{"id":2142,"date":"2019-02-22T16:44:42","date_gmt":"2019-02-22T16:44:42","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2142"},"modified":"2019-02-22T16:44:42","modified_gmt":"2019-02-22T16:44:42","slug":"evrensel-kulturun-kokleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/evrensel-kulturun-kokleri\/","title":{"rendered":"EVRENSEL K\u00dcLT\u00dcR\u00dcN K\u00d6KLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"auto-style83\" lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><strong>TLETSERUK Nahit Serbes<\/strong><br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial;\">10.10.2010<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Herkesin, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 merakla takip etti\u011fi bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. Be\u015f milyar insan da ileti\u015fim a\u011flar\u0131yla birbirine s\u00fcrekli ba\u011fl\u0131 bir \u015fekilde ya\u015f\u0131yor. Bu d\u00fcnya eskisine k\u0131yasla \u00e7ok daha \u015feffaf, kat\u0131l\u0131mc\u0131, payla\u015f\u0131mc\u0131 ve demokratik bir d\u00fcnya.<\/p>\n<p>Daha da \u00f6nemlisi de\u011fi\u015fimi bir mecburiyet ve dayatma olarak g\u00f6rmek yerine, kucaklayarak de\u011fi\u015fimin kendisi olabiliyoruz.<\/p>\n<p>E\u011fer kendimize, \u00e7evremize, i\u015fimize, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze, d\u00fcnyaya yeni bir g\u00f6zle bakmaya ba\u015flarsak, en \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz gibi g\u00f6r\u00fcnen sorunlar\u0131n bile \u00fczerinde bir \u0131\u015f\u0131k yanmaya ba\u015flar. Yeni bir g\u00f6zle bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u015fimdiye kadar fark etmedi\u011fimiz yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de g\u00f6rmeye ba\u015flar\u0131z.<\/p>\n<p>\u201cEski\u201dye k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131 tutucu insanlar, kendilerini sadece yeniliklere de\u011fil, bu yeniliklerden kaynaklanacak f\u0131rsatlara de kapat\u0131yorlar. Yenilik\u00e7i olmak hayati derecede \u00f6nemlidir. Kendini yenileyemeyen, zamana ayak uyduramayan insanlar\u0131n da k\u00fclt\u00fcrlerin de k\u00fc\u00e7\u00fclerek yok olmas\u0131, inan\u0131lmaz derecede h\u0131zl\u0131 geli\u015fen bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu s\u00fcre\u00e7 o kadar h\u0131zl\u0131 i\u015fler ki, bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc ya\u015fayanlar bile ne oldu\u011funu anlayamazlar. Dilimizin, nas\u0131l birden bire yok oldu\u011funu, son elli y\u0131lda hepimiz g\u00f6rmedik mi? Yenilik\u00e7ili\u011fin \u00f6n\u00fcnde t\u00fcrl\u00fc \u00e7e\u015fitli engeller vard\u0131. Bu g\u00fcne kadar \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ortam\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcz ve yarg\u0131lay\u0131c\u0131 olmas\u0131, bizi asimile eden en \u00f6nemli unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmi\u015ftir. Yenilik\u00e7i fikirleri engellenen insanlar, bir s\u00fcre sonra d\u00fczene boyun e\u011ferler.<\/p>\n<p>Daha d\u00fcn gibi hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 1864 s\u00fcrg\u00fcn olay\u0131 ile Osmanl\u0131&#8217;ya bir milyon Kuzey Kafkasyal\u0131 \u00c7erkes g\u00f6\u00e7 etmek zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Peki, havaya u\u00e7up gitmediklerine g\u00f6re nerede bu insanlar, \u00f6nce dillerini kaybettiler, sonrada di\u011fer k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerini.<\/p>\n<p>Ge\u00e7enlerde Ankara\u2019da Anadolu Medeniyetleri M\u00fczesi&#8217;ne gitmi\u015ftim. M\u00fcze m\u00fcd\u00fcr\u00fc benim \u00c7erkes as\u0131ll\u0131 oldu\u011fumu bildi\u011fi i\u00e7in, bir arkada\u015f\u0131 ile beni \u015f\u00f6yle tan\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131, Nahit bey de Hatti as\u0131ll\u0131d\u0131r. Daha sonra da bana d\u00f6nerek; Hattilerin de Kafkasya\u2019dan Anadolu\u2019ya gelmi\u015f \u00c7erkesler olduklar\u0131n\u0131 biliyor musun, dedi.<\/p>\n<p>On be\u015f bin y\u0131ldan beri Kuzey Kafkasya da ya\u015fayan \u00c7erkesler Mo\u011fol sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve daha \u00f6nceki d\u00f6nemler de ak\u0131n ak\u0131n Anadolu\u2019ya g\u00f6\u00e7 ettiler, medeniyetler kurdular ve sonunda da asimle oldular. Bug\u00fcn kendilerini Anadolu halk\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinde Viyana i\u00e7 kalesine s\u0131zan ak\u0131nc\u0131 beyinin ad\u0131n\u0131n \u00c7erkes day\u0131 olmas\u0131, \u00c7erkeslerin, Osmanl\u0131 tarihindeki rol\u00fcn\u00fc de daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir. \u201c\u00c7erkes Day\u0131\u201d olarak bilinen ve hik\u00e2yesi dillere destan olan bu kahraman, 27 Eyl\u00fcl 1529 tarihinde Viyana ku\u015fatmas\u0131 esnas\u0131nda surlarda a\u00e7\u0131lan bir delikten ard\u0131na bakmadan at\u0131yla \u015fehre dalm\u0131\u015f. Bir s\u00fcre sonra i\u00e7eride tek ba\u015f\u0131na oldu\u011funu fark ederek, Avusturya askerlerine kar\u015f\u0131 kahramanca sava\u015f\u0131p \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/p>\n<p>Avusturya Kral\u0131 Ferdinand bu sava\u015f kahraman\u0131n\u0131n atl\u0131 heykelini, onun an\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in Viyana\u2019n\u0131n Am Hof soka\u011f\u0131\u2019nda, 11 numaral\u0131 evin (f\u0131r\u0131n oldu\u011fu da s\u00f6yleniyor) kemerinin alt\u0131na yerle\u015ftirmi\u015f. Bu bina, \u00c7erkes Day\u0131\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131p \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck meydandad\u0131r ve uzunca bir d\u00f6nem bu meydan \u201c\u00c7erkes Meydan\u0131\u201d olarak an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Meydan, \u015fimdilerde \u201cHeidenschuss\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu olay \u00c7erkeslerin o d\u00f6nemde Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu topraklar\u0131nda ne kadar etkin bir halk olduklar\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>8 May\u0131s 1583 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131lar\u0131 b\u00f6lgeden atmak i\u00e7in harekete ge\u00e7en yetmi\u015f bin ki\u015filik \u0130ran ordusunu \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00fc\u00e7 gece devam eden Me\u015faleler Sava\u015f\u0131&#8217;nda bozguna u\u011fratan \u00d6zdemiro\u011flu Osman Pa\u015fa da \u00c7erkes as\u0131ll\u0131d\u0131r. \u015eirvan, Kuzey Azerbaycan ve G\u00fcrcistan\u2019da Osmanl\u0131 h\u00e2kimiyetini peki\u015ftirip, \u00f6zellikle \u00c7erkesya\u2019ya s\u00fcrekli seferler d\u00fczenleyen Alanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131 da i\u00e7ine alan Kuzey Kafkasya\u2019y\u0131 fethederek bir \u00f6l\u00e7\u00fcde akrabalar\u0131 olan \u00c7erkesleri de rahatlatan \u00d6zdemiro\u011flu Osman Pa\u015fa d\u00f6neminde Osmanl\u0131 devleti do\u011fuda en geni\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar ula\u015fm\u0131\u015f oluyordu. 28 Temmuz 1584 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun sadrazam\u0131 olan Osman pa\u015fan\u0131n askerlerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00c7erkeslerden olu\u015fuyordu. Peki ama o zamanki y\u00fcz binlerce \u00c7erkes\u2019e ne oldu acaba? Tabii ki onlar da asimile oldular.<br \/>\nMaykop k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc Anadolu&#8217;ya ta\u015f\u0131yan Anadolu da dolmenleri in\u015fa eden \u00c7erkeslere ne oldu, onlar da binlerce y\u0131lda Anadolu halklar\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun, Bat\u0131 Trakya\u2019da ilk T\u00fcrk cumhuriyetinin, T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin kurucular\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcleri hep \u00c7erkesler olmu\u015ftur.<br \/>\nT\u00fcrkl\u00fck son 200 y\u0131lda K\u0131p\u00e7aklar\u0131n, \u00c7erkeslerin ve Anadolu&#8217;nun yerli halklar\u0131n\u0131n bu topraklarda \u00fcrettikleri k\u00fclt\u00fcrel bir kimliktir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye de \u00c7erkeslerin \u00f6zbe\u00f6z anavatan\u0131d\u0131r. Anadolu pek \u00e7ok dilin, halk\u0131n, etnik grubun ve mahalli k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyan\u0131n ilgin\u00e7 b\u00f6lgelerinden de birisidir. Yani yukar\u0131da adlar\u0131n\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z halklar\u0131n meydana getirdi\u011fi ve &#8220;Anadolu K\u00fclt\u00fcr Sahas\u0131&#8221; ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz co\u011frafyan\u0131n ad\u0131n\u0131 verenler de bizim atalar\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>11 May\u0131s 1918&#8217;de kurulan Birle\u015fik Kafkasya Cumhuriyeti&#8217;nin resmi dilinin T\u00fcrk\u00e7e olarak kabul edildi\u011fini bir\u00e7ok insan\u0131m\u0131z bilmez. \u00c7erkeslerin k\u0131sa zamanda asimile olmalar\u0131n\u0131n iki \u00e7ok \u00f6nemli sebebi vard\u0131. Birincisi \u00c7erkes dilinin telaffuzunun \u00e7ok zor olmas\u0131, ikincisi de belli bir \u00c7erkes alfabesinin yayg\u0131n bir \u015fekle kullan\u0131l\u0131r olmay\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Bu nedenle Osmanl\u0131&#8217;da ve M\u0131s\u0131r&#8217;da k\u0131sa bir zaman dilimi i\u00e7ine asimile oldular.<\/p>\n<p>T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ile de tabii ki, gurur duyuyoruz ve duyar\u0131z ama o ba\u015fka bir \u015feydir. Bug\u00fcn hala \u00c7erkesler Rusya\u2019daki bir milyon ki\u015filik n\u00fcfuslar\u0131yla dimdik ayakta duruyorlar. Kabardey Balkar, Abhazya ve Adigey cumhuriyetlerinin ve \u00fcniversitelerinin olmas\u0131, alfabelerinin olmas\u0131 hayati bir \u00f6neme sahiptir. Bunlar\u0131n yan\u0131nda Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n Almanya&#8217;da tart\u0131\u015fma ba\u015flatan, asimilasyon insanl\u0131k su\u00e7udur&#8217; a\u00e7\u0131klamas\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemlidir. T\u00fcrkiye de hen\u00fcz asimile olmadan kalan son \u00c7erkeslere kendi dillerinde \u00f6\u011frenim \u015fans\u0131n\u0131n verilecek olmas\u0131 san\u0131yorum insanl\u0131k ad\u0131na ve evrensel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn k\u00f6k\u00fc olan bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kaybolmamas\u0131 ad\u0131na son \u015fanst\u0131r. Bu konuda, liderlerimize \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. Liderlerimiz (Kafkas Dernekleri Federasyonu) hatalara ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k bir tav\u0131r sergilemeli, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ya\u015fatma ruhunu her zaman canl\u0131 tutma gayreti i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TLETSERUK Nahit Serbes 10.10.2010 Herkesin, ba&#351;kalar&#305;n&#305;n ne yapt&#305;&#287;&#305;n&#305; merakla takip etti&#287;i bir d&uuml;nyada ya&#351;&#305;yoruz. Be&#351; milyar insan da ileti&#351;im a&#287;lar&#305;yla birbirine s&uuml;rekli ba&#287;l&#305; bir &#351;ekilde ya&#351;&#305;yor. Bu d&uuml;nya eskisine k&#305;yasla &ccedil;ok daha &#351;effaf, kat&#305;l&#305;mc&#305;, payla&#351;&#305;mc&#305; ve demokratik bir d&uuml;nya. Daha da &ouml;nemlisi de&#287;i&#351;imi bir mecburiyet ve dayatma olarak g&ouml;rmek yerine, kucaklayarak de&#287;i&#351;imin kendisi olabiliyoruz. E&#287;er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-2142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-tletseruk-nahit-serbes","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2143,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2142\/revisions\/2143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}