{"id":2552,"date":"2019-02-23T14:07:26","date_gmt":"2019-02-23T14:07:26","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2552"},"modified":"2019-02-23T14:07:26","modified_gmt":"2019-02-23T14:07:26","slug":"cerkes-masalcilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/cerkes-masalcilari\/","title":{"rendered":"\u00c7ERKES MASAL(CI)LARI"},"content":{"rendered":"<p><b><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">ELBEG Murat Duman<br \/>\n<\/span><\/b><span style=\"font-family: Arial;\"> 18.02.2006<\/span><\/p>\n<p>Kitapl\u0131\u011f\u0131m\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken y\u0131llar \u00f6nce al\u0131p okudu\u011fum, kendime k\u0131zmam\u0131, kendimden utanmam\u0131 sa\u011flayan bir kitap ili\u015fti g\u00f6z\u00fcme. 1998 y\u0131l\u0131nda Okyanus Yay\u0131nc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan ve \u00e7evirisini Ya\u015far Ba\u011f\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00c7erkes Masallar\u0131\u201d. 160 sayfa olan kitapta 36 masal bulunmakta.<\/p>\n<p>Kitab\u0131 ilk okudu\u011fumda \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f, k\u0131zm\u0131\u015f, utanm\u0131\u015ft\u0131m. Yok yok, bu kitab\u0131n k\u00f6t\u00fc olu\u015fundan, de\u011fersiz olu\u015fundan de\u011fil. Bilakis kitapta son derece keyifle okunan masallar yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Anlatmak istedi\u011fim, kitab\u0131n beni k\u0131zd\u0131ran, utand\u0131ran farkl\u0131 bir y\u00f6n\u00fc. Ancak bundan ne hikayeleri derleyenin ne de \u00e7evirmenin su\u00e7u var. Su\u00e7 tamamen bize ait. Zaten k\u0131zd\u0131\u011f\u0131m da utand\u0131\u011f\u0131m da kendime.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Say\u0131n Ba\u011f, kitab\u0131n \u00f6n bilgi k\u0131sm\u0131nda \u00e7eviri s\u0131ras\u0131nda yararland\u0131\u011f\u0131 kaynaklardan bahsetmi\u015f. Yararland\u0131\u011f\u0131 bu kaynaklardan bir\u00e7o\u011fu Kuzey Kafkasya\u2019da derlenmi\u015f yap\u0131tlar. Buraya kadar her \u015fey tamam. Okudu\u011fumda \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131m, kendimden utanmam\u0131 sa\u011flayan k\u0131s\u0131m ise yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fi ikinci kaynak.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6yle diyor Ya\u015far Ba\u011f, hakl\u0131 bir \u015fekilde sitemkar;<\/p>\n<p>\u201c<em>Yararland\u0131\u011f\u0131m ikinci kaynak, Anadolu\u2019da derlenmi\u015f \u00c7erkes Masallar\u0131\u2019d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de \u00c7erkes dili ve ona ba\u011fl\u0131 olarak s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00fcr\u00fcnleri h\u0131zla unutulmakta, yani yok olmaktad\u0131r.<\/em><em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u00c7erkesce bilen \u00c7erkes ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Kafkasya\u2019daki Kabardey-Balkar \u00dcniversitesi\u2019nde folklor ara\u015ft\u0131rmas\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde g\u00f6revli ve Kabardey b\u00f6lgesinde uzun ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f olan bayan Jeyne Thamokoe yapt\u0131. Jeyne, 1996 sonbahar ve 1997 yaz aylar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye geldi. Kendisi T\u00fcrk\u00e7e bilmemektedir. Anlat\u0131c\u0131larla \u00c7erkesce (Adigece) diyalog kurdu, anlat\u0131lanlar\u0131 \u00c7erkesce olarak kasetlere ald\u0131.<\/p>\n<p>Jeyne, bu kay\u0131tlar\u0131 yapabilmek i\u00e7in, \u00c7erkeslerin yo\u011fun olarak oturdu\u011fu Kayseri\u2019nin Uzunyayla b\u00f6lgesine gitti. Evlerde misafir kald\u0131. K\u00f6ylerde masal bilen ya\u015fl\u0131lar\u0131 konu\u015fturarak kayda ge\u00e7ti. Ayr\u0131ca, k\u00f6ylerden Ankara ve \u0130stanbul\u2019a g\u00f6\u00e7 etmi\u015f olan ya\u015fl\u0131lar\u0131 da bularak onlar\u0131 da konu\u015fturup kayda ge\u00e7ti. Bu anlat\u0131larda masallardan ba\u015fka f\u0131kra, \u00f6yk\u00fc, s\u00f6ylence, efsane, destan, a\u011f\u0131t, \u015fark\u0131 ve t\u00fcrk\u00fcler de bulunmaktad\u0131r. Jeyne\u2019nin doldurmu\u015f oldu\u011fu kasetler yirmi civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Jeyne ile kaybolmakta olan s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00fcr\u00fcnlerinin derlenip kay\u0131tlara ge\u00e7irilmesi konusunda uzun sohbetlerimiz oldu. Bazen karamsar, bazen iyimser olduk.<\/p>\n<p>Jeyne\u2019nin bana vermi\u015f oldu\u011fu kaset kopyalar\u0131ndan se\u00e7erek \u00c7erkesce\u2019den T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evirdi\u011fim ve kitaba koydu\u011fum yedi masal \u015funlard\u0131r: (\u2026)\u201d<\/em><\/p>\n<p>Say\u0131n Ba\u011f\u2019\u0131n bahsetti\u011fi 7 masal\u2019\u0131n 3\u2019\u00fc 1996 y\u0131l\u0131nda P\u0131narba\u015f\u0131- K\u0131rkp\u0131nar K\u00f6y\u00fc\u2019nde, 4\u2019\u00fc ise 1997 y\u0131l\u0131nda Ankara\u2019da derlenmi\u015f.<\/p>\n<p>Anlat\u0131c\u0131lardan biri tan\u0131d\u0131k; Ku\u015fha Fikri. Yan\u0131lm\u0131yorsam kendisi hala hayatta. Allah ona sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve uzun \u00f6m\u00fcrler versin. Yine yan\u0131lm\u0131yorsam Uzunyayla\u2019da yap\u0131lan ilk \u015fenlikte, festival thamadesi se\u00e7ilmi\u015fti.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Ku\u015fha Fikri ve onun gibi anlat\u0131c\u0131lardan \u00e7evremizde hatta kimi zaman \u00e7ok yak\u0131n\u0131m\u0131zda onlarcas\u0131 var. Ku\u015fha Fikri\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yere bug\u00fcn en uzak ki\u015finin ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in en k\u00f6t\u00fc \u015fartlarla bir g\u00fcn gerekli. Yani en uzak ki\u015fiye bir g\u00fcnl\u00fck mesafede.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiyeli \u00c7erkesler i\u00e7in bir utan\u00e7 tablosu asl\u0131nda bu kitap. Yolun neresinde olu\u015fumuzun bir g\u00f6stergesi. Ne ac\u0131 bir tablo.<\/p>\n<p>Kafkasya hakk\u0131nda bilmedi\u011fi halde konu\u015fmaktan \u00e7ekinmeyenler i\u00e7inse bir ibret tablosu bu kitap. Hani o be\u011fenmedi\u011fimiz (!) Kafkasya\u2019dan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 geliyor, size en fazla bir g\u00fcnl\u00fck mesafede olan bir b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden masallar, \u00f6yk\u00fcler, hikayeler derliyor, sonra bu derlemeler T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evrilip yay\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Y\u0131llard\u0131r herkesin a\u011fz\u0131nda ayn\u0131 s\u00f6ylem; bu k\u00fclt\u00fcr bitiyor. Bitmeye bitiyor, onu art\u0131k herkes biliyor ama bitmemesi i\u00e7in ne yap\u0131lmal\u0131 onu s\u00f6yleyen yok ya da s\u00f6yleyen varda dinleyen yok.<\/p>\n<p>Bu t\u0131pk\u0131 tencerenin i\u00e7inde kaynay\u0131p ta\u015fan s\u00fct\u00fc seyredip wunafe yapanlar\u0131n durumuna benziyor.<\/p>\n<p>&#8211; Aaa! Bak\u0131n s\u00fct ta\u015f\u0131yor.<br \/>\n&#8211; Evet evet, ger\u00e7ekten ta\u015f\u0131yor.<br \/>\n&#8211; Ben size s\u00f6ylemi\u015ftim bu s\u00fct ta\u015far diye.<br \/>\n&#8211; Oca\u011f\u0131 da bat\u0131r\u0131r bu.<\/p>\n<p>Biride \u00e7\u0131k\u0131p \u201cyahu karde\u015fim ya alt\u0131n\u0131 k\u0131s ya da tencereyi kald\u0131r ocaktan\u201d demez, akl\u0131na gelirde \u00fc\u015fenir, kendisine yapt\u0131r\u0131rlar diye s\u00f6ylemez.<\/p>\n<p>Y\u0131llard\u0131r derneklerde hep ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131r. Hep ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 kurulur. Tiyatro Grubu, Ekip Grubu, o grubu, bu grubu\u2026<\/p>\n<p>Kimse \u00e7\u0131k\u0131p ta birde \u201cAra\u015ft\u0131rma ve Derleme Grubu\u201d kural\u0131m demez ya da akl\u0131na gelirde malum sebepten s\u00f6ylemez. Ben \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir dernekte b\u00f6yle bir grup olu\u011funu duymad\u0131m. Neden olsun ki. Bizim tek ve do\u011fru bildi\u011fimiz k\u00fclt\u00fcrel faaliyet Tiyatro, Ekip, Tart\u0131\u015fma-Kayna\u015fma-Tan\u0131\u015fma toplant\u0131lar\u0131. Gerisi hikaye!<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Yak\u0131nda tencerenin i\u00e7inde hi\u00e7 s\u00fct kalmayacak. Benden s\u00f6ylemesi.<\/p>\n<p>Ger\u00e7i hepiniz biliyorsunuz da\u2026<\/p>\n<p>\u0130\u015fte malum sebep\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ELBEG Murat Duman 18.02.2006 Kitapl&#305;&#287;&#305;m&#305; kar&#305;&#351;t&#305;r&#305;rken y&#305;llar &ouml;nce al&#305;p okudu&#287;um, kendime k&#305;zmam&#305;, kendimden utanmam&#305; sa&#287;layan bir kitap ili&#351;ti g&ouml;z&uuml;me. 1998 y&#305;l&#305;nda Okyanus Yay&#305;nc&#305;l&#305;k taraf&#305;ndan yay&#305;mlanan ve &ccedil;evirisini Ya&#351;ar Ba&#287;&rsquo;&#305;n yapt&#305;&#287;&#305; &ldquo;&Ccedil;erkes Masallar&#305;&rdquo;. 160 sayfa olan kitapta 36 masal bulunmakta. Kitab&#305; ilk okudu&#287;umda &#351;a&#351;&#305;rm&#305;&#351;, k&#305;zm&#305;&#351;, utanm&#305;&#351;t&#305;m. Yok yok, bu kitab&#305;n k&ouml;t&uuml; olu&#351;undan, de&#287;ersiz olu&#351;undan de&#287;il. Bilakis [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-2552","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-murat-duman","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2553,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2552\/revisions\/2553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}