilinen, ancak sosyo-ekonomik ve siyasal nedenlerle bug\u00fcne de\u011fin yeterince i\u015flenip yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f bulunan tarihi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00f6nerisi de &#8221;anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221;t\u00fcr. Muhaceretin ilk y\u0131llar\u0131nda daha \u00e7ok s\u00f6zl\u00fc olarak tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve ya\u015fat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bulunan bu g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00f6zellikle son y\u0131llarda yaz\u0131l\u0131 olarak i\u015flenmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kafkasya K\u00fclt\u00fcrel Dergisi&#8217;nde, Kam\u00e7\u0131 Gazetesi&#8217;nde ve Yam\u00e7\u0131 Dergisi&#8217;nde bununla ilgili yaz\u0131lar vard\u0131r.<\/p>\n<p>Emperyalist bask\u0131 ve tuzaklarla anayurdundan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve muhaceret ya\u015fam\u0131na itilmi\u015f bir halk, kendi \u00fclkesi d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famaya zorlanamaz. Hele bu halk\u0131n muhacerette kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma olana\u011f\u0131 yoksa &#8230; Bug\u00fcn bu durumda bulunan \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f isteminde bulunmas\u0131 en do\u011fal hakk\u0131d\u0131r. H\u0131zl\u0131 bir asimilasyon s\u00fcrecinde bulunan \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n bu do\u011fal hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 uzun vadeli \u015fartlara da ba\u011flanamaz. Bu hak, m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede kullan\u0131labilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131 ulusal bask\u0131lar ve zorunlu asimilasyon ko\u015fullar\u0131nda h\u0131zla yok edilmektedir.<\/p>\n<p>Bu ko\u015fullar alt\u0131nda \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ekonomik ve ulusal sorunun en iyi ve en kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc anayurda d\u00f6n\u00fc\u015fle sa\u011flanabilmektedir. Anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finde bug\u00fcn muhaceret hayat\u0131 ya\u015fayan \u00c7erkesler ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fcden kurtularak insanca ya\u015fama olanaklar\u0131na kavu\u015faca\u011f\u0131 gibi, her t\u00fcrl\u00fc politik asimilasyondan, ulusal bask\u0131lardan da kurtulacak. Anayurtta kalan par\u00e7alar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ferek devrimci ulusal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u00fckselmesine ve bunu sa\u011flayan sosyalizmin g\u00fc\u00e7lenmesine -en az\u0131ndan muhacir olarak bulundu\u011fu \u00fclkeler i\u00e7in somut bir \u00f6rnek olarak- etkin katk\u0131larda bulunabilecektir.<\/p>\n<p>Anayurda\u00a0 d\u00f6n\u00fc\u015f tezinin do\u011frulu\u011fu, mevcut sorunlara en iyi ve en kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde birle\u015fenlerin say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. Hatta mevcut sorunlara en iyi ve en kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kabul etmeyen yok gibidir. Ancak, ger\u00e7ekle\u015fmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir hayal oldu\u011funu, biraz da m\u00fccadeleden ka\u00e7mak, i\u015fin kolay\u0131n\u0131 se\u00e7mek oldu\u011funu ileri s\u00fcrenler vard\u0131r.<\/p>\n<p>Anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131, bir hayalden ibaret oldu\u011funu ileri s\u00fcrenlerin dayand\u0131\u011f\u0131 temel nedenler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<ol>\n<li><b>a) <\/b> Muhaceretteki \u00c7erkes toplumunun durumu,<br \/>\n<strong>b)<\/strong> Sovyetler Birli\u011finin kabul etmemesi,<strong><br \/>\nc)<\/strong> T\u00fcrkiye&#8217;nin kabul etmemesi<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu engelleri ayr\u0131 ayr\u0131 ele alal\u0131m:<\/p>\n<ol>\n<li><b>a) <\/b> <strong> Muhaceretteki \u00c7erkes toplumunun durumu\n<p><\/strong>Muhaceretteki \u00c7erkes toplumunun kurtulu\u015fu ku\u015fkusuz en ba\u015fta muhaceretteki \u00c7erkes toplumuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Emperyalizmin, hakim ulus \u015fovenizminin fa\u015fist bask\u0131lar\u0131 alt\u0131nda h\u0131zla asimile olan, sosyalizme kar\u015f\u0131 \u015fartlanm\u0131\u015f bulunan ve temel karakteri geleneksel toplum tan\u0131m\u0131n\u0131 yans\u0131tan, topra\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici k\u00f6yl\u00fc niteli\u011fi a\u011f\u0131r basan bir toplumun b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n etkisinden bir \u00e7\u0131rp\u0131da s\u0131yr\u0131lmas\u0131 ve kurtulu\u015f i\u00e7in etkin bir m\u00fccadele verebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fck &#8220;anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; bi\u00e7iminde ifade etti\u011fimiz \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in oldu\u011fu kadar, hatta ondan daha da \u00e7ok, muhaceret ko\u015fullar\u0131nda aran\u0131lan \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ancak muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n sosyo-ekonomik yap\u0131s\u0131 ve \u00e7eli\u015fkileri nedeniyle anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f tezini biraz daha kolayl\u0131kla benimseyebilece\u011fi inanc\u0131nday\u0131z.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6yle ki: Muhaceretteki \u00c7erkes toplumunu harekete getirebilecek iki \u00f6nemli \u00e7eli\u015fki bulunmaktad\u0131r. Bunlardan biri ekonomik \u00e7eli\u015fkidir, di\u011feri ise etnik \u00e7eli\u015fkidir. Her iki \u00e7eli\u015fkinin ve sorunun anayurda d\u00f6n\u00fc\u015fle en iyi bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ortada oldu\u011funa g\u00f6re bu iki temel \u00e7eli\u015fki iyi i\u015flenebildi\u011fi takdirde \u00c7erkes toplumunun bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsemesi daha kolay olacakt\u0131r. Zira b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131na en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc getiren bir yol dururken halk\u0131n, baz\u0131 sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getiren ya da sorunlar\u0131na t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6z\u00fcm getiremeyen bir yolu benimsemesi do\u011fal de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz halk\u0131n bu yolu benimsemesi bilgilenmesinin ve bilin\u00e7lenmesinin artmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Halk, i\u00e7inde bulundu\u011fu h\u0131zl\u0131 asimilasyon s\u00fcrecinin, bunun temel nedenlerinin bilincine vard\u0131k\u00e7a \u00e7\u00f6z\u00fcm daha da kolayla\u015facakt\u0131r. Muha\u00adcerette planl\u0131 bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek \u00e7al\u0131\u015fmalar yan\u0131nda Anayurtla kurulacak turistik ve k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerle bir ulusal k\u00fclt\u00fcr birikimi sa\u011flanabilece\u011fi gibi siyasal olarak kapitaliz\u00admin, sosyalizm aleyhine olu\u015fturdu\u011fu \u015fartland\u0131rma da \u00e7\u00f6z\u00fc\u00adlecektir. B\u00f6ylece halk devrimci bir ulusal k\u00fclt\u00fcr birikimi sentezine varabilecek, etnik ve ekonomik sorunlar\u0131n\u0131n en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olan anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f yolunda g\u00fc\u00e7l\u00fc, etkin bir ulusal demokratik m\u00fccadeleyi ba\u015far\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcrebilecektir. Ancak bunun i\u00e7in, halk\u0131n bug\u00fcnk\u00fc somut durumuna uygun bir y\u00f6ntem ve program uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu ko\u015fullarla ba\u015flat\u0131labilecek olan bir ulusal demokratik m\u00fccadele halk\u0131n bilincini artt\u0131r\u0131rken muhaceret \u00fclkelerindeki devrimci m\u00fccadeleye de yard\u0131m edecek, en az\u0131ndan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n sosyalizm aleyhindeki \u015fartlanmalar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131nda a\u00e7\u0131k bir \u00f6rnek olarak etkin olacakt\u0131r.<\/li>\n<li><strong> b) Sovyetler Birli\u011finin kabul etmemesi<br \/>\n<\/strong><br \/>\nAnayurda d\u00f6n\u00fc\u015f tezi, hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve do\u011frulu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131p halk\u0131m\u0131zca benimsendikten sonra b\u00f6yle bir istemi bir sosyalist \u00fclkenin kabul etmemesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Sosyalizm, uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131 kesinlikle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, emperyalist emellerle anayurdundan kopar\u0131lm\u0131\u015f bir ulusun \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131n asimilasyondan kurtulu\u015funu en iyi bi\u00e7imde sa\u011flayacak olan bir \u00e7\u00f6z\u00fcme, anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f istemine hi\u00e7bir sosyalist \u00fclke kar\u015f\u0131 olamaz. Aksi takdirde o \u00fclkenin sosyalizmden sapt\u0131\u011f\u0131, uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin etme hakk\u0131 ilkesini benimsemekte samimi olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar. Bu nedenle d\u00fcnyan\u0131n ilk sosyalist \u00fclkesi olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi&#8217;nin, muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir istemine kar\u015f\u0131 olamayaca\u011f\u0131 inanc\u0131nday\u0131z. Ancak anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f olay\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in bunun bir takvime ba\u011flanmas\u0131, belirli bir program \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi s\u00f6z konusu olabilecektir ki, bu da do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<p>Nitekim, Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin, \u00c7arl\u0131k zaman\u0131nda anayurdunu terk etmek zorunda kalm\u0131\u015f halklar\u0131n, eskiden \u00c7arl\u0131k uyru\u011funda iken her nas\u0131lsa Sovyet uyru\u011funda olma hakk\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bulunan herkesin arzu ettikleri takdirde tekrar Sovyet uyru\u011funa al\u0131nabileceklerini belirten duyurular\u0131 ve yay\u0131nlar\u0131 da vard\u0131r. Bu Sovyetler Birli\u011finin bir l\u00fctf\u00fc de\u011fil, Sovyet halklar\u0131n\u0131n elbirli\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda savunduklar\u0131 sosyalizmin bir gere\u011fidir.<\/li>\n<li><strong> c) T\u00fcrkiye&#8217;nin kabul etmemesi\n<p><\/strong>Muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f istemini T\u00fcrkiye&#8217;nin ya da muhacerette i\u00e7inde bulunulan \u00fclkelerin kabul etmemelerine gelince, ilk iki engel a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu engel, \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n t\u00fcm devrimcilerce ve d\u00fcnya kamu oyunca desteklenebilecek olan bu hakl\u0131 iste\u011fini engelleyemeyecektir. Kald\u0131 ki, bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk yasalar\u0131na g\u00f6re bir insan belirli bir \u00fclkenin vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131nda kalmaya zorlanamaz. Ancak her vatanda\u015f\u0131n vatans\u0131z b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 da uluslararas\u0131 bir hukuk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, genel hukuk prensiplerinin bir gere\u011fidir. Bunlara g\u00f6re bir T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131, ba\u015fka bir \u00fclkenin vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na kabul edilebilece\u011fini belgeledikten sonra T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131nda kalmaya zorlanamaz. Ancak bu yasalar, burjuvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131na ters bir uygulamay\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131yor ise, burjuvazinin etkinli\u011fiyle k\u0131sa s\u00fcrede de\u011fi\u015ftirilebilir ve T.C. vatanda\u015f\u0131 olan \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n bu yasal hakk\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. O zaman da halk\u0131n, b\u00fct\u00fcn devrimcilerin &#8216;ve d\u00fcnya kamu oyunun deste\u011finde y\u00fckseltece\u011fi m\u00fccadele bu engeli a\u015fabilecek g\u00fc\u00e7te olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7ma su\u00e7lamas\u0131na gelince \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemek gerekir.<\/p>\n<p>M\u00fccadele, amaca ula\u015fmak i\u00e7in g\u00f6sterilen \u00e7abalar\u0131n t\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Amaca ula\u015fmak i\u00e7in genel do\u011frulardan, ilkelerden taviz vermeksizin her olanaktan yararlanma zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Bu da, m\u00fccadelenin en az kay\u0131pla, en etkin bi\u00e7imde en k\u0131sa s\u00fcrede sonuca ula\u015fabilecek nitelikte planlanmas\u0131n\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini getirir. Bu anlamda, var olan kolayl\u0131klardan yararlanmak istememek, &#8221;illa da ben m\u00fccadelenin en zorunu se\u00e7meli ve ba\u015farmal\u0131y\u0131m, bana bu yara\u015f\u0131r&#8221; gibi \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 bir feodal onurun boyunduru\u011funa girmek devrimci anlay\u0131\u015f bir yana, s\u0131radan bir mant\u0131\u011f\u0131n bile kabul etmeyece\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde bir sa\u00e7mal\u0131k olur.<\/p>\n<p>Evet, &#8221;znayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; tezi, muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu yolunda \u00f6nerilen \u00f6teki g\u00f6r\u00fc\u015flerden daha avantajl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; tezi, muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131na en iyi ve en kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc getiren bir tez oldu\u011fu gibi, emperyalist emellerle anayurdundan zorla kopar\u0131lm\u0131\u015f ve muhacerette en az\u0131ndan ulusal ya\u015fam haklar\u0131 gasp edilerek ikinci s\u0131n\u0131f vatanda\u015f muamelesi g\u00f6rm\u00fc\u015f,\u00a0\u00a0 horlanm\u0131\u015f, istismar edilmi\u015f bir halk\u0131n anayurt ve ulusal ya\u015fam \u00f6zlemlerini de i\u00e7erir.<\/p>\n<p>Burada ama\u00e7, muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n politik asimilasyondan, her t\u00fcrl\u00fc emperyalist ve fa\u015fist bask\u0131dan, ulusal e\u015fitsizliklerden kurtularak kendi ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diledi\u011fi gibi s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fi bir d\u00fczeye ula\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7 i\u00e7in en iyi ve en kesin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olarak g\u00f6r\u00fcnen &#8221;anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; tezi s\u0131rf kimi psikolojik ve sosyolojik avantajlar\u0131 vard\u0131r diye yads\u0131namaz.<\/p>\n<p>Kald\u0131 ki, somut durumu kabaca da olsa bilinen muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n &#8220;anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; tezini bilin\u00e7li olarak se\u00e7ebilecek bir d\u00fczeye gelmesinin ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesinin bah\u00e7ede armut toplamak gibi basit ve kolay bir i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131, a\u015famal\u0131 bir m\u00fccadele gerektirdi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00d6zetlersek: Anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f olay\u0131, \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n, ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, t\u00fcm devrimci g\u00fc\u00e7lerin ve d\u00fcnya kamu oyunun deste\u011finde ba\u015flat\u0131p y\u00fckseltece\u011fi anti-feodal, anti-asimilasyoncu demokratik ulusal m\u00fccadele ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir. Gerek bu do\u011frultuda verilecek ilerici m\u00fccadele, gerekse anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f olay\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmesi en ba\u015fta T\u00fcrkiye&#8217;deki devrimci m\u00fccadeleye ve genel olarak d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n devrimci ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelelerine ba\u011fl\u0131 olup bunlara da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunabilecektir.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7:<\/p>\n<p><\/strong>Muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n etnik ve ekonomik sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak \u00f6nerilen ve bu sorunlar\u0131, \u00e7\u00f6zmek yerine, kesinlikle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemez duruma getirece\u011fi a\u00e7\u0131kl\u0131kla belli olan s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ilk iki g\u00f6r\u00fc\u015f bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131rsa geriye asimilasyon s\u00fcreci i\u00e7indeki bug\u00fcnk\u00fc durumumuzu gerilemeden koruyabildi\u011fimizi farz edersek sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 k\u0131smen \u00e7\u00f6zebilecek olan &#8220;bulundu\u011fumuz \u00fclkelerdeki \u00e7\u00f6z\u00fcm&#8221; \u00f6nerileriyle sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 en kesin, en geni\u015f ve en iyi bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilecek olan &#8221;anayurda d\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; \u00f6nerisi kalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ne denli ger\u00e7ek\u00e7i ve do\u011fru olursa olsun bu \u00f6neriler halk\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesiyle benimsedi\u011fi ve kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ekle\u015febilecek oldu\u011funa g\u00f6re bu a\u015famada neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri yer yer bunlara de\u011finilmi\u015f olmakla birlikte bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi k\u0131saca \u00f6zetlemekte yarar vard\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong> 1)<\/strong> Nihai ama\u00e7 konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz ne olursa olsun, muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n yok olmaktan kurtulu\u015fu ve ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 istedi\u011fi gibi s\u00fcrd\u00fcrebilme hak ve olanaklar\u0131na kavu\u015fmas\u0131 yolunda gerekli her t\u00fcrl\u00fc m\u00fccadeleyi vermekte kararl\u0131 olan herkesin asgari m\u00fc\u015ftereklerde i\u015fbirli\u011fi yapmak zorunda oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi bilinmeli ve i\u00e7tenlikle benimsenmelidir.<br \/>\n<strong><br \/>\n2)<\/strong> Farkl\u0131 fikirlerin, farkl\u0131 ya\u015fant\u0131 ve bilgilenmelerin sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finden hareketle ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fikirlerine de sayg\u0131 g\u00f6sterilmeli, onlardan birinin veya birka\u00e7\u0131n\u0131n kendi fikirlerimize oranla daha do\u011fru ve ge\u00e7erli olabilece\u011fi ihtimali her zaman g\u00f6z n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n3)<\/strong> Hi\u00e7bir zaman en m\u00fckemmel olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7e\u011finden hareketle g\u00f6r\u00fc\u015flerimizin kendi g\u00f6receli yetkinli\u011fimizle ba\u011flant\u0131l\u0131 ve orant\u0131l\u0131 bulundu\u011fu bilinmeli, herkes kendi fikrini yeni bilgi ve kan\u0131tlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irerek gerekli de\u011fi\u015fikliklere u\u011fratabilmek anlam\u0131nda\u00a0\u00a0 demokrat ve a\u00e7\u0131k fikirli olmal\u0131d\u0131r. Herkes kendi fikrini, kapsam\u0131, amaca uygunlu\u011fu, kendi i\u00e7indeki tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, i\u015flerlik yetene\u011fi ve pratik de\u011feri gibi \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re her zaman kendi kendine ele\u015ftirerek ve y\u00f6neltilebilecek ele\u015ftirileri dikkate alarak de\u011ferlendirmeye, gerekirse de\u011fi\u015ftirmeye haz\u0131r ve istekli olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n4)<\/strong> Ulusal k\u00fclt\u00fcr birikimi sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6ncelikle, en etkin ve yayg\u0131n bi\u00e7imde ba\u015flat\u0131lmal\u0131, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n giderek anti-feodal, anti-asimilasyoncu demokratik ulusal m\u00fccadele bi\u00e7iminde s\u00fcrmesi gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu m\u00fccadelenin kitle taban\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015filerek s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi zorunlulu\u011fu hi\u00e7bir zaman g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli, bu b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in, toplumun \u015fartlanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131, sosyo-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak herkesin a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ya da itirazs\u0131z kabul edece\u011fi asimilasyon olgular\u0131na, etnik sorunlara a\u011f\u0131rl\u0131k verilmeli, bunun temel nedenleri \u00fczerinde durulurken ekonomik olgular ve sistemler a\u015famal\u0131 olarak g\u00fcndeme getirilmelidir.<br \/>\n<strong><br \/>\n5)<\/strong> Muhaceretteki \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n; yok olmaktan kurtulu\u015fu, ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diledi\u011fi gibi s\u00fcrd\u00fcrebilme hak ve olanaklar\u0131na kavu\u015fmas\u0131 yolunda her \u00c7erkes birey olarak kendini g\u00f6revli ve sorumlu saymal\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmalara maddi ve manevi katk\u0131larda bulunmak \u00fczere t\u00fcm olanaklar\u0131n\u0131 kullanmal\u0131, hatta olanaklar\u0131n\u0131 zorlamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n6)<\/strong> Demokratik kurulu\u015flarla ve ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi veren \u00f6teki ulus ve ulusal az\u0131nl\u0131klarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bulunmak zorunda oldu\u011fumuz bilinmeli, ancak bu ili\u015fkiler halk\u0131m\u0131z\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7lenme a\u015famalar\u0131na g\u00f6re ayarlanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n7)<\/strong> T\u00fcm ilerici yurtsever \u00c7erkeslerin kat\u0131labilece\u011fi demokratik tart\u0131\u015fmalar sonucunda b\u00fct\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve m\u00fccadeleleri sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde tek elden y\u00fcr\u00fctebilecek demokratik merkeziyet\u00e7i bir \u00f6rg\u00fct kurulmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n8)<\/strong> Bu\u00a0 anlay\u0131\u015flar\u0131 benimseyen ve hayata ge\u00e7irebilen ilerici yurtsever\u00a0 \u00c7erkeslerin olu\u015fturabilece\u011fi bu demokratik merkeziyet\u00e7i \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde pratiklik, kolayl\u0131k ya da \u00f6nem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re ele al\u0131nabilecek kimi \u00e7al\u0131\u015fmalar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"6%\"><\/td>\n<td width=\"94%\"><strong>a) <\/strong>T\u00fcrkiye&#8217;deki kesin n\u00fcfus ve konumumuz saptanmal\u0131, ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6teki muhaceret \u00fclkelerinde de ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in\u00a0\u00a0 gerekli giri\u015fimlerde bulunulmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\nb) <\/strong>Kafkasya ve Kafkasyal\u0131larla ilgili olarak yay\u0131nlanm\u0131\u015f kaynaklan i\u00e7eren geni\u015f bir bibliyografya taramas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<br \/>\n<strong><br \/>\nc)<\/strong> Osmanl\u0131ca kaynaklar bug\u00fcnk\u00fc dile \u00e7evrilmelidir.<strong><\/p>\n<p>d)<\/strong> Anayurtta anadille yay\u0131nlanm\u0131\u015f bulunan temel kaynaklar yerel dillere \u00e7evrilerek muhacerete aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\ne)<\/strong> Anayurtla kurulacak sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilere h\u0131z verilmeli, anadille okuma-yazma e\u011fitiminin sonu\u00e7lar\u0131na paralel olarak anayurttaki her t\u00fcrl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00fcr\u00fcnlerinin ve periyodik yay\u0131nlar\u0131n orijinal metinleriyle muhacerette izlenmesi sa\u011flanmal\u0131, bunun yan\u0131 s\u0131ra bir muhaceret edebiyat\u0131 geli\u015ftirilmelidir.<br \/>\n<strong><br \/>\nf)<\/strong> Muhacerette her ge\u00e7en g\u00fcn h\u0131zla kaybolan, hayat\u0131n her a\u015famas\u0131na ili\u015fkin \u00f6rf ve adaletlerimiz, folklorik de\u011ferlerimiz, s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00fcr\u00fcnlerimiz ivedilikle derlenmeli ve bilimsel bir yakla\u015f\u0131mla de\u011ferlendirilerek muhaceret \u00e7ap\u0131nda halka sunulmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\ng)<\/strong> \u0130ngilizce, Almanca, Frans\u0131zca ve Rus\u00e7a olarak yay\u0131nlanm\u0131\u015f bulunan temel eserlerin \u00c7erkesce&#8217;ye ve yerel dillere \u00e7evrilerek yay\u0131nlanmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\nh)<\/strong> Kitap, bro\u015f\u00fcr, b\u00fclten, bildiri gibi yay\u0131nlar yan\u0131nda, T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda bilimsel, geni\u015f kapsaml\u0131 bir yay\u0131n organ\u0131 veya de\u011fi\u015fik d\u00fczeyde yay\u0131n organlar\u0131 periyodik olarak \u00e7\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r. Giderek radyo ve Tv.&#8217;den yararlanma olanaklar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong><br \/>\n\u0131)<\/strong> Bilimsel olarak T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda bir sosyo-ekonomik ara\u015ft\u0131rma ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<strong><\/p>\n<p>i)<\/strong> Yeni do\u011fan \u00e7ocuklara \u00c7erkesce isimler verilmesi, herkesin \u00c7erkesce bir soyad\u0131 almas\u0131 te\u015fvik edilmeli, giderek \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n muhaceret \u00fclkelerinde ayr\u0131 bir milliyet oldu\u011funun n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131nda tescil ettirilmesi ama\u00e7lanmal\u0131d\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"100%\">Bu ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucunda halk\u0131m\u0131z her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131dan ve yok olu\u015ftan kurtulu\u015funu ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diledi\u011fi gibi s\u00fcrd\u00fcrme hak ve olanaklar\u0131na kavu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulabilecek, yetkin ve \u00f6zg\u00fcr iradesiyle kendi kaderini kendisi tayin edebilecektir.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yam&ccedil;&#305; Dergisi May&#305;s 1977-&#350;ubat 1978, s. 47 &rdquo;Var olmal&#305; m&#305;, olmamal&#305; m&#305;&rdquo; sorusu, bug&uuml;n &Ccedil;erkes toplumu i&ccedil;in, hatta hi&ccedil;bir toplum i&ccedil;in ge&ccedil;erli bir soru olamaz. Zira var olma iste&#287;i, bu sorunun alternatifsiz tek cevab&#305;d&#305;r. Bilin&ccedil;li olarak &ouml;zg&uuml;r iradesiyle kendi yoklu&#287;unu onaylayan herhangi bir toplum ya da bir ulus d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lemez. B&ouml;yle olunca ulusal varl&#305;&#287;&#305; tehdit eden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13170","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13172,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13170\/revisions\/13172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}