{"id":2645,"date":"2019-02-23T15:21:12","date_gmt":"2019-02-23T15:21:12","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2645"},"modified":"2019-02-23T15:21:12","modified_gmt":"2019-02-23T15:21:12","slug":"kulede-yasamak-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kulede-yasamak-ii\/","title":{"rendered":"KULEDE YA\u015eAMAK -II"},"content":{"rendered":"

Do\u00e7. Dr. ENGANOY Erol Y\u0131ld\u0131r
\n<\/span><\/b>03.12.2005<\/span><\/p>\n

Kule, yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r insan\u0131n\u0131.<\/p>\n

Yekpare bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6\u011fe y\u00fckselen bu yap\u0131n\u0131n, belki de en olumsuz ve ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lan belirgin yan\u0131 budur. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, insan\u0131 kaplayan her \u00e7er\u00e7eve, onu i\u00e7ine alan her duvar s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131d\u0131r. Koruyuculu\u011fu kadar insan\u0131n hareket kabiliyetini azaltarak ona g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir mahkum ya\u015fam\u0131 da sunar. Kule, belki de bu olumsuz sayabilece\u011fimiz y\u00f6n\u00fcn\u00fcn etkisiyle i\u00e7inde ya\u015fayan\u0131n\u0131n \u00e7evresini k\u00fc\u00e7\u00fck bir evren gibi kaplayarak, onu i\u00e7ed\u00f6n\u00fck, bazen karamsar, bazen isyankar ve bazen da k\u0131r\u0131lgan, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ki\u015finin var olan birikimlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fen melankolik bir ruh haline de ula\u015ft\u0131rabilir. Ya\u015fayan\u0131, e\u011fer ki\u015fili\u011finde yeterli olgunlu\u011fa eri\u015fememi\u015fse kulenin bu \u00f6zelli\u011fi ile bir s\u00fcre sonra benlik karma\u015fas\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde bulacakt\u0131r kendisini. Kendine d\u00f6n\u00fckle\u015fecektir. Kim bilir belki de kulede ya\u015faman\u0131n bir bedeli varsa \u00f6denecek, i\u015fte o da budur?\u00a0 Kulede ya\u015fayanlar\u0131n bu tehlikeden kurtulmas\u0131n\u0131n belki de tek \u00e7\u0131kar yolu, di\u011fer kulelerle samimi ve duyarl\u0131 ileti\u015fim kurabilmeleridir. Kuleler bu sebeple en az\u0131ndan g\u00f6r\u00fc\u015f ve duyu\u015f menzillerinde bulunacak kadar birbirlerine yak\u0131n kurulmal\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015f menzilleri i\u00e7indeki kuleler aras\u0131nda ileti\u015fim ne denli kuvvetli olursa kule ya\u015fayanlar\u0131, kulenin yaln\u0131zla\u015ft\u0131ran etkisinden o denli daha az etkileneceklerdir.<\/p>\n

Kulede olan hep g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdedir.<\/p>\n

Kule yap\u0131s\u0131 gere\u011fi gizemi sevmez. G\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibidir. Bu alenilik, onun i\u00e7inde ya\u015fayan\u0131n da ba\u015ftan kabullenmek zorunda oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir. Ya\u015fayan\u0131, e\u011fer bir kez kuleye kapanm\u0131\u015fsa art\u0131k ne kadar gizlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n fark etmez, nerede oldu\u011fu ba\u015fkalar\u0131nca hep bilinir. Kulede ya\u015fayan bu nedenle g\u00f6r\u00fcnmese de hep g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndedir. Ancak -insan\u0131n makus talihidir bu, ayn\u0131 zamanda evrensel bir ger\u00e7ektir-, bu g\u00f6zler onu daima kendi g\u00f6rd\u00fckleri gibi ya da kendi g\u00f6rmek istedikleri gibi g\u00f6r\u00fcrler. Kulede ya\u015fayan ne kadar kendini anlatmak istese de, s\u00f6ylemek istedi\u011fi genellikle kendi istekleri d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fen bir anlama-anla\u015f\u0131lma seyri izler. Ger\u00e7ekte insan\u0131n kendisini anlatmas\u0131 ne kadar zordur. Anlatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, kendini do\u011fru ifade etse, ba\u015fka anlamlara \u00e7ekilmeyecek kelimeler se\u00e7erek d\u00fczg\u00fcn ve a\u00e7\u0131k ifadeli c\u00fcmleler kursa ve do\u011fru zamanda da do\u011fru ki\u015fiyle ileti\u015fim kursa bile sonu\u00e7 daima rastlant\u0131sald\u0131r. Ayn\u0131 dili konu\u015ftu\u011funuz ve anlatmak istedi\u011finiz ki\u015fi, e\u011fer o anda sizi dinlemek istemiyorsa, dinliyor gibi yap\u0131p ba\u015fka \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa veya s\u00f6yledikleriniz daha tamamlanmadan sizden duyduklar\u0131n\u0131n i\u00e7inden se\u00e7ti\u011fi bir kelimeye kendince farkl\u0131 anlamlar y\u00fckleyerek ba\u015fka mana diyarlar\u0131na d\u00fc\u015fsel gezilere dalm\u0131\u015fsa vay halinize! Ne bedbahtl\u0131kt\u0131r o. Art\u0131k \u00e7\u0131rp\u0131nsan\u0131z da anla\u015f\u0131lmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z t\u00fcm gayretleriniz bo\u015fa \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n

Kulede ya\u015fayan\u0131n yazg\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olmakt\u0131r. Bazen d\u0131\u015fardan g\u00f6zlemleyenler i\u00e7in kulede ya\u015fayan, -sadece g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden ibaret de olsa- kendini be\u011fenmi\u015f, toplumunu k\u00fc\u00e7\u00fcmseyerek kendini ondan uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f adeta bencil bir yarat\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Kimi yazarlar \u201cfildi\u015fi kulesinde ya\u015f\u0131yor\u201d de\u011fimini biraz da k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen olumsuz bir \u00fcslupla buna benzer bir anlam y\u00fckleyerek kullan\u0131rlar. \u201cFildi\u015fi kule<\/em>\u201d kimi zaman ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayat\u0131n i\u00e7erisinden kendisini \u00e7ekerek bir anlamda toplumundan tecrit olup sadece d\u00fc\u015f\u00fcnerek filozof\u00e7a ya\u015fayan insanlar i\u00e7in, kimi zaman da ki\u015finin kendisine \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir mutluluk kozas\u0131na benzetilerek bencilce bir ya\u015fam\u0131n bi\u00e7imsel anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Burada, Kulenin malzemesi dikkat edilirse \u201cfildi\u015fi\u201d gibi az bulunur de\u011ferli bir malzemedendir. Ya\u015fayan\u0131na bencillik ve kibir kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 imas\u0131 ger\u00e7ekte bu malzemenin kendisiyle ilgilidir. Yoksa kulenin kendisi \u00e7o\u011funlukla kullan\u0131lan, her yerde farkl\u0131 \u00f6zelliklerde de olsa rahatl\u0131kla bulunan \u201cta\u015f\u201d gibi bir malzemeden olu\u015ftu\u011fundan \u00f6z\u00fcnde \u00e7ok yal\u0131nd\u0131r. Onun yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan farkl\u0131 malzemeler ve bunlara verilen anlamlar, kulenin masumca kefaletini \u00f6dedi\u011fi farkl\u0131 yorumlar kazanmas\u0131na neden olur. Bu ba\u011flamda, istisnai bir \u015fekilde tun\u00e7tan veya demirden yap\u0131lm\u0131\u015f bir kule \u015f\u00fcphesiz ki madenin \u00f6zelli\u011fini alarak ula\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n ve kuvvetin sembol\u00fc olacakt\u0131r. T\u0131pk\u0131, Argos Kral\u0131 Akrisios\u2019un k\u0131z\u0131 g\u00fczel Danea\u2019y\u0131, -ki bu k\u0131z daha sonradan Perseus\u2019un annesi olacakt\u0131r- iffet ve safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131 i\u00e7in kapatt\u0131\u011f\u0131 o bronz kule gibi. Her ne kadar mitolojilerde ve hikayelerde gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n iffetlerini ya da hayatlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kapat\u0131lan yap\u0131lar olarak da ge\u00e7se, (burada Bo\u011faz\u0131n orta yerindeki K\u0131z Kulesini hat\u0131rlamak da gerekir. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki bu yap\u0131y\u0131 kule haline getiren y\u00fcksekli\u011fi de\u011fil, denizin ortas\u0131ndaki m\u00fcnzevili\u011fidir) hatas\u0131yla sevab\u0131yla kule, ger\u00e7ekte di\u011fer yap\u0131lara g\u00f6re \u00e7ok daha insanidir. Belki de bu nedenle kule, tarih boyunca, farkl\u0131 toplumlar\u0131n destan, mitoloji, hikaye, \u015fiir, roman k\u0131saca her t\u00fcrl\u00fc anlat\u0131mlar\u0131nda s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131 ve insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n t\u00fcrl\u00fc anlamlar\u0131yla y\u00fcklenen vazge\u00e7ilmez bir yap\u0131 olagelmi\u015ftir.<\/p>\n

Kule ya\u015fayan\u0131na, k\u00f6t\u00fc s\u00fcrprizler sunmaz. Ya\u015fayan\u0131 onun i\u00e7ine girdi\u011finde ne kazanaca\u011f\u0131n\u0131 veya nelerle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 hep bilir. \u0130\u00e7erisinde, kimi yap\u0131larda olan o insan\u0131n biran evvel \u00e7\u0131kmak i\u00e7in can att\u0131\u011f\u0131 bunalt\u0131c\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k ve girift labirentler, i\u00e7ine ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyi adeta k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6cek haline getiren kibirli y\u00fcksek tavanl\u0131 kendini \u2013ger\u00e7ekten- be\u011fenmi\u015f yalanc\u0131 salonlar, arabesk, gotik, rokoko tarz\u0131ndaki abart\u0131l\u0131 s\u00fcslemeli kap\u0131lar, pencereler, merdivenler hi\u00e7 yoktur. Kule, b\u00fct\u00fcn o yap\u0131lara g\u00f6re do\u011frucudur ve yal\u0131nd\u0131r. Onun bu yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bir abide gibi y\u00fckselen ha\u015fmeti daima \u00f6n plana \u00e7\u0131kar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onu kule yapan bu \u00f6zelli\u011finden ba\u015fka bir kusuru yoktur? \u0130\u015fte, onun sadeli\u011fini g\u00f6remeyen ki\u015filer, azametli y\u00fcksekli\u011fini ve g\u00f6zden ka\u00e7mayacak kadar belirgin yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kibirli bir insan\u0131n duru\u015funa benzetirler. Ne ac\u0131nas\u0131 bir yanl\u0131\u015f?<\/p>\n

Kule, alan olarak bir\u00e7ok yap\u0131dan daha az yer kaplar. Bu nedenle onu in\u015fa etmek i\u00e7in do\u011fay\u0131 yok etmeye gerek yoktur. Yolu d\u00fc\u015fenler \u00e7ok iyi hat\u0131rlayacakt\u0131r. \u00c7e\u00e7enya\u2019da y\u00fcksek yarlarla ve derin u\u00e7urumlarla dolu \u00c7anti vadisinden \u0130tumkhalle\u2019ye giderken,\u00a0 ince dar vadinin dibinden k\u00fck\u00fcrt kokular\u0131yla \u00e7\u0131lg\u0131nca akan Argun nehrinin kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131nda bir kule vard\u0131r. Ya\u015fl\u0131 Kule, sanki insan\u00fcst\u00fc bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan y\u00fcksek kayal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7erisine, do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131ym\u0131\u015f\u00e7as\u0131na kondurulmu\u015f gibi durur. Kuleye ula\u015fan ne bir yol, ne de derin u\u00e7urumu a\u015fmak i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015f bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yoktur. Kule, g\u00f6renlerin hayranl\u0131k dolu bak\u0131\u015flarla seyredece\u011fi ve y\u0131llarca etkisinde kalacaklar\u0131 bir \u015fekilde kayalar aras\u0131ndan adeta bir a\u011fa\u00e7 gibi filizlenerek g\u00f6\u011fe do\u011fru y\u00fckselir. O, di\u011fer kulelerde oldu\u011fu gibi do\u011fa ile b\u00fcy\u00fck uyum g\u00f6steren s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir yap\u0131d\u0131r. \u0130n\u015fa edildi\u011fi yerde bu denli heybetli bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme b\u00fcr\u00fcnmesinin nedenini onun do\u011faya olan y\u00fcksek uyum g\u00fcc\u00fcnde aramak gerekir. Y\u00f6rede anlat\u0131lan ve sonradan Mamakaev\u2019in de bir \u015fiirine konu olacak eski bir efsaneye g\u00f6re, yi\u011fit mi yi\u011fit yedi karde\u015f taraf\u0131ndan tek k\u0131z karde\u015fleri Nepse i\u00e7in yap\u0131lan bu kule, Kafkasya\u2019n\u0131n barbar Mo\u011fol ordular\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi\u011fi korkun\u00e7 y\u0131llarda \u00f6nemli bir g\u00f6revi yerine getirmi\u015fti. Anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bir avu\u00e7 \u00c7e\u00e7enin bulundu\u011fu kule, Aksak Timur\u2019un kan emici ordular\u0131n\u0131 vadiye sokmam\u0131\u015f, adeta koca orduyu tek ba\u015f\u0131na durdurmu\u015ftu.<\/p>\n

Kule, insan\u0131 korur. Sadece ya\u015fayan\u0131 i\u00e7in kal\u0131r ayakta. Bu y\u00fcksek yap\u0131lar\u0131n belki de en \u00f6nemli i\u015flevi ya\u015fayan\u0131 bir\u00e7ok d\u0131\u015f tehlikeden koruyan ayn\u0131 zamanda bir kale olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan, ya\u015fam\u0131 boyunca bir\u00e7ok tehlike ile y\u00fcz y\u00fcze gelir. Kule, bu tehlikelerin bir\u00e7o\u011funu, ya\u015fayan\u0131 daha fark\u0131na varmadan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Kule, ya\u015fayan i\u00e7in koruyucu ve kollay\u0131c\u0131 olur. Belki de bu nedenle kuleler hep savunma y\u00f6nleriyle birlikte hat\u0131rlan\u0131r. Halbuki kule sadece savunma yapmaz ya\u015fayan\u0131na, onu bir annenin yavrusunu kollamas\u0131 gibi \u015fefkatle sarmalar.<\/p>\n

Kule, fedakard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Doç. Dr. ENGANOY Erol Yıldır 03.12.2005 Kule, yalnızlaştırır insanını. Yekpare bir bütün olarak göğe yükselen bu yapının, belki de en olumsuz ve ilk bakışta anlaşılan belirgin yanı budur. Unutulmamalıdır ki, insanı kaplayan her çerçeve, onu içine alan her duvar sınırlayıcıdır. Koruyuculuğu kadar insanın hareket kabiliyetini azaltarak ona gönüllü bir mahkum yaşamı da sunar. Kule, belki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-2645","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-doc-dr-ergenoy-erol-yildir","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2646,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2645\/revisions\/2646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}