{"id":17835,"date":"2021-01-14T15:43:19","date_gmt":"2021-01-14T21:43:19","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=17835"},"modified":"2021-01-14T15:43:19","modified_gmt":"2021-01-14T21:43:19","slug":"lazca-bir-dialekt-agiz-sive-degil-bir-dildir-soylesi-turkce-lazca-lazuri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/lazca-bir-dialekt-agiz-sive-degil-bir-dildir-soylesi-turkce-lazca-lazuri\/","title":{"rendered":"\u201cLAZCA, B\u0130R D\u0130ALEKT (A\u011eIZ, \u015e\u0130VE) DE\u011e\u0130L, B\u0130R D\u0130LD\u0130R!\u201d (S\u00f6yle\u015fi: T\u00fcrk\u00e7e- Lazca\/ Lazuri)"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-17837\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/LAZCA-BIR-DIALEKT-DEGIL-BIR-DILDIR-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/LAZCA-BIR-DIALEKT-DEGIL-BIR-DILDIR-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/LAZCA-BIR-DIALEKT-DEGIL-BIR-DILDIR-b-300x156.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">(\u00d6n a\u00e7\u0131klama: Bug\u00fcnk\u00fc misafirim Hasan Uzunhasano\u011flu. Hasan Uzunhasano\u011flu, Lazca R\u00f6nenans\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biri. Kendisini 1993\u2019den beri tan\u0131yorum. De\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan da ba\u015ftan sona haberdar\u0131m. Yay\u0131nlanm\u0131\u015f Lazca kitaplar\u0131 da var. Hasan Uzunhasano\u011flu ile bir s\u00f6yle\u015fi yapt\u0131m. Hasan Uzunhasano\u011flu\u2019nun biyografisi ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan bahsettik. Bu metin, s\u00f6yle\u015fimize ait. Ali \u0130hsan Aksamaz)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">+<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: \u00d6nce biyografinizden konu\u015fal\u0131m. Ne zaman ve nerede do\u011fdunuz? Nerelisiniz? Hangi okullarda \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz? Mesle\u011finiz nedir? Nerede ya\u015f\u0131yorsunuz? Nerede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Ben, 1973 y\u0131l\u0131n\u0131n 5. ay\u0131nda yani May\u0131sta, ay\u0131n yirmi \u00fc\u00e7\u00fcnde F\u0131nd\u0131kl\u0131 merkezde do\u011fmu\u015fum. F\u0131nd\u0131kl\u0131l\u0131y\u0131m. K\u00f6y\u00fcm\u00fcn ad\u0131 \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava (de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ad\u0131yla \u00c7\u0131narl\u0131). \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avan\u0131n yani \u00c7\u0131narl\u0131n\u0131n Osmanl\u0131ya ait eski defterlerde ba\u015fka bir ad\u0131 daha var, P\u0306ap\u0306u dixa. Bu defterde kimden vergi ald\u0131klar\u0131n\u0131 kaydetmi\u015fler isim ve soyisim olarak. \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava da yine burada soyisim olarak ge\u00e7iyor. Bu soyisim kimse taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131yor \u015fimdi, kaybolmu\u015f. Ama ben, k\u00f6y\u00fcm\u00fcn eski Lazlar\u0131n\u0131n hat\u0131ras\u0131na bundan b\u00f6yle bu kelimeyi yani \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avay\u0131 soyisim olarak kullanaca\u011f\u0131m, sizin de bilginiz olsun.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-mOyfWFzv38E\/X_hUBrjc_tI\/AAAAAAAACXc\/wc5t5iIuPBcUbIlT3VG4ei2gUSbIlduLgCLcBGAsYHQ\/w364-h520\/1%2BHasan%2BUzunhasano%25C4%259Flu.jpg\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">R\u00f6portaja ba\u015fl\u0131yorum \u015fimdi. Liseye kadar olan ilk ve orta mektepleri ve yine liseyi Vitzede yani F\u0131nd\u0131kl\u0131da okudum. Sonra \u0130stanbulda \u00fcniversiteyi kazand\u0131m ve \u00fcniversite okumaya \u0130stanbula gittim, orda bitirdim yine \u00fcniversiteyi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Matematik \u00f6\u011fretmeniyim. Vitzenin (F\u0131nd\u0131kl\u0131) k\u00f6y\u00fc \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avada (\u00c7\u0131narl\u0131) ya\u015f\u0131yorum. Herg\u00fcn inip \u00e7\u0131k\u0131yorum. Merkezde (\u00c7ar\u015f\u0131 deriz), meslek lisesinde \u00f6\u011fretmenlik yap\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Lazca, \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n sembollerinden birisi. Lazcan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n en eski ayak izleri Lazcan\u0131n da i\u00e7inde gizlidir; di\u011fer dillerde de \u00f6yle. Ben b\u00f6yle biliyorum. B\u00f6yle s\u00f6yleyebilirim. Bu, benim \u0130nsanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131m. Bu benim sorumlulu\u011fum. Lazca ya\u015fay\u0131nca, \u0130nsanl\u0131k da ya\u015fayacak. Lazca \u00f6l\u00fcnce insanl\u0131k da \u00f6lecek. Benim anlay\u0131\u015f\u0131m b\u00f6yle. Siz, bu anlay\u0131\u015fa ili\u015fkin neler s\u00f6yleyebilirsiniz? Do\u011frusu; T\u00fcrkiye, Lazca gibi diller di\u011fer bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zengin. Bu, T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fi. Ancak \u00e7o\u011funlukla bu dillere ili\u015fkin bilgimiz yok. Siz, bu duruma ili\u015fkin ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bu durumun sorumlusu kim? Siz ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u00a0Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek saklanm\u0131\u015f ve \u00fcretilmi\u015f &#8211; ekme bi\u00e7me olsun, \u015fark\u0131lar olsun, yeme i\u00e7me olsun \u2013 insanl\u0131\u011fa dair her ne varsa, bir bakrac\u0131n i\u00e7ine s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f\u00e7esine duran bu adetler, yani k\u00fclt\u00fcr, insan\u0131n dilini (lisan\u0131n\u0131) ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Sonras\u0131ndaysa bu diller, her milletin bu adetlerini sinesinde saklad\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin. O y\u00fczden dil ger\u00e7ekten de insanl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekten de dil unutuldu\u011funda, insanl\u0131ktan da bir par\u00e7a unutulmu\u015f olacak. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n zenginli\u011fi kaybolmu\u015f olacak. Ben de sizin gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-saLP78eR_xM\/X_hUTqNhLfI\/AAAAAAAACXk\/YTYVY3KBhI4dOVe3pp1OrvWkxQlr1BKEQCLcBGAsYHQ\/w736-h630\/2%2BHasan%2BUzunhasano%25C4%259Flu.jpg\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lazlar\u0131n Lazcaya, Bo\u015fnaklar\u0131n Bo\u015fnak\u00e7aya, Adigelerin Adigeceye ve yine buna benzer k\u00fc\u00e7\u00fck milletlerin dillerine dair bir kayg\u0131lar\u0131 yok, bu dillerin konu\u015fanlar\u0131, dillerini ya\u015fatmaya dair bir sorumluluk ta\u015f\u0131m\u0131yorlar. Bu y\u00fczden \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm, ama maalesef bu b\u00f6yle.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc; bu milletlerin dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini saklamak (ya\u015fatmak) i\u00e7in m\u00fcesseseleri yok. Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n kendi milletleriyle ba\u011flar\u0131 zay\u0131f, bazen de hi\u00e7bir ba\u011flar\u0131 yok. Dil ve k\u00fclt\u00fcrlerine can-\u0131 g\u00f6n\u00fclden ba\u011fl\u0131 de\u011filler. O y\u00fczden de mazileriyle (ge\u00e7mi\u015f k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam) modernizm aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc yok. Nostaljiye kap\u0131lmamak l\u00e2z\u0131m \u00e7ok fazla. Alt\u0131n\u0131m\u0131z varsa, bir bezle sarmalar ve \u00f6ylece saklar\u0131z. Ancak bez eskiyip y\u0131prand\u0131\u011f\u0131nda o alt\u0131n\u0131 yeni ve g\u00fczel olan ba\u015fka bir bezle sarmalar\u0131z. Dil de bir alt\u0131n de\u011fil midir!?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: \u015eimdi de Lazcadan konu\u015fal\u0131m, bahsedelim!\u00a0\u00a0Lazca, hangi dil ailesinden? Lazca, bir dil mi, yoksa ba\u015fka bir dilin leh\u00e7esi mi? Biliyorum; bu alanda de\u011fi\u015fik teoriler var. Siz bu teorilere ili\u015fkin ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Lazca bir dialekt (a\u011f\u0131z, \u015five) de\u011fil, bir dildir. G\u00fcney Kafkas dil ailesinin i\u00e7indedir, Megrelce, Svanca ve G\u00fcrc\u00fcceyle (Kartveluri) birlikte. Bu diller i\u00e7erisinde ise Megrelce ile iki karde\u015f gibiyiz. Di\u011ferleriyleyse kuzen.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Laz edebiyat\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek konu\u015fulmak suretiyle muhafaza edildi. Yaz\u0131p \u00e7izmek suretiyle de\u011fil. Dil ailemiz i\u00e7erisinde yaln\u0131z G\u00fcrc\u00fcler devlet sahibi olduklar\u0131 i\u00e7in milliyet\u00e7i G\u00fcrc\u00fcler, yani Kartvelistler, dil ailemiz i\u00e7erisindeki dilleri yani Laz-Megrel Dilini ve Svan Dilini, G\u00fcrc\u00fccenin dialektleri say\u0131yorlar, milletlerimizi de G\u00fcrc\u00fc.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0Bunu, yani bu ideolojilerini kitaplar\u0131nda yaz\u0131p, televizyonlar\u0131nda dile getiriyorlar.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0Bu taraftaki Lazlara empoze ediyorlar, di\u011fer taraftaki Megrelleriyse tehdit ediyorlar.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Siz de biliyor ve hat\u0131rl\u0131yorsunuz. Bizler bu ideolojiyi be\u011fenmiyor ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yoruz. O y\u00fczden de bir deklerasyon kaleme ald\u0131k ve d\u00f6rt dilde yay\u0131nlad\u0131k.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0Deklerasyon Tiflis televizyonlar\u0131nda g\u00f6sterildi. Ancak Lazcas\u0131n\u0131 de\u011fil, sadece \u0130ngilizce, T\u00fcrk\u00e7e ve G\u00fcrc\u00fccesini g\u00f6sterdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lad\u0131lar ve z\u0131vanadan \u00e7\u0131kt\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcrc\u00fc filolog Niko Marr diyorki: \u201cMegrel Dili, Megrel Dilidir. Linguistik olarak ne bir a\u011f\u0131z, ne de bir dialekttir.\u201d D\u00fcnyada Niko Marr misali \u00e7ok say\u0131da filolog var, Laz-Megrelceyi dialekt de\u011fil de Dil olarak kabul eden.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcrcistan, Avrupa Birli\u011fi ile m\u00fczakereler yap\u0131yor birli\u011fe girebilmek i\u00e7in. Birli\u011fe, G\u00fcrcistanda konu\u015fulmakta olan az\u0131nl\u0131k milletlerine ait diller listesi yollad\u0131lar. Bu listede Lazca, Megrelce ve Svanca yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc Dil de\u011fil, dialekt say\u0131yorlar. K\u0131sacas\u0131, G\u00fcrcistan\u0131n, bu ideolojisini g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmak i\u00e7in bir politikas\u0131 ve program\u0131 var.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bu tarafta ise Nam\u0131k Kemal ve kendisi gibi pant\u00fcrkistler, ikiy\u00fcz y\u0131ld\u0131r \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorlar: \u201cT\u00fcrkiye halk\u0131 yaln\u0131z T\u00fcrk\u00e7e bilsin. Di\u011ferlerini unuttural\u0131m. Nam\u0131k Kemal diyor ki: \u201cT\u00fcrk\u00e7emizin bir alfabesi bile yok. Daha Arnavutlara ve Lazlara bile dillerini unutturamad\u0131k.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Biz, bu dili, Lazcay\u0131, Lazca ad\u0131yla biliyoruz. Lazca, ba\u015fka adla da biliniyor mu? L\u00fctfen bunlardan da bahsedin bize!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Biz Lazlar (Lazi olanlar) dilimizi \u201cLazuri\u201d (Lazca) kendimizi \u201cLazi\u201d olarak isimlendiriyoruz. G\u00fcrc\u00fcler ise Lazlar\u0131 \u00c7\u0306ani, Lazcay\u0131 ise \u2018\u00c7\u0306anuri\u2019 olarak isimlendiriyorlar. Kartvelistler \u201c\u00c7\u0306e Xasani\u201d ifadesini nas\u0131l \u201c\u00c7\u0306ut\u0306a \u00c7\u0306ani\u201d yapt\u0131lar biliyorsunuz, \u00f6yle de\u011fil mi!? Ayr\u0131ca Hopa Hem\u015finlileri de Lazlar\u0131 \u201cConi &#8211; Cani\u201d ve Lazcay\u0131 da \u201cCani Lizu\u201d olarak isimlendiriyorlar. Bildiklerim bu kadar.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Biliyorum; Lazca, T\u00fcrkiyenin her yerinde konu\u015fuluyor. Tarihsel olarak; Lazca \u00e7o\u011funlukla T\u00fcrkiyenin hangi kentlerinde konu\u015fuluyor? T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda, Lazca ba\u015fka \u00fclkelerde de konu\u015fuluyor mu?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Lazcan\u0131n konu\u015fuldu\u011fu ve Lazlarla meskun yerler:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Artvin ve Rizede;<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pazar (Rizenin il\u00e7esi)<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Arde\u015fen (Rizenin il\u00e7esi)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\u00c7aml\u0131hem\u015fin (Rizenin il\u00e7esi)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">F\u0131nd\u0131kl\u0131 (Rizenin il\u00e7esi)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Arhavi (Artvinin il\u00e7esi)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Hopa (Artvinin il\u00e7esi), Sarp ve yine Kvariati<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcre\u015fen k\u00f6y\u00fc<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">D\u00fcz k\u00f6y<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">93 Muhacirleri ve di\u011fer muhacirler;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">D\u00fczce<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ak\u00e7akoca<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sakarya<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kocaeli<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Yalova<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Bursa<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Bal\u0131kesir<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\u0130stanbul<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Samsun<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Giresun<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kayseri<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ordu<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sinop<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ankara<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Bilecik<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">K\u0131r\u0131kkale<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sohumdan Ortaasyaya s\u00fcr\u00fclen Lazlar;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">K\u0131rg\u0131zistanda, O\u015f vilayeti, Kizilkiya k\u00f6y\u00fcnde<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zbekistanda<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lazlar\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada nerelerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Lazcan\u0131n nerelerde konu\u015fuldu\u011funu detayl\u0131 bir \u015fekilde anlamak i\u00e7in dipnotlarda yaz\u0131lm\u0131\u015f linklere bakal\u0131m.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: \u015eimdi de Lazcan\u0131n Alfabesinden bahsedin, l\u00fctfen! Lazcada ka\u00e7 harf mevcut?\u00a0\u00a0Ka\u00e7 tane \u00fcnl\u00fc ve ka\u00e7 tane \u00fcns\u00fcz harf var Lazcada?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Laz Alfabesinde otuzbe\u015f (35) harf var. Be\u015fi (5) sessiz, otuzu (30) seslidir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Biz \u00e7ok iyi biliyoruz ki, her dilde ba\u015fka dillerden emanet kelimeler var. Lazcada da, ba\u015fka dillerden emanet kelimeler var. Lazcada \u00e7o\u011funlukla hangi di\u011fer dillerden emanet kelimeler var? Bu emanet kelimeler, \u00e7o\u011funlukla hangi alanlardan? Ba\u015fka dillerde de, Lazcadan ge\u00e7mi\u015f emanet kelimeler var m\u0131?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Evet, \u00f6d\u00fcn\u00e7lenmi\u015f (emanet) kelimeler var. Zaten yery\u00fcz\u00fcnde, i\u00e7inde emanet kelime olmayan bir dil yoktur. Herkes herkesten \u00f6d\u00fcn\u00e7 alm\u0131\u015f. Genellikle T\u00fcrk\u00e7e, G\u00fcrc\u00fcce ve yine Trabzon Rumcas\u0131ndan \u00f6d\u00fcn\u00e7 alm\u0131\u015f\u0131z, bir de Hem\u015finceden.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kom\u015fular\u0131m\u0131z olan Hem\u015finliler bizden \u00e7ok say\u0131da kelime \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 gibi, onlar da bize kelimeler vermi\u015fler. \u00d6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nan\u0131 sahibine vermek adettendir. Ancak uzun zamand\u0131r dilimizde bulunduklar\u0131 i\u00e7in art\u0131k bizim oldular. Senin benim olay\u0131 kalmad\u0131 art\u0131k. Y\u00fcz y\u0131l boyunca \u00f6d\u00fcn\u00e7lenmi\u015f olan kelimeler ekseriyetle T\u00fcrk\u00e7edir ve ekseriyetle teknolojiyle ilgilidir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Siz de isterseniz, \u015fimdi de Lazcan\u0131n akademik alan\u0131na gelelim! Laz Alfabesi ilk olarak ne zaman ve nerede yay\u0131nland\u0131? Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nc\u00fcleri kim ya da kimlerdi? \u0130lk Laz Alfabesi hangi ana alfabeden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; Arap Alfabesinden mi, Latin Alfabesinden mi, G\u00fcrc\u00fc Alfabesinden mi?!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Laz diline dair ilk alfabeyi \u0130skender Chita\u015fi<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>\u00a0haz\u0131rlad\u0131. Ve 1929 y\u0131l\u0131n\u0131n Kas\u0131m ay\u0131n\u0131n 11\u2019inde bast\u0131rd\u0131. \u201cK\u0131z\u0131l Y\u0131ld\u0131z\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015f oldu\u011fu gazetede kulland\u0131 \u00f6ncelikle. Bu alfabeyi T\u00fcrkiyede ya\u015fayan Lazlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek Latin k\u00f6kenli olarak bast\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Daha sonra Almanyada, 1984 y\u0131l\u0131nda yine ba\u015fka bir alfabe daha haz\u0131rland\u0131. Arhavili Fahri Kahraman, Selma \u00c7ak\u0131r Ko\u00e7iva ve Wolfgang Feurstain bir araya gelip s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en alfabeyi haz\u0131rlad\u0131lar. \u015eimdi de zaten bu alfabeyi kullanmaktay\u0131z.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bir de diyorlar ki Hopal\u0131 Faik Efendi (Aliefendio\u011flu)<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>\u00a0Arap alfabesini Lazca yazabilmek i\u00e7in dizayn edip kitaplar haz\u0131rlad\u0131. Laz dili i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak Faik Efendinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek muhafaza edilebilmi\u015f herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 elimizde yok, varsa bile nerede ve kimde oldu\u011funu bilemiyoruz. \u0130skenderin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gibi bizden saklan\u0131yor olabilir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lazca i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan Laz ileri gelenleri bunlard\u0131. Bildiklerim bunlar. Ancak dil \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015fsa bile Lazlar ve Lazistan \u00fczerine de\u011ferli fikirleri olan F\u0131nd\u0131kl\u0131l\u0131 (Kavazi\u015fi) Ahmet Tevfik\u2019i (Y\u00fccesoy)<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>\u00a0anmadan edemeyece\u011fim. Benzer \u015fekilde Hopal\u0131 Helimi\u015fi Xasani (\u00c7uhadaro\u011flu)<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>\u00a0gerek yapt\u0131\u011f\u0131 derlemeler ve gerekse de kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u015fiirler, resmetti\u011fi tablolar nedeniyle anmadan ge\u00e7emeyece\u011fim de\u011ferli ki\u015filerden biridir. Bunlardan \u00f6nce Lazca ve Lazlar \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fanlar olmu\u015fsa bile \u015fimdilik bilemiyoruz.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: T\u00fcrkiye ve\/ya T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda; ilk Lazca Alfabe, S\u00f6zl\u00fck ve kitaplar nerede ve ne zaman yay\u0131nland\u0131? Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nc\u00fcleri kimlerdi?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: \u0130lk Laz alfabesi Sohum\u2019da haz\u0131rland\u0131. \u0130skender Chita\u015fi Laz \u00e7ocuklar\u0131na, okullarda dersleri Lazca olarak \u00f6\u011fretebilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli kitaplar yazd\u0131. Ancak \u0130skender yaln\u0131z de\u011fildi. Sarpl\u0131 Muhamed Vanili\u015fi (Vanlio\u011fli), Ziya Nuri ve yine ba\u015fka yard\u0131mc\u0131lar\u0131 vard\u0131. \u0130skenderin kitaplar\u0131yla o d\u00f6nem Sarptaki (o tarihlerde b\u00f6l\u00fcnmemi\u015fti)<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>\u00a0ve Sohumdaki okullarda \u00f6\u011fretim yap\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Lazcan\u0131n yaz\u0131l\u0131 olmayan, s\u00f6zl\u00fc edebiyat\u0131 y\u00fczy\u0131llardan beri \u00e7ok zengin; \u00f6yle biliyorum. Ancak \u00e7ok iyi biliyoruz ki, bu k\u00fcresel d\u00f6nemdeyiz. Yaz\u0131lmam\u0131\u015f dillerin k\u00fcresel \u00e7a\u011fda ya\u015fama \u015fans\u0131 yok. Radyo- televizyon yay\u0131n\u0131, gazete yay\u0131n\u0131, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim olmay\u0131nca bu dillerin ya\u015fama g\u00fcc\u00fc yok. TRT\u2019de de kapsaml\u0131 Lazca yay\u0131n yok.\u00a0\u00a0T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda, Lazca radyo- televizyon yay\u0131n\u0131 var m\u0131? Biraz da bize bu sorunlardan bahsedin, l\u00fctfen!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Dili ya\u015fatabilmek i\u00e7in gazete, TV yay\u0131n\u0131, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, radyo yay\u0131nlar\u0131, kitaplar\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131, \u00f6zetle, okullarda Lazca \u00f6\u011fretmemiz gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019de TRT\u2019nin Lazca bir program\u0131 yok, yaln\u0131zca Lazca \u015fark\u0131 ve t\u00fcrk\u00fcler veriliyor, bildi\u011fim kadar\u0131yla. T\u00fcrkiyenin d\u0131\u015f\u0131nda G\u00fcrcistan kilisesinin televizyonu \u00fczerinden Lazca \u015fark\u0131lar yay\u0131nl\u0131yor, klipler haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u0130ki ya da \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Arde\u015fen\u2019de yerel bir kanal \u2013 Geli\u015fim \u2013 Lazca yay\u0131n yapaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ama daha sonra vazge\u00e7tiler. Ba\u015fka da bir \u015fey bilmiyorum.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ancak \u015funu s\u00f6ylemem gerekir: Lazca programlar \u00e7ok \u00f6nemlidir. O y\u00fczden de TRT ile ba\u011flant\u0131 kurmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Lazca da, Devlet okullar\u0131ndaki se\u00e7me derslerden birisi art\u0131k. Lazcan\u0131n ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bu se\u00e7meli dersler yeterli? Siz bu duruma ili\u015fkin ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? T\u00fcrkiyenin d\u0131\u015f\u0131nda, bir ba\u015fka \u00fclkede Lazca dersler var m\u0131?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Yeterli mi de\u011fil mi, buna \u00fcstteki sorularda cevap verdim. Yeterli de\u011fil. E\u011fitim-\u00f6\u011fretim, TV ve radyo yay\u0131nlar\u0131 gerekir ve kitaplar basmam\u0131z gerekiyor. Okullarda \u00f6\u011fretmemiz \u015fart.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda, G\u00fcrcistanda y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencileri vard\u0131, \u00f6\u011freniyorlard\u0131. Ama \u015fimdiki durum nedir, bilemiyorum.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: T\u00fcrkiyede ve\/ya ba\u015fka \u00fclkelerde, Lazcan\u0131n ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dernek ve enstit\u00fcleriniz var m\u0131? Bu kurumlar neler yap\u0131yor? Ne t\u00fcr aktiviteleri var?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: T\u00fcrkiyede Laz Dilini ya\u015fatmak i\u00e7in var olan dernekler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Gola k\u00fclt\u00fcr sanat ve ekoloji derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Karadeniz Ere\u011fli Laz k\u00fclt\u00fcr derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Laz enstit\u00fcs\u00fc derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Laz k\u00fclt\u00fcr derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Laz k\u00fclt\u00fcr ve dayan\u0131\u015fma derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Lazebura E.V. (Avrupa Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi) \u2013 Europen Laz Culture Movement (Almanyada)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sima do\u011fu karadenizliler hizmet vakf\u0131<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Arhavi Laz k\u00fclt\u00fcr sanat ve turizm derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Antalya Laz k\u00fclt\u00fcr derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Oxvame (G\u00fcrcistan Sarp\u0131\u2019nda. Bu \u015fimdi kapal\u0131.)<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bu dernekler Laz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fatma kayg\u0131s\u0131yla var oldular. T\u00fcz\u00fcklerinde \u00f6yle yaz\u0131yor. Hepsinin art\u0131lar\u0131 ve eksileri var. \u015eunu biliyoruz ki, dernek kurmu\u015f olmak dili kurtaramaz.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: \u00c7ok \u00fcnl\u00fc \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131z da var; bunu ben de biliyorum. Onlar\u0131n adlar\u0131 ve \u00fcnl\u00fc \u015fark\u0131lar\u0131ndan da bahsedin bize, l\u00fctfen!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Evet, do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. \u00c7ok \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z var. Bu \u015fark\u0131c\u0131lar iki \u00e7e\u015fit:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Otantik (bize \u00f6zg\u00fc eski) ezgiler s\u00f6yleyen \u015fark\u0131c\u0131lar;<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\nArhavili Ya\u015far Turna, Arde\u015fenli Mustafa Deliba\u015f, Pazarl\u0131 Ahmet G\u00fcng\u00f6r, F\u0131nd\u0131kl\u0131l\u0131 Cevdet Topalo\u011flu, Pazarl\u0131 Ali Halilo\u011flu, Ahmet \u00c7ak\u0131r, Ahmet Ayd\u0131no\u011flu, Mustafa Tezcan, Pazarl\u0131 Birol Topalo\u011flu ve di\u011ferleri\u2026<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Otantik ezgiler harici \u015fark\u0131c\u0131lar;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\nModern ezgiler s\u00f6yleyen \u015fark\u0131c\u0131lar: D\u00fcnyadaki farkl\u0131 ekollerden s\u00f6yleyenler.<br \/>\nHopal\u0131 Kaz\u0131m Koyuncu, Zu\u011fa\u015fi Berepe, Karmat\u0306e ve di\u011ferleri.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\nPop\u00fcler ezgiler s\u00f6yleyen \u015fark\u0131c\u0131lar: T\u00fcrkiye i\u00e7inden ezgilerle birlikte bize \u00f6zg\u00fc ezgilerle harmanlay\u0131p s\u00f6yleyenler.<br \/>\nAyhan Alptekin,H\u00fclya Polat ve di\u011ferleri.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Sizin yay\u0131nlanm\u0131\u015f kitaplar\u0131n\u0131z var. \u00d6\u011frencilerinize Lazca da \u00f6\u011fretiyorsunuz; biliyorum. Lazca alan\u0131nda yeni ba\u015fka kitap projeleriniz var m\u0131?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: \u015eimdiki meram\u0131m, Laz ezgilerini bir araya toplamak. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve kaydedilmi\u015f ne varsa, hepsini toplay\u0131p, sonras\u0131nda da bunlar\u0131 dijitale aktarmak. Yapabilecek miyim, bilmiyorum! Yola \u00e7\u0131kt\u0131m, bakal\u0131m neler g\u00f6rece\u011fim.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Size te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Ba\u015fka sorum yok. Ancak sizin bahsedece\u011finiz ba\u015fka konu varsa, l\u00fctfen bahsedin! Sakal\u0131n\u0131z yere ula\u015fs\u0131n!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hasan Uzunhasano\u011flu<\/strong>: Ben de te\u015fekk\u00fcr ederim fazlas\u0131yla. Yolumuz \u00e7ok engebeli ve dikenli. Baltam\u0131z\u0131 elimize ald\u0131k, yava\u015f yava\u015f temizliyoruz. Yol \u00fczerindeki izler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Ba\u015ftan sona bir temizlik yapabilecek miyiz, \u00f6mr\u00fcm\u00fcz vefa eder mi, kim bilir! Ama Lazistan var olduk\u00e7a, Lazlar da, Lazca da, Laz k\u00fclt\u00fcr\u00fc de muhafaza olacak, benim d\u00fc\u015f\u00fcncem budur. Bizler can-\u0131 g\u00f6n\u00fclden \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Tanr\u0131 da hepimize can-\u0131 g\u00f6n\u00fclden yard\u0131m etsin! Laf laf\u0131 a\u00e7\u0131yor, s\u00f6ylenecekler bitecek gibi de\u011fil. \u015eimdilik bitirelim. G\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">+<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>S\u00f6yle\u015finin Lazcas\u0131\/ Lazuri:<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201c<strong>Lazuri dialekt\u0306i var, Nena ren!\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">(Go\u0292\u0306otkvala: And\u011faneri musafiri \u00e7kimi ren Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava (Uzunhasano\u011flu). Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava ren Lazuri Ronesansi\u015fi \u00e7\u0306k\u0306onepe\u015fen arteri. Ma emu 1993\u00a0\u0292\u0306ana\u015fen doni vi\u00e7inop. Edo \u011firsoni noxvenepe mu\u015fi\u015fenti k\u0306aixe\u015fa ambai komi\u011fun. Emus ku\u011fun gama\u00e7kvineri Lazuri ketabepeti. Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avak\u0306ala ar int\u0306erviu dop\u0306i. Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava\u015fi biyografi do k\u0306ult\u0306uruli no\u00e7ali\u015fepe\u015fen molap\u015finit. Aya ren \u00e7kini int\u0306erviu\u015fi t\u0306ekst\u0306i. Ali \u0130hsan Aksamazi)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">+<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: \u0130pti biyografi tkvani\u015fen b\u011far\u011falat. Mundes do so dibadit. Sonuri ret? Namu n\u0292\u0306opulapes igurit? Mu mesle\u011fi gi\u011funan? So skidut? So i\u00e7ali\u015fept?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Ma, vito\u015fi do \u00e7xoro\u015fi do sumene\u00e7i do mavitosumani \u0292\u0306anas (1973.), maxuta tutas (5.), yani mbulobas, e\u00e7i do masumani nd\u011fas (23.) Vi\u0292\u0306e no\u011fas dobibadidoren. Vi\u0292\u0306uri bore. Oput\u0306e \u00e7kimis \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava gyo\u017ein. \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avas Osmanluri mcve\u015fi defterepes ar \u00e7kva coxo ku\u011fun, P\u0306ap\u0306u dixa. Ham defteris mis na vergi yu\u00e7\u0306opaman hentee n\u00e7\u0306areri ren coxo do gvarite. \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avati xolo gvari ren hem defteris. Ham gvari ha\u0292\u0306i mitis va gyo\u017ein, gondineri ren. Mara ma, oput\u0306e \u00e7kimi\u015fi mcve Lazepe gem\u015funt\u0306as ma do ha\u0292\u0306i\u015fkule ham zitkva yani \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava kogebidvi, tkvati gi\u00e7kit\u0306an.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ha\u0292\u0306i gebo\u00e7\u0306k\u0306am rop\u0306ort\u0306ajis. Lise\u015fakis na ren maartani do o\u015fkenani, mektebepe do xolo lise Vi\u0292\u0306es bik\u0306itxi. Uk\u0306a\u00e7xe Mp\u0306olis universit\u0306e p\u0306\u00e7\u0306k\u0306indi do universit\u0306e\u015fi ok\u0306itxu\u015fa Mp\u0306oli\u015fa mendapti, hek dobo\u00e7odini xolo.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ma mamgurapale bore, Matematik\u0306a\u015fi. Vi\u0292\u0306e\u015fi oput\u0306e \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306avas pskidur. K\u0306art\u0306a nd\u011fas gebulur do e\u015febulur. No\u011fas Meslek\u0306uri lises mamgurapaloba bikom.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Lazuri nena ren k\u0306o\u00e7inoba\u015fi simbolepe\u015fi art-arti. Lazuri nena\u015fi \u011fura ren k\u0306o\u00e7inoba\u015fi \u011fura. K\u0306o\u00e7inoba\u015fi iri\u015fen mcve\u015fi nok\u0306u\u00e7xenepe \u015finaxeri ren Lazuri nena\u015fi doloxeti; majura nenapesti e\u015fo. Ma e\u015fo mi\u00e7kin. Edo a\u015fo matkven. Aya ren \u00e7kimi k\u0306o\u00e7inoba\u015fi gagnapa.\u00a0\u00a0Ayati ren \u00e7kimi anank\u0306eni. Lazuri nena skida\u015fi, k\u0306o\u00e7inobati skidasunon. Lazuri nena \u011fura\u015fi, k\u0306o\u00e7inobati, cumalobati \u011furasunon. \u00c7kimi gagnapa a\u015fo ren. Tkvan muepe gatkvenan aya gagnapa \u015feni? Mtini gi\u0292\u0306vat; Turkiye, dido xampa ren Lazuri nenapesteri majura nenapeten. Aya ren Turkiye\u015fi k\u0306ult\u0306uruli xampoba. Mara \u00e7kin didopeten \u00e7kar mutu va mi\u00e7kinan amk\u0306ata nenape\u015fen. Tkvan mu isimadep aya xali \u015feni? Mi ren aya xali\u015fi nena-gemktiru? Mu isimadupt tkvan?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Tarixi\u015fi ge\u00e7\u0306k\u0306apa\u015fen doni, hand\u011faneri nd\u011fa\u015fakis \u015fenaxeri do mongoneri &#8211; oxa\u00e7ku ombralu rt\u0306as, obirupe rt\u0306as, o\u015fu o\u00e7\u0306k\u0306omu rt\u0306as &#8211; birtum k\u0306o\u00e7inoba\u015fi mu na ren, mu\u00e7\u0306o ar \u0292\u0306uk\u0306alis gen\u0292\u0306oreri ham adetepek, yani k\u0306ult\u0306urak, k\u0306o\u00e7is nena yu\u00e7kinu. Uk\u0306uleti k\u0306o\u00e7inoba\u015fi ham nenapek, k\u0306art\u0306a mileti\u015fi ham adetepe ubas kome\u015fi\u015finaxu hand\u011faneri nd\u011fa\u015fa. Hemu\u015feni nena mtiniti k\u0306o\u00e7inoba\u015fi eni didi no\u0292\u0306ile ren. Mtiniti nena goi\u00e7\u0306k\u0306ondinina\u015fi, k\u0306o\u00e7inobati goi\u00e7\u0306k\u0306ondininen. K\u0306o\u00e7inobas zenginoba gundunun. K\u0306o\u00e7inoba\u015fi zenginobas kodark\u0306inen. Mati tkvanisteri bimsiponam.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lazepes Lazuri\u015fi, Bo\u015fnak\u0306epes Bo\u015fnak\u0306uri\u015fi, Adigepes Adiguri\u015fi do xolo ha\u015fo \u0292\u0306ut\u0306a miletepes nena ni\u015fi\u015fi mutu va om\u00e7\u0306unan, ham nenape\u015fi msinapu k\u0306o\u00e7epes, nena\u015fi doskidinu\u015fi anank\u0306eni va u\u011funan. Ham ambai\u015f gurine dido gemzuli bore, mara dulya ha\u015fo ren.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Mu\u015feni do; ham miletepes nena do k\u0306ult\u0306ura\u015fi o\u015finaxu\u015feni muesesepe gedgeri va u\u011funan. Ent\u0306elek\u0306t\u0306uelepe ni\u015fis, miletepe ni\u015fik\u0306ala k\u0306ont\u0306ak\u0306t\u0306i k\u0306ai va u\u011funan. Baziti \u00e7kar va u\u011funan. Nena do k\u0306ult\u0306ura ni\u015fis \u015furi do gurite va oroman. Hemu\u015feniti atxe (mcve k\u0306ult\u0306ura do oskidinu) ni\u015fis modernizmik\u0306ala xinci va nu\u017einan. Nostaljis va dolaonare dido. Okro na mi\u011fut\u0306an mbelas melap\u0306k\u0306orumt do somtxa dop\u015finaxumt. Mara mbela dixizana\u015fi hem okro a\u011fne do mskva, \u00e7kva mbelas komelap\u0306k\u0306orumt. Nenati p\u0306anda mcves var a\u011fnes melak\u0306orare. Nenati mu\u00e7\u0306o okro ren.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: A\u0292\u0306iti Lazuri nena\u015fen b\u011far\u011falat, molap\u015finat! Lazuri nena namu nenape\u015fi oca\u011fi\u015fen ren? Lazuri, nena reni varna ar \u00e7kva nena\u015fi dialekt\u0306i reni?\u00a0\u00a0Komi\u00e7kin, \u00e7kvado\u00e7kva t\u0306eorepe koren aya speros. Tkvan mu isimadupt aya t\u0306eorepe \u015feni?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Lazuri dialekt\u0306i var, nena ren. Omjore K\u0306avk\u0306asuri nenape\u015fi oca\u011fi\u015fi doloxe ren, Megreluri (Margaluri), Svanuri (\u015eonuri) do Korturi (Kartveluri)-k\u0306ala. Ham nenape\u015fi doloxeti Megreluri (Margaluri)-k\u0306ala cumalepesteri boret. Majuranepek\u0306alati mu\u00e7\u0306o eksalepe\u2026<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lazuri \u00e7\u0306araloba hand\u011faneri nd\u011fa\u015fa sinaperi i\u015finaxu, on\u00e7\u0306aru o\u011faruten var. \u00c7kuni oca\u011fi\u015fi doloxe xvala Kortupes devleti na u\u011funan\u015feni nasyonalist\u0306i Kortupek, yani Kartvelistepek, oca\u011fi \u00e7kuni\u015fi nenape yani Lazuri-Margaluri Nena do Svanuri Nena, Korturi nena\u015fi dialekt\u0306epe \u015finuman, miletepe \u00e7kuniti Kortu.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>\u00a0Haya, yani ham ideoloji ni\u015fi kitabepe ni\u015fis \u00e7\u0306aruman, televizyonepe ni\u015fis isinapaman.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>\u00a0Hakoleni Lazepes empoze o\u011fodaman do hekoleni Megrelepe go\u0292\u0306o\u015fkurinaman.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tkvanti kogi\u00e7kinan do kok\u015funan. \u00c7ku ham ideoloji var mom\u0292\u0306onan do golobudgiturt. Hemu\u015feniti ar dek\u0306lerasyoni kogamam\u00e7\u0306arit do otxo (4) nenate dek\u0306lere dop\u0306it.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>\u00a0Dek\u0306lerasyoni Tiflisi\u015fi Tv-pes o\u0292\u0306ires. Mara Lazuri mu\u015fi var o\u0292\u0306ires. \u0130nglisuri, Turkuri do Korturi mu\u015fi xvala o\u0292\u0306ires. Mu\u015feni do, ham ambai\u015feni dido goi\u015fa\u015fes do xolo goideles.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kortu filologi Nik\u0306o Marik zop\u0306onski ya: \u201cMegreluri (Margaluri) nena ren Megreluri nena. Linguisturo va ren nuk\u0306u do varti ren dialekt\u0306i.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nik\u0306o Maristeri dido filologepe renan kianas. Lazur-Margaluri dialekt\u0306i var do nena (na) \u015finuman.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Gurcistanik, Avropa\u015fi Artobak\u0306ala<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>\u00a0muzakerepe ikoms Artobas amamo\u015fkvan ya do. Hentepes, Gurcistanis na isinapinen \u0292\u0306ut\u0306a miletepe\u015fi nenape\u015fi list\u0306e unc\u011fones. Ham liste\u015fi doloxe Lazuri, Megreluri (Margaluri) do Svanuri (\u015eonuri) nenape men\u00e7\u0306areri va ren. Mu\u015feni do nena var do Korturi\u015fi dialekt\u0306epe \u015finuman. Domk\u0306ula\u015fa doptkvatna, Gurcistanis ham ideoloji\u015fi menceloba\u015feni ar p\u0306olit\u0306ik\u0306a do p\u0306rograma u\u011fun.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Hakoleti Namik Kemali do mu\u015fisteri panturkistepek, juro\u015fi (200) \u0292\u0306ana ren ha\u015fo zop\u0306onan: \u201cTurkiye\u015fi miletis xvala Turkuri nena u\u00e7kit\u0306as. Majuranepe gobo\u00e7\u0306k\u0306ondinapat. Namik Kemalik zop\u0306onski ya: \u201cTurkuri \u00e7kunis alboninati va u\u011fun. Daa Arnavutepes do Lazepes nenape ni\u015fi va goma\u00e7\u0306k\u0306ondinapes.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: \u00c7kin, aya nena, Lazuri nena coxoten mi\u00e7kinan. \u00c7kva coxotenti i\u00e7kineni Lazuri nena? Antepe\u015fenti molami\u015finit, mu iqven!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: \u00c7ku Lazepek nena \u00e7kunis \u2018Lazuri\u2019, ti \u00e7kunisti \u201cLazi\u201d bucoxamt. Kortupek Lazepes \u00c7\u0306ani, Lazuri Nenasti \u2018\u00c7\u0306anuri\u2019 ucoxaman. Kartvelistepek \u201c\u00c7\u0306e Xasani\u201d mu\u00e7\u0306o \u201c\u00c7\u0306ut\u0306a \u00c7\u0306ani\u201d \u0292\u0306opxes xo\u015f kogi\u00e7kinan. Xopuri Xem\u015felepekti Lazepes \u201cConi &#8211; Cani\u201d do Lazuri nenasti \u201cCani Lizu\u201d ucoxaman. Ma hantee mi\u00e7kin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Mi\u00e7kin; Lazuri nena i\u011far\u011falen Turkiye\u015fi k\u0306arta svas. Tarixuro; Lazuri nena didopeten Turkiye\u015fi namu no\u011fapes i\u011far\u011falen? Turkiye\u015fi gale, \u00e7kva dobadonapesti i\u011far\u011faleni Lazuri nena?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Lazuri nena na isinapinen do Lazepe na xenan svalepe:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Artvini do Rizenis;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Atina (Rizeni\u015fi k\u0306eza)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Art\u0306a\u015feni (Rizeni\u015fi k\u0306eza)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Vija (Rizeni\u015fi k\u0306eza)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Vi\u0292\u0306e (Rizeni\u015fi k\u0306eza)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Arkabi (Artvini\u015fi k\u0306eza)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Xopa (Artvini\u015fi k\u0306eza), Sarpi do xolo K\u0306vaati<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Be\u011flevani (Bor\u00e7xa\u015fi oput\u0306e) do<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\u00c7xalas (Bor\u00e7xa\u015fi oput\u0306e)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">93-ani \u0292\u0306ana\u015fi Muhacirepe do \u00e7kva muhacirepe;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\u00a0D\u00fczce<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ak\u00e7akoca<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sakarya<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kocaeli<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Yalova<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Bursa<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Bal\u0131kesir<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\u0130stanbul<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Samsun<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Giresun<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kayseri<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ordu<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sinop<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ankara<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Bilecik<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">K\u0131r\u0131kkale<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Soxumi\u015fen O\u015fkenda Asya\u015fa na u\u00e7ves Lazepe;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kirgizistanis, vilayeti O\u015fis, Oput\u0306e Kizilkiyas<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ozbekistanis<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lazepe mteli kianas so na skidunan do Lazuri so na isinapinen m\u00e7\u0306ipa\u015fa oxo\u0292\u0306onu\u015feni dipnotepes e\u0292\u0306an\u00e7\u0306areri link\u0306epes bo\u0292\u0306k\u0306edat.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: A\u0292\u0306iti Lazuri nena\u015fi alboni\u015fen molami\u015finit, mu iqven! Lazuri nenas muk\u0306o bonca u\u011fun? Muk\u0306o xonaroni do muk\u0306o uxonare bonca u\u011fun Lazuri nenas?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Lazuri nena\u015fi albonis e\u00e7i do vit\u0306o xut (35) bonca u\u011fun. Xut (5) te\u011fi uxonare do e\u00e7i do vit te\u011fi (30) xonaroni bonca u\u011fun.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi:<\/strong>\u00a0\u00c7kin k\u0306aixe\u015fa mi\u00e7kinan, k\u0306arta nenas ku\u011fun e\u0292xeri zitkvape majura nenape\u015fen. Lazuri nenasti e\u0292xeri zitkva u\u011funi majura nenape\u015fen. Didopeten namu nenape\u015fen e\u0292xeri zitkvape u\u011fun Lazuri nenas? Edo aya e\u0292xeri zitkvape didopeten namu sperope\u015fen ren? Majura nenapesti Lazuri nena\u015fen e\u0292xeri zitkvape u\u011funi?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Ko, e\u0292xeri zitkvape ren Lazuris. \u00c7kva nenapesti e\u0292xeri zitkvape u\u011fun. Asti kianas zitkva ue\u0292xapu nena va ren. Mtelik mtelis ya\u0292xudoren. Ekseri Turkuris, Korturis do xolo T\u0306amt\u0306ra\u015fi Rumuris eba\u0292xitdoren. Arti xolo Xem\u015felepes eba\u0292xitdoren.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Martepe \u00e7kuni Xem\u015felepek dido zitkvape ema\u0292xesdoren. Hentepekti \u00e7ku memo\u0292xesdoren.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">E\u0292xeri, mance mu\u015fis me\u00e7amu adeti ren. Mara dido ora ren \u00e7kuni nenas ren do a\u00e7kva \u00e7kuni dives, skani do \u00e7kimi va u\u011fun. O\u015fi \u0292\u0306anaren e\u0292xeri zitkvape ekseri Turkuri mi\u011funan do teknolojiuri nenape ren hantee.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Tkvanti ginonanna, a\u0292\u0306iti Lazuri nena\u015fi ak\u0306ademiuri spero\u015fa komoptat! \u0130pti mundes do so gami\u00e7kvinu Lazuri Nena\u015fi Alboni? Mi rt\u0306u varna miepe rt\u0306es aya no\u00e7ali\u015fepe\u015fi go\u0292\u0306anc\u011fonerepe? Namu nana alboni\u015fen ye\u00e7kindu iptineri Lazuri alboni; Arabuli alboni\u015feni, Latinuri alboni\u015feni, Kortuli Alboni\u015feni?!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Lazuri nena\u015fi alboni en ogine \u0130skender Chita\u015fik<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>\u00a0gamo\u015fkvinu. \u01b7\u0306ilva tuta\u015fi (11.) ma\u015fkvitani nd\u011fas (7.), vito\u015fi do \u00e7xoro\u015fi do e\u00e7i do ma\u00e7xorani (1929.) \u0292\u0306anas gamo\u015fku, yani 7.11.1929-is. M\u00e7\u0306ita Muru\u0292xi na gyodudort\u0306un k\u0306azetas ixmaru en ogine. Ham alboni Turkiye\u015fi Lazepe imsiponu do Latinuri alboni\u015fen yo\u00e7kinu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Uk\u0306a\u00e7xe, Almanyas, vito\u015fi do \u00e7xoro\u015fi do otxone\u00e7i do maotxani \u0292\u0306anas (1984-is) xolo ar \u00e7kva Lazuri alboni kogami\u015fkvinu. Arkaburi Fexri Mtanebiva (Fahri Kahraman), Selma K\u0306o\u00e7\u0306iva do Wolfgang Feurstaini ok\u0306oxtes do ham majura alboni doxazires. Ha\u0292\u0306iti ham albonite p\u0306\u00e7\u0306arumt.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Arti zop\u0306onanki Xopuri Faik Efendikti (Alefendo\u011fli)<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>\u00a0Arabuli alboni Lazuri\u015feni om\u0292\u0306uranu do kitabepe xaziru. Lazuri nena\u015feni i\u00e7ali\u015fu. Mara Faik Efendi\u015fi hand\u011faneri nd\u011fa\u015fa \u015finaxeri mutu va mi\u011funan, rennati so do mis u\u011fun va mi\u00e7kinan. Mu\u00e7\u0306o \u0130skenderi\u015fepesteri mimpulaman oluk, mis u\u00e7kin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Eni \u0292\u0306oxle hantee rt\u0306es Lazuri\u015feni na i\u00e7ali\u015fes um\u00e7ane Lazepe. Ma ha\u015fo mi\u00e7kin. Mara nena\u015fi jin va i\u00e7ali\u015funati Lazepe do Lazistani\u015feni k\u0306ai dulyape\u015fi oxenu guris na u\u011fut\u0306u Vi\u0292\u0306uri, K\u0306avazi\u015fi Ahmet Tevfikiti (Y\u00fccesoy)<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>\u00a0hak gobi\u015finare. Xolo ha\u015fo, Xopuri Helimi\u015fi Xasani (\u00c7uhadaro\u011fli)<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>\u00a0na k\u0306orobu birapape, na n\u00e7\u0306aru \u015fiirepe do xolo na \u011faru tablope mu\u015fi\u015feni gobi\u015finare. Hantee\u015fen ogine Lazuri nena do Lazepe\u015feni mitik di\u00e7ali\u015funati daaluk va mi\u00e7kinan.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Turkiyes do\/ varna Turkiye\u015fi gale; iptineri Lazuri alboni, leksik\u0306oni do ketabepe mundes do so gami\u00e7kvinu? Aya noxvenepe\u015fi go\u0292\u0306anc\u011fonerepe miepe rt\u0306es?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Soxumis gami\u015fkvinu. \u0130skender Chita\u015fik Lazi berepes mektebepes Lazuri dersi\u015fi oguru\u015feni \u00e7kva do \u00e7kva kitabepe n\u00e7\u0306aru. Mara \u0130skenderi xvala va rt\u0306u. Sarpuli Muhamed Vanili\u015fi (Vanlio\u011fli), Ziya Nuri do xolo \u00e7kvape rt\u0306es \u0130skenderi\u015fi elam\u015fvelu. \u0130skenderi\u015fi ham kitabepete Sarpi\u015fi (hemorapes ok\u0306orteri va rt\u0306u)<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>\u00a0do Soxumi\u015fi mektebepes Lazuri doguramt\u0306es.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Lazuri nena\u015fi u\u00e7\u0306aru n\u00e7\u0306araloba dido xampa ren o\u015f\u0292\u0306anurape\u015fen doni; e\u015fo mi\u00e7kin. Mara k\u0306aixe\u015fa mi\u00e7kinan, \u00e7kin voret globalizasyoni\u015fi oras. Edo u\u00e7\u0306aru nenapes oskidu\u015fi menceli va u\u011funan globalizasyoni\u015fi oras. Radio- t\u0306elevizioni\u015fi \u00e7\u0306andina (yayini), k\u0306azeta\u015fi \u00e7\u0306andina, gamantana-gurapa (ogurapu \u2013 on\u0292\u0306opulu) va u\u011fut\u0306a\u015fi, oskidu\u015fi menceli va u\u011funan amk\u0306ata nenapes. TRT-s Lazuri nenaten \u00e7\u0306andina u\u011fun. Turkiye\u015f gale, Lazuri nenaten radio- t\u0306elevizyoni\u015fi \u00e7\u0306andina reni? Arm\u0292ikati amk\u0306ata p\u0306roblemepe\u015fen molami\u015finit, mu iqven!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Nena\u015fi oskidinu\u015feni k\u0306azeta, Tv-\u015fi yayini, oguru \u2013 on\u0292\u0306opulu, radyo\u015fi yayini, kitabepe\u015fi gama\u015fkvinu, domk\u0306ula\u015fa doptkvatna, mektebepes Lazuri\u015fi ogurapu mik\u0306ooman. Turkiyes TRT-s Lazuri programa va u\u011fun, xvala Lazuri obirupe me\u00e7aman, he\u015fo mi\u00e7kin. Turkiye\u015fi galeti Gurcistanis k\u0306ilise\u015fi TV-s Lazuri obirupe \/ ot\u0306ra\u011fodupe me\u00e7aman, Lazuri k\u0306libepe xaziruman.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jur sum \u0292\u0306ana ogine Art\u0306a\u015fenis hekonuri ar TV-k \u2013 Geli\u015fimik \u2013 Lazuri yayini p\u0306aten ya tkves ama uk\u0306a\u00e7xe kamitkves, va gyo\u00e7\u0306k\u0306es. Ha met\u0306a mutu va mi\u00e7kin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Mara haya otku\u015fi bore: Lazuri programape dido beciti ren. Hamu\u015feniti TRT-k\u0306ala k\u0306ont\u0306ak\u0306t\u0306i gedgu\u015fi mi\u011funan.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Lazuri nenati meno\u0292xune dersepe\u015fen arteri ren oxen\u0292ale\u015fi n\u0292\u0306opulapes. Aya meno\u0292xune dersepe doba\u011fine reni Lazuri nena\u015fi oskedinu \u015feni? Tkvan mu isimadept aya xali \u015feni? Turkiye\u015fi gale, Lazuri nena\u015fi dersi reni \u00e7kva dobadonape\u015fi n\u0292\u0306opulapes?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Doba\u011fine reni varna va reni jindoni k\u0306itxalapes nena kogegikturit, co\u011fap\u0306i komek\u00e7it. Doba\u011fine va ren. Oguru on\u0292\u0306opulu, TV-\u015fi do radyo\u015fi yayinepe mik\u0306ooman do kitabepe gama\u015fkvinu\u015fi boret. Xolo mektebepes ogurapu\u015fi boret.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Turkiye\u015fi gale, Gurcistanis ma\u011fali lisansi\u015fi mamgurepek iguramt\u0306es ama ha\u0292\u0306i mu ambai ren va mi\u00e7kin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Turkiyes do\/varna majura dobadonapes, Lazuri nena\u015fi oskedinu\u015feni gedgeri derne\u011fepe, inst\u0306it\u0306ut\u0306epe gi\u011funani? Aya derne\u011fepek muepe ikipan? Muperi ak\u0306t\u0306ivit\u0306epe u\u011funan entepes?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Turkiyes Lazuri nena\u015fi oskidinu\u015fi derne\u011fepe hantee ren:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Gola k\u00fclt\u00fcr sanat ve ekoloji derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Karadeniz Ere\u011fli Laz k\u00fclt\u00fcr derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Laz enstit\u00fcs\u00fc derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Laz k\u00fclt\u00fcr derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Laz k\u00fclt\u00fcr ve dayan\u0131\u015fma derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Lazebura E.V. (Avrupa Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi) \u2013 Europen Laz Culture Movement (Almanyas)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Sima do\u011fu karadenizliler hizmet vakf\u0131<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Arhavi Laz k\u00fclt\u00fcr sanat ve turizm derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Antalya Laz k\u00fclt\u00fcr derne\u011fi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Oxvame (meleni Sarpis)<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ham derne\u011fepes Lazuri k\u0306ult\u0306ura\u015fi oskidinu om\u00e7\u0306unan. Tuzu\u011fepe ni\u015fis he\u015fo \u00e7\u0306arun. Mtelis p\u0306ozitivi doxmelobapeti u\u011funan, negat\u0306iviti. Haya mtelis komi\u00e7kinanki, derne\u011fi\u015fi gedgus nena va a\u015fletinen.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Dido \u00e7inoberi gemabirepeti kogiqonunan; aya komi\u00e7kin. Entepe\u015fi coxo do entepe\u015fi \u00e7inoberi birapape\u015fenti molami\u015finit, mu iqven!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Ko, mtini ret. Dido mabiralepe mionunan. Ham mabiralepe jur (2) \u00e7\u0306e\u015fidi ren:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ot\u0306antiuri (\u00e7kuneburi mcve) k\u0306aydepe\u015fi mabiralepe;<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\nArkaburi Ya\u015fari (Turna), Art\u0306a\u015fenuri \u00c7\u0306ixi Mustafa (Deliba\u015f), Atinuri Ka\u0292axina Amedi (G\u00fcng\u00f6r), Vi\u0292\u0306uri Cevdeti (Topalo\u011flu), Atinuri Ali (Halilo\u011flu), K\u0306umli Amedi (\u00c7ak\u0131r), P\u0306an\u00e7\u0306o Amedi (Ayd\u0131no\u011flu), Mut\u0306ina Mustafa (Tezcan), Atinuri Biroli (Topalo\u011flu) do \u00e7kvape\u2026<\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ot\u0306ant\u0306iuri\u015f gale k\u0306aydepe\u015fi mabiralepe;<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\nModernuri (A\u011faneburi) k\u0306aydepe\u015fi mabiralepe: Kiana\u015fi \u00e7kva ek\u0306olepe\u015fi na om\u00e7\u0306unan.<br \/>\nXopuri Kyazimi (Koyuncu), Zu\u011fa\u015fi Berepe, Karmat\u0306e do \u00e7kvape.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">\nP\u0306op\u0306uleri k\u0306aydepe\u015fi mabiralepe: Turkiye\u015f doloxeni k\u0306aydepek\u0306ala oxokteri \u00e7kuneburi k\u0306aydepe na om\u00e7\u0306unan.<br \/>\nLolo\u011fli Ayhani (Alptekin), Hulya Polati do \u00e7kvape.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Tkvan gami\u00e7kvineri ketabepeti kogi\u011funan. Lazuri nenati ogurapt mamgurepe tkvanis; aya komi\u00e7kin. A\u011fani \u00e7kva mu p\u0306rojepe gi\u011funan Lazuri nena\u015fi speros?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava<\/strong>: Ha\u0292\u0306i mi\u011fun guris Lazuri k\u0306aydepe\u015fi ok\u0306ok\u0306orobu. Hand\u011faneri nd\u011fa\u015fa gama\u015fkvineri do dolo\u00e7\u0306areri mutu ren, mteli xolo ok\u0306op\u0306k\u0306oroba, uk\u0306a\u00e7xeti hantee dijitali\u015fa kogobokta ma mafik\u0306iren. Domaxenaseni va mi\u00e7kin! Gzas kogebdgiti do hele bo\u0292\u0306k\u0306edat mu mema\u00e7\u0306arasen.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ali \u0130hsan Aksamazi<\/strong>: Ma \u015fukuri gi\u0292\u0306umert. A\u0292\u0306i \u00e7kva k\u0306itxala va mi\u011fun. Mara tkvan mola\u015finu\u015fi \u00e7kva mutu gi\u011funanna, eti molami\u015finit, mu iqven! Pimpilepe dixa\u015fa!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Xasan \u00c7\u0306ur\u00e7\u0306ava:<\/strong>\u00a0Mati gegxvamumt tkva. Gogixtat! Gza \u00e7kuni dido endra gendra ren do \u0292axepe molaperi ren. Bur\u00e7\u0306uli xes kodobika\u00e7it do tamo tamo mebom\u00e7\u0306varamt, mebomkvinamt. Nok\u0306un\u00e7xenepe kogeboxunit gzas. Mteli xolo domam\u00e7\u0306varaneni, \u015furi kodomiba\u011faneni, heya mis u\u00e7kin! Mara Lazistani \u00e7kimi kort\u0306a\u015fkule, Lazepeti, Lazuri nenati, Lazuri k\u0306ult\u0306urati i\u015finaxasen, man he\u015fo bimsiponam. \u00c7ku \u015furi do gurite mebo\u00e7ali\u015famt. \u011eormotikti \u015furi do gurite gelemi\u015fvelan! Nenak nena moi\u011fams, hemu\u015feni otkonepe va ma\u00e7odinenan ha\u0292\u0306i. K\u0306ai gurite bi\u017eirat!<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Bu tarafta, yani Lazistanda (Lazonada de\u011fil), Laz k\u00f6kenli Murat k\u00f6y\u00fc, Lazca ismi olan Komilo\u2019yu geri ald\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcrcistan devleti kendi televizyonlar\u0131nda\u00a0\u201cG\u00fcrc\u00fcler k\u00f6ylerinin G\u00fcrc\u00fcce isimlerini tekrar koyuyorlar\u201d diye haberler yapt\u0131. Giorgi Andriadze Lazistana gelip etno-genetik tetkikler \u2013 Lazlar\u0131n G\u00fcrc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ispatlamak \u2013 i\u00e7in, Vitzede (F\u0131nd\u0131kl\u0131) yakla\u015f\u0131k 100-150 ki\u015fiden t\u00fck\u00fcr\u00fck numuneleri al\u0131p G\u00fcrcistana g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Sarpl\u0131 Ya\u015fa Yakob Tandilavan\u0131n bas\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fiir kitab\u0131 var. Kitap yar\u0131s\u0131na kadar G\u00fcrc\u00fcce \u015fiirler var. Di\u011fer yar\u0131s\u0131nda da Laz Dili\u2019nde \u015fiirler var. Ama Lazca \u015fiirlerin ba\u015f\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: \u201cleksebi lazur dialektze\u201d yani \u201cLaz dialektinde \u015fiirler.\u201d Mi\u015fa Labadze, Kvariati Lazlar\u0131n\u0131n \u201cTifliste zarar g\u00f6renlere yard\u0131m edelim\u201d bi\u00e7iminde yazm\u0131\u015f olduklar\u0131 Lazca pankart i\u00e7in \u201cDialekt ile yaz\u0131lm\u0131\u015f pankart olmaz, indirin onu\u201d diyerek tepki g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Otar Kacaian\u0131n bas\u0131lm\u0131\u015f bir Megrelce-G\u00fcrc\u00fcce s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc var. Hen\u00fcz s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131karmadan \u00f6nce Tariel Putkaradze, Otar Kacaiay\u0131 telefonla arayarak\u00a0\u201cS\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Megrel dialekti s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc olarak \u00e7\u0131kar, yoksa yapar\u0131m yapaca\u011f\u0131m\u0131\u201d diyerek tehdit etmi\u015ftir. Ancak Otar Kacaia yurtsever bir insan oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fru bildi\u011fi \u015fekilde \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.change.org\/p\/t%C3%BCrkiye-ve-g%C3%BCrcistan-halklar%C4%B1na-%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AE%E1%83%A1-deklarasyon-declaration-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-29d6b401-949b-4b87-82bf-c7073db81a9b\">https:\/\/www.change.org\/p\/t%C3%BCrkiye-ve-g%C3%BCrcistan-halklar%C4%B1na-%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AE%E1%83%A1-deklarasyon-declaration-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-29d6b401-949b-4b87-82bf-c7073db81a9b<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0\u0130skender\u00a0\u01b7\u0306ita\u015fi i\u00e7in bizlere \u201c\u0130skender Tsvetov Rus casusudur\u201d deyip, onun yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bizlerden saklad\u0131lar.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-1-dogu-karadeniz\/\">http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-1-dogu-karadeniz\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-2-erzurum-ve-muhaceret-bolgeleri\/\">http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-2-erzurum-ve-muhaceret-bolgeleri\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0\u0130skender\u00a0\u01b7\u0306ita\u015fi (1904-1938) Vitze (F\u0131nd\u0131kl\u0131) do\u011fumludur. \u0130dama \u00e7arpt\u0131r\u0131lan\u00a0\u01b7\u0306ita\u015finin cezas\u0131 22 Haziran \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Tifliste infaz edilmi\u015ftir. Bir toplu mezarda yatt\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Faik Efendinin (1852-1915) mezar\u0131 Ordu ili \u00dcnye il\u00e7esinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Ahmet Tevfik\u2019in (1877-1959) mezar\u0131 \u0130stanbul Karacaahmet\u2019tedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Helimi\u015fi Xasani\u2019nin (1907-1976) mezar\u0131 G\u00fcrcistan Sarp\u0131\u2019ndad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0Sarp s\u0131n\u0131r\u0131 1939daki 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na kadar a\u00e7\u0131kt\u0131. K\u00f6y sakinleri pasaportsuz olarak gidip gelebilmekteydi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0Hakole Lazistanis (Lazonas var), Lazuri oput\u0306es \u201cKomilo\u201d meodves\u015fkule Gurcistani\u015fi devletik televizyonepe ni\u015fis \u201cKortupek oput\u0306epe ni\u015fis Korturi coxope ni\u015fi meidvaman\u201d ya do ambaepe me\u00e7es. Giorgi Andria\u017ee Lazistani\u015fa moxtu do et\u0306no-genetik\u0306uri tetkikepe\u015feni \u2013 Lazepe\u015fi Kortoba\u015fi o\u017eiramu\u015feni \u2013 Vi\u0292\u0306es 100-150 \u015furis lem\u00e7\u0306k\u0306va\u015fi numune yu\u00e7\u0306opu Gurcistani\u015fa mendi\u011fu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0Sarpuli \u0130a\u015fa \u0130ak\u0306ob Tandilavas ar \u015fiiri\u015f kitabi gama\u015fkvineri u\u011fun. Kitabis, gverdi\u015fa Korturi \u015fiirepe ren. Majurani gverdisti Lazuri Nenate \u015fiirepe me\u015fa\u00e7\u0306arun. Mara Lazuri nenate\u00a0\u00e7\u0306areri \u015fiirepe\u015fi ge\u00e7\u0306k\u0306apuris ha\u015fo me\u00e7\u0306areri ren: \u201cleksebi lazur dialekze\u201d yani \u201cLazuri dialekt\u0306is \u015fiirepe\u201d (Laz dialektinde \/\u015fivesinde \u015fiirler).<\/p>\n<p>Mi\u015fa Laba\u017eek, K\u0306vaaturi Lazepe\u015fi xolo K\u0306vaatis gek\u0306ideri \u201cTiflisis zarari na\u00a0\u017eirespes mevu\u015fvelat!\u201d me\u00e7\u0306areri pankarti\u015feni goidelu do \u201cDialekt\u0306is pankarti va geik\u0306iden, koge\u0292\u0306k\u0306it heya\u201d ya tku.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a>\u00a0Otar Kacaias Megreluri-Korturi ar leksik\u0306oni gama\u015fkvineri u\u011fun. Leksik\u0306oni daa var gamo\u015fku\u015fakis T\u0306ariel Putkaradzek Otar\u00a0Kacaias telefoni gyu\u00e7u do \u201cLeksik\u0306oni skani ya, Megreluri dialekti\u015f leksik\u0306oni ya do gamo\u015fkvi ya, varna dogo\u011fodam\u201d ya do go\u0292\u0306o\u015fkurinu. Mara Otari dido phat\u0306 riot\u0306 i k\u0306o\u00e7i rt\u0306 u do mus na u\u00e7kinsteri gamo\u015fku.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.change.org\/p\/t%C3%BCrkiye-ve-g%C3%BCrcistan-halklar%C4%B1na-%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AE%E1%83%A1-deklarasyon-declaration-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-29d6b401-949b-4b87-82bf-c7073db81a9b\">https:\/\/www.change.org\/p\/t%C3%BCrkiye-ve-g%C3%BCrcistan-halklar%C4%B1na-%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%AE%E1%83%A1-deklarasyon-declaration-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-29d6b401-949b-4b87-82bf-c7073db81a9b<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a>\u00a0Avrupa Birli\u011fi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a>\u00a0Chta\u015fi \u0130skenderi\u015feni \u201c\u0130skender \u01b7vetovi Rusepe\u015fi casusi ren\u201d ya mi\u0292\u0306ves do \u00e7ku \u0130skenderi\u015fi noxvene \/ no\u00e7ali\u015fepe mimpules.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-1-dogu-karadeniz\/\">http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-1-dogu-karadeniz\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-2-erzurum-ve-muhaceret-bolgeleri\/\">http:\/\/www.fikirkarargahi.com\/turkiyede-laz-ve-hemsinli-yerlesimleri-listesi-2-erzurum-ve-muhaceret-bolgeleri\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a>\u00a0\u01b7\u0306ita\u015fi; \u0130skenderi (1904-1938) Vi\u0292\u0306es dobaderi ren. Mus idami\u015fi ceza me\u00e7es do Buloba\u015fi e\u00e7i do majurani (22.) nd\u011fas Tiflisis doiles. Ok\u0306ob\u011feri mezaris oxun ya mafik\u0306irenan.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a>\u00a0Xopuri Faik Efendi\u015fi (1852-1915) mezare Ordus, Unyes ren.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a>\u00a0K\u0306avazi\u015fi Ahmet Tevfiki\u015fi (1877-1959) mezare Mp\u0306olis, K\u0306aracaahmetis ren.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a>\u00a0Helimi\u015fi Xasani\u015fi (1907-1976) mezare Gurcistani\u015fi Sarpis ren.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a>\u00a0Sarpuli on\u017e\u011fona 1939-ani\u00a0\u0292\u0306ana\u015fakis yani majurani kinanuri harbi\u015fakis gon\u0292\u0306k\u0306imeri rt\u0306u. Oput\u0306arepek up\u0306asap\u0306ort\u0306e mek\u0306it\u0306es do mok\u0306it\u0306es.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali &#304;hsan Aksamaz&nbsp;&nbsp; (&Ouml;n a&ccedil;&#305;klama: Bug&uuml;nk&uuml; misafirim Hasan Uzunhasano&#287;lu. Hasan Uzunhasano&#287;lu, Lazca R&ouml;nenans&#305;n temel ta&#351;lar&#305;ndan biri. Kendisini 1993&rsquo;den beri tan&#305;yorum. De&#287;erli &ccedil;al&#305;&#351;malar&#305;ndan da ba&#351;tan sona haberdar&#305;m. Yay&#305;nlanm&#305;&#351; Lazca kitaplar&#305; da var. Hasan Uzunhasano&#287;lu ile bir s&ouml;yle&#351;i yapt&#305;m. Hasan Uzunhasano&#287;lu&rsquo;nun biyografisi ve k&uuml;lt&uuml;rel &ccedil;al&#305;&#351;malar&#305;ndan bahsettik. Bu metin, s&ouml;yle&#351;imize ait. Ali &#304;hsan Aksamaz) + Ali &#304;hsan Aksamaz: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-17835","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17838,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17835\/revisions\/17838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}