{"id":13814,"date":"2019-05-09T17:41:24","date_gmt":"2019-05-09T22:41:24","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=13814"},"modified":"2019-05-09T17:41:24","modified_gmt":"2019-05-09T22:41:24","slug":"kanoko-sulalesinin-osmanliya-zorunlu-hicreti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kanoko-sulalesinin-osmanliya-zorunlu-hicreti\/","title":{"rendered":"KANOKO S\u00dcLALES\u0130\u2019N\u0130N OSMANLI\u2019YA ZORUNLU H\u0130CRET\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13816\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Kanoko-Sulalesinin-Osmanliya-Zorunlu-Hicreti-b.jpg\" alt=\"\" width=\"541\" height=\"304\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Kanoko-Sulalesinin-Osmanliya-Zorunlu-Hicreti-b.jpg 541w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Kanoko-Sulalesinin-Osmanliya-Zorunlu-Hicreti-b-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Kaz\u0131m Ag\u0131n<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanoko s\u00fclalesi, Adigelerin Besleney (Besni) boyundan olup bu toplumun tek \u201cp\u015f\u0131\u201d (prens-bey) s\u00fclalesidir. Besleneyler, Kanokolar\u0131n\u00a0 dedesi olan P\u015f\u0131 Yinal Nehu\u2019nun (Mukaddes Yinal-Krallar\u0131n Kral\u0131 Yinal) (1) 1458 y\u0131l\u0131nda \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra\u00a0 Do\u011fu \u00c7erkesya&#8217;n\u0131n (Kabardey), \u201cB\u00fcy\u00fck Kabardey\u201d ve\u00a0 \u201cPiyatigorsk Kabardey\u201d olarak ikiye ayr\u0131lmas\u0131yla Kabardey boyundan ayr\u0131l\u0131p\u00a0 t\u00fcremi\u015f olup kendi topraklar\u0131nda (Kafkasya\u2019da) uzun y\u0131llar ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. \u201cBesleney\u201d ad\u0131n\u0131\u00a0 Kanoko s\u00fclalesine mensup, \u201cP\u015f\u0131 Yinal\u201d\u0131n torunlar\u0131ndan biri olan ve \u00e7ok sevilip say\u0131lan bir P\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n (Bey) isminden esinlenerek al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.\u00a0 Kanoko ad\u0131 da P\u015fi Yinal\u2019in o\u011fullar\u0131ndan olan P\u015f\u0131 Beslan\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck o\u011flunun ad\u0131 oldu\u011funu(k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu; P\u015fi Kan\u015fuk) \u00fcnl\u00fc tarih\u00e7i ve yazar,\u00a0\u00a0<strong>\u015eORA B. Noghumuka\u2019n\u0131n\u00a0 \u201c\u00c7erkes Tarihi\u201d<\/strong>\u00a0adl\u0131 eserinden \u00f6\u011frenmi\u015f olmaktay\u0131z.\u00a0\u00a0 Besleneyler, Adigeler (\u00c7erkes) aras\u0131nda en temiz soy olarak bilinirler. Erkeklerinin sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, k\u0131zlar\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fi\u00a0 Kafkasya&#8217;da ve \u00c7erkesler aras\u0131nda \u00fcn yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cKonukue, iki y\u00fcz ki\u015fi ile Urpa nehri (\u00c7evirene g\u00f6re; bu nehrin Urup nehri olmas\u0131 gerekir. Kafkas da\u011flar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p Pro\u00e7niyi Okop karakolu yak\u0131n\u0131nda Kuban nehrine d\u00f6k\u00fcl\u00fcr) k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki yerlere yerle\u015fmek \u00fczere gitti. Onunla beraber g\u00f6\u00e7 edip gidenlere gittikleri yerlerde kendilerine\u00a0<strong>Bersleney<\/strong>\u00a0denilmi\u015ftir. Bunun i\u00e7inde prensler; dedeleri prens\u00a0<strong>Kunukue<\/strong>\u2019ye izafetle (<strong>Kunukue Al<\/strong>\u00a0derler kendilerine.\u201d<strong>\u00a0(\u015eORA B. Noghumuka<\/strong>) \u201cBesleneyler, B\u00fcy\u00fck Laba nehrinin sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda ve Urup nehrine d\u00f6k\u00fclen k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck Tegem nehri \u00e7evresinde\u00a0 otururlard\u0131.\u201d (\u00c7.N)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Besleneyler akrabalar\u0131 olan Kabardeylerden ayr\u0131lmadan \u00f6nce, P\u015f\u0131 Yinal d\u00f6neminde Kabardeyler ile bir arada ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Prof. Dr. M. Sarkinyanz\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, &#8221;Baz\u0131lar\u0131 Kabardeylerin sosyal d\u00fczenini, s\u0131n\u0131fsal bir yap\u0131 i\u00e7ersinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak herkesin \u00f6devlerini yerine\u00a0 getirmesine dayal\u0131 bir feodal d\u00fczen olarak tan\u0131mlar. Bilinen, reformlardan \u00f6nce Kabardey topraklar\u0131n\u0131n k\u00f6kleri P\u015f\u0131 Yinal\u2019e dayanan (Atajuk, M\u0131\u015fevest, Kaytuko ve Bek Mursin) d\u00f6rt bey ailesine ait oldu\u011fudur. Hatta B\u00fcy\u00fck Kabardey\u2019de t\u00fcm topraklar\u0131n d\u00f6rtte biri 1871-1876 y\u0131llar\u0131nda 200 bey ailesine ait oldu\u011fu bilinmektedir. K\u00fc\u00e7\u00fck Kabardey\u2019de ise 59\u00a0 bey ailesi bulunuyordu. Toprak payla\u015f\u0131m\u0131nda baz\u0131 beyler \u00e7e\u015fitli nedenlerle toprak alamad\u0131lar. Bu da\u011f\u0131t\u0131mda pays\u0131z kalanlar Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ne g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. Daha sonra 1917\u2019ye kadar, Kabardey Bey\u2019lerinin ya\u015famlar\u0131yla ilgili bilgiler yok denecek kadar azd\u0131r.<strong>\u201d<\/strong>(Prof. Dr. M. Sarkinyanz, \u00c7eviri: Dr. Bat\u0131ray \u00d6zbek Yedic, \u201c\u00c7erkeslerin Politik Tarihi\u201d)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanoko s\u00fclalesi, devlet adaml\u0131\u011f\u0131, \u015fovalyeli\u011fi, sava\u015flarda d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 g\u00f6stermi\u015f olduklar\u0131 yi\u011fitlik ve ba\u015far\u0131lar, ata \u00e7ok iyi binmeleri, at\u0131n \u00fczerinde uzun s\u00fcre sava\u015fabilmeleri ile tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. (\u00c7erkesya\u2019da\u00a0 Kuban b\u00f6lgesinde Lah\u015fukay k\u00f6y\u00fcnden olup, M\u0131s\u0131r\u2019da tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f olan\u00a0<strong>Mustafa Mahir Liap, \u00c7erkes Ailelerinin Alamet-i<\/strong>\u00a0<strong>Farikalar\u0131\u00a0 konulu eserinde<\/strong>; P\u015f\u0131 Kanoko Be\u00e7mirza\u2019dan s\u00f6z ederek \u201cKanoko Armas\u0131\u201d hakk\u0131nda, \u201cbu s\u00fclaleden hi\u00e7bir erkek at\u0131ndan ala\u015fa\u011f\u0131 edilememi\u015ftir diye \u015f\u00f6hretleri vard\u0131r. Bu sebeple damgalar\u0131 Lecam(Gem) \u015feklinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyor.)\u00a0 Kanokolar\u0131n\u00a0 aristokrat bir yap\u0131s\u0131 olup, \u00c7erkes ordular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda komutan olarak bir\u00e7ok istilac\u0131lara kar\u015f\u0131 anavatanlar\u0131n\u0131 savunmu\u015flard\u0131r. Kanokolar, ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar\u00a0 Mustafa Mahir Liap\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 gibi atlara \u00e7ok \u00f6nem verirlerdi, \u00e7ok k\u0131ymetli\u00a0 p\u015f\u0131 atlar\u0131n\u0131n sol sa\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne, Werklerin (soylu) atlar\u0131nda ise at\u0131n sa\u011f terkisine (sa\u011fr\u0131s\u0131na) ate\u015fte \u0131s\u0131t\u0131larak kendi\u00a0 s\u00fclale damgalar\u0131n\u0131 vururlar bu ac\u0131ya katlanan at\u0131 diren\u00e7li ve soylu bir at olarak g\u00f6r\u00fcrlerdi, bu kural di\u011fer Adige beylikleri i\u00e7inde ge\u00e7erliydi. (Kaynak: Guk\u0131em\u0131hu \u0130brahim\/Adige at\u0131 ile Adige erke\u011fi-Oshamohue dergisi no:4\/1995)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><em>Prof.Dr. Aytek Nam\u0131tok, \u201c\u00c7erkeslerin K\u00f6keni\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda<\/em><em>Besleneyleri ve Kanoko\u2019lar\u0131 \u015f\u00f6yle<\/em>\u00a0<em>anlat\u0131yor<\/em><\/strong><strong>:<\/strong>\u00a0Besleneyler, \u00c7erkeslerin en soylu ve en yi\u011fit halklar\u0131ndan biri olarak tan\u0131n\u0131yorlard\u0131. Yaln\u0131zca \u00fclkelerinde de\u011fil t\u00fcm Kafkasya\u2019da incelik sembol\u00fc olan Besleneyler, ayn\u0131 zamanda fiziki nitelikleriyle \u00fcnl\u00fc idiler.\u00a0 X. Glavani, Besleneylerde &#8221;\u00e7ok soyluluk&#8221; bulunmaktad\u0131r; bu soy, d\u00fcnyadaki en g\u00fczel \u00c7erkes soyudur ve \u00f6b\u00fcr kantonlar, bu soyu hem \u00e7ok soylu olu\u015fu, hem de insanlar\u0131n\u0131n yi\u011fitli\u011fi nedeniyle \u00e7ok be\u011fenmektedir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanoko prenseslerinin g\u00fczellikleri bir\u00e7ok Kabardey prensinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu. Bu prenseslerle evlenmek isteyen bir\u00e7ok\u00a0 Kabardey prensi\u00a0 bundan dolay\u0131 d\u00fcello yapt\u0131 ve bu d\u00fcellolar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kanl\u0131 \u00e7eki\u015fmeler t\u00fcm ailelerin yok olmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em><b>Prof.Dr.Aytek Nam\u0131tok ba\u015fka bir eserinde<\/b><\/em><strong>:<\/strong>\u00a0\u201cK\u0131r\u0131m hanlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimini sa\u011flamak ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n tam bir \u00c7erkes gibi olup yeti\u015febilmeleri i\u00e7in Besleney&#8217;e g\u00f6nderdiklerini, K\u0131r\u0131m hanlar\u0131n\u0131n ve o\u011fullar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla Besleney k\u0131zlar\u0131yla evlendirildiklerini\u201d yazmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanokolar\u0131n tarihe ge\u00e7mi\u015f bir\u00e7ok prensleri gibi, Besleney Prensi Yel\u00e7erukue hakk\u0131nda, tarih\u00e7i\u00a0\u00a0<strong>\u015eORA\u00a0 B.<\/strong>\u00a0<strong>Noghumuka \u201c\u00c7erkes Tarihi\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle yazmaktad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cYelcerukue, prenslerin faziletli ve g\u00fczel ahlakl\u0131 ve t\u00fcm\u00fcn\u00fcn en cesur ki\u015fisi idi. Ona (zaman\u0131n\u0131n kahraman\u0131) ad\u0131n\u0131 verdiler. Bununla beraber yumu\u015fak bir \u0130nsand\u0131, herkesi sever ve en iyi bir \u015fekilde muamele ederdi. Kuvvetli \u015fahsiyetine ve geni\u015f otoritesine ra\u011fmen hi\u00e7 de kibirli de\u011fildi. \u00c7ok kez kahramanlar gibi yurdunu savundu, doymayan d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 yendi. Hatta Tatar ordusunu ma\u011flup ve peri\u015fan etti. Kanl\u0131 bir sava\u015fta da Kalmuk ve Tatarlar\u0131n birle\u015fik ordular\u0131n\u0131 tepeledi. Cesaret ve kahramanl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka iyi ahlakl\u0131 idi. Milletinin ve kendisini tan\u0131yanlar\u0131n\u0131n kalbini kazanm\u0131\u015f, dostluklar\u0131n\u0131 muhafaza etmi\u015fti.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fiir, y\u00fcksek ki\u015fili\u011finin \u00f6lmezli\u011fini belirten bir \u015fark\u0131n\u0131n \u00f6zetidir:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>Tecr\u00fcbeli komutan\u0131n yaydan f\u0131rlayan oku bo\u015flukta parlard\u0131<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>Hana ve sald\u0131r\u0131c\u0131 ordular\u0131na sonsuz \u00f6l\u00fcm ta\u015f\u0131d\u0131.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>Gayretli at\u0131 EM\u0130\u015e; Kalmuklar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131, binlerce insan\u0131 ezdi<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>\u00d6l\u00fcm\u00fcnden sonra biricik dostu kald\u0131. O da k\u0131l\u0131c\u0131.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>Ge\u00e7mi\u015fte ne kadar zalim ise yok edilmeyen d\u00fc\u015fman\u0131 kalmad\u0131.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>Sarkale\u2019yi y\u0131km\u0131\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcnde ta\u015f b\u0131rakmam\u0131\u015f.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>Kar\u015f\u0131 gelen (KEM\u0130RGOY)\u2019lerin sonunu getirmi\u015fti.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>\u0130pek k\u0131l\u0131fl\u0131 alt\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131ndan d\u00fc\u015fman kan\u0131 damlar,<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><i>\u00c7evrede \u00e7o\u011falan d\u00fc\u015fman oklar\u0131ndan y\u0131lmaz, d\u00f6n\u00fc\u015f akl\u0131na da gelmezdi.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">(\u00c7erkes Tarihi, \u015eORA B. Noghumuka, Sayfa:127,128, \u00c7eviri: Dr. Vasfi G\u00fcsar)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanoko\u2019lar\u0131n Kafkasya\u2019daki k\u00f6y\u00fc Armavir \u015fehri civar\u0131nda olup Kuban nehri k\u0131y\u0131s\u0131ndad\u0131r. \u201cKanoko Hable\u201d bug\u00fcnde \u201cKanokova\u201d olarak bilinmekte\u00a0 Krasnodar vilayetine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak burada hi\u00e7 \u00c7erkes kalmam\u0131\u015f olup\u00a0 Kazak ve Rus\u2019lar ya\u015famaktad\u0131r. Rus Kazak\u2019lar\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015f olan k\u00f6y\u00fcm\u00fczde 1854 \u00f6ncesi \u201cKanoko Stanista\u201d isimli bir Kazak \u0130stasyonu kurulmu\u015ftur. Daha \u00f6nceleri B\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck Laba Vadileri ile Urup (Varpa) Havzas\u0131 ayr\u0131ca Kuban Ovas\u0131 ile \u00c7egen, Fars ve Psef\u0131r Vadilerine kadar olan yerler Kanokolar\u0131n y\u00f6netiminde idi. Bat\u0131lar\u0131nda Kemirguveyler ve Abzeghler\u00a0 bulunur. G\u00fcneybat\u0131 ve g\u00fcneylerinde ise Borakay, Kaz\u0131lba\u011f, Segerey ve Ba\u015f\u0131lbe\u011f gibi Abaza oymaklar\u0131 bulunur. Kuzeyden ise Besleneylerin arazisi Kuban Nehri taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Rus Kazaklar\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015f olan k\u00f6y\u00fcm\u00fcz ve \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131na ba\u011fl\u0131 ordular taraf\u0131nda sald\u0131r\u0131lara u\u011frayan topraklar\u0131m\u0131zda a\u00e7l\u0131k ve salg\u0131n hastal\u0131klar artm\u0131\u015f adil olmayan sava\u015flarla Adige Ordular\u0131 \u00e7ok de\u011ferli komutanlar\u0131n\u0131, askerlerini kaybetmi\u015f art\u0131k ya\u015fanamaz bir durum \u00fclkede h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri\u00a0 Bek,\u00a0 d\u00f6nemin Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 ile \u00e7e\u015fitli yaz\u0131\u015fmalardan sonra beraberindeki\u00a0\u00a0 akraba ve bir grup se\u00e7ilmi\u015f tam te\u00e7hizatl\u0131 Besleney \u015eovelye ile birlikte 1854 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul\u2019a gelerek Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 Sultan Abd\u00fclaziz\u2019den alm\u0131\u015f oldu\u011fu D\u00fczce \u0130stilli K\u00f6y\u00fc\u2019ne ait tapu senediyle, D\u00fczce\u2019deki ilk \u00c7erkes K\u00f6y\u00fc olan \u201cKanoko Hable\u201dnin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Bu durumu ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u201cNetabje Cankat Devrim\u201d \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor;\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201c1854 y\u0131l\u0131nda Besni kabilesi reisi P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri (Rus belgelerindeki ad\u0131 ile Knyaz\u00a0 Kanoko Adilgeri) reisli\u011finde 30-40 \u00c7erkes silah\u015for s\u00fcvari\u00a0 D\u00fczce\u2019ye gelip Osmanl\u0131 taraf\u0131ndan kendilerine g\u00f6sterilen D\u00fczce ovas\u0131nda Kafkasya\u2019daki k\u00f6yleri Kanokoey\u2019e benzer konumda g\u00f6rd\u00fckleri\u00a0\u00a0<strong>\u0130stilli\u00a0<\/strong>adl\u0131\u00a0<strong>Rum k\u00f6y\u00fc\u00a0<\/strong>kal\u0131nt\u0131s\u0131 civar\u0131n\u0131 tespit ettiler. O tarihlerde\u00a0<strong>D\u00fczce ovas\u0131<\/strong>\u00a0ormanlar, \u00e7al\u0131l\u0131klar ve batakl\u0131klarla kapl\u0131 bir s\u0131tma yata\u011f\u0131 idi. O sebeple\u00a0 biraz y\u00fcksek\u00e7e bir yer gerekiyordu. K\u00f6y yeri Melen \u00e7ay\u0131n\u0131n sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda, sudan y\u00fcksek\u00e7e bir a\u011fa\u00e7l\u0131k-tepe d\u00fczl\u00fck \u015feklinde olup, Ba\u011fdat\u00a0 yolunun (Eski Roma Askeri Yolu) kenar\u0131nda idi. Bug\u00fcnk\u00fc Muhacir Ta\u015fk\u00f6pr\u00fc k\u00f6y\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda, Melen&#8217;in kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndad\u0131r. Bilahare (40 sene sonra) Melen \u00e7ay\u0131n\u0131n ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00f6y yerle\u015fim yerini tehdidi ba\u015flay\u0131nca daha i\u00e7eri k\u0131s\u0131mlara (mezarl\u0131klar\u0131n bulundu\u011fu k\u0131sma) Ba\u011fdat Yolu k\u00f6y ortas\u0131ndan ge\u00e7ecek \u015fekilde yolun iki taraf\u0131na yerle\u015ftiler. D\u00fczce\u00a0 b\u00f6lgesinde tespit edilen ilk \u00c7erkes k\u00f6y\u00fc buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bug\u00fcn hala kal\u0131nt\u0131s\u0131 duran eski Melen k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fcn (D\u00fczce\u2019den hareketle) sol taraf\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc Mamure k\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131nda Melen \u00e7ay\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir a\u011faca o zaman Kanokolar\u0131n aile damgas\u0131 ate\u015fte k\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131p vurularak i\u015faretlenmi\u015ftir. (2) Ayn\u0131 \u015fekilde bug\u00fcnk\u00fc Pa\u015fakona\u011f\u0131\u00a0 yak\u0131nlar\u0131ndaki t\u00fcrbe civar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir a\u011faca, yine bug\u00fcnk\u00fc K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 \u00d6mer Efendi k\u00f6y\u00fcn\u00fcn (Ha\u00e7emziy) bulundu\u011fu yerde Melen \u00e7ay\u0131n\u0131n sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck bir a\u011faca ayn\u0131 damga vurularak ortaya \u00e7\u0131kan \u00fc\u00e7gen \u015feklindeki arazi k\u00f6y arazisi olarak tespit edilerek\u00a0<strong>Yed\u0131gey\u00a0<\/strong>ad\u0131 verilmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201cKafkasya\u2019daki \u00e7\u0131k\u0131\u015f yerimiz olan Kanokoey k\u00f6y\u00fcn\u00fcnde Besniler aras\u0131ndaki ad\u0131 Yedigey\u2019dir. Bu k\u00f6y\u00fcn ne zaman kuruldu\u011fu bizce bilinmiyor. Ancak k\u00f6y kurucusu olmas\u0131 gereken Kanoko Yedig\u2019in k\u00f6y\u00fc manas\u0131na gelen Yedigey ad\u0131yla an\u0131l\u0131yor. (B\u00f6ylece Besni p\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7inde Kanokolardan Yedig isminde bir ki\u015finin tarihte var oldu\u011fu sonucuna ula\u015fm\u0131\u015f oluyoruz.)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00c7orum\u2019un bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla Sazde\u011firmen k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek ad\u0131 da\u00a0 Yedigey\u2019dir. Bu k\u00f6y halk\u0131 yakla\u015f\u0131k 1880-1884\u2019lerde gelmi\u015f olabilirler. (H\u00fcseyin Ercan beyden al\u0131nd\u0131.) Bu durum g\u00f6steriyor ki, D\u00fczce\u2019deki\u00a0 Yedigey halk\u0131 ile \u00c7orum Yedigey halk\u0131 Kafkasya\u2019daki Yedigey-Kanokoey-Kanoko Hable\u2019den gelmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201cD\u00fczcede\u2019ki Yedigey\u2019in yeri ve hudutlar\u0131n\u0131n tespitinden sonra kafile\u00a0 Kastamonu\u2019ya gitmek \u00fczere resmi i\u015fler i\u00e7in olsa gerek o zaman\u00a0 mutasarr\u0131fl\u0131k olan Bolu\u2019ya gitmi\u015ftir. (Halk aras\u0131nda, Padi\u015fah taraf\u0131ndan\u00a0 Kanoko Adilgeri\u2019ye Kastamonu Sancak Beyli\u011fi\u2019nin verildi\u011fi s\u00f6ylentisi\u00a0 vard\u0131r. Ger\u00e7ek ise Osmanl\u0131 ar\u015fivinde belgesi bulunmas\u0131 gerekir.) Yine bize ula\u015fan bilgilere g\u00f6re b\u00f6lgede bulunanlar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir elde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk olarak toplanmas\u0131n\u0131 istemeyen zaman\u0131n Bolu Mutasarr\u0131fl\u0131\u011f\u0131 Kanoko\u00a0 Adilgeri\u2019yi kald\u0131\u011f\u0131 handa zehirletmi\u015ftir. (3)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Onun \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine kafile ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f ve P\u015f\u0131 ANEJOKO R\u0131za\u00a0 Bey (Kendisi aslen\u00a0 Kabardey&#8217;dir) maiyetiyle D\u00fczce ovas\u0131nda yine eski bir Rum k\u00f6y\u00fc kal\u0131nt\u0131s\u0131 \u00fczerinde k\u00f6y\u00fcn\u00fc kurmu\u015ftur. K\u00f6y, U\u011fursuyu isimli akarsu civar\u0131ndad\u0131r. Bu k\u00f6ye onun soyad\u0131ndan dolay\u0131 Anejokoey (bug\u00fcnk\u00fc Develibesni K\u00f6y\u00fc) ad\u0131 verilmi\u015ftir. Kafkasya\u2019daki Anejokoey k\u00f6y\u00fcnden \u00e7\u0131kan Besni aileleri \u00c7orum&#8217;da da eski k\u00f6ylerinin ad\u0131yla Anejokoey diye\u00a0 yeni bir k\u00f6y kurmu\u015flard\u0131r. (Yeni ad\u0131 K\u0131rkdilim)\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201cBilindi\u011fi gibi Besnilerde tek bir p\u015f\u0131 ailesi vard\u0131r. (Kanokolar) kendilerine sonradan Kabardey, Kem\u0131rguy ve Abaza p\u015f\u0131lar\u0131nden kimselerde kat\u0131lm\u0131\u015f bulunuyordu. Besnilerden D\u00fczce\u2019ye gelen Shapsugh, Abzegh,\u00a0Wub\u0131h\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ve Abazalar Anejokoey\u2019e Besni Hable, Yedigeye Kanoko Hable derler. Kanoko Adilgeri\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine vasiyeti gere\u011fi Netabje \u015eevloh\u00a0 Kafkasya\u2019ya\u00a0 d\u00f6n\u00fcp\u00a0 esasen akraba olan Kanoko ve Netabje\u00a0 s\u00fclalelerinden bir grubu D\u00fczce\u2019ye, tespit ettikleri k\u00f6y yerine\u00a0 getirmi\u015ftir. (2010 y\u0131l\u0131ndaki yeni bilgilere g\u00f6re; Kanoko Adilgeri\u2019nin o\u011fullar\u0131ndan Kanoko Ayte\u00e7\u2019in o\u011flu Saadgeri (K\u00fc\u00e7\u00fck Bey) bu kafileyle D\u00fczce\u2019ye gelmi\u015f di\u011fer o\u011flu Kanoko Be\u00e7mirze Kafkasya\u2019da Yedigey&#8217;de (Kanoko Hable-Kanokovo) kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kanoko Ayte\u00e7 1845 y\u0131l\u0131nda Kazak sald\u0131r\u0131s\u0131nda \u015fehit olmu\u015ftur.)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">K\u00f6ye Kanoko ve Netabjelerle birlikte gelen ba\u015fka Besni aileleri de vard\u0131r. Bunlardan bildiklerimiz YELE\u00c7IE\u2019ler, DOHOC\u2019ler, SIMHA\u2019lar (bu aile Abazalarda da vard\u0131r) PETRES\u2019ler, \u00c7EKAL\u2019ler gibi. Ancak k\u00f6y hi\u00e7bir zaman \u00c7erkes ailesi olarak 25-30 haneyi ge\u00e7ememi\u015ftir. S\u0131tma ve di\u011fer salg\u0131n hastal\u0131klar, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kat\u0131ld\u0131klar\u0131 6 b\u00fcy\u00fck sava\u015f \u00e7ok kimseyi yok etmi\u015ftir. Bu sebeple zaman i\u00e7inde k\u00f6ye yerle\u015fen di\u011fer \u00c7erkes\u00a0 kabilelerinden baz\u0131 ailelerin de bir k\u0131sm\u0131 yok olmu\u015ftur. K\u00f6ye yerle\u015fip ayr\u0131lan aileler de vard\u0131r. \u015e\u0131bzoho\u2019lar, Deguf\u2019lar, Abat\u2019lar gibi. Ayr\u0131ca k\u00f6ye\u00a0 yerle\u015fen Rumeli Muhacirleri ve Karadeniz\u2019li aileler de olmu\u015ftur.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201cYED\u0130GEY (Kanoko Hable) \u0130stilli k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 bilebildi\u011fim s\u00fclaleler \u015funlard\u0131r;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanoko, Berzeg (Berzeg Osman Bey, k\u00f6ye sonradan \u00e7ocukken gelmi\u015ftir), S\u0131mha, Netabje (Netabje\u2019lerin Yedigey\u2019deki koluna Osmanl\u0131 kay\u0131tlar\u0131nda\u00a0 Bekmerz Bey O\u011fullar\u0131 denirdi), Kezak, Seho\u015fuka (Aile Bolu &#8211; Elmal\u0131k\u00a0 k\u00f6y\u00fcnden gelip Yedigey\u2019e yerle\u015fmi\u015fti), Yele\u00e7\u0131e, Yenemiko(k\u00f6ye sonradan yerle\u015ftiler), Donec, Petres, \u00c7ekal (Yedigey\u2019e Ankara Bala\u2019dan gelmi\u015f bir Besni ailesidir), \u015e\u0131bzoho (tahminen 1910-1917 senelerinde \u015fimdiki ad\u0131yla Kara\u00e7ay-\u00c7erkesya\u2019dan Yedigey\u2019e gelmi\u015fler, k\u00f6yde fazla kalmay\u0131p\u00a0 N\u00fcfren\u2019e yerle\u015fmi\u015flerdir), Afemi\u011foet, Abat (k\u00f6ye sonradan yerle\u015fip ayr\u0131larak Yayakba\u015f\u0131 k\u00f6y\u00fcne gitmi\u015flerdir) ve\u00a0 Deguf. (4) G\u00f6\u00e7-s\u00fcrg\u00fcn s\u0131ras\u0131nda birbirlerini kaybetmi\u015f olan ailelerin bir k\u0131sm\u0131 Samsun-Havza, Amasya, Kayseri-Uzunyayla ve Ankara-Bala gibi yerlere yerle\u015fmi\u015flerdir.\u201d (<em>Genel Tarihi Verileriyle \u0130stilli K\u00f6y\u00fc, Netabje Cankat Devrim)<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dedemin (Kanoko Kaspot Kaz\u0131m) dedesi, P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, Kanoko Ayte\u00e7\u2019in o\u011flu olan, Kanoko Saadgeri (tan\u0131nan lakab\u0131 ile K\u00fc\u00e7\u00fck Bey), k\u0131z\u0131 (P\u015f\u0131pkhu) Kanokuapkh Gosseuh Han\u0131m ve di\u011fer Besleney s\u00fclalelerinin bir k\u0131sm\u0131 ile Adigelerin de\u011fi\u015fik boylar\u0131na ba\u011fl\u0131 s\u00fclalerin bir k\u0131sm\u0131 Kanoko Hable, Yedigey\u2019e gelmi\u015fler fakat, Netabje Cankat Devrim\u2019in dedi\u011fi gibi P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri\u2019nin di\u011fer \u00e7ocu\u011fu Kanoko Becmirze ve amca \u00e7ocuklar\u0131 Kanoko \u015eolehu ailesi (<em>Kabardey Balkar Cumhuriyeti Devlet Ba\u015fkan\u0131 Sn. Arsen Kanoko, tahmin etti\u011fim kadar\u0131yla bu aileye mensuptur<\/em>) tekrar toparlan\u0131p g\u00fc\u00e7lenmek ve \u00c7erkesya\u2019y\u0131 i\u015fgal etmek isteyen i\u015fgalci-fetih\u00e7i devletlere kar\u015f\u0131 durabilmek, anayurtlar\u0131n\u0131 koruyabilmek u\u011fruna Kafkasya\u2019da kalmalar\u0131na ra\u011fmen 1864 y\u0131l\u0131nda \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan soyk\u0131r\u0131m sonucunda binlerce Kafkasyal\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, binlercesi d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesine s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmi\u015f, anavatanda ise o g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re bir daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini elde edememeleri i\u00e7in \u00e7ok az bir \u00c7erkes toplumu b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1864 soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan \u00f6nce Kabardey ve Besleney topraklar\u0131 \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131n\u0131n ve Rus Kazaklar\u0131n\u0131n istilas\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fama\u00a0 imkanlar\u0131n\u0131n hemen hemen imkans\u0131zla\u015fmas\u0131 \u00fczerine, 1850\u2019li y\u0131llarda di\u011fer \u00c7erkes aileleri imkanlar\u0131 dahilinde Osmanl\u0131 topraklar\u0131na hicret etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 gibi Kanoko s\u00fclalesinin sava\u015flardan sonra hayatta kalan \u00fcyelerinin bir k\u0131sm\u0131 da Osmanl\u0131\u2019ya hicret etmek zorunda kalm\u0131\u015f olup zaman aral\u0131klar\u0131yla \u0130stanbul, D\u00fczce ve \u00c7orum \u015fehirlerine yerle\u015fmi\u015flerdir. \u00c7orum\u2019a yerle\u015fenlerin aras\u0131nda P\u015f\u0131 Kanoko Becmirza\u2019n\u0131n ilk e\u015finden olan\u00a0 Kanoko Zabit (Zahit) Bek ve iki k\u0131z karde\u015fi (5) de bulunmaktad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc Gafurlu k\u00f6y\u00fcn\u00fc kuranlar\u0131n Kanokolar oldu\u011fu dikkate al\u0131n\u0131rsa \u00c7orum&#8217;a\u00a0 yerle\u015fen Zabit Bey ve iki k\u0131z karde\u015finin bu k\u00f6ye yerle\u015fme ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. (6)<\/p>\n<p>\u201cKuzeybat\u0131\u00a0 Kafkasya\u2019n\u0131n en do\u011fusunda Besleney Beyli\u011fi bulunmaktayd\u0131.\u00a0 Bu d\u00f6nemde Besleneyler Wuarp ve Hodz nehirlerinin aras\u0131nda bulunan arazide ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<strong>\u00a0Georgiy Nauitske\u2019nin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re (1830)<\/strong>, Besleneyler say\u0131ca 70 bin ki\u015fi oluyorlard\u0131. Besleney Beyli\u011fini Kanoko\u00a0 s\u00fclalesinden beyler y\u00f6netiyordu. Bu s\u00fclale \u015eolehu ve Be\u00e7mirze denilen iki koldan (aileden) olu\u015fuyordu. Ba\u015fl\u0131ca ayan (work) s\u00fclaleleri ise Dehu\u015fekho, M\u0131sewost\u0131kho ve di\u011ferleri idi. D\u00f6nemin Adige \u00fclkesinde Besleneylerin b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi vard\u0131.\u00a0<strong>Bilim<\/strong>\u00a0<strong>insan\u0131 Karl Stal\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re<\/strong>, \u201cBesleneylerin hepsi \u00e7ok temiz ve \u00e7ok g\u00fczel Adigece ile konu\u015fuyorlar,\u00a0 Kabardeyler gibi ak\u0131lc\u0131, diplomatlar ve \u00e7ok iyi s\u00fcvariler\u201d Abaza (\u00e7.n) milletinden olanlarda Besleney beylerinin y\u00f6netimi alt\u0131ndayd\u0131lar.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201cMeho\u015flar ile aralar\u0131nda yak\u0131nl\u0131k ve ittifak vard\u0131. Di\u011fer Adige Beylikleri gibi Besleney Beyli\u011fi de(1828-1829) T\u00fcrk-Rus sava\u015f\u0131na kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015f\u0131yordu. 1829 y\u0131l\u0131nda bu sava\u015f\u00a0 Edirne\u00a0 antla\u015fmas\u0131<strong>\u00a0<\/strong>(7) ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131nda Adige Beylikleri Rus \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na ba\u011flanm\u0131\u015f say\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Fakat bu t\u00fcm Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm Adige Beyliklerini denetimi alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. \u00d6rne\u011fin, 1843 y\u0131l\u0131nda Besleney \u015eamil\u2019in Naibi Muhammet Hal\u015fi ile birlikte oldular. Yurtlar\u0131n\u0131 terk ederek Labe ard\u0131na g\u00f6\u00e7 ettiler. Bir y\u0131l sonra beyleri Kanoko\u00a0 Ayte\u00e7 vefat edince yeniden al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yurtlar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcler.\u201d (<em>Prof. \u00c7\u2019IR\u011e Ashad Adige \u00dcniversitesi Adige Filolojisi ve K\u00fclt\u00fcr\u00fc Fak\u00fcltesi Dekan\u0131, 11Mart 2009, \u00c7ev. Achum\u0131j Hilmi.<strong>\u00a0<\/strong><\/em><a href=\"http:\/\/www.circassiandiaspora.com\/tarih\/285-beylikler-d%C3%B6nemi.html\">www.circassiandiaspora.com\/tarih\/285-beylikler-d\u00f6nemi.html<\/a>.)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u201c<\/strong>Kanoko s\u00fclalesi Besleney b\u00f6lgesinde zaman i\u00e7ersinde ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0 bunlardan bir aileye\u00a0 \u015eolehu di\u011ferine ise Be\u00e7mirze denilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f. Ama bu ayn\u0131 s\u00fclaleden olan iki amca \u00e7ocu\u011funa verilen isimler oldu\u011fu i\u00e7in ve 18-19. y\u00fczy\u0131llardaki siyasi geli\u015fmeler bu iki ailenin yeniden s\u00fclale\u015fip ayr\u0131\u015f\u0131p geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlayamam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (<em>\u00c7erkes Ansiklopedisi sayfa 726,madde.Besleney\/Adige Cumhuriyeti<\/em>)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">P\u015f\u0131 Kanoko Becmirze, s\u00fcregelen Rus, Kazak, Osmanl\u0131 ve di\u011fer yay\u0131lmac\u0131 \u00fclkelerin bask\u0131lar\u0131, a\u011fabeyi Kanoko Ayte\u00e7\u2019in Ruslara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan sava\u015fta \u015fehit olmas\u0131, babas\u0131 P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019de Bolu Mutasarr\u0131f\u0131\u00a0 taraf\u0131ndan zehirlenerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, yap\u0131lan sava\u015flarda bir \u00e7ok Adige sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u015fehit edilmesi ve ailesinin par\u00e7alanmas\u0131 \u00fczerine ya\u015fl\u0131 v\u00fccudu bu ac\u0131lara daha fazla dayanamay\u0131p hastalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><em>Sevgili annem\u00a0 Kanokuapkh\u00a0 Meliha\u00a0 Han\u0131m\u2019\u0131n anlatt\u0131klar\u0131na g\u00f6re<\/em><\/strong><strong>;<\/strong>\u00a0 dedesi P\u015f\u0131 Kanoko Becmirze, \u00f6lmeden \u00f6nce e\u015fi Eminet Han\u0131ma, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte Osmanl\u0131\u2019ya hicret etmesini s\u00f6ylemi\u015f ve zaman\u0131n Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131&#8217;na mektup yazarak ailesinin di\u011fer aile fertleriyle birle\u015fmesinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Daha \u00f6nce Osmanl\u0131 topraklar\u0131na gelen Kanoko aileleri gibi Prenses Eminet Han\u0131m ve beraberindeki \u00e7ocuklar\u0131, di\u011fer akraba ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 da Osmanl\u0131 topraklar\u0131na gelmi\u015flerdir. Gelirken Kafkasya\u2019daki elde avu\u00e7ta\u00a0 kalm\u0131\u015f\u00a0 varl\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7atal, b\u0131\u00e7ak ve ka\u015f\u0131k olarak getirmi\u015f olup bunlar\u0131 zaman i\u00e7ersinde\u00a0 D\u00fczce\u2019de\u00a0 eriterek atlar\u0131n e\u011ferlerine (8) v.b. ihtiya\u00e7lar\u0131na kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Yanlar\u0131nda getirmi\u015f olduklar\u0131 Kanoko s\u00fclalesine ait damga ara\u015ft\u0131rmac\u0131, \u00c7erkes k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011flayan, sevgili akrabam\u0131z\u00a0 Netabje Cankat Devrim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bulunup, P\u015f\u0131 Kanoko Kaspot Kaz\u0131m\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 olan Kanokuapkh Meliha\u2019ya (anneme) taraf\u0131mdan teslim edilmi\u015ftir. (K.A.)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanoko Saadgeri (K\u00fc\u00e7\u00fck Bey), dedesi P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri\u2019nin tespit etmi\u015f oldu\u011fu ilk \u00c7erkes k\u00f6y\u00fc olan Kanoko Hable\u2019yi (\u0130stilli K\u00f6y\u00fc)\u00a0 yap\u0131land\u0131rm\u0131\u015f, d\u0131\u015far\u0131dan k\u00f6ye girmek isteyen bir\u00e7ok ka\u00e7ak ve\u00a0 sald\u0131rgan\u0131 at \u00fcst\u00fcnde, elinde k\u0131rbac\u0131yla kovalam\u0131\u015f, D\u00fczce\u2019de ve \u00fclkenin di\u011fer b\u00f6lgelerinde bulunan di\u011fer \u00c7erkes k\u00f6yleri ile olan ili\u015fkileri kuvvetlendirmi\u015ftir. Buna ra\u011fmen Kanoko Hable (\u0130stilli K\u00f6y\u00fc) bir\u00e7ok \u00c7erkes k\u00f6ylerimizin ak\u0131betine u\u011fram\u0131\u015f bir \u00c7erkes k\u00f6y\u00fc kimli\u011finden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olup, sadece k\u00f6y\u00fcn kurucusu olan Kanokolar\u0131n de\u011fil di\u011fer Adige s\u00fclalelerinin de k\u00f6yde t\u00fckendi\u011fi ve k\u00f6y\u00fc terk etti\u011fi bir ger\u00e7ektir. (<em>13.09.2010 Berzek Bedrettin Canpolat,Netabje Cankat Devrim,Kanoko Kaz\u0131m A\u011f\u0131n ile yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fi,D\u00fczce-\u0130stilli K\u00f6y\u00fc)<\/em>\u00a0Hayatta kalan Kanoko Kaspot Kaz\u0131m\u2019\u0131n k\u0131z\u0131, Kanokuapkh Meliha Han\u0131m ve \u00e7ocuklar\u0131 \u0130stanbul\u2019da, Kanoko Saadgeri&#8217;nin (K\u00fc\u00e7\u00fck Bey) torunu olan Nursafa Han\u0131m Ankara\u2019da ya\u015famlar\u0131na devam etmektedirler.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Annemin Baba Annesi olan Prenses Eminet Han\u0131m\u2019\u0131n Osmanl\u0131\u2019ya gelirken yan\u0131nda getirmi\u015f oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son kafilede bulunan Kanoko s\u00fclalesine mensup ki\u015filer:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">P\u015f\u0131 Kanoko Becmirze Bek\u2019in e\u015fi Eminet Han\u0131m\u2019dan olan o\u011flu, Kanoko Kaspot (T\u00fcrkiye\u2019de ad\u0131 Kaz\u0131m olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olup, D\u00fczce\u2019de ve tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerlerde Kaz\u0131m Bey olarak bilinir), k\u0131zlar\u0131; P\u015f\u0131pkhu\u00a0 Kumpirhan Han\u0131m (T\u00fcrkiye\u2019de ad\u0131, Tasvire olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir) ve P\u015f\u0131pkhu Hac\u0131han Han\u0131m (T\u00fcrkiye\u2019deki ad\u0131, Melek olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olup Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131\u2019nda da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Saray\u2019daki ismi Dil\u015fikar\u2019d\u0131r. Saray\u2019da m\u00fczik tahsili yapm\u0131\u015f\u00a0 olup, daha sonra okullarda m\u00fczik\/keman dersleri vermi\u015ftir.) (9), \u00c7ekal s\u00fclalesinin baz\u0131 fertleri ile Kafkasya\u2019daki yard\u0131mc\u0131 ailelerden olu\u015fan grup \u0130stanbul\u2019a gelerek rahmetli P\u015f\u0131 Kanoko Becmirze\u2019nin Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 Sultan Abdulhamit\u2019e yazm\u0131\u015f oldu\u011fu mektubu saray yetkililerine verdi\u011fi, Abdulhamit\u2019in Kanoko ailesine \u0130stanbul Te\u015fvikiye\u2019de 3 katl\u0131 bir konak tahsis etti\u011fi, zaman i\u00e7ersinde bu kona\u011f\u0131n bilinmeyen bir nedenle yand\u0131ktan sonra Kanoko ailesi taraf\u0131ndan terk edilip D\u00fczce-Kanoko Hable\u2019ye (\u0130stilli k\u00f6y\u00fc) gelerek ailenin di\u011fer fertleriyle birlikte Kanokolara ait konakta ya\u015fant\u0131lar\u0131na devam etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bu \u00e7al\u0131\u015fma Adigelerin Besleney (Besni) boyunun olu\u015fumu onlar\u0131n \u201cp\u015f\u0131\u201d, \u201cbey\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ve y\u00f6neticili\u011fini yapm\u0131\u015f olan \u201cKanoko\u201dlar\u0131n ortaya\u00a0 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, Besleney\u2019in olu\u015fumunu ve 1864 \u00c7erkes soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan \u00f6nce\u00a0 Kabardey ve\u00a0 Besni s\u00fclalelerine ba\u011fl\u0131 baz\u0131 ailelerin yan\u0131 s\u0131ra Kem\u0131rguy\u00a0 ve Abaza ailelerinin de Osmanl\u0131\u2019ya zorunlu olarak hicret ettiklerini ama bu hicretin 1864 soyk\u0131r\u0131m ve s\u00fcrg\u00fcnden ayr\u0131 tutulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u015e\u00fcphesizdir ki, b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n daha kapsaml\u0131, tarihsel verilerinin ve zenginli\u011finin \u00e7ok daha fazla olmas\u0131 gerekmekteydi. Bu ba\u011flamda \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n sadece T\u00fcrkiye de\u011fil, Osmanl\u0131 ar\u015fivlerini de kapsayacak bir \u015fekilde Kafkasya\u2019daki anavatanda da yap\u0131lmas\u0131 daha uygun olurdu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ben tarih\u00e7i de\u011filim, \u00e7ocuklu\u011fumdan bu yana annemden alm\u0131\u015f oldu\u011fum Adige k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ailemiz hakk\u0131ndaki Kafkasya\u2019da ve T\u00fcrkiye\u2019deki ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131n anlat\u0131mlar\u0131, \u0130stanbul\u2019da do\u011fup b\u00fcy\u00fcmeme ra\u011fmen Adige (\u00c7erkes) y\u00f6n\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131p, uzun zamandan bu yana baz\u0131 \u00c7erkes internet siteleri ve\u00a0 \u00e7evrelerinde, yay\u0131n organlar\u0131nda ailemiz(Kanoko\u2019lar) hakk\u0131nda\u00a0 tart\u0131\u015fma konusu haline gelen \u201cKabardey ve Besleneylerin soyk\u0131r\u0131ma u\u011framadan g\u00f6\u00e7 ettiklerine dair bir tak\u0131m iddialar\u201d ile s\u00fcrg\u00fcn\u00fc sadece 1864 y\u0131l\u0131 ile s\u0131n\u0131rlayan anlay\u0131\u015f\u0131n, tarihsel ger\u00e7ekleri dezenformasyona u\u011fratarak gen\u00e7 beyinlere aktarmas\u0131, 1864 soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan \u00f6nce Kabardey ve Besleney b\u00f6lgelerindeki i\u015fgalci-fetih\u00e7i devletler ile yap\u0131lan sava\u015flar\u0131n yok say\u0131lmas\u0131, 1864 May\u0131s\u2019\u0131nda, Kabardey ve Besleneylerin soyk\u0131r\u0131ma u\u011framad\u0131\u011f\u0131na dair s\u00f6ylemler beni b\u00f6yle bir\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fmaya te\u015fvik etmi\u015f oldu\u011fu gibi daha \u00f6nce yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fum ayn\u0131 i\u00e7erikli yaz\u0131ma alm\u0131\u015f oldu\u011fum olumlu tepkiler beni cesaretlenmi\u015f ve \u00f6nceki yaz\u0131mdaki baz\u0131 eksiklikleri giderip edinmi\u015f oldu\u011fum yeni bilgiler ile bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapm\u0131\u015f bulunmaktay\u0131m, bu ba\u011flamda baz\u0131 kronolojik hatalar yapt\u0131ysam tarih\u00e7ilerimizden ve \u00c7erkes ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazarlar\u0131m\u0131zdan \u00f6z\u00fcr dilerim.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Atalar\u0131m\u0131z, anayurtlar\u0131n\u0131 korumak u\u011fruna devaml\u0131 olarak i\u015fgalci-fetih\u00e7i\u00a0 devletler ile sava\u015fmaktan, tarihsel olaylar\u0131,tarihsel geli\u015fmeleri, ge\u00e7mi\u015flerini, konumlar\u0131n\u0131, hayat felsefelerini, k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc ka\u011f\u0131da d\u00f6k\u00fcp yazamam\u0131\u015flar, \u00fcst\u00fcne gelen soyk\u0131r\u0131m, s\u00fcrg\u00fcn ve zorunlu g\u00f6\u00e7ler de aileleri par\u00e7alam\u0131\u015f, belgeleri yok etmi\u015f d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na\u00a0 da\u011f\u0131larak \u0131rk\u00e7\u0131 zihniyetli y\u00f6netimler taraf\u0131ndan, millet olarak asimile edilmi\u015fiz. Hatta korkutularak \u00c7erkes oldu\u011fumuzu saklam\u0131\u015f\u0131z, dedelerimizin, ninelerimizin isimleri, s\u00fclale isimleri, kurmu\u015f olduklar\u0131\u00a0 k\u00f6ylerin isimleri zorla de\u011fi\u015ftirilerek \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, \u00e7ok uluslu bir toplumdan, \u201ctek tip ulus\u201d yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, tarih kitaplar\u0131nda anti-emperyalist\u00a0 sava\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yaz\u0131lmas\u0131 gerekirken, \u00c7erkeslerin T\u00fcrkiye\u2019nin kurtulu\u015f sava\u015f\u0131ndaki katk\u0131lar\u0131, verdi\u011fi \u015fehitleri unutulmu\u015f, \u00c7erkes Ethem\u2019in hainli\u011fi<strong>\u00a0<\/strong>(!) yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (\u00c7erkes Ethem\u2019i hainlikle su\u00e7layanlar\u0131n kendileri, daha sonraki y\u0131llarda Amerika Birle\u015fik Devletleri ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u201cikili antla\u015fmalar\u0131n\u0131\u201d imzalayacak, emperyalizmin d\u00fcnyadaki\u00a0 sald\u0131rgan sava\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fc NATO\u2019ya girebilmek i\u00e7in Kore\u2019ye askerlerimizi\u00a0 g\u00f6nderterek binlerce Mehmet\u00e7i\u011fin \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve sakat kalmas\u0131na neden olacaklard\u0131.)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015fte bu \u015fartlar alt\u0131nda, resmi-tarihin T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc, iflas etti\u011fi\u00a0 alternatif bilimsel tarih\u00e7ilerimizin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 ve ger\u00e7ek tarihsel bilgilerin yava\u015f yava\u015f g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde, eri\u015febildi\u011fim kadar\u0131yla, 1450\u2019li y\u0131llara \u201c<strong>P\u015f\u0131 Yinal Nehu<\/strong>\u201dya\u00a0 (<strong>B\u00fcy\u00fck Yinal<\/strong>) kadar uzanan Adige tarihinde, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tarihsel bir ge\u00e7mi\u015fi olan\u00a0 \u00fclke kurmu\u015f, \u00fclke y\u00f6netmi\u015f, komutanlar, prensler (p\u015f\u0131) ve prensesler (gua\u015fe) yeti\u015ftirmi\u015f bir s\u00fclalenin ferdi olarak, yaz\u0131l\u0131 belgelerin yok denecek kadar az oldu\u011fu halde, kendi tarihini ara\u015ft\u0131rmak kadar zor bir \u00e7al\u0131\u015fma san\u0131r\u0131m ki \u00e7ok azd\u0131r. Bu ba\u011flamda, Besleneylerin T\u00fcrkiye\u2019de hayatta kalan tek \u201cP\u015f\u0131pkhu\/gua\u015fe\u201d (p\u015f\u0131 k\u0131z\u0131\/prenses) (P\u015f\u0131 Kanoko Kaspot\/Kaz\u0131m Bey\u2019in k\u0131z\u0131), \u201cKanokuapkh\u201d (Kanoko\u2019nun k\u0131z\u0131) Meliha Han\u0131m\u2019a (sevgili anneme), ayr\u0131ca \u00c7erkes K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Tarihini ara\u015ft\u0131ran ya\u015fatan sevgili akrabam\u0131z, Netabje\u00a0 Cankat\u00a0 Devrim\u2019e bu \u00e7al\u0131\u015fmaya katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc te\u015fekk\u00fcr etmeyi bir bor\u00e7 bilirim.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bir d\u00f6nemin Adige tarihine \u0131\u015f\u0131k tutmas\u0131 amac\u0131yla yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bu\u00a0 k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma, Besleney boyunun p\u015f\u0131lar\u0131 (beyleri) olan Kanokolar\u0131n Osmanl\u0131 topraklar\u0131na zorunlu hicreti, \u00c7arl\u0131k Rusya&#8217;s\u0131n\u0131n, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin, K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, Kazak\u2019lar\u0131n, Hun \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun doymak bilmez istilac\u0131 (i\u015fgalci-fetih\u00e7i) politikalar\u0131ndan, Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131 sonucunda, Osmanl\u0131\u00a0 Devleti\u2019nin yenilmesi \u00fczerine, \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 Devleti\u00a0 ile anla\u015f\u0131p (Di\u011fer Adige beylikleri gibi Besleney Beyli\u011fi de, 1828-1829\u00a0 Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131na kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015f\u0131yordu. 1829 y\u0131l\u0131nda bu sava\u015f Edirne Antla\u015fmas\u0131 ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131nda Adige Beylikleri Rus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na ba\u011flanm\u0131\u015f say\u0131ld\u0131lar. B\u00f6ylece \u00c7erkeslerin haberi olmadan, Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ne ait olmayan \u00c7erkes Topraklar\u0131, Osmanl\u0131 Devleti taraf\u0131ndan Rus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na verilmi\u015f oluyordu) b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya milletlerinin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde, Kafkasya\u2019daki halklar\u0131 ba\u015fta Adige ve Abhazlar\u00a0 olmak \u00fczere anayurtlar\u0131ndan soyk\u0131r\u0131m yaparak s\u00fcrg\u00fcn etmesinin, elliye\u00a0 yak\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131p ailelerin par\u00e7alanmas\u0131na, dillerinin, k\u00fclt\u00fcrlerinin ve kimliklerinin neredeyse yok edilmeye kadar uzanan\u00a0 h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir hikayesidir.<\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7ersinde Kafkasya\u2019daki bilgilerin bir\u00e7o\u011fu ve Kanoko p\u015f\u0131lar\u0131ndan bir \u00e7o\u011funun bilgilerine ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015f olup, yeni bilgi ve belgeler bulunduk\u00e7a, \u00f6zellikle de anavatan\u0131m\u0131z olan Kafkasya\u2019da yapaca\u011f\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalarla daha da zenginle\u015ftirece\u011fimi \u00fcmit etmekteyim.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00c7erkes tarihinde, yurtlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sava\u015f\u0131rken, ayr\u0131ca 1864 soyk\u0131r\u0131m\u0131yla birlikte s\u00fcrg\u00fcn s\u0131ras\u0131nda \u015fehit olmu\u015f t\u00fcm \u00c7erkes halk\u0131na mensup olanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; Kanoko ailesine mensup, ba\u015fta P\u015f\u0131 Yinal Nehu, o\u011fullar\u0131ndan P\u015f\u0131 Tabile, P\u015f\u0131 Minbolet ve P\u015f\u0131 Beslan\u2019a, P\u015f\u0131 Beslan\u2019\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131 olan kahraman komutan ve y\u00f6neticilerden; P\u015f\u0131 Konukue, P\u015f\u0131 Kan\u015fuk, P\u015f\u0131 Yel\u00e7erukue, P\u015f\u0131 Tavsultan, P\u015f\u0131 \u015eolokh, P\u015f\u0131 Karabo, P\u015f\u0131 Zenukue, P\u015f\u0131 Zavurbek, P\u015f\u0131 Adilgeri, P\u015f\u0131 Ayte\u00e7, P\u015f\u0131 Becmirze, P\u015f\u0131 \u015eolehu, P\u015f\u0131 Azimetgeri, P\u015f\u0131 Saadgeri, P\u015f\u0131 Zahit, P\u015f\u0131 Kaspot ile di\u011fer akraba ve aile fertlerine, ismine ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m tarihe ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm \u00c7erkeslerin huzurunda sayg\u0131yla e\u011filirim.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>Bu h\u00fcz\u00fcnl\u00fc hikayeyi Kabardey Balkar Cumhuriyeti\/Nal\u00e7ik\u2019te 1990 y\u0131l\u0131nda \u015fu g\u00fczel s\u00f6zlerle yazan \u201cBarasbiy B\u011fejnoko\u201dnun s\u00f6zleriyle bitirmek istiyorum<\/em>\u00a0;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u201cKaybedilmi\u015f zamanlar\u0131 aray\u0131p bulmak kadar tatl\u0131 ve g\u00fczel ne\u00a0 vard\u0131r.\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u201cD\u00fcnya\u2019ya da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan t\u00fcm \u00c7erkeslerin de birbirini tan\u0131y\u0131p\u00a0 bulu\u015fmalar\u0131 dile\u011fiyle.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"mailto:kanokokazim@gmail.com\">kanokokazim@gmail.com<\/a><br \/>\n<a href=\"mailto:kanokoey@hotmail.com\">kanokoey@hotmail.com<\/a><strong><u><\/p>\n<p><\/u><\/strong><strong><u>KAYNAK\u00c7A<\/u><u>:<br \/>\n<\/u><\/strong>&#8211; http:\/\/www.circassiandiaspora.com\/tarih\/beyliklerd\u00f6nemi<br \/>\n&#8211; http:\/\/www.cherkessia.net<br \/>\n&#8211;\u00a0<a href=\"http:\/\/www.kafkasfederasyonu.org\/\">http:\/\/www.kafkasfederasyonu.org<\/a><br \/>\n&#8211; http:\/\/ www.circassiancenter.com<br \/>\n&#8211; Genel Tarihi Verileriyle \u0130stilli K\u00f6y\u00fc, Netabje Cankat Devrim<br \/>\n&#8211; \u00c7erkeslerin K\u00f6keni, Prof.Dr. Aytek Nam\u0131tok\/KAF-DAV Yay\u0131nlar\u0131<br \/>\n&#8211; \u00c7erkes Tarihi, \u015eora Bekmurze\u00a0 Noghumuka<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><u>D\u0130PNOTLAR<\/u>:<br \/>\n1)<\/strong>\u00a0<strong>P\u015eI Y\u0130NAL NEHU<\/strong>\u00a0\u2018nun hayat\u0131 konusunda detayl\u0131 bir bilgiye sahip de\u011filiz\u00a0 bu konuda,<strong>\u201c<\/strong>KBC \u00dcn\u00fcversitesi, Tarih Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc, S\u00f6zl\u00fc Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131 \u011eUT Adem, P\u015f\u0131 Yinal Nehu\u2019nun hayat\u0131 ve kim oldu\u011fu ile ilgili bir makale haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r; Yinal ve ondan gelenlerin nas\u0131l b\u00f6lgeye yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda eski zamanlarda\u00a0 yaz\u0131lm\u0131\u015f olan kaynaklardan \u00f6rnek vermek gerekirse, Pu\u015fkin ve\u00a0 Labanov-Rostovski taraf\u0131ndan Rus ar\u015fivlerinde bulunan belgelerde bu konuda bir k\u0131s\u0131m bilgiler mevcuttur.<br \/>\nPu\u015fkin\u2019in verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re ; Yinal\u2019in o\u011flu Tab\u0131le, onun o\u011fullar\u0131 ise Yinarmes, Janbuet ve Minbolet\u2019tir.<br \/>\nLobanov Rostovski ise, Yinal\u2019in iki o\u011flu oldu\u011funu yaz\u0131yor. Bunlar\u0131n isimleri de Tab\u0131le ve Beslen. Lobanov\u2019a g\u00f6re bu iki o\u011fuldan birisi \u015fu anda Kabardeylerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeye yerle\u015fti, di\u011feri ise Labe nehri k\u0131y\u0131s\u0131na yerle\u015fti.<br \/>\nKabardey P\u015f\u0131\u2019lar\u0131 Yinal\u2019\u0131n Tab\u0131le\u2019nin soyundan gelmektedir. Tab\u0131le\u2019nin o\u011flu Yinarmes ve onun o\u011flu Yidar.<br \/>\nTab\u0131le\u2019nin di\u011fer o\u011flu Janhuet ve onun o\u011fullar\u0131 Talhosten ve Beslen.<br \/>\nTab\u0131le\u2019nin o\u011flu Minbolet ve onun o\u011flu C\u0131lahsten.<br \/>\n(<strong>Kaynak: Kabardino Ruskki otno\u015feniye-Semen Bronevski.1957)-Noveytsiye geografi\u00e7eskiye i istori\u00e7eskiye izvestiya o kavkaze 1823)-(\u0130storiye Kabardino Balkari-E.Qardanov 1965)<\/strong><br \/>\n16.y\u00fczy\u0131lda Kabardey\u2019in en \u00f6nemli liderlerinden olan P\u015f\u0131ap\u015foque, P\u015f\u0131\u00a0 Beslen\u2019in torunu ve\u00a0 Kayt\u0131que\u2019nin o\u011fludur. \u201c\u00a0\u00a0<strong>(<\/strong>www.circassiancenter.com\/&#8230;\/315_psiyinal.htm) (\u00c7eviri<strong>: BABUG Ergun Y\u0131ld\u0131z)<br \/>\n<\/strong>Yukar\u0131daki bilgiler, Kanoko s\u00fclalesin Yinal\u2019in o\u011flu olan Tab\u0131le\u2019nin torunlar\u0131 oldu\u011fu ve Kabardey P\u015f\u0131\u2019lar\u0131 ile\u00a0 dede \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca\u00a0 yaz\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda belirtti\u011fim gibi Yinal\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra kendi aralar\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmelere son vermek i\u00e7in Kabardeylerden ayr\u0131lma karar\u0131 alan Kanokolar 200 aileden olu\u015fan bir grup ile kendilerine \u00e7ok sevdikleri P\u015f\u0131 Beslen\u2019in ad\u0131n\u0131 vererek \u201cBesleney\u201d, \u201cBesni\u201d ler olarak Besleney\u2019de ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015f olmakla birlikte istilac\u0131-fetihci devletlere kar\u015f\u0131 birlikte sava\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\nAbhazlar ve Adigeler, P\u015f\u0131 s\u00fclalelerinin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 Y\u0131nal Nehu\u2019ya dayand\u0131rmakta olup, bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Adgelerde ve Abhazlarda Yinal\u2019dan \u00f6nce P\u015f\u0131\u2019l\u0131k sistemi olmay\u0131p P\u015f\u0131\u2019l\u0131k makam\u0131\/sistemi\u00a0 Yinal ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<strong><br \/>\nP\u015f\u0131 Yinal Nehu hakk\u0131nda daha fazla bili edinmek i\u00e7in bknz<\/strong>.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/\">www.CircassianCenter.com<\/a>\u00a0\u00a0<strong>CC Tarih-Edebiyat Departman\u0131)<\/strong><br \/>\n\u201cKral(P\u015fi) Yinal; hayat\u0131nda \u00fc\u00e7 defa evlendi. \u00dc\u00e7 kar\u0131s\u0131ndan be\u015f \u00e7ocu\u011fu oldu. Biri JANKHOT ilk kar\u0131s\u0131ndan, M\u0130NBOLET ve BESLAN ikincisinden, UNARMES ile K\u0130RGH\u0130\u015e \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kar\u0131s\u0131ndand\u0131r. \u2026\u2026.\u201d(\u015eora Bekmurze Noghumuka, (1801-1844) \u00c7ERKES TAR\u0130H\u0130)<br \/>\nP\u015f\u0131 Yinal\u2019in hayat\u0131 ve soya\u011fac\u0131 bilgilerine d\u00fczenli olarak birbirini teyit eden, do\u011fruluyan bilgilere pek rasl\u0131yamad\u0131m\u00a0 ama\u00a0 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fum eserlerde s\u0131ralamalarda farkl\u0131l\u0131klar da olsa, Labonova g\u00f6re de, \u015eora\u2019ya g\u00f6re de Kanoko\u2019nun babas\u0131 P\u015f\u0131 Beslan onun babas\u0131 da P\u015f\u0131 Yinal\u2019d\u0131r. Umar\u0131m P\u015f\u0131 Yinal\u2019i ve \u00c7erkeslere y\u00f6neticilik , komutanl\u0131k\u00a0 yapm\u0131\u015f\u00a0 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, torunlar\u0131n\u0131n hakk\u0131nda daha geni\u015f bir tarihsel ara\u015ft\u0131rma yap\u0131l\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0<strong><br \/>\n2)\u00a0<\/strong>\u00dc\u00e7gen \u015feklinde tespiti<strong>\u00a0<\/strong>yap\u0131lan k\u00f6y arazisindeki, Kanoko\u2019lar\u0131n s\u00fclale armalar\u0131n\u0131n ate\u015fte \u0131s\u0131t\u0131larak damgalanan bu a\u011faclar\u0131n, maalesef yak\u0131n bir zaman i\u00e7ersinde \u0130stilli k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan k\u00f6yl\u00fclerce kesildi\u011fini 13.09.2010 tarihinde, Netabje Cankat Devrim ile birlikte \u0130stilli K\u00f6y\u00fcne(Kanoko Hable) yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz ziyaret s\u0131ras\u0131nda k\u00f6y muhtar\u0131 ve k\u00f6yde ya\u015fayanlar taraf\u0131ndan bize aktar\u0131ld\u0131. Bu zihniyet bana kendinden olmayan k\u00fclt\u00fcr ve tarihi yok eden, \u00e7erkes k\u00fclt\u00fcr\u00fcne hatta di\u011fer b\u00f6lgelerde de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri yok eden \u0131rk\u00e7\u0131-milliyet\u00e7i zihniyeti an\u0131msat\u0131yor.\u00a0<strong><br \/>\n3)\u00a0<\/strong>P\u015f\u0131 Kanoko Adilgeri\u2019ye Kastamonu Sancak Beyli\u011fi\u2019nin verilmesi ve Bolu Mutasarr\u0131fl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan kald\u0131\u011f\u0131 handa zehirlenerek \u00f6ld\u00fcrt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, rahmetli Netabje R\u0131za Devrim taraf\u0131ndan o\u011flu Netabje Cankat Devrim\u2019e anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<strong><br \/>\n4)\u00a0<\/strong>Adigelerin D\u00fczce\u2019de kurmu\u015f olduklar\u0131 ilk k\u00f6y(Kanoko Hable,Yedigey) \u0130stilli K\u00f6y\u00fc\u2019nde bug\u00fcn sadece \u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt Adige ailesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6z\u00fc edilen bu s\u00fclalelerin k\u00f6yde t\u00fckenmi\u015f olduklar\u0131, geride kalan aile fertlerinin ba\u015fka \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etti\u011fi tesbit edilmi\u015ftir.<strong><br \/>\n5)\u00a0<\/strong>Kanoko Becmirza\u2019n\u0131n ilk e\u015finden olan bir k\u0131z\u0131n\u0131n ismi,ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ma ra\u011fmen tesbit edilememi\u015ftir. Bir k\u0131z\u0131 Kayseri-Uzunyayla\u2019ya\u00a0 evlenip gitmi\u015f, di\u011fer k\u0131z\u0131 da \u00c7orum\u2019da evlenmi\u015f olup B\u00fcy\u00fck o\u011flu Kanoko Zabit Bey\u2019in hi\u00e7 \u00e7ocu\u011fu olmam\u0131\u015ft\u0131r.<strong><br \/>\n6)\u00a0<\/strong>\u00c7orum ili\u2019ne ba\u011fl\u0131 olan bu k\u00f6y\u00fc kuranlar\u0131n Besni\u2019lerin P\u015f\u0131\u2019s\u0131, Kanoko Bey\u2019lerinin oldu\u011fu Gafurlu K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fcn internet sitesindeki sayfas\u0131nda yaz\u0131l\u0131 olarak vard\u0131r.<strong><br \/>\n7)\u00a0<\/strong>Edirne Antla\u015fmas\u0131, 14 Eyl\u00fcl 1829 tarihinde Osmanl\u0131 Devleti ve Rusya aras\u0131nda Edirne \u015fehrinde imzalanm\u0131\u015f bir antla\u015fmad\u0131r. Bu anla\u015fma ile Yunanistan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu antla\u015fmaya g\u00f6re ;<br \/>\n1- Yunanistan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olacakt\u0131.<br \/>\n2- Eflak, Bo\u011fdan ve S\u0131rbistan\u2019a \u00f6zerklik-otonom sa\u011fland\u0131.<br \/>\n3- Ruslar, i\u015fgal ettikleri yerlerin \u00e7o\u011funu verdiler.<br \/>\n4- Rus ticaret gemilerine\u00a0 bo\u011fazlarda ge\u00e7i\u015f hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131.<br \/>\n5- Osmanl\u0131 devleti, Rusya\u2019ya sava\u015f tazminat\u0131 olarak 10 taksitte onbir bu\u00e7uk milyon duka alt\u0131n\u0131\u00a0 \u00f6demeyi Kabul etti.<br \/>\n6- Antla\u015fman\u0131n 10. Maddesine g\u00f6re Osmanl\u0131 Devleti Rusya,\u0130ngiltere ve Fransa\u2019n\u0131n Londra\u2019da 6 Temmuz\u00a0 1827\u2019de ve buna dayal\u0131 olarak yine Londra\u2019da 22 Mart 1829\u2019da aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131, Yunanistan Devleti\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren anla\u015fma ve protokol\u00fc kabul edecekti (Londra\u00a0Antla\u015fmas\u0131)<em><br \/>\n7-\u00a0<\/em>Osmanl\u0131 Devleti \u00c7erkesya \u00fczerindeki t\u00fcm haklar\u0131n\u0131,bu arada Kuban Irma\u011f\u0131 ile Bz\u0131b Irma\u011f\u0131 aras\u0131ndaki Karadeniz k\u0131y\u0131 kontrolunu Rusya\u2019ya devretti .\u00c7erkesya\u2019daki Anapa ve Sucuk-Kale(\u015fimdiki Novorossiysk) Limanlar\/Kaleler d\u0131\u015f\u0131nda, Poti Liman\u0131,Ah\u0131ska ve Ah\u0131lkelek de Rusya\u2019ya b\u0131rak\u0131ld\u0131.\u00a0<strong><br \/>\n(Osmanl\u0131 kendine ait olmayan \u00c7erkesya\u2019y\u0131, \u00c7erkeslerin haberi olmadan Rusya\u2019ya veriyor. Rusya da\u00a0 bunu kabul edip, \u00c7erkesya\u2019y\u0131 i\u015fgale ve soyk\u0131r\u0131ma ba\u015fl\u0131yor. Bu Osmanl\u0131 Devleti ile Rus Devleti\u2019nin\u00a0 anla\u015farak\u00a0 \u00c7erkesleri\u00a0 Kafkasya&#8217;dan\u00a0 s\u00fcrg\u00fcn\u00a0 etmenin\u00a0 bir\u00a0 plan\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.)<br \/>\n8)\u00a0<\/strong>\u00c7erkes Bey\u2019leri at e\u011ferlerini g\u00fcm\u00fc\u015f i\u015flemeli olarak yaparlard\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u00c7erkes Sanat\u0131\u2019n\u0131 yapabilen (\u00c7erkes kemeri, \u00c7erkes E\u011feri, \u00c7erkes m\u00fczik aletleri v.b) bildi\u011fim kadar\u0131yla Netabje Cankat Devrim ve \u00f6\u011frencileri, Abeze S\u00fcleyman ile Meretuko \u00c7\u2019elekan vard\u0131r.<strong><br \/>\n9)<\/strong>\u00a0Kanoko S\u00fclalesi\u2019nin fertlerinin isim ve soy isimleri(s\u00fclale isimleri) T\u00fcrkiye\u2019ye\u00a0 geldikten sonra, T\u00fcrk olmayan\u00a0 farkl\u0131\u00a0 etnik kimli\u011fe sahip olan herkes\u00a0 gibi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, Kanoko olan soy\/s\u00fclale isimlerini (Kan\u0131k) yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu durum T\u00fcrkiyedeki k\u00fct\u00fcklerinde de a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. (B\u00f6ylece asimilasyon ve T\u00fcrkle\u015ftirme, isim ve s\u00fclale isimlerinin devlet eliyle de\u011fi\u015ftirilmesiyle ba\u015flam\u0131\u015f oluyordu) Daha sonraki y\u0131llarda, \u00c7erkes Okullar\u0131 n\u0131n , \u00c7erkes Derne\u011finin, \u00c7erkes Gazetesinin hatta \u00c7erkes K\u00f6y \u0130simlerinin kapat\u0131lmas\u0131 ve kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde\u00a0\u00a0 s\u00fcrecek, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan \u00e7erkesler di\u011fer az\u0131nl\u0131klar gibi uzun s\u00fcre kendi\u00a0 ana dillerini bile kullanmaya\u00a0 korkar\u00a0 duruma\u00a0 getirileceklerdi.<br \/>\n(Bu\u00a0 durumda,\u00a0 kendisini tarihci(!) olarak ilan eden, resmi-ideoloji\u00a0 tarih\u00e7ilerinin dedi\u011fi gibi,\u00a0<strong>\u201cOsmanl\u0131<\/strong>\u00a0\u00a0<strong>Devleti<\/strong>\u00a0<strong>\u00c7erkeslere atifet g\u00f6sterdi\u201d<\/strong>\u00a0a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ne kadar\u00a0 yalan ve uydurma oldu\u011funun kan\u0131t\u0131 oldu\u011fu gibi bu ki\u015filerin esas g\u00f6revinin tarihi\u00a0 dezenformasyona u\u011frat\u0131p insanlar\u0131 yan\u0131ltmak\u00a0 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. T\u00fcrkiye\u2019de az\u0131nl\u0131k milletlerinin\u00a0 \u201cbu tabire sadece h\u0131r\u0131stiyan dinine mensup olanlar de\u011fil M\u00fcsl\u00fcman ve di\u011fer inanclara sahipolanlarda\u00a0 dahil edilmelidir\u201d demokratik\u00a0 ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131 \u201den ba\u015fta ana dilde e\u011fitim hakk\u0131\u201d\u00a0 devlet\u00a0 eliyle garanti alt\u0131na al\u0131nmad\u0131k\u00e7a\u00a0 \u201cT\u00fcrkiye genelindeki di\u011fer demokratik\u00a0 ve siyasi haklar hari\u00e7\u201d , bu \u00fclkenin ve siyasi iktidarlar\u0131n\u0131n\u00a0 demokrat kimli\u011fi her zaman\u00a0 sorgulanacakt\u0131r.) (K.A)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kaz&#305;m Ag&#305;n Kanoko s&uuml;lalesi, Adigelerin Besleney (Besni) boyundan olup bu toplumun tek &ldquo;p&#351;&#305;&rdquo; (prens-bey) s&uuml;lalesidir. Besleneyler, Kanokolar&#305;n&nbsp; dedesi olan P&#351;&#305; Yinal Nehu&rsquo;nun (Mukaddes Yinal-Krallar&#305;n Kral&#305; Yinal) (1) 1458 y&#305;l&#305;nda &ouml;l&uuml;m&uuml;nden sonra&nbsp; Do&#287;u &Ccedil;erkesya&rsquo;n&#305;n (Kabardey), &ldquo;B&uuml;y&uuml;k Kabardey&rdquo; ve&nbsp; &ldquo;Piyatigorsk Kabardey&rdquo; olarak ikiye ayr&#305;lmas&#305;yla Kabardey boyundan ayr&#305;l&#305;p&nbsp; t&uuml;remi&#351; olup kendi topraklar&#305;nda (Kafkasya&rsquo;da) uzun y&#305;llar ba&#287;&#305;ms&#305;z ve &ouml;zg&uuml;r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13814","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13814"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13818,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13814\/revisions\/13818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}