![\"\"](\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Kafkaslarda-Guc-Dengeleri-b.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Metin Usta<\/span><\/b> So\u011fuk Sava\u015f\u0131n bitimiyle Sovyetler Birli\u011finin miras\u0131 olan topraklar \u00fczerinde yeni ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye Avrasya b\u00f6lgesinde hem ekonomik hem de k\u00fclt\u00fcrel olarak yeni f\u0131rsatlar do\u011furdu. Bunlar\u0131n en ba\u015fta gelenleri T\u00fcrk Cumhuriyetleriyle k\u00fclt\u00fcrel ge\u00e7mi\u015fin de etkisiyle b\u00f6lgesel i\u015f birlikleri olu\u015fturabilmek ve Hazar Havzas\u0131ndaki zengin yeralt\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n ilgili pazarlara ula\u015fmas\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olabilmektir. \u0130\u015fte bu ba\u011flamda hayata ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan T\u00fcrkiye, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan aras\u0131ndaki demiryolu projesi en az Bak\u00fb, Tiflis, Ceyhan Petrol Boru Hatt\u0131 kadar \u00f6nemlidir.<\/p>\n Bahsi ge\u00e7en projenin \u00f6nemi sadece b\u00f6lgeye getirece\u011fi ekonomik canl\u0131l\u0131kla s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. \u015eayet bu proje bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin istekleri \u015feklinde hayata ge\u00e7erse Ermenistan\u2019\u0131 b\u00f6lgede ticari olarak yeni tecritler beklemektedir. \u0130\u015fte bu nedenle ABD\u2019deki Ermeni Lobisi \u00f6zellikle Temsilciler Meclisi\u2019ne sunduklar\u0131 bir tasar\u0131 ile projenin de\u011fi\u015ftirilerek halen var olan Kars-G\u00fcmr\u00fc Demiryolu\u2019nun da projeye d\u00e2hil edilmesini talep ettiler. (1)<\/p>\n T\u00fcrkiye i\u00e7in Kafkaslar\u0131n ne anlama geldi\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131rsa projenin var olan \u015fekliyle hayata ge\u00e7mesinin ne gibi anlamlar\u0131 oldu\u011fu daha iyi anla\u015f\u0131labilir. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kafkasya\u2019n\u0131n \u00f6nemi D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6re \u015f\u00f6yle tan\u0131mlanmaktad\u0131r: \u201cDo\u011fu ve Bat\u0131, Kuzey ve G\u00fcney aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f b\u00f6lgesi olan Kafkasya, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00fcnya d\u00fczeninde Avrasya\u2019da kurulan enerji ve ula\u015ft\u0131rma koridorlar\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi noktada yer almaktad\u0131r. Bu konumuyla stratejik pozisyonu daha da geli\u015fen b\u00f6lge t\u00fcm Avrasya\u2019da istikrar ve refah\u0131n tesisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da giderek artan bir \u00f6neme sahip olmu\u015ftur.\u201d (2)<\/p>\n Yukar\u0131daki ifadelerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere T\u00fcrkiye b\u00f6lgeye y\u00f6nelik a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131nda stratejik planlamalar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu nedenle \u00f6zellikle G\u00fcrcistan ve Azerbaycan\u2019\u0131 i\u00e7ine alacak bir demiryolu projesi ile hem G\u00fcrcistan ekonomisine bir canl\u0131l\u0131k getirilmi\u015f olacak hem Azerbaycan ve G\u00fcrcistan entegrasyonu artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacak hem de T\u00fcrkiye benzeri projelerde Orta Asya\u2019ya a\u00e7\u0131lmada kendine yeni bir koridor yaratm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n G\u00fcrcistan-Azerbaycan a\u00e7\u0131s\u0131ndan projenin \u00f6nemi: Gerek Azerbaycan\u2019\u0131n Bat\u0131ya a\u00e7\u0131lmak i\u00e7in Rusya tekelinden kurtulma iste\u011fi, gerekse G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ekonomik geli\u015fmesini artt\u0131rabilmek ve Asya\u2019ya a\u00e7\u0131labilmek i\u00e7in jeopolitik konumunu getiriye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme iste\u011fi bu iki \u00fclkeyi birbirine daha da yak\u0131nla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. (4)<\/p>\n T\u00fcrkiye-G\u00fcrcistan-Azerbaycan \u00fc\u00e7geninde projenin \u00f6nemi: T\u00fcrkiye\u2019nin soyda\u015flar\u0131na y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131 d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel taraf\u0131ndan 25 A\u011fustos 1995\u2019te \u015f\u00f6yle dile getirilmi\u015ftir: \u201cBizim karde\u015f \u00fclkelerimiz hi\u00e7bir engel olmaks\u0131z\u0131n d\u00fcnya pazarlar\u0131 ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131 kurmal\u0131d\u0131rlar. T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal gaz ve petrol konusundaki yakla\u015f\u0131m\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n Ayn\u0131 d\u00f6nemde Devlet Bakan\u0131 olan Necmettin Cevheri de \u015fu ifadeleri kullanm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cT\u00fcrkiye i\u00e7in en \u00f6nemli konu Azeri Petrolleri i\u00e7in bir boru hatt\u0131 kurmak de\u011fildir. Bundan daha da \u00f6nemlisi yeni ba\u011f\u0131ms\u0131z olan ve kap\u0131lar\u0131n\u0131 Bat\u0131ya a\u00e7an bu \u00fclkelerin bir birliktelik i\u00e7erisinde hareket edebilmesidir. Bizim i\u00e7in de \u00f6nemli olan onlarla bu birliktelik i\u00e7inde olabilmektir.\u201d Ermenistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan projenin etkileri: Azerbaycan ile problemini dengeleyebilmek i\u00e7in Rusya ile s\u0131k\u0131 askeri ili\u015fkilerini devam ettirmek zorunda kalan Ermenistan ticari olarak ayn\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6sterememektedir. G\u00fcrcistan \u00fczerinden \u00fclkeye giren mallara da Kas\u0131m 2004 itibariyle Azerbaycan\u2019\u0131n itiraz etmesi ile bu durum iyice zorla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. (6)<\/p>\n Ya\u015fanan t\u00fcm bu geli\u015fmeler sonucunda \u015f\u00f6yle bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. B\u00f6lgedeki ayr\u0131\u015fmalar neticesinde Ermenistan gibi Rusya saf\u0131nda olan \u00fclkeler ayn\u0131 zamanda \u0130ran ile daha yak\u0131n ili\u015fkiler kurmaya do\u011fru giderken Bat\u0131 ve ABD taraf\u0131ndaki \u00fclkelerse T\u00fcrkiye ile daha yak\u0131n ili\u015fkiler kurmaktad\u0131rlar. Bu \u00e7er\u00e7eveden de bak\u0131lacak olursa do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 Bat\u0131ya pazarlamak durumunda olan Azerbaycan ve bu al\u0131\u015f-veri\u015f s\u0131ras\u0131nda ekonomisini canland\u0131rmak isteyen G\u00fcrcistan da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak T\u00fcrkiye ile iyi ili\u015fkiler kurmak zorunda olacaklard\u0131r. (7)<\/p>\n \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu nedenler ve tabi Ermenistan\u2019\u0131n bahsi ge\u00e7en \u00fclkelerle olan sorunlar\u0131 nedeniyle b\u00f6lge politikalar\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma i\u015flemi derinle\u015fmektedir.<\/p>\n Burada belirtilmesi gereken bir ba\u015fka husus da \u015fudur. Ermenistan\u2019\u0131n tecridinin derinle\u015ferek devam etmesi b\u00f6lge i\u00e7in hem g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de siyasi a\u00e7\u0131dan sorunlar\u0131 do\u011furabilir. Bunun engellenmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle Ermeni Devleti\u2019nin kom\u015fular\u0131yla olan ili\u015fkilerini en az Esas itibariyle Kafkaslar B\u00f6lgesinde bu iki \u00fclke aras\u0131ndaki sorun nedeniyle her an t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ebilecek gerilim ortam\u0131 da bu ad\u0131mla ortadan kalkabilecek ve b\u00f6lge \u00e7ok daha istikrarl\u0131 bir ortama rahat\u00e7a kavu\u015facakt\u0131r. Ayr\u0131ca Ermeni Diasporas\u0131\u2019n\u0131n uluslararas\u0131 arenada T\u00fcrkiye aleyhtar\u0131 faaliyetleri nedeniyle gergin olan T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiler de Ermenistan\u2019a b\u00fcy\u00fck zarar vermektedir. T\u00fcrkiye ile sorunlar\u0131n derinle\u015fmesinde di\u011fer bir etken de Ermeni Devleti\u2019nin T\u00fcrkiye ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tan\u0131mamas\u0131d\u0131r. Bahsi ge\u00e7en demiryolu projesinde ABD\u2019deki Ermeni Lobisi\u2019nin de dile getirdi\u011fi G\u00fcmr\u00fc-Kars demiryolunun tekrar i\u015fler hale getirilmesi ve s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in Ermenistan\u2019\u0131n bu politikalar\u0131ndan tamam\u0131yla vazge\u00e7mesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca T\u00fcrk devlet adamlar\u0131 da Ermeni meslekta\u015flar\u0131n\u0131 bu konuda stratejik ve ak\u0131lc\u0131 davranmaya ikna etmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde Ermeni Devleti\u2019nin halk\u0131na m\u00fcreffeh bir ya\u015fam sunmas\u0131 ve b\u00f6lgeye istikrar\u0131n yerle\u015fmesi hayli g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131r.<\/p>\n <\/span>D\u0130PNOTLAR:<\/span> Metin Usta İstanbul Bilgi Üniversitesi, Siyaset Bilimi Bölümü Soğuk Savaşın bitimiyle Sovyetler Birliğinin mirası olan topraklar üzerinde yeni bağımsız devletlerin ortaya çıkması Türkiye’ye Avrasya bölgesinde hem ekonomik hem de kültürel olarak yeni fırsatlar doğurdu. Bunların en başta gelenleri Türk Cumhuriyetleriyle kültürel geçmişin de etkisiyle bölgesel iş birlikleri oluşturabilmek ve Hazar Havzasındaki zengin yeraltı kaynaklarının ilgili […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-14186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirma-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14189,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14186\/revisions\/14189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/b><\/span>\u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi, Siyaset Bilimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/span><\/p>\n
\n<\/b>
\nSovyetler birli\u011finden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra her iki \u00fclke de tam olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z kalabilmek i\u00e7in m\u00fccadele verdiler. Yeni d\u00f6nemde eski etkinlik alanlar\u0131n\u0131 kaybetmemek i\u00e7in \u00e7evre \u00fclkelerini BDT \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda toplamak isteyen Rusya, G\u00fcrcistan ve Azerbaycan\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7e\u015fitli manevralar denemi\u015ftir. Rusya nihayetinde her iki \u00fclkeyi de BDT i\u00e7ine \u00e7ekmi\u015f olsa da ya\u015fanan geli\u015fmelerde bu \u00fclkelerin g\u00f6rece daha ba\u011f\u0131ms\u0131z davranmalar\u0131n\u0131 engelleyememi\u015ftir. Bug\u00fcn BDT i\u00e7erisinde Rusya yanl\u0131s\u0131 ve Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 olmak \u00fczere iki kutup olu\u015fmu\u015f durumdad\u0131r. Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 olarak politikalar geli\u015ftiren GUUAM\u2019\u0131n en ba\u015fta gelen iki \u00fclkesi G\u00fcrcistan ve Azerbaycan\u2019d\u0131r. (3)<\/p>\n
\nBu \u00fc\u00e7 \u00fclkeye bakarak bir projeksiyon yapmam\u0131z gerekirse \u015funlar s\u00f6ylenebilir. Kafkasya b\u00f6lgesinde ve Orta Asya\u2019da demokrasi ve serbest piyasa ekonomisi hen\u00fcz yerle\u015febilmi\u015f kavramlar de\u011fildirler. Bunun olabilmesi i\u00e7in model olarak g\u00f6sterilen ve b\u00f6lgenin en ba\u015far\u0131l\u0131 \u00fclkesi olan T\u00fcrkiye, b\u00f6lgeye y\u00f6nelik ge\u00e7mi\u015ften de gelen k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131n\u0131 kullanarak yeni bir a\u00e7\u0131l\u0131m geli\u015ftirmek istemektedir. \u0130lk d\u00f6nemlerde bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n ad\u0131 \u201ca\u011fabeylik\u201d olarak konulsa da bug\u00fcn bu kavram yerini stratejik ortal\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\nB\u00fct\u00fcn bu ifadelerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere T\u00fcrkiye b\u00f6lgeye sadece maddi getirilen \u00fczerinden bakmamaktad\u0131r. Geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan politika hem ekonomik hem de siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011feler i\u00e7ermektedir. Do\u011fru olan\u0131 da budur. Burada \u015funu da eklememiz gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemle PKK ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin \u00fcst \u00fcste gelmesi ilgin\u00e7 bir rastlant\u0131d\u0131r! (5)<\/p>\n
\n<\/b>
\nBilindi\u011fi \u00fczere Ermenistan demiryolu projesine d\u00e2hil olan \u00fc\u00e7 \u00fclkenin ikisi ile do\u011frudan problem ya\u015famaktad\u0131r. Hatta bu iki \u00fclke ile olan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u015flemez vaziyettedir. B\u00fct\u00fcn bunun yan\u0131nda bir de Karadeniz\u2019e tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 olan G\u00fcrcistan\u2019\u0131n bu ikiliye d\u00e2hil olmas\u0131 Ermenistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan tam bir tecrit anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nsorun olacak \u015fekilde yeniden d\u00fczenlemesi kendi yarar\u0131na olacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda Ermenistan\u2019\u0131n askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00fcvenerek i\u015fgal alt\u0131nda tutmaya devam etti\u011fi Azerbaycan\u2019\u0131n Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f b\u00f6lgesinden ve \u00e7evresindeki yedi ilden \u00e7ekilmemesi halinde askeri olarak dengeledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc Azerbaycan\u2019\u0131n artan petrol gelirleriyle mevcut durumu lehine \u00e7evirebilme ihtimali y\u00fcksektir. (8)<\/p>\n
\n1)\u00a0<\/b>\u015eehriban K\u0131ra\u00e7, Kafkaslarda Demiryolu Kavgas\u0131, D\u00fcnya Gazetesi, 25 A\u011fustos 2005, \u0130stanbul. Syf:11
\n2)<\/b>\u00a0T.C. D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, 29.07.2004. Bkz: http:\/\/www.mfa.gov.tr\/MFA_tr\/DisPolitika\/Bolgeler\/Kafkasya\/GuneyKafkasyaileIliskiler\/
\n3)<\/b>\u00a0GUAM G\u00fcrcistan, Ukrayna, Azerbaycan, Moldova taraf\u0131ndan olu\u015fturulduktan sonra b\u00fcnyesine \u00d6zbekistan\u2019\u0131 da katarak GUUAM olarak an\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu gruba d\u00e2hil \u00fclkelerden \u00d6zbekistan ayr\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir.
\n4)<\/b>\u00a0\u00d6mer Faruk \u00dcnal, Journal of Qafqaz University, Volume: III, Number: I, Bak\u00fb,
\n2000. sf: 12
\n5)\u00a0<\/b>S\u00fcha B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131, Europe-Asia Studies, Vol. 50, No:3 (May, 1998), pg: 401
\n6)\u00a0<\/b>Araz Aslanl\u0131, T\u00fcrkiye-G\u00fcrcistan-Azerbaycan \u0130\u015fbirli\u011fi ve G\u00fcrcistan T\u00fcrkleri, TUSAM, Bkz: http:\/\/www.tusam.net\/makaleler.asp?id=136
\n7)<\/b>\u00a0Svante E. Cornell, Geopolitics and Strategic Alignmets In The Caucasus and Central Asia. Journal of International Affairs, June-August 1999, Volume:IV, Number:2 Bkz: http:\/\/www.sam.gov.tr\/perceptions\/Volume4\/June-August1999\/cornell.pdf
\n8)\u00a0<\/b>A.g.e<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"