{"id":2308,"date":"2019-02-22T21:33:50","date_gmt":"2019-02-22T21:33:50","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2308"},"modified":"2019-02-22T21:33:50","modified_gmt":"2019-02-22T21:33:50","slug":"herkesin-12-eylulu-kendine-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/herkesin-12-eylulu-kendine-3\/","title":{"rendered":"HERKES\u0130N 12 EYL\u00dcL\u2019\u00dc KEND\u0130NE&#8230; -3"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"auto-style79\" lang=\"tr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><strong>Sezai Babaku\u015f<\/strong><br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial;\">24.09.2010<\/span><\/p>\n<p>Biliyorum, bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131ndaki yaz\u0131 epey uzad\u0131. Yine de, kimi okuyucular\u0131n merak\u0131na binaen son b\u00f6l\u00fcm\u00fc yazmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcm. S\u0131k\u0131lanlar pas ge\u00e7sin, al\u0131nmam&#8230;<\/p>\n<p>Bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde Hasdal maceralar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015f, Harbiye\u2019deki Askeri M\u00fcze\u2019nin zeminine do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmi\u015ftim. Ak\u015fam\u00fczeri nizamiye kap\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7ip avluya girdik. Darbenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten beri hemen hemen dokuz ay ge\u015fmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen getirilenlerin-g\u00f6t\u00fcr\u00fclenlerin yo\u011fun trafi\u011fi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131. Nakil astsubay\u0131 kap\u0131ya gitti, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc 45 dakikadan fazla s\u00fcrd\u00fc, \u201cburan\u0131n m\u00fc\u015fterisi \u00e7ok, zar-zor kabul ettiler\u201d dedi. Sanki l\u00fcks bir otelde yer ayarlam\u0131\u015ft\u0131&#8230;<\/p>\n<p>San\u0131r\u0131m zeminden be\u015f kat a\u015fa\u011f\u0131ya indik. G\u00fcr\u00fclt\u00fcler, iniltiler, h\u0131r\u0131lt\u0131lar moral bozucuydu. Kendimi epey yabanc\u0131 hissettim. Neyse ki, beni devralan iki asker joplar\u0131yla bir g\u00fczel pataklad\u0131lar da h\u0131zla intibak ettim. Demir kap\u0131y\u0131 yumruklay\u0131p seslendiler: Bir gomonist daha geldi&#8230; Kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131, daha iri k\u0131y\u0131m iki i\u015fbilir asker koridor boyu d\u00f6ve ite s\u00fcr\u00fcklediler. Bir kap\u0131 daha a\u00e7\u0131ld\u0131, tekmeleri sayesinde bir kap\u0131dan i\u00e7eri yuvarland\u0131m. Kan, sidik ve nemle kar\u0131\u015fm\u0131\u015f \u00e7\u00fcr\u00fck et kokusunun h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yar\u0131 karanl\u0131k bir mahzendi. On-onbe\u015f saniye i\u00e7inde g\u00f6zlerim karanl\u0131\u011fa al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131, h\u0131rpalanm\u0131\u015f ve kanl\u0131 pa\u00e7avralara sar\u0131lm\u0131\u015f insan bedenlerinin hakim oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir mahzen. Par\u00e7alanm\u0131\u015f elbiseler, patlam\u0131\u015f ayaklar, yara bere i\u00e7inde suratlar, kafalar. Ben-Hur filmindeki c\u00fczzaml\u0131lar ma\u011faras\u0131ndan beter g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. \u0130nleyenler, say\u0131klayanlar, a\u011flayanlar, k\u00fcfredenler&#8230; Bu deh\u015fet g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kafamdaki, g\u00f6\u011fs\u00fcmdeki, s\u0131rt\u0131mdaki ac\u0131lar\u0131 s\u00f6k\u00fcp ald\u0131.<\/p>\n<p>Hasdal nere, Harbiye nere!.. Demek biz Hasdal\u2019da, bir binba\u015f\u0131n\u0131n iyi saate olsunlar\u0131n\u0131n l\u00fcks\u00fcn\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f\u0131z. En az\u0131ndan (i\u015fittiklerimizi saymazsak) g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, hikayede oldu\u011fu gibi cehennemin reklam servisiydi. Darbenin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u015fimdi g\u00f6r\u00fcyor ve anl\u0131yordum. Ho\u015fgeldin 12 Eyl\u00fcl, ho\u015fgeldin fa\u015fizm&#8230;<\/p>\n<p>Bir s\u00fcre \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcm yerde k\u0131m\u0131ldamadan durdum, biraz nefeslendim. \u201cUmut k\u00fcfredenlerde\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ya benim gibi yeni getirilenlerdi ya da her\u015feye ra\u011fmen daha teslim olmam\u0131\u015flar. Birini g\u00f6z\u00fcme kestirip, yan\u0131na s\u00fcr\u00fcnd\u00fcm. Merhabama, ge\u00e7mi\u015f olsunuma, kimsin, neredensinime ilgi g\u00f6termedi, \u201cc\u0131garan var m\u0131\u201dy\u0131 soran sesi derin bir kuyutan yank\u0131lan\u0131r gibiydi. S\u0131rt \u00e7antama ve \u00fczerimdeki her\u015feye giri\u015fte el konulmu\u015ftu. Bak\u0131\u015f\u0131 yeniden sabitlendi ve sessizli\u011fine g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Uzand\u0131m, uykuya dald\u0131m.<\/p>\n<p>Buran\u0131n iyi (!) taraf\u0131 zamanla ili\u015fi\u011fini kesiyor olmas\u0131yd\u0131. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan sonsuz bir karanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde gibisindir. Kap\u0131n\u0131n s\u00fcrg\u00fc demirleri g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ne kadar s\u00fcre uyudu\u011funu bilemezsin. \u201cYeni gelen \u00f6ne \u00e7\u0131ks\u0131n\u201d komutunun seni ilgilendirdi\u011fini zar-zor kavrars\u0131n. D\u00f6ve s\u00fcr\u00fckleye g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrs\u00fcn koridorlar boyu, en \u00fccra karanl\u0131\u011fa itilirsin. Bu kez tek ba\u015f\u0131na tecrid edilirsiniz. Bazen mazgaldan biraz ekmek biraz su d\u00fc\u015fer pay\u0131na, bazen de kap\u0131da beliren g\u00f6lgelerin gazab\u0131. Sorgu yok, soru yok. Sadece kaba daya\u011f\u0131n zonklamalar\u0131 ve sessiz karanl\u0131\u011f\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc eli. Bo\u011faz\u0131n\u0131 s\u0131kar, nefesini keser, akl\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131lar. Bilemezsin ne kadar s\u00fcredir buradas\u0131n. Zaman yitip gitmi\u015ftir. Yaralar\u0131n kat\u0131la\u015f\u0131r ve kabuk ba\u011flar. Sonra vakit gelir, gecenin sessizli\u011finde apar topar yeniden nakil yoluna d\u00fc\u015fersin.<\/p>\n<p><strong> Gayrettepe DAL<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Ancak arabadan indirildi\u011finde anlars\u0131n, nerede geldi\u011fini. Neredeyse evin kadar tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n Gayrettepe \u015eube\u2019desindir. Askerden polise devredilirsin. Zemine, en zemine indirilirsin. Buras\u0131 DAL\u2019d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Askeri darbelerin olmazsa olmaz \u00fc\u00e7 aya\u011f\u0131 vard\u0131r; asker, polis, yarg\u0131. Sacayaklar\u0131 gibi birbirini tamamlar. Asker a\u011f\u0131r silah g\u00fcc\u00fc ile duruma kabaca hak\u0131m olur; polis uzmanl\u0131\u011f\u0131 bu hakimiyeti ete-kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, yarg\u0131 ise hukuk becerisi ile hakimiyeti kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131r. Birinci demem odur ki, hi\u00e7bir askeri darbe polis ve yarg\u0131 g\u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc yan\u0131na almadan ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Bu y\u00fczden, 12 Eyl\u00fcl darbesinde askeri hiyeyar\u015fi kadar polis ve yarg\u0131 hiyeyar\u015fisinin de g\u00fcnah\u0131 vard\u0131r, su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. \u0130kinci demem odur ki, askerden polise ge\u00e7tiyseniz yolu yar\u0131lad\u0131n\u0131z say\u0131l\u0131r. Sonras\u0131 yarg\u0131d\u0131r. Yarg\u0131, darbe hukukuna (!) uygun bir incelikte kaderinize h\u00fckmeder. Zemine, en zemine indirilirken bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n<p>Yine bir koridor kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r, gardiyan polisler nakil ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131za bakar ve kay\u0131ts\u0131z bir ifadeyle devral\u0131r sizi. Yan yana h\u00fccrelerin dizildi\u011fi lo\u015f bir koridorda y\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n<p>Kap\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc mukimleri uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r, sa\u011fdan soldan t\u0131k\u0131rt\u0131lar y\u00fckselir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir mazgaldan tan\u0131d\u0131k bir sesleni\u015f duyars\u0131n\u0131z, sonra bir ba\u015fkas\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apraz mazgallar aras\u0131nda ad\u0131n\u0131z yank\u0131lan\u0131r koridor boyunca. Sanki evinize gelmi\u015f gibi sevinir, g\u00fcl\u00fcmsersiniz. Gardiyan polisler b\u0131kk\u0131n bir al\u0131\u015fkanl\u0131kla bir h\u00fccrenin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p i\u00e7eri iter sizi. Mazgaldan i\u00e7eri d\u00fc\u015fen koridorun lo\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda h\u00fccrenizi yoklars\u0131n\u0131z; iki ad\u0131m en, \u00fc\u00e7 ad\u0131m boydan ibaret bir m\u00fcstakiliyet. Bir sedir, \u00fczerinde s\u00fcngerden bir \u015filte. K\u0131sa ke\u015fiften sonra mazgallardan koridora d\u00f6k\u00fclen f\u0131s\u0131lt\u0131lara kat\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z, \u00f6nce sizi sorarlar sonra kendilerini anlat\u0131rlar. \u0130stanbul\u2019dan, Ankara\u2019dan, Bursa\u2019dan, Eski\u015fehir\u2019den, Diyarbak\u0131r\u2019dan, Adana\u2019dan, \u0130zmir\u2019den toparlanm\u0131\u015f, \u00e7e\u015fitli askeri k\u0131\u015flalarda g\u00fcnlerce-haftalarca a\u011f\u0131rlanm\u0131\u015f (!) dostlar\u0131n\u0131z. Parti MYK \u00fcyeleri, GYK \u00fcyeleri, il ba\u015fkanlar\u0131 vs. Elli-altm\u0131\u015f ki\u015filik tan\u0131d\u0131klar bulu\u015fmas\u0131. Ne oldu, nas\u0131l oldu, nerelerden buraya gelindi \u00fczerine kesik kesik bilgilenirsiniz. En \u015fansl\u0131lardan bir oldu\u011funuzu anlars\u0131n\u0131z. Arada bir gardiyan polislerin uyuklamas\u0131 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr, birinin sesi y\u00fckselir: G\u00fcr\u00fclt\u00fc yapmay\u0131n be!..<\/p>\n<p>Gayrettepe\u2019ye daha \u00f6nce \u00fc\u00e7\u00fc-d\u00f6rt kez gelmi\u015fli\u011fim vard\u0131r; bir\u00e7ok g\u00fcnl\u00fck g\u00f6zalt\u0131lar nedeniyle. Her defas\u0131nda 10-15 ki\u015finin ayakta durarak bile zor s\u0131\u011fabildi\u011fi toplu h\u00fccrelerde kalm\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Rutubetli, pis, a\u011f\u0131r kokulu i\u011fren\u00e7 h\u00fccrelerdir. Gayrettepe\u2019nin tek ki\u015filik h\u00fccreleri sadece \u015fimdi bulundu\u011fumuz DAL\u2019da vard\u0131r. Buras\u0131 Gayrettepe\u2019nin hat\u0131rl\u0131 m\u00fc\u015fterileri (!) i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u00f6zel b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Genellikle haklar\u0131nda ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k, yolsuzluk vs. soru\u015fturma a\u00e7\u0131lan i\u015fadamlar\u0131 ve \u00fcst d\u00fczey kamu y\u00f6neticileri ile zaman zaman payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131nda aya\u011f\u0131 s\u00fcr\u00e7en mafya babalar\u0131n\u0131n u\u011frak yeridir. Ya bize torpil ge\u00e7ilmi\u015fti, ya da di\u011fer b\u00f6l\u00fcmler tamamen doldu\u011fu i\u00e7in buraya g\u00f6nderilmi\u015ftik.<\/p>\n<p>Buras\u0131 d\u00fczenli bir yerdir. Sabaha erdi\u011finizi n\u00f6bet de\u011fi\u015fiminden anlars\u0131n\u0131z. Pe\u015finden tuvalet-temizlik s\u0131ran\u0131z\u0131 beklersiniz. Sonra bakkaliye sipari\u015fleri. Se\u00e7enekler ekmek, zeytin, peynir, helva, s\u00fct ve su kadar boldur. Hasdal\u2019a g\u00f6re vasat, Harbiye\u2019ye g\u00f6re ziyafettir. Eski gazete ka\u011f\u0131d\u0131na sar\u0131l\u0131 nevalenizi al\u0131r, \u00f6nce mazgal \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda pay\u0131n\u0131za d\u00fc\u015fen gazete par\u00e7as\u0131n\u0131 okursunuz. Yemek bitince v\u0131z\u0131ldanmalar ba\u015flar, gardiyan polisin insaf\u0131 tutar, her be\u015f h\u00fccrede bir sizin paran\u0131zla al\u0131nm\u0131\u015f Maltepe c\u0131garas\u0131ndan yak\u0131p mazgaldan uzat\u0131r. Sonras\u0131 kap\u0131 alt\u0131ndan \u00e7apraz f\u0131rlatma becerilerine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Sigara ilk yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u2018torik\u2019tir. Giderek \u2018palamut\u2019, \u2018l\u00fcfer\u2019, \u2018uskumru\u2019, \u2018\u00e7inekop\u2019 olur. Bir kaza olmazsa e\u011fer, isteyen herkese birka\u00e7 f\u0131rt duman d\u00fc\u015fer. \u00d6\u011flen b\u00f6yle, ak\u015fam b\u00f6yle. Zaman akar yava\u015f yava\u015f.<\/p>\n<p>Sevenlerinizin iz s\u00fcrmesi epey zaman al\u0131r. Nihayet k\u00fc\u00e7\u00fck bir paket ula\u015f\u0131r elinize. Birka\u00e7 i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck bir havlu, t\u0131-shirt, sabun, di\u015f macunu, bemix, biraz para. Ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir not: Seni merak ediyoruz, iyi misin, sevgiler?&#8230;<\/p>\n<p>Sevinirsiniz. Hasretiniz depre\u015fir, bo\u011faz\u0131n\u0131za bir yumruk oturur, g\u00f6z\u00fcn\u00fcz ya\u015far\u0131r. Minnet duyars\u0131n\u0131z sevdiklerinize. Sizi unutmayanlara sar\u0131lmak, te\u015fekk\u00fcr etmek istersiniz.<\/p>\n<p>D\u0131\u015far\u0131ya yaz\u0131l\u0131 not g\u00f6ndermek yasakt\u0131r. Polis s\u00f6zl\u00fc al\u0131r iyi oldu\u011funuz notunu. Yerine ula\u015f\u0131r, ula\u015fmaz allah vere.<\/p>\n<p><strong> Rus ilticac\u0131 s\u00fcrprizi<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcnlerden bir g\u00fcn, ya da gecelerden bir gece ana koridor kap\u0131s\u0131n\u0131n s\u00fcrg\u00fcleri \u015fak\u0131rdad\u0131. Arada bir \u0130ngilizce, arada bir bilmedi\u011fimiz bir dille durmadan s\u00f6ylenen bir ses koridora s\u00fcr\u00fcklendi. Getirilip benim s\u0131ran\u0131n sonundaki h\u00fccreye konulana kadar anlad\u0131\u011f\u0131m birka\u00e7 s\u00f6z\u00fc \u015f\u00f6yleydi: Beni burada tutamazs\u0131n\u0131z, Amerikan ya da \u0130ngiliz el\u00e7ili\u011fine g\u00f6t\u00fcr\u00fcn&#8230;<\/p>\n<p>\u0130tirazlar\u0131 avaza d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce polisler sordu, bunun dilinden anlayan var m\u0131&#8230; Seslendim. H\u00fccre kap\u0131m a\u00e7\u0131ld\u0131, m\u0131zm\u0131zc\u0131 adam\u0131n h\u00fccre kap\u0131s\u0131na yana\u015f\u0131p k\u0131r\u0131k d\u00f6k\u00fck \u0130ngilizcimle derdine terc\u00fcman olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Anlad\u0131k ki, adam\u0131n ad\u0131 (do\u011fruysa) Yuri Yevlinski, Bat\u0131\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nmak \u00fczere Azerbaycan-Nahc\u0131van \u00fczerinden Sovyet s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015farak T\u00fcrkiye\u2019ye gelen bir Rus muhalif. S\u0131n\u0131rda derdest edilmi\u015f, iki haftad\u0131r ordan oraya s\u00fcr\u00fcklene s\u00fcr\u00fcklene \u0130stanbul\u2019a kadar getirilmi\u015f.<\/p>\n<p>Kadere bak\u0131n ki, gele gele, Sovyet sosyalizmine te\u015fne bir siyasi parti grubunun t\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00fccrelere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Abs\u00fcrdl\u00fc\u011f\u00fcn bu kadar\u0131na pesdi yani. Adam i\u00e7in trajik bir durumdu, bizim i\u00e7inse traji-komik. Hem merak uyand\u0131r\u0131c\u0131yd\u0131, hem e\u011flendirici.<\/p>\n<p>Adam hayk\u0131r\u0131yor: Benim siyasi bir kimli\u011fim var, burada tutamazlar!..<\/p>\n<p>Bizim h\u00fccredekiler cevap yeti\u015ftiriyor: Hepimiz siyasi kimli\u011fimizden dolay\u0131 burada tutuluyoruz.<\/p>\n<p>Adam direniyor: Ben hukuk\u00e7uyum, haklar\u0131m\u0131 biliyorum.<\/p>\n<p>Bizim h\u00fccredekilerden avukat olanlar (Alp Selek, M\u00fc\u015ffik Erem) g\u00fcl\u00fcyor: Biz de hukuk\u00e7uyuz, ama buraday\u0131z.<\/p>\n<p>Adam \u0131srar ediyor: Bana b\u00f6yle davranmalar\u0131 yasalara ayk\u0131r\u0131.<\/p>\n<p>Bizim koro kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor: Bize b\u00f6yle davran\u0131lmas\u0131 da yasalara ayk\u0131r\u0131.<\/p>\n<p>Adam sonunda pes ediyor: L\u00fctfen beni Amerikan veya \u0130ngiliz elcili\u011fine teslim etsinler, ya da Yunanistan s\u0131n\u0131r\u0131na b\u0131raks\u0131nlar&#8230;<\/p>\n<p>Polislerden klasik cevap: Merak etmesin, gere\u011fi yap\u0131lacak<\/p>\n<p>Adama soruyorum; a\u00e7 m\u0131s\u0131n, susuz musun. Hi\u00e7 oral\u0131 de\u011fil. Rus\u00e7a bir \u015feyler s\u0131ral\u0131yor, s\u00f6yleniyor, susuyor. S\u0131k\u00e7a tekrarlad\u0131\u011f\u0131 \u2018blad\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ne anlama geldi\u011fini y\u0131llar sonra anlayacakt\u0131m. San\u0131r\u0131m sabah olmu\u015ftu, adam g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde. Gidi\u015f o gidi\u015f&#8230;<\/p>\n<p>Hasdal\u2019da sorulmu\u015ftu, Sovyet i\u015fgali ne zaman diye. Ne i\u015fgali be, bize gele gele ilticac\u0131lar geliyordu i\u015fte!.. Sanki Sovyetler\u2019in \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamam\u0131z i\u00e7in bir i\u015faret g\u00f6nderilmi\u015fti. Ama kal\u0131n kafam\u0131z\u0131n bunu kavramas\u0131 epey zaman alacakt\u0131&#8230;<\/p>\n<p><strong> Frans\u0131z gazeteci \u015fakas\u0131 ve Emil Galip Sandalc\u0131<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Bir zaman sonra (belki birka\u00e7 g\u00fcn) yeniden ana koridor kap\u0131s\u0131 \u015fang\u0131rdad\u0131. Hemen giri\u015fteki h\u00fccreye biri konuldu. \u00c7apraz mazgal haberle\u015fmemiz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, bana gelen bilgi, getirilenin bir Frans\u0131z gazeteci oldu\u011fuydu. Buras\u0131 iyice uluslararas\u0131 olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ad\u0131 neymi\u015f, neden getirilmi\u015f sorular\u0131na cevap ararken, haberle\u015fmemizin, \u00fc\u00e7 \u00e7apraz kar\u015f\u0131mdaki \u2018uykucu Zeki\u2019 y\u00fcz\u00fcnden aksamaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131, gelenin Frans\u0131z de\u011fil T\u00fcrk gazeteci oldu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz. Allah allah, kim ola ki?.. Nihayet do\u011fru bilgiye ula\u015f\u0131yoruz. Gelen, Emil Galip Sandalc\u0131\u2019yd\u0131.<\/p>\n<p>Kendisini \u015fahsen tan\u0131yordum. Ba\u011f\u0131ms\u0131z sol ayd\u0131nlar aras\u0131ndayd\u0131. Bir\u00e7ok gazetede ve TRT\u2019de y\u00f6neticilik yapm\u0131\u015ft\u0131. Herkesin sayg\u0131s\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f meslek duayenlerindendi. En son Demokrat gazetesinde k\u00f6\u015feyazarl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131yordu. Polise seslendim, kendisine merhaba demek i\u00e7in izin istedim. Mazgaldan gelen sesi yorgun ve titrekti. Uzun s\u00fcre Harbiye\u2019de tutulmu\u015f, h\u0131rpalanm\u0131\u015f. Biraz su verdim. Polisten bir cigara kopard\u0131m. Keyfi yerine geldi. D\u00f6rt-be\u015f g\u00fcn kadar bizimle kald\u0131. Sonra g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Emil Galip Sandalc\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin pek\u00e7ok sol ayd\u0131n\u0131 gibi askeri m\u00fcdahalelerde ve ara rejim d\u00f6nemlerinde b\u00fcy\u00fck bedeller \u00f6dedi. Gayrettepe\u2019deki bu rastla\u015fmam\u0131zdan bir s\u00fcre sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. 1983\u2019de yeniden tutukland\u0131. 1984\u2019de \u201cAyd\u0131nlar Dilek\u00e7esi\u201d davas\u0131nda yarg\u0131land\u0131. 1986\u2019de \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi\u2019nin kurucular\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131 ve derne\u011fin \u0130stanbul \u015fube ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131. Bu zaman zarf\u0131nda pek\u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z, g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz oldu. 10 Aral\u0131k 1993\u2019de \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde Abhazya\u2019dayd\u0131m. Hayat\u0131n\u0131 ayd\u0131nlanmaya, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcceltmeye ve daha iyi bir T\u00fcrkiye olu\u015fturmaya vakfeden bu yi\u011fit insan\u0131 sayg\u0131yla ve sevgiyle an\u0131yorum.<\/p>\n<p><strong> Hendekli polisin h\u0131nc\u0131<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Burada bulundu\u011fumuz s\u00fcre i\u00e7inde hi\u00e7bir sorgulamaya ve buna ba\u011fl\u0131 olarak k\u00f6t\u00fc muameleye maruz kalmad\u0131k. Ben Hasdal\u2019da, \u201cdevam edecek\u201d tehditiyle tamamlanan bir sorgudan ge\u00e7mi\u015ftim, di\u011ferleri de buraya gelmeden \u00f6nceki istasyonlarda (!) sorgulanm\u0131\u015ft\u0131. Zaten legal bir siyasi parti oldu\u011fumuz i\u00e7in gizlimiz-sakl\u0131m\u0131z yoktu ve ellerinde yeterince bilgi-belge vard\u0131. Bundan sonras\u0131, askeri savc\u0131l\u0131k sorgulamas\u0131 olacakt\u0131.<\/p>\n<p>Benim, di\u011ferlerinden daha az eziyet g\u00f6rm\u00fc\u015f olmam taktir-i ilahinin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7mam\u0131\u015f olmal\u0131 ki, sopas\u0131n\u0131 Hendekli bir polis eliyle g\u00f6sterdi. Koridor kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131p ad\u0131m s\u00f6ylendi\u011finde heyecanla seslenmi\u015ftim. H\u00fccre kap\u0131m a\u00e7\u0131ld\u0131, 40 ya\u015flar\u0131nda boks\u00f6r g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc bir sivil polis, Hendekli olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 sordu. Evet. Abaza m\u0131s\u0131n?. Evet. Emin Babaku\u015f\u2019un neyi oluyorsun?. Bak\u0131\u015flar\u0131 tekin de\u011fildi, ne \u00e7are ki sorular\u0131n\u0131 cevaplad\u0131m. Karde\u015fiyim. O nerde? Yurtd\u0131\u015f\u0131nda. Bir hiddetle sald\u0131rd\u0131. Bir \u015fiddet, bir nefretle&#8230;<\/p>\n<p>Hem, \u201culan o abini bir elime ge\u00e7iremedim, \u015fimdi de sen mi kom\u00fcnist kesildin ba\u015f\u0131m\u0131za\u201d diye s\u00f6yleniyor, hem pata-k\u00fcte vuruyordu. Ulan \u015f\u00f6yle, ulan b\u00f6yle diye diye vuruyordu. Konu\u015fmas\u0131ndan Abaza oldu\u011funu anlad\u0131m. Ve belli ki o da Hendekli\u2019ydi. Yani bizden biri (!). Kendisini tan\u0131m\u0131yordum. H\u0131nc\u0131, Hendekli Abazalar\u2019\u0131n solcu olmas\u0131na tahamm\u00fcl edemeyen bir \u2018kutsal g\u00f6rev\u2019 ifac\u0131s\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. Her ne idiyse, daya\u011f\u0131 yiyen ben oldum. Daha \u00f6nceki g\u00f6zalt\u0131larda yine Hendekli bir sivil polise rastlam\u0131\u015ft\u0131m. Ama o Abaza de\u011fil Manav\u2019d\u0131. Sigara ikram edip moral vermi\u015fti&#8230;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Gayrettepe\u2019de pay\u0131ma d\u00fc\u015fen ekstra servis, Hendekli Abaza polisin hiddetiydi. Neyse, b\u00f6ylece aile ad\u0131na ve Hendekli solcular ad\u0131na bu polise olan borcumuzu da \u00f6demi\u015f oldum..<\/p>\n<p><strong> Selimiye k\u0131\u015flas\u0131<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Gayrettepe\u2019ye geli\u015fimden onyedi g\u00fcn sonra yine yollara d\u00fc\u015ft\u00fcm. \u00d6nce hepimize kapal\u0131 kasa bir askeri araca \u00e7uval \u00e7uval y\u00fck ta\u015f\u0131tt\u0131lar, sonra tutuklu-h\u00fck\u00fcml\u00fc nakliye ara\u00e7lar\u0131na bindirildik. Bo\u011fazi\u00e7i K\u00f6pr\u00fcs\u00fc- Kad\u0131k\u00f6y yolu-E-5-Harem g\u00fczergah\u0131ndan Selimiye k\u0131\u015flas\u0131n\u0131n yolunu tuttuk. Sa\u011fdaki b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k alanda kad\u0131n\u0131 erke\u011fi, \u00e7ocu\u011fu ya\u015fl\u0131s\u0131 y\u00fczlerce insan bulunuyordu. Bunlar, \u0130stanbul\u2019un d\u00f6rt bir yan\u0131ndan Selimiye\u2019ye getirilen ve burada tutulan yak\u0131nlar\u0131ndan haber alabilmek umudu ile bekle\u015fen insanlard\u0131. Silahl\u0131 askerlerin g\u00f6zetimi alt\u0131ndayd\u0131lar. Haberci askerlerden medet bekliyorlard\u0131. Kayg\u0131l\u0131, yorgun, \u00e7aresiz insan kalabal\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Bizi ta\u015f\u0131yan ara\u00e7lar nizamiye kap\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7ip geni\u015f avluya vard\u0131. Ara\u00e7tan \u00e7\u0131kan herbirimize nakliye arac\u0131ndaki \u00e7uvallardan y\u00fcklendi. Bunlar \u2018su\u00e7 delillerimiz\u2019di. Kitaplar, dosyalar, evraklar vs. Adet b\u00f6yleymi\u015f, Selimiye\u2019ye su\u00e7 delilleriyle sevkedilinirmi\u015f. Bir elimizde ki\u015fisel e\u015fya torbalar\u0131m\u0131z, di\u011ferinde su\u00e7 delili \u00e7uvallar la b\u00fcy\u00fck \u2018kabul\u2019 salonuna girdi\u011fimizde, kay\u0131t s\u0131ras\u0131 bekleyen epeyce grup vard\u0131. Herbiri farkl\u0131 \u00f6rg\u00fctten ya da fraksiyondan. \u00d6nce, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fck\u00fcn hacmine ilgi-alaka yapt\u0131lar. Bu kadar \u00e7ok y\u00fck ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re \u00f6nemli bir \u00f6rg\u00fcttendik. T\u0130P\u2019li oldu\u011fumuzu ve \u00e7uvallar\u0131n ka\u011f\u0131ttan ibaret oldu\u011funu \u00f6\u011frenince hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f gibi ilgilerini kaybettiler. Bozuntuya vermeden \u2018kabul\u2019 s\u0131ram\u0131z\u0131 bekledik.<\/p>\n<p>Nemrut bir astsubay, \u201cy\u00fcr\u00fcy\u00fcn bakal\u0131m\u201d dedi. Yine alt katlara, bir-iki-\u00fc\u00e7, eskiden s\u00fcvari birlikleri i\u00e7in at ah\u0131rlar\u0131 olarak kullan\u0131lan zemine indirildik. B\u00fcy\u00fck bir demir kap\u0131dan geni\u015fce bir sahanl\u0131\u011fa al\u0131nd\u0131k. B\u00fcy\u00fck kap\u0131 kapand\u0131, daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir kap\u0131n\u0131n mazgal\u0131ndan bir ses g\u00fcrledi: Soyunun, b\u00fct\u00fcn giysilerinizi ve ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131z\u0131 elinize al\u0131p buyana do\u011fru s\u0131raya girin!&#8230; Teredd\u00fcte mahal b\u0131rakmamak i\u00e7in tamamlad\u0131: \u0130\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 da \u00e7\u0131kar\u0131lacak ve anadan \u00fcryan olunacak. Hadi, sallanmay\u0131n!..<\/p>\n<p>Ve o k\u00fc\u00e7\u00fck kap\u0131dan yedinci s\u0131rada giri\u015f yapt\u0131m. \u0130zbandut misali askerlerden biri \u201celbiseler masaya\u201d dedi, di\u011feri \u201c\u00fc\u00e7 ad\u0131m ileri\u201d komutu verdi. Daha ilerde joplar\u0131yla yolu tutan ikisi, \u201cgel hele\u201d der gibi bak\u0131yordu. Biri elbiseleri dikikledi, cepteki paralar\u0131 bo\u015faltt\u0131, ayakkab\u0131 ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, hepsini e\u015fya torbama doldurup benzeri torbalar\u0131n bulundu\u011fu y\u0131\u011f\u0131na f\u0131rlatt\u0131. Di\u011feri \u00e7\u0131plak bedeni tepeden t\u0131rna\u011fa s\u00fczd\u00fc, i\u015fini a\u011f\u0131zdan k\u0131\u00e7a kadar yak\u0131n bak\u0131\u015flarla tamamlad\u0131. Sonra kontrolden ge\u00e7irilmi\u015f elbiselerimi verdi, \u201cgiyin\u201d dedi. Giyinirken ilerde joplar\u0131yla vuru\u015f egzersizleri yapan iki askeri s\u00fczd\u00fcm, niyetleri belliydi.<\/p>\n<p>\u015eu hayatta hi\u00e7 de\u011filse joplu sald\u0131r\u0131larda nas\u0131l davranmak gerekti\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015fimdir; i\u015fin p\u00fcf noktas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca enseden ve kafadan darbe almamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. B\u00f6yle yaparak kendimi joplu askerlerin insaf\u0131na b\u0131rakt\u0131m. Onlar da kafaya, enseye vurmak i\u00e7in \u0131srar etmediler. Birka\u00e7 dakikal\u0131k dolu sa\u011fana\u011f\u0131ndan sonra, bir ba\u015fka asker y\u00fcr\u00fcmemi emretti. Buras\u0131, y\u00fcr\u00fc y\u00fcr\u00fc bitmez devasa bir galeriydi. Demir parmakl\u0131klardan ibaret kap\u0131lar\u0131yla b\u00fcy\u00fck ko\u011fu\u015flar vard\u0131. \u0130\u00e7leri insan doluydu. Gelirken a\u00e7\u0131k alanda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm merakl\u0131-kayg\u0131l\u0131 insanlar\u0131n haber alma umutlar\u0131 olan \u00e7ocuklar\u0131, karde\u015fleri, e\u015fleri vs.<\/p>\n<p>Y\u00fcz metre kadar y\u00fcr\u00fcd\u00fckten sonra, benden \u00f6nce bu d\u00fczenli \u00e7ark\u0131n i\u015fleyi\u015finden ge\u00e7mi\u015f olanlar\u0131n konuldu\u011fu ko\u011fu\u015fa vard\u0131m. Pe\u015fimden di\u011ferleri. Pe\u015finden ba\u015fkaca insanlar. Ko\u011fu\u015f dolduk\u00e7a doldu. Bu eski at ah\u0131r\u0131na, atlar\u0131n bile bu kadar \u015f\u0131k\u0131\u015f-tepi\u015f doldurulmu\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. \u00dc\u00e7-be\u015f saat i\u00e7inde b\u0131rak\u0131n ad\u0131m atmay\u0131, k\u0131m\u0131ldayacak yer kalmam\u0131\u015ft\u0131. San\u0131r\u0131m ikiy\u00fcze yak\u0131n insan vard\u0131k.<\/p>\n<p><strong> Rizeli gasp\u00e7\u0131lar\u0131n trajedisi<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Ko\u011fu\u015f mukimlerinin birbirini tan\u0131mas\u0131 epey zaman ald\u0131. \u00c7e\u015fitli sol gruplardan insanlar. Tek istisna, siyasetle ilgili olmay\u0131p silahl\u0131 gasptan getirilen be\u015f ki\u015filik Rizeli gruptu. Anlatt\u0131klar\u0131 ger\u00e7ekse, hikayeleri traji-komik\u2019ti.<\/p>\n<p>Bunlar, birbirine akraba kafadarlar grubuydu. Kendilerine kaz\u0131k at\u0131p \u0130stanbul\u2019a gelen ve Tarlaba\u015f\u0131\u2019nda kuyumculuk yapan bir di\u011fer akrabalar\u0131ndan intikam alman\u0131n kurban\u0131 oldular. Y\u0131llar sonra izini s\u00fcrd\u00fckleri bu akraban\u0131n d\u00fckkan\u0131n\u0131, kendilerince kusursuz bir plan yap\u0131p soymu\u015flard\u0131. G\u00fcnlerce d\u00fckkan\u0131n etraf\u0131nda ke\u015fifte bulunup plan haz\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131. Sonunda, bir ak\u015fam \u00fczeri tam d\u00fckkan\u0131n kapanma saatinde i\u00e7eri girip kendilerini kaz\u0131k atan\u0131n kafas\u0131na silahlar\u0131 dayam\u0131\u015flar, kepenki indirmi\u015fler, adam ba\u011flam\u0131\u015flar, a\u011fz\u0131n\u0131 t\u0131kam\u0131\u015flar, alt\u0131nlar\u0131 omuz \u00e7antalar\u0131na doldurmu\u015flard\u0131. Sessizce ortal\u0131\u011f\u0131n tenhala\u015fmas\u0131n\u0131 beklemi\u015fler, vakit geldi\u011finde pe\u015f pe\u015fe d\u00fckkan\u0131 terkedip, ara sokaklara da\u011f\u0131lm\u0131\u015flar, anla\u015ft\u0131klar\u0131 \u00fczere Aksaray\u2019da bulu\u015fup bir otele yerle\u015fmi\u015flerdi. Her\u015fey yolundayd\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Ertesi g\u00fcn, kald\u0131klar\u0131 odalar\u0131n kap\u0131s\u0131 \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f, otel g\u00f6revlisi b\u00f6cek ila\u00e7lamas\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fc\u015fterilerin iki saat s\u00fcreyle oteli terketmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyince \u00e7aresiz soka\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Omuzlar\u0131nda alt\u0131n dolu \u00e7antalarla&#8230; Zaman ge\u00e7irmek i\u00e7in aylak aylak dola\u015f\u0131rken, k\u00f6\u015feba\u015f\u0131nda geli\u015fig\u00fczel kimlik kontrolu yaparak can s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 gidermeye \u00e7al\u0131\u015fan iki askeri g\u00f6rd\u00fcklerinde biraz tela\u015flanm\u0131\u015flar. Onlar\u0131n tela\u015f\u0131 askerleri merakland\u0131rm\u0131\u015f. \u00c7antalarda ne var, sorusuna grubun en genci at\u0131lm\u0131\u015f: Alt\u0131n vard\u0131r&#8230; Askerler g\u00fclm\u00fc\u015f, hadi ya!.. Gen\u00e7 gasp\u00e7\u0131 \u2018do\u011frucu davut\u2019lu\u011funa \u0131srar etmi\u015f; Evet ya, alt\u0131n vard\u0131r&#8230; \u00c7antalar a\u00e7\u0131l\u0131r, \u00e7il \u00e7il alt\u0131nlar. Grubun b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc durumu kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f: Biz alt\u0131n i\u015fi yapar\u0131z, \u0130stanbul\u2019dan al\u0131r Rize\u2019de satar\u0131z&#8230;<\/p>\n<p>Askerlerin \u015f\u00fcphecili\u011fi artm\u0131\u015f, grubu birka\u00e7 y\u00fcz metre ilerdeki askeri ara\u00e7taki komutanlar\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fler. Sorular, sorgular. Oradan jandarma karakoluna. \u00c7orap s\u00f6k\u00fc\u011f\u00fc gibi, Selimiye\u2019ye kadar gelmi\u015fler.<\/p>\n<p>Gen\u00e7 olana sorduk, niye \u00e7antada alt\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yledin. Cevab\u0131 Karadeniz havas\u0131na uygundu: Ne yani, g\u00fcm\u00fc\u015f var diye yalan m\u0131 s\u00f6yleyeydim&#8230;<\/p>\n<p>Sadece gasp ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k olsayd\u0131 sivil mahkemeye gideceklerdi. Silahl\u0131 \u00e7ete kurmak ve silahl\u0131 gasp su\u00e7uyla askeri mahkemeye g\u00f6nderilmi\u015flerdi. Bizim gruptaki avukatlar, durumlar\u0131n\u0131n umutsuz oldu\u011funu anlam\u0131\u015flard\u0131. Yine de morallerini bozmamak i\u00e7in hafifletici sebeplerin \u00e7oklu\u011fundan s\u00f6zediyorlard\u0131. \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra mahkemeye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131lar. Geri d\u00f6nmeleri bir saat s\u00fcrmedi. Y\u00fczleri kire\u00e7 gibiydi. Her birine 24 y\u0131l verilmi\u015fti. Askeri mahkeme hafifletici sebeplerle hi\u00e7 ilgilenmemi\u015fti. Gece boyu a\u011flad\u0131lar. A\u011flad\u0131klar\u0131 i\u00e7in askerlerden dayak yediler. A\u011flad\u0131lar, dayak yediler&#8230; Ve ertesi sabah Sa\u011fmalc\u0131lar cezaevine sevkedildiler.<\/p>\n<p><strong> Bit mi, pire mi?&#8230;<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Bir tekerleme duymu\u015ftum, \u201cbit yi\u011fitte, pire itte\u201d diye. Yoksa tersi miydi, hat\u0131rlam\u0131yorum. Her ne idiyse, s\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc biz adamak\u0131l\u0131 bitlenmi\u015ftik ey dostlar. \u00d6\u011fle az buz de\u011fil. Ap\u0131\u015f aram\u0131zdan koltuk altlar\u0131m\u0131za, sa\u00e7\u0131m\u0131zdan sakal\u0131m\u0131za. Bu, ac\u0131 veren sinir bozan bir komedidir. Hem durmadan ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0131\u00e7\u0131n\u0131 ka\u015f\u0131r durursun, hem g\u00fclersin. B\u00fct\u00fcn ko\u011fu\u015fta hart hurt ka\u015f\u0131nt\u0131 sesleri y\u00fckselir.<\/p>\n<p>Al\u0131n size me\u015fguliyet. Ko\u011fu\u015ftaki avukatlara sorar\u0131z: Hocam, tutukluluk halinde bitlenmek insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 de\u011fil midir&#8230; Muzip olanlardan biri hakim, biri savc\u0131, biri avukat rol\u00fc \u00fcstlenip tiyatro ba\u015flat\u0131rlar. Uzun uzun m\u00fctalalarda bulunup, karar verirler: Evet, fa\u015fizm d\u00f6neminde de olsa tutuklular\u0131n bitlere kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131 insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir durumdur&#8230; Demek fa\u015fizmden de beter bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131k. Fa\u015fizmbit mi desek, ne?&#8230;<\/p>\n<p>\u015eaka bir yana durum vahimdi. Ka\u015f\u0131nmaktan her yan\u0131m\u0131z yara bere olmu\u015ftu. Geldi\u011fimizden beri do\u011fru d\u00fcr\u00fcst temizlik y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmemi\u015ftik. Du\u015f yoktu, tuvaletlerde akan su ile temizlenmeye \u00e7al\u0131\u015fmak ayr\u0131 bir i\u015fkenceydi. Sonunda da olan oldu i\u015fte.<\/p>\n<p>Sen Hasdal\u2019da, Harbiye\u2019de (gerci orda bit bile ya\u015fayamazd\u0131), Gayrettepe\u2019de bitlenme de gel, \u0130stanbul ve havalisinin askeri g\u00fc\u00e7\u00fcne h\u00fckmeden Selimiye\u2019de bitlen. Ey 1.Ordu Komutanl\u0131\u011f\u0131, utan utan!&#8230; Ya ite k\u0131rd\u0131r\u0131rs\u0131n bizi, ya bite.<\/p>\n<p><strong> Zor s\u0131nav: \u0130nsanl\u0131k m\u0131, nefret tutulmas\u0131 m\u0131?..<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Birg\u00fcn, tek ba\u015f\u0131na biri getirildi ve bizim ko\u011fu\u015fa kondu. Sessizce bir k\u00f6\u015feye sindi. Ak\u015fam yoklamas\u0131nda kim oldu\u011funu \u00f6\u011frendik. Zihni A\u00e7ba\u2019yd\u0131. Bir\u00e7o\u011fumuz onu ismen tan\u0131yorduk, \u00fclk\u00fcc\u00fc camian\u0131n bilinen isimlerindendi. Tan\u0131n\u0131r-bilinir olmas\u0131 fikir \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ya da liderlikle ilgili de\u011fildi, ad\u0131n\u0131n pek\u00e7ok silahl\u0131 sald\u0131r\u0131ya kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131ndand\u0131. Bu iddialarla pek\u00e7ok kez yakalanm\u0131\u015f, sihirli ellerin marifetiyle sal\u0131verilmi\u015fti. Solcular\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda o, en az 12 yolda\u015f\u0131 katleden \u201cfa\u015fist cellat\u201d t\u0131. Ve kaderin cilvesine bak\u0131n ki, Akyaz\u0131l\u0131 bir Abaza\u2019yd\u0131. Gayrettepe\u2019de beni pataklayan Hendekli Abaza polis bunu g\u00f6rseydi, eminim aln\u0131ndan \u00f6perdi&#8230;<\/p>\n<p>Yoklamada ad\u0131 okunur okunmaz, b\u00fct\u00fcn ko\u011fu\u015ftan \u201cyuuu\u201d homurtular\u0131 y\u00fckseldi. Elbette bu bir \u00f6fke \u00fcnlemesiydi. Ko\u011fu\u015f bask\u0131s\u0131ndan \u00fcrkm\u00fc\u015f olsa gerek, sessiz kald\u0131. Asker yine g\u00fcrledi. Neden sonra Zihni, \u201cburda\u201d diye elini kald\u0131rd\u0131. Askerler ko\u011fu\u015fun tepkisinden bu ki\u015finin \u00f6nemli biri oldu\u011funa h\u00fckmetmi\u015flerdi. G\u00f6revleri buraya gelen herkesi \u00f6nemsizle\u015ftirmekti. Yetmezmi\u015f gibi ad\u0131n\u0131 iki kez s\u00f6yletmi\u015fti. Bunlar es ge\u00e7ilebilirdi de, \u201cburda\u201d derken sa\u011f elini de\u011fil de sol elini kald\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131 affedilemezdi. \u00dc\u00e7 joplu izbandut i\u00e7eri girip alan\u0131 geni\u015flettiler. \u201cUlan burdada m\u0131 solculu\u011fa devam ediyorsun\u201d \u00fczerinden pata-k\u00fcte giri\u015ftiler. Bu, kabul s\u0131ras\u0131nda at\u0131lan dayak gibi de\u011fildi, epey fazlas\u0131yd\u0131. Joplar kafas\u0131na, y\u00fcz\u00fcne, s\u0131rt\u0131na, b\u00f6\u011fr\u00fcne, bacaklar\u0131na pe\u015f pe\u015fe indi. De\u011fim yerindeyse pestilini \u00e7\u0131kard\u0131lar.<\/p>\n<p>Burada, ko\u011fu\u015fta bulunan hepimiz insanl\u0131kla nefret tutulmas\u0131 aras\u0131nda keskin bir s\u0131navla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldik. \u0130\u00e7imizdeki insanl\u0131k, bu denli a\u011f\u0131r sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015f birine ilgi ve yard\u0131m eli uzatmay\u0131, nefret ise \u201cbeter olsun\u201d deyip kendi haline b\u0131rakmay\u0131 \u00f6neriyordu. Bu kolay bir s\u0131nav de\u011fildi. Ve her birimiz \u00e7\u0131t \u00e7\u0131karmadan biba\u015f\u0131m\u0131za bu s\u0131nav\u0131 verdik. Benim a\u00e7\u0131mdan durum daha karma\u015f\u0131kt\u0131. \u0130nsanl\u0131\u011fa bir de Apsual\u0131k ekleniyordu. Hareketlenecek gibi oldum, di\u011ferlerinin bak\u0131\u015f\u0131 beni durdurdu. Sonu\u00e7ta, bu b\u00fcy\u00fck s\u0131nav\u0131 nefret kazand\u0131. Kimse, uzun s\u00fcre yerde yatan bu adama el uzatmad\u0131. Ve hi\u00e7 kimse, o s\u0131k\u0131\u015f-teki\u015f ko\u011fu\u015fta askerlerin dayak atmak i\u00e7in geni\u015fletti\u011fi alana girmedi ve kendisine iki metreden fazla yakla\u015fmad\u0131. Hatta, belki baz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inden \u201cbir tekme de ben vuray\u0131m\u201d ge\u00e7mi\u015f olabilir. Ama nefretin de bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131, buna yeltenen kimse olmad\u0131. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durum iki g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc, sonra al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. San\u0131r\u0131m Ankara\u2019ya, MHP\u2019lilerin tutuldu\u011fu Mamak\u2019a g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>Y\u0131llard\u0131r bu s\u0131nav an\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Do\u011fru olan m\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131?. Emin de\u011filim. Sadece \u015funu s\u00f6yleyebilirim, e\u011fer Zihni A\u00e7ba \u015f\u00f6hretini haketmi\u015fse, yani iddia edildi\u011fi gibi silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f ve insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fse nefretin kazanmas\u0131 do\u011fruydu; kendisini affetmem. De\u011filse, insanl\u0131k ve Apsual\u0131k kaybetmi\u015ftir; kendimi affetmem&#8230;<\/p>\n<p>Neyse, ayr\u0131 bir bilgi notu olarak \u015funu belirtmek istiyorum: 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde \u0130stanbul\u2019un d\u00f6rt g\u00fczide toplama merkezlerinde bulundum, i\u00e7erde binlerce insana raslad\u0131m. Hasdal\u2019da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm milli talebe birli\u011finden genci de sayarsam sadece ikisi sa\u011f cenahtand\u0131. 12 Eyl\u00fcl\u2019den sa\u011fc\u0131lar\u0131n da b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylemi, abart\u0131l\u0131 bir \u015fehir efsanesi midir acep!..<\/p>\n<p><strong> &#8230; hey \u00f6zg\u00fcrl\u00fck<\/strong><\/p>\n<p>On\u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra sabah saatlerinde bizim gruptakilerin adlar\u0131 okundu. Koridorda s\u0131raya sokulduk, rap rap y\u00fcr\u00fcd\u00fck. Y\u00fcr\u00fcd\u00fck, y\u00fcr\u00fcd\u00fck&#8230; Yanlamas\u0131na ve boylamas\u0131na. Merdivenleri \u00e7\u0131kt\u0131k, koridorlar\u0131 ge\u00e7tik. Kap\u0131s\u0131nda \u201c1.Ordu Komutanl\u0131\u011f\u0131, S\u0131k\u0131y\u00f6netim 2 Nolu Askeri Mahkemesi\u201d yazan b\u00fcy\u00fck bir hole al\u0131nd\u0131k. Buras\u0131 koyu ye\u015filin, kahvenin ve bordonun hakin oldu\u011fu renklerle ciddilenmi\u015f bir yerdi. B\u00fcy\u00fck ah\u015fap duvar \u00fczerinde Atat\u00fcrk resmi, \u201cNe mutlu T\u00fcrk\u00fcm diyene\u201d s\u00f6z\u00fc ve imzas\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p>Askerler, iskemlelere oturmam\u0131za izin verdi. Ne kadar rahat, ne kadar keyifli bir and\u0131. Umar\u0131m bitlerimizin bir k\u0131sm\u0131 o g\u00fczelip koltuklara ge\u00e7ip kemirmiyordur (!).<\/p>\n<p>Hol\u00fcn sa\u011f\u0131nda \u201cDuru\u015fma Salonu\u201d yazan b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir kap\u0131, solunda ise daha k\u00fc\u00e7\u00fck kap\u0131lar vard\u0131. Birka\u00e7\u0131nda \u201cAskeri Hakim\u201d, bir k\u0131sm\u0131nda da \u201cAskeri Savc\u0131\u201d yaz\u0131yordu. \u0130sim yoktu.<\/p>\n<p>Duru\u015fma Salonu yazan kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131, asker ilk ismi okudu; Alp Selek. \u0130\u00e7eri girdi, kap\u0131 kapand\u0131. Be\u015f dakka s\u00fcrd\u00fc, s\u00fcrmedi. Tutuklanmas\u0131 karar\u0131yla d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Onu bizden ay\u0131r\u0131p, ba\u015fka bir k\u00f6\u015feye oturttular. Sonraki isim, tutuklama. Sonraki, tutuklama&#8230; Habire tutuklama. Bu mahkemenin \u015fakas\u0131 yoktu be. Nihayet onyedinci ki\u015fi girip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda durum de\u011fi\u015fmi\u015fti; tahliye&#8230; Onu ba\u015fka bir k\u00f6\u015feye koydular. Oturdu\u011fum yerde t\u0131rnaklar\u0131m\u0131 kanat\u0131rcas\u0131na kemiriyordum, ad\u0131m okundu. \u0130\u00e7eri girdim. G\u00f6zlemciyimdir ya, bu odada hi\u00e7 havamda de\u011fildim. Tek g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm y\u00fcksekte oturan iki sil\u00fcet. Kimlik tespiti fasl\u0131n\u0131 ge\u00e7tik. Ne zamand\u0131r partilisin, g\u00f6revin nedir, amac\u0131n\u0131z nedir, d\u0131\u015f yard\u0131m al\u0131yor musunuz, hi\u00e7 Sovyetlere gittin mi, ge\u00e7en y\u0131lki yasakl\u0131 1. May\u0131s\u2019a kat\u0131ld\u0131n m\u0131&#8230; Fasa fiso sorular. Bu kadar eziyet, bu kadar yer-yol, gele gele bu sorular i\u00e7in miydi? \u0130ki sil\u00fcet f\u0131s\u0131r f\u0131s\u0131r kendi aralar\u0131nda konu\u015ftu. Karar okunurken g\u00f6zlerimi kapad\u0131m: TCK\u2019n\u0131n 141\/1 ve 142\/2 maddelerini ihlal su\u00e7undan tutuksuz yarg\u0131lanmas\u0131na&#8230; Do\u011fru mu duydum, \u201ctutuksuz\u201d mu dendi. Evet. Yani tahliye. Y\u00fcz\u00fcm gev\u015fedi, i\u00e7imden hurra \u00e7ektim.<\/p>\n<p>Salondan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p, holdeki \u015fansl\u0131lar k\u00f6\u015fesine kat\u0131ld\u0131m. Biz di\u011fer k\u00f6\u015fedekilerden utanarak sevincimizi i\u00e7ten i\u00e7e ya\u015f\u0131yorduk. Hatta onlar kadar kayg\u0131l\u0131 ifadeler tak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k. Ne yapars\u0131n\u0131z, bu i\u015fler b\u00f6yledir.<\/p>\n<p>Herkesin \u00f6n duru\u015fmas\u0131 bitti\u011finde, \u00f6nce tutuklananlar g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Onlara moral verecek birka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6ylemek isterdik. Ama olmad\u0131, olamad\u0131. Sonra, di\u011fer g\u00f6revli askerler bizi ald\u0131, e\u015fyalar\u0131m\u0131za el konuldu\u011fu sahanl\u0131\u011fa indik, torbalar\u0131m\u0131z\u0131 ald\u0131k, h\u0131zl\u0131 ad\u0131mlarla yukar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p Selimiye\u2019nin ana kap\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131k.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz g\u00f6zlerim g\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na al\u0131\u015famadan biraz y\u00fcr\u00fcd\u00fcm. Ba\u015f\u0131m d\u00f6nd\u00fc, oldu\u011fum yerde \u00e7oktum. G\u00f6zlerim doldu, h\u0131\u00e7k\u0131rd\u0131m. Yere uzand\u0131m. 4,5 ayl\u0131k esaret sona ermi\u015fti. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck sanki a\u011f\u0131r geldi. Bir \u00e7ift ayak sesinin a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum, g\u00f6lge oldu ba\u015f\u0131mda. G\u00f6zlerimi a\u00e7t\u0131m, ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n. Yorgun ama sevecen g\u00f6zlerle bakt\u0131, \u201cge\u00e7mi\u015f olsun o\u011ful\u201d dedi. \u0130\u00e7ten, helal edercesine&#8230; O\u011flundan haber bekleyen bir kad\u0131nd\u0131. B\u00fcy\u00fck kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131p bana ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. O\u011flunun ad\u0131n\u0131 s\u00f6yledi, tariflemeye \u00e7abalad\u0131, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm biri de\u011fildi. Ona i\u00e7erinin \u00e7ok k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 geveledim. \u0130nand\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum.<\/p>\n<p>Koluma girdi, kalabal\u0131\u011fa do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fck. \u0130sim s\u00f6yleyen, foto\u011fraf g\u00f6steren, tarif eden pe\u015f pe\u015fe soruyordu. Yapacak bir \u015feyim, s\u00f6ylecek bir s\u00f6z\u00fcm yoktu. Sadece, \u201cmerak etmeyin hepsi iyidir\u201d demeyi tekrarl\u0131yordum. Neden sonra, bana ilk ula\u015fan kad\u0131n kalabal\u0131\u011fa seslendi: B\u0131rak\u0131n \u00e7ocu\u011fu, evine gitsin&#8230; Ve bana seslendi: Haydi git o\u011ful evine git, sevdiklerine kavu\u015f&#8230;<\/p>\n<p>Harem yoluna do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fcm, Selimiye K\u0131\u015flas\u0131\u2019n\u0131n son kontrol noktas\u0131n\u0131 ge\u00e7tim. Geri d\u00f6n\u00fcp uzun uzun K\u0131\u015flaya bakt\u0131m, ba\u015ftan sona. Devasa bir binayd\u0131, hi\u00e7 bu kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu bilmezdim. Ve sa\u011fdaki a\u00e7\u0131k arazide yumalanm\u0131\u015f insan kalabal\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131m. Biliyorum, i\u00e7erdekilerin hepsinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, d\u0131\u015fardakilerin hepsinin de sevdiklerine kavu\u015fmas\u0131n\u0131 dilemek abart\u0131l\u0131 bir istekti. Yine de, y\u00fcksek sesle dilekte bulundum&#8230;<\/p>\n<p>Sonra, ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi evime, sevdiklerime, sevenlerime yolland\u0131m. \u0130\u00e7imde buruk bir sevin\u00e7, arada bir kendi kendime s\u00f6ylenip, arada bir ka\u015f\u0131n\u0131p ve arada bir \u0131sl\u0131k \u00e7alarak&#8230; Bite kar\u015f\u0131 yapman\u0131z gereken yi\u011fdiklerinizi yakmak ve sirke banyosu yapmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Evet, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan 4,5 ay sonra 17 Haziran g\u00fcn\u00fc (1981) serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131m. Mahkeme safhas\u0131 devam etti. Duru\u015fmalara kat\u0131ld\u0131m, mahkeme salonunda tutuklu dostlar\u0131mla saf tuttum. Dava d\u00f6rt y\u0131ldan fazla s\u00fcrd\u00fc, 16 Ekim 1985 tarihinde sona erdi. \u00dcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin hemen tamam\u0131 5 ile 12 y\u0131l aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm giydi. Aralar\u0131nda benim de oldu\u011fum pek\u00e7ok ki\u015fi hakk\u0131nda ise beraat karar\u0131 verildi.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl (1980) askeri fa\u015fist darbeden benim pay\u0131ma d\u00fc\u015fen budur. Sendikac\u0131 olan b\u00fcy\u00fck karde\u015fimin pay\u0131na daha fazlas\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr, 2,5 y\u0131l tutuklu kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yak\u0131n \u00e7evremde pek \u00e7ok ki\u015fiye daha da fazlas\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m-tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m gencecik insanlar \u00f6l\u00fcme gitmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong> Hasdal\u2019daki binba\u015f\u0131n\u0131n akibeti<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Hasdal\u2019daki Faik binba\u015f\u0131n\u0131n akibetini merak ediyor musunuz?. Hani, bize g\u00f6sterdi\u011fi tolerans ve yard\u0131m y\u00fcz\u00fcnden hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lan binba\u015f\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcme kavu\u015fmamdan epey sonra, Nesin Vakf\u0131\u2019n\u0131n mali i\u015flerini y\u00fcr\u00fcten Nurten Tu\u00e7\u2019tan (Kendisi Dostlar Tiyatrosu\u2019nun da kurucular\u0131ndand\u0131r ve parti \u00fcyesidir) \u00f6\u011frendi\u011fim \u00fczere, bizim binba\u015f\u0131n\u0131n akibeti, \u201cstudy case\u201d yani vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerektirecek kadar ilgin\u00e7tir&#8230;<\/p>\n<p>Binba\u015f\u0131m\u0131z, soru\u015fturma sonunda askeri disipline uymad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6revini ihmal etti\u011fi, polisin soru\u015fturmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fi vs. kusurlar\u0131ndan emekliye sefkedilmi\u015ftir. Buraya kadar her\u015fey normaldir. Daha sonra Aziz Nesin onu, \u00c7atalca\u2019daki Nesin Vakf\u0131\u2019na m\u00fcd\u00fcr yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte anormellik burada kendini g\u00f6stermi\u015ftir&#8230;<\/p>\n<p>Bu vak\u0131f, e\u011fitim olanaklar\u0131ndan yoksun \u00e7ocuklar\u0131 okutmak i\u00e7in 1973\u2019de kurulmu\u015ftur. \u00c7ok say\u0131da \u00e7ocuk vak\u0131f merkezinde yat\u0131l\u0131 olarak bar\u0131nd\u0131r\u0131lmakta ve okutulmaktad\u0131r. Bu \u00e7ocuklar Aziz Nesin\u2019in g\u00f6zbebekleridir. Her \u00e7ocukla yak\u0131ndan ilgilenir, e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerini y\u00f6nlendirir, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n yeterince kar\u0131\u015f\u0131lan\u0131p kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol ederdi. \u00d6yle ki, \u00e7ocuklara bu ilginin, onlara sunulan imkanlar\u0131n fazlaca l\u00fckse ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 haberleri \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130\u015fte bizim binba\u015f\u0131 b\u00f6yle bir vakf\u0131n ba\u015f\u0131na getirildi. Ve bu g\u00f6revlendirmenin ne denli b\u00fcy\u00fck bir hata oldu\u011fu epey bir s\u00fcre sonra anla\u015f\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n<p>Do\u011fald\u0131r ki, uzun y\u0131llar askeriyede astlar\u0131na k\u00f6k s\u00f6kt\u00fcrm\u00fc\u015f bir binba\u015f\u0131n\u0131n, Aziz Nesin\u2019in abart\u0131l\u0131 sevgisine mazhar olmu\u015f \u201c\u015f\u0131mar\u0131k\u201d \u00e7ocuklara m\u00fcd\u00fcrl\u00fck yapmas\u0131, \u201cbir kurdun kuzulara bak\u0131c\u0131l\u0131k etmesi\u201d gibi bir\u015feydi. Giderek \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcl\u00fc\u015fleri silinmeye, bak\u0131\u015flar\u0131 donukla\u015fmaya, i\u015ftahlar\u0131 ka\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015f. Di\u011fer personelin merakl\u0131 sorular\u0131 cevaps\u0131z kal\u0131yordu. Nurten ablan\u0131n Aziz Nesin\u2019le birlikte vakfa gitti\u011fi bir g\u00fcn, \u00e7ocuklardan birinin h\u00fcng\u00fcr h\u00fcng\u00fcr a\u011flad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunmu\u015f. Nurten abla \u00e7ocu\u011fu bah\u00e7eye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, tatl\u0131 tatl\u0131-uzun uzun konu\u015fmu\u015f.<\/p>\n<p>D\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7ocu\u011fun anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 Aziz Nesin\u2019e s\u00f6ylemi\u015f. Aziz Nesin deliye d\u00f6nm\u00fc\u015f, b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 soyundurup tek tek kontrol etmi\u015f, yara-bere ve \u00e7\u00fcr\u00fck izleri olanlarla uzun uzun konu\u015fmu\u015f. Anla\u015f\u0131lan oymu\u015f ki, binba\u015f\u0131 gizliden gizliye bu \u201c\u015f\u0131mar\u0131k\u201d \u00e7ocuklar\u0131 d\u00f6v\u00fcyormu\u015f. B\u0131rak\u0131n d\u00f6vmeyi k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta i\u015fkence ediyormu\u015f. Dayak yemeyen \u00e7ocuk yokmu\u015f. O dakka binba\u015f\u0131n\u0131n i\u015fine son verilmi\u015f, savc\u0131l\u0131\u011fa su\u00e7 duyurusunda bulunulmu\u015f. Do\u011frusu bunlar\u0131 duyunca \u00fcz\u00fcld\u00fcm. Demek iyi saate olsunlar\u0131 bazen iyi y\u00fcz\u00fcn\u00fc bazen k\u00f6t\u00fc y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyordu.<\/p>\n<p><strong> \u00d6zet ve sonu\u00e7<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesine karar veren, planlayan ve uygulayanlar ve onlara ta\u015feronluk yapanlar, sadece T\u00fcrkiye tarihi bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, d\u00fcnya tarihi bak\u0131m\u0131ndan da insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck su\u00e7 i\u015flemi\u015flerdir. Bunlar, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en b\u00fcy\u00fck toplum d\u00fc\u015fmanlar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin hukuk sistemi bu su\u00e7lular\u0131 yarg\u0131las\u0131n ya da yarg\u0131lamas\u0131n, insanl\u0131k onlar\u0131 \u00e7oktan yarg\u0131lam\u0131\u015f ve mahkum etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl\u2019c\u00fclerin su\u00e7u y\u00fczbinlerce insan\u0131 kovu\u015fturup-soru\u015fturmak, onbinlercesini hapse t\u0131kmak, binlercesine i\u015fkence etmek, y\u00fczlercesini sakat b\u0131rakmak, onlarcas\u0131n\u0131 i\u015fkencede \u00f6ld\u00fcrmek, idam etmekten ibaret de\u011fildir. En az bunun kadar, toplumun omurgas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertip ruhunu \u00e7\u00fcr\u00fctmekten, gelece\u011fini \u00e7almaktan da su\u00e7ludurlar.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesinin karar vericileri ve planlay\u0131c\u0131lar\u0131 ABD-NATO-Gladio \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu, Evren ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kurmayl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ak\u0131l ve beceri kapasitelerini \u00e7ok \u00e7ok a\u015fan b\u00fcy\u00fck bir operasyondur. D\u00f6nemin askeri hiyerar\u015fisi, \u00d6zel Harb Dairesi ve Kontrgerilla gibi gizli te\u015fkilatlanmas\u0131, polis ve istihbarat, sivil-askeri yarg\u0131 ve devlet b\u00fcrokras\u0131s\u0131 bu plan\u0131n uygulay\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Su\u00e7lular ve birinci derecede su\u00e7 ortaklar\u0131 bunlard\u0131r. \u0130stisnalar\u0131 saymazsak, dinci-muhafazakar sa\u011f ve milliyet\u00e7i-muhafazakar sa\u011f siyasi kadrolar, i\u015f d\u00fcnyas\u0131, medya ve akademik elit \u00e7evreler ise tamamlay\u0131c\u0131, \u00e7anak tutucu ve \u015fak\u015faklay\u0131c\u0131 unsurlar olarak bu kara tarihin ortaklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesi esas ibibariyle T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fckselen solu bast\u0131rmak ve sindirmek i\u00e7in planlan\u0131p yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yan\u0131s\u0131ra, ABD bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcvenilmez addedilen milliyet\u00e7i sa\u011fa da g\u00f6zda\u011f\u0131 verilmi\u015f, s\u00f6z yerindeyse ayar \u00e7ekilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>ABD-NATO-Gladio \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc benzeri operasyonlar\u0131 yine sol\u2019un y\u00fckseli\u015fte oldu\u011fu \u0130talya, Yunanistan, \u0130spanya, Fransa, Almanya ve ba\u015fkaca pek\u00e7ok Avrupa \u00fclkesinde daha usturuplu y\u00f6ntemlerle yapm\u0131\u015ft\u0131r. ABD\u2019nin, \u015eili ve benzeri Latin Amerika \u00fclkelerinde edindi\u011fi \u201ciktidar de\u011fi\u015ftirme\u201d deneyimi, Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye\u2019de ise kabusa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn siyaseten en karl\u0131s\u0131 halen iktidarda olan dinci-muhafazakar sa\u011fd\u0131r. Darbe ile birlikte bu kesime \u201cy\u00fcr\u00fc ya kulum\u201d denilmi\u015ftir. ABD b\u00f6yle istemi\u015ftir ve darbe liderli\u011fi bunu sa\u011flamak i\u00e7in bizzat kollar\u0131 s\u0131vam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc siyasi iktidar, 12 Eyl\u00fcl darbesi ile himaye edilen dinci-muhafazakar sa\u011f siyasetin, zaman t\u00fcnelinde ABD\u2019nin B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019ne uygun olarak \u0131l\u0131ml\u0131 islama d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f halidir. D\u00fcn Sovyetlere kar\u015f\u0131 \u201cye\u015fil ku\u015fak\u201d projesinde radikal islam\u0131 kullanan ABD, bug\u00fcn de \u201cehlile\u015fmi\u015f islam\u201d eliyle k\u00fcresel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc siyasi iktidar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda okyanus \u00f6tesi b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn ve onun ba\u011fr\u0131nda palazlanan yard\u0131mc\u0131 g\u00fcc\u00fcn b\u00fcy\u00fck rol\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl\u2019den nemalanm\u0131\u015f bu iktidar\u0131n 12 Eyl\u00fcl\u2019e kar\u015f\u0131 s\u00f6ylemleri, okyanus \u00f6tesinin yeni planlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 de\u011filse, esnaf i\u015fi bir ill\u00fczyondur. G\u00f6bekleri ya\u011fland\u0131k\u00e7a \u2018liberal\u2019le\u015ferek bu iktidara yamanan kimi eski solcular, bu ill\u00fczyonun havlu ve ayna tutucular\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Demokrasi ad\u0131na as\u0131l s\u0131nav ve m\u00fccadele, bundan sonrad\u0131r&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sezai Babaku&#351; 24.09.2010 Biliyorum, bu ba&#351;l&#305;k alt&#305;ndaki yaz&#305; epey uzad&#305;. Yine de, kimi okuyucular&#305;n merak&#305;na binaen son b&ouml;l&uuml;m&uuml; yazmakla y&uuml;k&uuml;ml&uuml;y&uuml;m. S&#305;k&#305;lanlar pas ge&ccedil;sin, al&#305;nmam&hellip; Bir &ouml;nceki b&ouml;l&uuml;mde Hasdal maceralar&#305;n&#305; anlatm&#305;&#351;, Harbiye&rsquo;deki Askeri M&uuml;ze&rsquo;nin zeminine do&#287;ru yola &ccedil;&#305;kt&#305;&#287;&#305;m&#305; belirtmi&#351;tim. Ak&#351;am&uuml;zeri nizamiye kap&#305;s&#305;n&#305; ge&ccedil;ip avluya girdik. Darbenin yap&#305;ld&#305;&#287;&#305; tarihten beri hemen hemen dokuz ay ge&#351;mi&#351; olmas&#305;na ra&#287;men [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-2308","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-sezai-babakus","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2308"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2309,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2308\/revisions\/2309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}