Uzayda, bir ka\u00e7 farkl\u0131 durum ya\u015fanabilir. Birincisi, bir uzay k\u0131yafeti olmadan ya\u015fanan \u00f6l\u00fcm ve \u00e7\u00fcr\u00fcme. Bu senaryoda i\u00e7eride bir \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131 olmadan (v\u00fccut \u0131s\u0131n\u0131z\u0131 aktaraca\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feylere yak\u0131n oldu\u011funuzu varsay\u0131yoruz ve bu \u015feylerin bir y\u0131ld\u0131z ya da yak\u0131n s\u0131cakl\u0131klarda bir \u015feyler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131) v\u00fccut olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 \u015fekilde donup kat\u0131la\u015fabilir ve tozdan gelip toza d\u00f6n\u00fc\u015fmeyi s\u00fcresiz olarak erteleyebilir. Tabii, burada olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 derken, filmlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi saniyeler i\u00e7inde bir donmadan s\u00f6z etmiyoruz. Uzay bo\u015flu\u011funda bir insan\u0131n tamamen donmas\u0131 saatler alacakt\u0131r. Bu konuyla ilgili \u015fu makalemize\u00a0g\u00f6z atman\u0131z iyi olur.<\/p>\n
Asl\u0131nda bir v\u00fccudun bu \u015fekilde ne kadar s\u00fcrede \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyoruz. Yani v\u00fccut sonsuza kadar ya da ger\u00e7ekten \u00e7ok uzun bir s\u00fcre ayr\u0131\u015fmadan kalabilir. Ama s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, bu ancak donmu\u015f cesedin bir y\u0131ld\u0131za, kara deli\u011fe ya da ba\u015fka bir g\u00f6k cismine yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda olabilir. E\u011fer yakla\u015f\u0131rsa, d\u00fcnyadaki gibi bir atmosfer taraf\u0131ndan korunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, uzaydaki radyasyon (\u0131\u015f\u0131ma) cesedi bir ate\u015f f\u0131rt\u0131nas\u0131ym\u0131\u015f\u00e7as\u0131na par\u00e7alayacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm\u00fcn d\u0131\u015f bir \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131na yak\u0131n konumda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini var sayarsak; mesela d\u00fcnya atmosferinin hemen d\u0131\u015f\u0131nda, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n yeterince y\u00fcksek ama alevlenme ya\u015fanacak kadar y\u00fcksek olmad\u0131\u011f\u0131 bir durumda, b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc sudan olu\u015fan v\u00fccut h\u0131zla kuruyacakt\u0131r deri-kuma\u015f niteli\u011fine b\u00fcr\u00fcnecektir ayn\u0131 kurutulmu\u015f et gibi.<\/p>\n
Dahas\u0131, uzay giysisi olmadan uzaydaki vakum, insan\u0131 ve i\u00e7erdi\u011fi herhangi bir bakteriyi etkili \u015fekilde sterilize edecektir. Bunu bakterilerin \u00e7\u00fcr\u00fcmenin anahtar\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fiyle birle\u015ftirdi\u011fimizde, v\u00fccudun bu vakumla k\u0131sa s\u00fcrede ayr\u0131\u015fmas\u0131 pek de olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
\u015eimdi bir de uzay giysisiyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, \u00e7\u00fcr\u00fcme s\u00fcreci b\u00fcy\u00fck ihtimalle h\u0131zlanacakt\u0131r. Hen\u00fcz kimse uzay giysisiyle arac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6lmedi\u011fi i\u00e7in bunun ne \u00f6l\u00e7\u00fcde olaca\u011f\u0131 hen\u00fcz belirlenmemi\u015ftir. \u00d6l\u00fcm\u00fcn ard\u0131ndan, uzay giysisinin i\u00e7indeki bakteriler h\u0131zla v\u00fccudun kendisiyle beslenmeye ba\u015flarken h\u00fccresel \u00f6l\u00fcmler de onu yava\u015f\u00e7a t\u00fcrl\u00fc a\u015famalarda ayr\u0131\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bu ancak bir \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131 varsa olabilecek bir durumdur aksi takdirde v\u00fccudun bakterilerin beslenip \u00e7o\u011falmas\u0131ndan \u00f6nce, donup kald\u0131\u011f\u0131 duruma geri d\u00f6neriz.<\/p>\n
Hi\u00e7bir durumda \u00f6l\u00fcm, i\u011fren\u00e7, itici ya da hastal\u0131kl\u0131 de\u011fildir. Asl\u0131nda, hepimiz i\u00e7in bir t\u00fcr ge\u00e7i\u015f ayinidir. Genelde rahats\u0131z edici bulunan konular\u0131 tart\u0131\u015farak, do\u011fa hakk\u0131nda daha derin bir anlay\u0131\u015fa ula\u015fabiliriz ve elbette kendimiz hakk\u0131nda da\u2026<\/p>\n
Yazan: