{"id":1856,"date":"2019-02-22T00:52:07","date_gmt":"2019-02-22T00:52:07","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=1856"},"modified":"2019-02-22T00:52:07","modified_gmt":"2019-02-22T00:52:07","slug":"turkum-cunku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/turkum-cunku\/","title":{"rendered":"T\u00dcRK’\u00dcM \u00c7\u00dcNK\u00dc…"},"content":{"rendered":"

Dr. YED\u0130C Bat\u0131ray \u00d6zbek
\n<\/strong><\/span>29.10.2005<\/span><\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za Adigece \u00f6\u011fretince, di\u011fer dilleri \u00f6\u011frenmekte zorlan\u0131rlar m\u0131?<\/p>\n

Dil \u00f6\u011frenimi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli alanlarda\u00a0 olu\u015fmaktad\u0131r: Fonoloji, anlambilimi, s\u00f6z dizimi ve pragmatik\u00a0 alanlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterebiliriz. Normal geli\u015fimi olan \u00e7ocuklar\u0131n ilk dil kazan\u0131mlar\u0131 ailede ba\u015flar . \u00c7ocu\u011fun dil \u00f6\u011frenimi a\u015famas\u0131nda zorlanmas\u0131 gerekmektedir. \u00c7ocukla ”anlam\u0131yor” \u00f6n yarg\u0131s\u0131yla \u00e7ocuk diliyle konu\u015fulursa dil geli\u015fimini k\u00f6reltmi\u015f oluruz. Tamamen tersine, \u00e7ocukla ana rahmine d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra devaml\u0131 konu\u015fulmas\u0131 gerekmektedir. Hatta \u00e7ocu\u011fa m\u00fczik dinletmeli; \u00f6zellikle keman.<\/p>\n

Bir \u00e7ok anne ve baba e\u011fer anadilini \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6\u011fretirlerse, di\u011fer dilleri \u00f6\u011frenemeyerek ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelerde okulda ba\u015far\u0131s\u0131z olacaklar\u0131 korkusu oldu\u011fundan, anadillerini \u00f6\u011fretmek ve konu\u015fmak istemezler.<\/p>\n

Ayn\u0131 korkuyu Avrupa’da ve diasporada ya\u015fayan her milletten anne babalar da ya\u015famaktad\u0131rlar. En \u00e7ok korkanlar ise her nedense genelde \u00c7erkes anne ve babalard\u0131r. Sonu\u00e7ta da \u00c7erkes anne ve babalar\u0131n hemen hemen hepsi bu endi\u015fe ve korkuyla \u00e7ocuklar\u0131na anadillerini \u00f6\u011fretmemektedirler.<\/p>\n

Acaba iki \u00fc\u00e7 dilli yeti\u015ftirmek do\u011fru mu yoksa yanl\u0131\u015f m\u0131?<\/p>\n

Bilimsel olarak bir \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lm\u0131\u015f ve tamamen yanl\u0131\u015f bir inan\u00e7 ve anlay\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bilim adamlar\u0131, her \u00e7ocu\u011fun iki \u00fc\u00e7 dili birden \u00f6\u011frenebilecek yetene\u011fine sahiptir demektedirler.<\/p>\n

Hatta \u00e7ok dilli yeti\u015fen \u00e7ocuklar\u0131n, genelde tek dilli \u00e7ocuklardan daha ak\u0131ll\u0131 ve zeki olduklar\u0131n\u0131 da kan\u0131tlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Ancak dikkat edilmesi gereken kurallar da vard\u0131r; iki dil bir birine
\nakraba olmamal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u0130ngilizce ve Almanca\u00a0 akraba dildir. Bu nedenle zararl\u0131 olabilir. T\u00fcrk\u00e7e ve Adigece akraba de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenilmesinde bir sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bilhassa \u00e7ok iyidir.<\/p>\n

\u0130ki dili \u00f6\u011fretirken dikkat edilmesi gereken\u00a0 \u00f6nemli kurallar da vard\u0131r;
\n1. Her iki dilin iyi bilinmesi.
\n2. \u00c7ocukla dilleri kar\u0131\u015ft\u0131rmadan, temiz dille konu\u015fmak gerekir. Yar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yar\u0131 Adigece de\u011fil, kar\u0131\u015ft\u0131rmadan bir dille konu\u015fulmal\u0131 sonra di\u011ferine ge\u00e7meli.
\n3. Konu\u015furken ”\u00e7ocuk anlamaz” yan\u0131lg\u0131s\u0131yla \u00e7ocuk dili de\u011fil yeti\u015fkin dili kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n4. Yap\u0131lan hatalar d\u00fczeltilmeli.
\n5.\u00a0Dili \u00f6\u011fretmek yetmemektedir. \u00d6\u011frenilen dilin kullan\u0131lmas\u0131, yani konu\u015fulmas\u0131 da gerekir.<\/p>\n

Avrupa’da bir \u00e7ok gen\u00e7, ebeveynleri ile Adigece \u00f6\u011fretmedikleri i\u00e7in tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, hatta kavga edenlerin bile oldu\u011funu duyuyoruz. ”Ben kimim, neyim” sorusuna cevap arayan gen\u00e7ler, anadilini \u00f6\u011fretmeyen anne ve babalar\u0131yla tart\u0131\u015fmalara gitmektedir. Aileler ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekmektedirler.<\/p>\n

T\u00fcm bu olumsuzluklara ra\u011fmen Avrupa’n\u0131n \u00e7e\u015fitli kentlerinde \u00e7ocuklar\u0131na Adigece hem de \u00e7ok iyi bir Adigece \u00f6\u011fretenlerinde oldu\u011funu biliyoruz. Kendilerini buradan tebrik ediyoruz.<\/p>\n

Dil ile etnik kimli\u011fin bir biriyle do\u011fu orant\u0131l\u0131 oldu\u011funun bilincine k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar yeti\u015fkinlerden daha iyi kavram\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6rnek olarak \u015fu olay\u0131 anlatmak istiyorum.<\/p>\n

Yetmi\u015fli y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda o\u011flunun \u00c7erkes oldu\u011funu ve ad\u0131n\u0131n da \u00c7erkesce oldu\u011fundan gururlanan d\u00f6rt-be\u015f ya\u015flar\u0131ndaki Nart’a sordum:
\n– \u00c7erkes misin, T\u00fcrk m\u00fc?
\n– T\u00fcrk’\u00fcm.<\/p>\n

B\u00f6yle bir cevab\u0131 beklemeyen babas\u0131 hemen m\u00fcdahale eder ve etkilemek ister:
\n– O\u011flum sen \u00c7erkes de\u011fil misin?
\n– Hay\u0131r, T\u00fcrk’\u00fcm. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben \u00c7erkesce bilmiyorum ki!<\/p>\n

D\u00f6rt ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun anlay\u0131\u015f\u0131na, ka\u00e7\u0131m\u0131z ula\u015fabildik acaba?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr. YEDİC Batıray Özbek 29.10.2005 Çocuklarımıza Adigece öğretince, diğer dilleri öğrenmekte zorlanırlar mı? Dil öğrenimi çok çeşitli alanlarda  oluşmaktadır: Fonoloji, anlambilimi, söz dizimi ve pragmatik  alanlarını gösterebiliriz. Normal gelişimi olan çocukların ilk dil kazanımları ailede başlar . Çocuğun dil öğrenimi aşamasında zorlanması gerekmektedir. Çocukla ”anlamıyor” ön yargısıyla çocuk diliyle konuşulursa dil gelişimini köreltmiş oluruz. Tamamen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-1856","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-dr-yedic-batirat-ozbek","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1856"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1857,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1856\/revisions\/1857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}