{"id":23915,"date":"2022-03-06T15:54:39","date_gmt":"2022-03-06T21:54:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=23915"},"modified":"2022-03-06T15:54:39","modified_gmt":"2022-03-06T21:54:39","slug":"benim-soyleyemediklerimi-kurmen-kitaplarinda-soyluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/benim-soyleyemediklerimi-kurmen-kitaplarinda-soyluyor\/","title":{"rendered":"BEN\u0130M S\u00d6YLEYEMED\u0130KLER\u0130M\u0130 KURMEN K\u0130TAPLARINDA S\u00d6YL\u00dcYOR"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-23922\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/BENIM-SOYLEYEMEDIKLERIMI-KURMEN-KITAPLARINDA-SOYLUYOR-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"297\" \/><\/p>\n<p><strong>DI\u011eUIJ Lera<\/strong><br \/>\nE\u015fi ve Biliminsan\u0131<br \/>\n\u00c7eviri: \u00c7etawe \u0130brahim<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00c7evirmen Notu:<\/strong> 1984 y\u0131l\u0131nda 43 ya\u015f\u0131nda ya\u015fama veda eden \u015fair ve yazar DI\u011eUIJ Qu\u0131rmen&#8217;in t\u00fcm eserlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 ciltlik kitap 2020 de \u00c7erkesk&#8217;te yay\u0131mland\u0131. Kitab\u0131n alt\u0131nc\u0131 cildi bir\u00e7ok edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n, Qu\u0131rmen hakk\u0131ndaki s\u00f6zlerine, ona atfen yaz\u0131lan \u015fiirlere, foto\u011fraflar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015f. T\u00fcrkiye&#8217;den Fahri Huvaj, \u0130brahim Abaze, Necdet Hatam, Ku\u015fha Do\u011fan ve Mesut \u015eurdum&#8217;un s\u00f6zleri de yer al\u0131yor bu ciltte. Yazar\u0131n e\u015fi Lera&#8217;n\u0131n onun i\u00e7in yazd\u0131klar\u0131n\u0131 sizler i\u00e7in terc\u00fcme etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p><\/blockquote>\n<p>Edebiyat\u0131m\u0131zda g\u00fczel bir ses olarak kalan D\u0131\u011fu\u0131j Qu\u0131rmen 13 a\u011fustos 1941 de Kara\u00e7ay-\u00c7erkes \u00d6zerk B\u00f6lgesi Humere k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. Ayn\u0131 y\u0131l babas\u0131 Bahsit, ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131na gitti ve bir daha geri d\u00f6nmedi. Annesi Se\u00e7inet d\u00f6rt \u00e7ocu\u011fu ile birlikte kald\u0131.<\/p>\n<p>1956\u2019da yedi y\u0131ll\u0131k okulu bitirdi, \u00e7oban olarak i\u015fe ba\u015flad\u0131, i\u00e7inde \u015fiir sevgisi uyand\u0131. 1958\u2019de Kolhoz y\u00f6netimince \u00c7erkesk \u015fehrindeki in\u015faat okuluna g\u00f6nderildi. Duvarc\u0131 ve s\u0131vac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. G\u00fcnd\u00fczleri \u00e7al\u0131\u015f\u0131p geceleri okumak suretiyle kom\u015fu k\u00f6yde 9-10\u2019ncu s\u0131n\u0131flar\u0131 bitirdi. \u0130lk \u015fiirleri \u00c7erkes Pej (\u00c7erkes Ger\u00e7e\u011fi) gazetesinde yay\u0131mland\u0131, radyoda okundu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-23923\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/0.png\" alt=\"\" width=\"274\" height=\"379\" \/><\/p>\n<p>1960-63 y\u0131llar\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131nda askerlik g\u00f6revini yapt\u0131. Burada yay\u0131mlanmakta olan &#8220;Vatan S\u0131n\u0131rlar\u0131nda&#8221; adl\u0131 gazetede muhabir olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve ayn\u0131 gazetede \u015fiirleri yay\u0131mland\u0131. Askerlik sonras\u0131 tekrar k\u00f6y\u00fc Humeren\u0131j&#8217;e d\u00f6nd\u00fc, \u00e7oban de\u011fne\u011fini yeniden eline ald\u0131. Temiz insan eme\u011finin, g\u00fczel ahlak\u0131n hakim oldu\u011fu bir ailenin ferdi olarak, ulusun g\u00fczel adetlerini ba\u015ftac\u0131 eden k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 y\u00fcrekten benimsemi\u015f biri olarak, \u00c7erkes edebiyat\u0131na ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 att\u0131.<\/p>\n<p>1965\u2019te Kara\u00e7ay-\u00c7erkes Yazarlar Birli\u011fi onu Moskova\u2019daki Maksim Gorki Edebiyat Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne g\u00f6nderdi. Burada b\u00fcy\u00fck Rus yazar\u0131 Simirnov S.V.nin \u00f6\u011frencisi oldu. S\u0131n\u0131f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilip parti \u00fcyeli\u011fine al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>1970 de y\u00fcksek \u00f6\u011frenimini bitirip usta bir yazar oldu. B\u00f6ylelikle D. Qu\u0131rmen edebiyat\u0131m\u0131za girmi\u015f ve burada sa\u011flam bir yer edinmi\u015f oldu. Leningradl\u0131 Rus \u015fair Kost\u0131lev Valentin&#8217;in \u015fu s\u00f6zleri ger\u00e7e\u011fi dile getirmektedir: &#8220;Du\u011fu\u0131j Qur\u0131men&#8217;in \u015fiirleri Kuzey Kafkasya&#8217;n\u0131n da\u011flar\u0131n\u0131n ve akarsular\u0131n\u0131n ho\u015f kokular\u0131 ile y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Onun \u015fiirlerinde Ad\u0131\u011fe dilinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve derin ifade yetene\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.&#8221; Edebiyat Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc bitirdikten sonra \u00e7e\u015fitli i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. &#8220;Lenin I\u015f\u0131\u011f\u0131&#8221; gazetesi, radyo, kitap\u00e7\u0131 d\u00fckkan\u0131, Yazarlar Birli\u011fi, kimya fabrikas\u0131 gibi.<\/p>\n<p>D\u0131\u011fu\u0131j Qu\u0131rmen&#8217;in sekiz kitab\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Kuban&#8217;\u0131n Dalgalar\u0131&#8221; (1968), &#8220;Turnalar&#8221; (1970), &#8220;Ama\u00e7lar\u0131m\u0131z&#8221; (1974), &#8220;G\u00fcvercinlerin Dans\u0131&#8221; (1989), &#8220;Bahar Ku\u015flar\u0131&#8221; (1993) adl\u0131 \u015fiir kitaplar\u0131 ile &#8220;G\u00f6z G\u00f6r\u00fcml\u00fc\u011f\u00fc&#8221;, &#8220;Sonbahar Seli&#8221; (1983) adl\u0131 roman ve povestleri \u00c7erkes\u00e7e olarak \u00c7erkesk \u015fehrinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Vin\u00e7ler&#8221; adl\u0131 \u015fiir kitab\u0131 da 1973\u2019te Moskova&#8217;da Rus\u00e7a yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Eserleri \u00e7e\u015fitli yerlerde ve \u00e7e\u015fitli halklar\u0131n dillerinde yay\u0131nlanm\u0131\u015f, bir\u00e7ok \u015fiiri de \u015fark\u0131 s\u00f6z\u00fc olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>D\u0131\u011fu\u0131j Qu\u0131rmen gen\u00e7 ya\u015fta, 20 Eyl\u00fcl 1984&#8217;te ya\u015fama veda etmi\u015ftir. Ondan ge\u00e7mi\u015f zaman olarak bahsetmek benim i\u00e7in \u00e7ok zor. Uzun ya\u015fayamad\u0131. Ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zamanda can\u0131n\u0131 koruyamad\u0131. Topra\u011fa canl\u0131 olarak girdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Oysa g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc, sa\u011fl\u0131kl\u0131yd\u0131, \u00f6lecek gibi de\u011fildi.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcnden bug\u00fcne kadar onun ya\u015fam\u0131 ve eserleri \u00fczerine \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylenmi\u015f ve yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de onun ad\u0131 arkada\u015flar\u0131n\u0131n kalbinde ve dillerindedir. Ben de bu k\u0131sa yaz\u0131mda Qu\u0131rmen&#8217;in nas\u0131l bir insan oldu\u011funu, ne gibi umutlar\u0131 ve sevin\u00e7leri oldu\u011funu dile getirmek istedim.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-23924\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1.png\" alt=\"\" width=\"565\" height=\"389\" \/><\/p>\n<p>Qu\u0131rmen&#8217;i g\u00fcn\u00fcm\u00fczden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek olmaz. Yapacak \u00e7ok i\u015fi, s\u00f6yleyecek \u00e7ok s\u00f6z\u00fc kalm\u0131\u015f olsa da el yaz\u0131s\u0131 notlar\u0131na bak\u0131p yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri g\u00f6r\u00fcnce onun halk\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmadan bir g\u00fcn\u00fcn\u00fc dahi ge\u00e7irmedi\u011fini anl\u0131yorum. Ad\u0131\u011fe halk\u0131n\u0131n tarihini, dilini, edebiyat\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyordu. Halk m\u00fczi\u011fimiz onun i\u00e7in hi\u00e7bir \u015feyle de\u011fi\u015ftirilemeyecek kadar de\u011ferliydi.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek bir vatanseverdi. \u00c7erkes erke\u011finin sahip oldu\u011fu g\u00fczel hal ve hareketlerin t\u00fcm\u00fc onda mevcuttu. Ad\u0131\u011feli\u011fi o kadar \u00fcst s\u0131n\u0131rlardayd\u0131 ki onun davran\u0131\u015flar\u0131na bak\u0131p konu\u015fmalar\u0131n\u0131 dinledi\u011finde yery\u00fcz\u00fcnde Ad\u0131\u011fe\u2019den ba\u015fka halk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131rd\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-23925\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2.png\" alt=\"\" width=\"565\" height=\"389\" \/><\/p>\n<p>Ya\u015fam\u0131 do\u011fruluk ve g\u00fczellik \u00fczerineydi. Kendisini halk\u0131n\u0131n, vatan\u0131n\u0131n, edebiyat\u0131n, do\u011fdu\u011fu k\u00f6y Humeren\u0131j&#8217;in &#8220;kulu&#8221; eylemi\u015fti. Annesine, karde\u015flerine, aile fertlerine kar\u015f\u0131 doyumsuz bir sevgisi vard\u0131. Ruhuyla onlarla birlikte olmad\u0131\u011f\u0131 tek bir g\u00fcn ya\u015famad\u0131. G\u00fcne erken ba\u015flard\u0131, hi\u00e7 yoruldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmedi. Daima g\u00fcler y\u00fczl\u00fc, yumu\u015fak, tatl\u0131 dilli, g\u00fczel ahlakl\u0131, d\u00fcr\u00fcst, yufka y\u00fcrekli idi.<\/p>\n<p>Qu\u0131rmen 43 y\u0131l ya\u015fad\u0131, kalemi elinden \u00e7ok erken d\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ki ciltlik roman\u0131 &#8221; K\u0131\u015f\u0131n G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131&#8221; ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n el yazmalar\u0131 yay\u0131nlanmadan kalm\u0131\u015ft\u0131. Onlara da bu alt\u0131 ciltte yer veriyoruz. Qu\u0131rmen&#8217;in eserlerini daha \u00f6nce okuyamam\u0131\u015f olanlar\u0131n bu kitaplar\u0131 okumas\u0131n\u0131 arzu ediyorum. Okurlar ancak bu \u015fekilde anlayabilirler onun nas\u0131l bir insan oldu\u011funu. Benim s\u00f6yleyemeyip de Qu\u0131rmen&#8217;in kitaplar\u0131nda s\u00f6yleyebildiklerini.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DI&#286;UIJ Lera E&#351;i ve Biliminsan&#305; &Ccedil;eviri: &Ccedil;etawe &#304;brahim &Ccedil;evirmen Notu: 1984 y&#305;l&#305;nda 43 ya&#351;&#305;nda ya&#351;ama veda eden &#351;air ve yazar DI&#286;UIJ Qu&#305;rmen&rsquo;in t&uuml;m eserlerinin yer ald&#305;&#287;&#305; alt&#305; ciltlik kitap 2020 de &Ccedil;erkesk&rsquo;te yay&#305;mland&#305;. Kitab&#305;n alt&#305;nc&#305; cildi bir&ccedil;ok edebiyat&ccedil;&#305;n&#305;n ve arkada&#351;lar&#305;n&#305;n, Qu&#305;rmen hakk&#305;ndaki s&ouml;zlerine, ona atfen yaz&#305;lan &#351;iirlere, foto&#287;raflar&#305;na ayr&#305;lm&#305;&#351;. T&uuml;rkiye&rsquo;den Fahri Huvaj, &#304;brahim Abaze, Necdet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-23915","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23915"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23926,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23915\/revisions\/23926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}