{"id":2095,"date":"2019-02-22T16:14:17","date_gmt":"2019-02-22T16:14:17","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2095"},"modified":"2019-02-22T16:14:17","modified_gmt":"2019-02-22T16:14:17","slug":"cerkeslerde-inanc-ve-hosgoru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/cerkeslerde-inanc-ve-hosgoru\/","title":{"rendered":"\u00c7ERKESLERDE \u0130NAN\u00c7 VE HO\u015eG\u00d6R\u00dc"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"auto-style83\" lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><strong>TLETSERUK Nahit Serbes<\/strong><br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial;\">14.03.2010<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">\u0130yi ve \u00fcst\u00fcn insan olma gibi, dinlerin peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6\u011f\u00fctledi\u011fi g\u00fczel ahlak\u0131 ya\u015fayan ve ya\u015fatan \u00c7erkeslerde, Allah inanc\u0131 da kendine has y\u00fcksekli\u011fini ortaya koyar\u2026<\/p>\n<p>\u00c7erkes dilinde Tanr\u0131 olarak ifade edilen \u201c<b>Tha\u015fho<\/b>\u201d, Allah anlam\u0131nda kullan\u0131lan tek kelimedir ve soyut, g\u00f6r\u00fcnmez tanr\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Ayr\u0131ca Tha kelimesi, \u00e7e\u015fitli Tanr\u0131 isimlerinin ba\u015flar\u0131na veya sonlar\u0131na eklenen bir s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr. Buradaki &#8221;Tha\u2019&#8217;lardan kas\u0131t, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yans\u0131mas\u0131 anlam\u0131nda baz\u0131 do\u011fa olaylar\u0131, do\u011fa varl\u0131klar\u0131 ve soyut kavramlard\u0131r. Kutsal say\u0131lan do\u011fa olaylar\u0131 ve do\u011fa varl\u0131klar\u0131n\u0131n en \u00f6nemlileri g\u00fcne\u015f, ay, y\u0131ld\u0131r\u0131m, ate\u015f, su, r\u00fczg\u00e2r, \u0131rmak ve \u00f6zellikle ormanlard\u0131r. \u00c7erkesler, Basklar, Keltler ve \u0130skitler gibi, en derin duygular\u0131n\u0131 ormanlarda, as\u0131rl\u0131k a\u011fa\u00e7larda bulurlard\u0131. Ormanlar \u00c7erkeslerin mabedi, s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 ve toplant\u0131 yerleri oldu\u011fu kadar; sava\u015f ve bar\u0131\u015f alan\u0131, sevgi yuvas\u0131, hayal ve hat\u0131ra yeriydi. A\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131n u\u011fultusu, yaprak sesleri m\u00fcziklerinin esin kayna\u011f\u0131yd\u0131. Soyut kavramlar ise a\u015fk, g\u00fczellik ve bereketten olu\u015fuyordu.<\/p>\n<p>Dualar, Tanr\u0131&#8217;ya dans ve m\u00fczik e\u015fli\u011finde yalvar\u0131\u015f ve g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleme bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015fiyordu. Bu ayinler; teatral unsurlar ve koreografik motiflerle s\u00fcsleniyordu.<\/p>\n<p>\u00c7erkesler ruhun \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcne inand\u0131klar\u0131ndan \u2018<b>Hadrikhe<\/b>\u2019 (\u00f6b\u00fcr d\u00fcnya) dedikleri bir \u00f6l\u00fcler \u00e2leminin varl\u0131\u011f\u0131na inan\u0131r, buran\u0131n korkulacak bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, oraya gidip d\u00f6nmenin olas\u0131 oldu\u011funu kabul ederlerdi.<\/p>\n<p>\u00c7erkesler, iyilik ve g\u00fczelli\u011fin do\u011fu ve g\u00fcneyden; k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ise kuzey ve bat\u0131dan geldi\u011fine inan\u0131rlard\u0131. Burada a\u00e7\u0131k olarak do\u011fa kanunlar\u0131n\u0131n insanlar \u00fczerinde olan etkilerini g\u00f6rebiliyoruz. Do\u011fudan insanlara ve do\u011faya ya\u015fam veren g\u00fcne\u015f, g\u00fcneyden canl\u0131lara ya\u015fam veren serinlik ve ya\u011fmur, kuzeyden ise so\u011fuk, kar ve f\u0131rt\u0131na gelirken; canl\u0131lara ya\u015fam veren g\u00fcne\u015f bat\u0131da kaybolarak yery\u00fcz\u00fcn\u00fc karanl\u0131klara b\u0131rak\u0131yordu.<\/span><\/span><\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/tns\/images\/009.GIF\" width=\"228\" height=\"277\" border=\"0\" \/><br \/>\n<span lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial;\">Anavatanda Efendi ve Aristokrat \u00c7erkesler <\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">\u00c7ok tanr\u0131l\u0131 d\u00f6nemden sonra \u00c7erkeslerin yeni dinlerini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle de\u011fil de xabzeyle \u00e7eli\u015fmedi\u011fi oranda benimsedikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nan\u00e7 farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, k\u00f6kl\u00fc ortak k\u00fclt\u00fcr, birlik d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u201cxabze\u201d daima \u00f6n plandad\u0131r.<\/p>\n<p>1992 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019da Kom\u00fcnist sistem y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, insanlar dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. O zamanlar\u0131n Maykop M\u00fcft\u00fcs\u00fc bana kendilerinin hangi mezhebe ait olduklar\u0131n\u0131 bilip bilmedi\u011fimi sormu\u015ftu. Ona \u015f\u00f6yle bir cevap vermi\u015ftim: Mezhepler \u0130slam\u2019\u0131 par\u00e7alamak i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. As\u0131l olan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, iyi insan olma projesidir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ink\u00e2r etmedi\u011finiz s\u00fcrece M\u00fcsl\u00fcman&#8217;s\u0131n\u0131z. Ne kadar iyi insan olursan\u0131z o kadar iyi M\u00fcsl\u00fcman&#8217;s\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n<p>Maykop\u2019ta yeni yap\u0131lan bir camiyi H\u0131ristiyanlar\u0131n da yo\u011fun olarak ziyaret ettiklerine \u015fahit olmu\u015ftum. Kendilerine bunun nedenini sordu\u011fumda, \u201cBiz camiyi de Allah\u2019\u0131n evi olarak kabul ediyoruz, buraya Kuran ve ezan sesi dinlemek i\u00e7in geliyoruz\u2018\u2018 diye cevap vermi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, Kuzey Kafkasya da M\u00fcsl\u00fcman, H\u0131ristiyan ve Musevi dinlerine mensup \u00e7e\u015fitli halklar ve farkl\u0131 kavimler bir arada bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famaktad\u0131r. De\u011fi\u015fik inan\u00e7lara sahip bu insanlar ibadetlerini kendi ibadethanelerinde \u00f6zg\u00fcrce yapabilmektedir.<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak Maykop\u2019ta bulunan Ya\u015far ad\u0131nda Tokatl\u0131 Adige bir imam, benim de haz\u0131r bulundu\u011fum ziyafette, \u201c\u0130\u00e7kili sofrada oturulmaz\u201d gerek\u00e7esiyle sofray\u0131 terk edince, sofrada oturanlardan ve T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fabilen bir \u00c7erkes, Yunus Emre\u2019den, \u201cDervi\u015flik ba\u015ftad\u0131r, ta\u00e7ta de\u011fildir. Allah\u2019\u0131 ararsan g\u00f6nl\u00fcnde ara, K\u00e2be\u2019de, Mekke\u2019de Hac\u2019da de\u011fildir\u201d dizelerini okumu\u015ftu. Kan\u0131m\u0131zca, bug\u00fcn Kafkasya\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman \u00c7erkesler dine Yunus\u2019un, Mevlana\u2019n\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bakmaktalar.<\/p>\n<p>&#8221;<b>Uyumadan \u00f6nce Tanr\u0131&#8217;n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rla ve dua et<\/b>&#8221; bir \u00c7erkes atas\u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TLETSERUK Nahit Serbes 14.03.2010 &#304;yi ve &uuml;st&uuml;n insan olma gibi, dinlerin peygamberler arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla &ouml;&#287;&uuml;tledi&#287;i g&uuml;zel ahlak&#305; ya&#351;ayan ve ya&#351;atan &Ccedil;erkeslerde, Allah inanc&#305; da kendine has y&uuml;ksekli&#287;ini ortaya koyar&hellip; &Ccedil;erkes dilinde Tanr&#305; olarak ifade edilen &ldquo;Tha&#351;ho&rdquo;, Allah anlam&#305;nda kullan&#305;lan tek kelimedir ve soyut, g&ouml;r&uuml;nmez tanr&#305; varl&#305;&#287;&#305;n&#305; ifade eder. Ayr&#305;ca Tha kelimesi, &ccedil;e&#351;itli Tanr&#305; isimlerinin ba&#351;lar&#305;na veya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-2095","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-tletseruk-nahit-serbes","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2095"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2096,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2095\/revisions\/2096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}