{"id":2649,"date":"2019-02-23T15:27:03","date_gmt":"2019-02-23T15:27:03","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2649"},"modified":"2019-02-23T15:27:03","modified_gmt":"2019-02-23T15:27:03","slug":"kulede-yasamak-iv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kulede-yasamak-iv\/","title":{"rendered":"KULEDE YA\u015eAMAK -IV"},"content":{"rendered":"<p><b><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Do\u00e7. Dr. ENGANOY Erol Y\u0131ld\u0131r<br \/>\n<\/span><\/b><span style=\"font-family: Arial;\"> 17.12.2005<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Kulede ya\u015famak insan\u0131 daima g\u00f6zlem ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye sevk eder.<\/p>\n<p>\u0130nsan, \u00e7evresini kaplayan ve maddi bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu do\u011fay\u0131 g\u00f6zlemledik\u00e7e, ondan kendince ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilgi birikimi s\u00fczgecinden ge\u00e7irerek, s\u00f6zl\u00fc ya da yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fkalar\u0131na anlatabilece\u011fi sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131r. Kulede ya\u015fayan toplumlar ger\u00e7ekte do\u011fay\u0131 \u00e7ok iyi g\u00f6zlemlerler. Bu nedenle ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 ve kendilerini ifade edip tan\u0131mlayan t\u00fcm dil, k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131 do\u011fadan esinlenerek beslenir, olgunla\u015f\u0131r. Bu esinlenme di\u011fer t\u00fcr yap\u0131lar\u0131 in\u015fa eden toplumlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir ama kulede ya\u015fayanlarda, kulenin yap\u0131sal y\u00fcksekli\u011finin ya\u015fayan\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlem yetene\u011fi neticesinde daha art\u0131 de\u011ferdedir.<\/p>\n<p>Kulede ya\u015fayanlar\u0131n do\u011fa ile i\u00e7 i\u00e7e ya\u015famdan ve y\u00fcksek g\u00f6zlem yetene\u011finden kaynaklanan etkiyle din anlay\u0131\u015f\u0131 genel olarak pagan e\u011filimlidir. Pagan inan\u00e7lar, insan merkezli olarak \u00f6zel gereksinimlere g\u00f6re \u015fekillendi\u011finden, bir anlamda her kabilenin kendine ait totem ve ilahlar olu\u015fturdu\u011fu toplumdan topluma farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olan ilkel bir yap\u0131dad\u0131r. Bu \u00f6zelliklerden kaynaklanacak al\u0131\u015fkanl\u0131klarla ba\u015flang\u0131\u00e7ta; Tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin getirece\u011fi de\u011fi\u015fmez kurallar, ululemre itaat, ba\u015ftan iman etme zorunlulu\u011fu, kulluk bilinci, kule ya\u015fam\u0131na ters d\u00fc\u015febilecek ibadet \u015fekilleri, merkezi otoriteyle bile uyum sorunu olan kule ya\u015fayanlar\u0131 i\u00e7in kabul\u00fc zor hatta anla\u015f\u0131lmaz gerekler olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak pagan inan\u0131\u015flar, b\u00fct\u00fcn karma\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen kitabi dinlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar k\u0131r\u0131lgan ve de\u011fi\u015fken bir yap\u0131dad\u0131r. Pagan inan\u00e7l\u0131 toplumlar de\u011fi\u015fim s\u00f6z konusu oldu\u011funda kurall\u0131 ve makul \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcreten ak\u0131lc\u0131 bir dinle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlarsa kitabi dinler kadar diren\u00e7 g\u00f6steremezler. Ancak bu kule ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcren pagan toplumlar i\u00e7in pek de ge\u00e7erli de\u011fildir. Onlar yap\u0131n\u0131n kendilerine verdi\u011fi kazan\u0131mlarla ilkel inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 daha da diren\u00e7li bir hale getirirler. Ger\u00e7ekte kulede ya\u015fayanlar olduk\u00e7a muhafazakar yap\u0131dad\u0131rlar ve kolayca, en az\u0131ndan k\u0131sa zaman dilimi i\u00e7inde din de\u011fi\u015ftiremezler. Kule de ya\u015fayanlar ba\u015flang\u0131\u00e7ta tevhide g\u00f6n\u00fcl verip, kitabi dinlere inansalar dahi, inanc\u0131n getirdiklerini yorumlayarak \u00f6zellikle ibadet konusunda farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m izlemekten kendilerini alamayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, kuleler diyar\u0131 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00c7e\u00e7enya\u2019da \u0130slam&#8217;\u0131n ve Svanetya\u2019da ise H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131l\u0131\u015f bi\u00e7imlerini inceledi\u011fimizde bu anlatt\u0131klar\u0131m\u0131za \u00f6rnek te\u015fkil edecek -en az\u0131ndan ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek- olaylarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enya\u2019ya, pagan ve k\u0131smen H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n etkin oldu\u011fu karma bir din anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerine \u0130slamiyet\u2019in girmesi, Do\u011fu&#8217;dan Da\u011f\u0131stan \u00fczerinden miladi sekizinci y\u00fczy\u0131lda ba\u015flay\u0131p neredeyse bin y\u0131l s\u00fcren bir s\u00fcre\u00e7 sonunda 1800\u2019ler civar\u0131nda tamamlanabilmi\u015fti. Burada ilgin\u00e7 olan, 614-654 y\u0131llar\u0131nda Kafkaslar\u0131 fethe gelen Arap-\u0130slam ordular\u0131na kar\u015f\u0131 Yahudi kom\u015fular\u0131 Hazarlarla ittifak ederek sava\u015fan \u00c7e\u00e7enlerin, 736-738 y\u0131llar\u0131nda Halife Abdulmalik\u2019in karde\u015fi Mervan\u2019\u0131n komuta etti\u011fi ordularla yap\u0131lan t\u00fcrl\u00fc sava\u015flardan sonra -ilk olarak- \u0130slam&#8217;\u0131 kabullenen \u00c7e\u00e7en kabile (:tayp) ve k\u00f6ylerinin, do\u011fuda Terek havzas\u0131ndaki oval\u0131k b\u00f6lgelerde yer almas\u0131d\u0131r. Daha sonra y\u00fczy\u0131llarca kendi kar\u0131\u015f\u0131k antik pagan geleneklerinden vazge\u00e7meyen kabile ve k\u00f6yler ise binlerce kulenin de bulundu\u011fu g\u00fcneydeki da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerde yer almaktayd\u0131. Bu noktada \u015fu ger\u00e7e\u011fi de unutmamak gerekir: Do\u011fu \u00c7e\u00e7en b\u00f6lgesi zaten s\u0131n\u0131rda bulunuyordu ve Arap-\u0130slam ordular\u0131yla ilk kez onlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bu b\u00f6lge, ormanl\u0131k ve oval\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in kule a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir zaman bat\u0131 b\u00f6lgesi kadar zengin olmam\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca \u0130slam ordular\u0131 daha gelmeden \u00f6nce de farkl\u0131 y\u00f6nlerden gelen istilac\u0131 barbar ak\u0131nlar\u0131na y\u00fczlerce y\u0131l diren\u00e7 g\u00f6stererek sava\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Bu nedenle b\u00f6lgenin \u0130slam dinini kabul\u00fc, sava\u015flar sonucu olu\u015fan y\u0131lg\u0131nl\u0131ktan de\u011fil, dini tan\u0131yarak ve \u00f6z\u00fcmseyerek onu benimseme \u015feklinde olmu\u015ftu. Ger\u00e7ekte, sava\u015flar kar\u015f\u0131t toplumlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimlerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkendirler. Sava\u015fan toplumlar daimi bir etkile\u015fim i\u00e7inde olduklar\u0131ndan ayn\u0131 zamanda birbirlerini \u00e7ok iyi tan\u0131rlar ve zamanla bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan benze\u015firler. \u00c7e\u00e7enlerin \u0130slam&#8217;\u0131 ilk kez kabul ettikleri s\u0131n\u0131r b\u00f6lgeleri bile y\u00fczy\u0131ldan daha fazla s\u00fcren bir etkile\u015fim sonucunda pagan adetlerini b\u0131rakarak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 benimsemi\u015fti. Daha \u00e7ok kulenin oldu\u011fu \u00f6zellikle, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en korunmu\u015f kule yap\u0131lar\u0131na rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bat\u0131 b\u00f6lgesinde ya\u015fayan da\u011fl\u0131 \u00c7e\u00e7en kabileleri ise atalar\u0131na ait inan\u00e7lar\u0131n\u0131 korumu\u015flard\u0131. Bu inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sonucu, t\u00fcm Kafkas haklar\u0131 \u00fczerinde etkileri g\u00f6r\u00fclen g\u00fcne\u015f k\u00fclt\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc olan ve g\u00fcneydeki da\u011fl\u0131k i\u00e7 kesimlerde binlercesi bulunan kulevari ta\u015f mezarlar pagan adetlerin \u00c7e\u00e7enler aras\u0131nda ne kadar yak\u0131n tarihlere kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir g\u00f6stergesidir. \u00d6yle ki, XVIII. y\u00fczy\u0131l sonuna kadar yap\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u201cG\u00fcne\u015f Mezarlar\u0131\u201d i\u00e7indeki kurumu\u015f cesetlerle birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar korunarak ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam&#8217;\u0131 kabul etmelerine ra\u011fmen \u00c7e\u00e7enler, atalar\u0131na ve pagan akrabalar\u0131na ait bu mezarlara yan yana ya\u015famalar\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7bir zarar vermemi\u015flerdir. Yine bu noktada bir \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fe daha de\u011finmekte fayda vard\u0131r. \u00c7e\u00e7enler aras\u0131nda bin y\u0131ldan daha fazla, birbirine taban tabana z\u0131t farkl\u0131 iki inan\u0131\u015f bir arada uyum i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Bu durum, M\u00fcsl\u00fcman \u00c7e\u00e7enlerin de en az pagan karde\u015fleri kadar geleneklerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik verdikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nemden kaynaklanmaktayd\u0131. \u0130nan\u0131\u015f\u0131 ne olursa olsun t\u00fcm \u00c7e\u00e7en halk\u0131 ortak geleneklerin etraf\u0131nda birle\u015fmi\u015fti. -G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile, pagan d\u00f6nemlerden kalan <i>D\u0113la<\/i><b> <\/b>veya<b> <\/b><i>D\u00e2la<\/i><b> <\/b>kelimesi \u00c7e\u00e7enler taraf\u0131ndan \u201c<i>Allah<\/i>\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lmakta, T\u00fcrk\u00e7e&#8217;deki \u201c<i>Tanr\u0131<\/i>\u201d kelimesine kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Putlar\u0131 il\u00e2h sayan bu d\u00f6nemlerden kalan ve Tanr\u0131 ad\u0131 olan baz\u0131 kelimeler hala g\u00fcnl\u00fck hayatta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r<\/span><span style=\"font-size: small;\">&#8211; <\/span><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Di\u011fer bir deyi\u015fle, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul eden \u00c7e\u00e7en kabileleri, \u0130slam&#8217;\u0131n tebli\u011f etti\u011fi hayat tarz\u0131n\u0131 kendi gelenekleriyle m\u00fckemmel bir uyum i\u00e7inde ba\u011fda\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, \u0130slam&#8217;\u0131n k\u00fcf\u00fcr sayd\u0131\u011f\u0131 atalar\u0131ndan kalan bir\u00e7ok inan\u0131\u015f\u0131 ve rit\u00fceli terk etmelerine kar\u015f\u0131l\u0131k yeni mensup olduklar\u0131 bu dini abartmadan benimsemi\u015fler, bir Arap, Osmanl\u0131 veya Farsi gibi asla yorumlamam\u0131\u015flard\u0131. Hatta aralar\u0131ndan \u00f6zellikle Sufi d\u00fc\u015f\u00fcncesinin de temsilcileri olan ve farkl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerine ir\u015fada giden tan\u0131nm\u0131\u015f din adamlar\u0131 yeti\u015ftirmi\u015flerdi. Ancak zamanla, \u00fclkelerine yap\u0131lan Rus i\u015fgalinin ve zul\u00fcmle dolu uzun sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerle -ki bu noktada sadece <i>Yermolov<\/i> d\u00f6nemini hat\u0131rlamak bile yeterli olacakt\u0131r- dini yorumlama bi\u00e7imlerinde, Kafkas-\u00c7e\u00e7en k\u00fclt\u00fcr\u00fcne has ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn yerini, kat\u0131 bir din anlay\u0131\u015f\u0131 almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015flar daima, toplumlar\u0131n manevi duygular\u0131n\u0131 en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131kararak onlar\u0131 her zamankinden daha fazla dinlerine ba\u011flar. Bu durum ise zamanla ba\u011fnazl\u0131\u011fa a\u00e7\u0131lan bir kap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Dinsel yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n etkisinden de kaynaklanan bir de\u011fi\u015fimle on yedinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren, hen\u00fcz M\u00fcsl\u00fcman olmam\u0131\u015f ve da\u011flarda kulelerde ya\u015fayan \u00c7e\u00e7en <i>tayp<\/i>lar\u0131 &#8211;<i>Galgay<\/i>lar olarak da an\u0131lan- bug\u00fcnk\u00fc <i>\u0130ngu\u015f<\/i> topluluklar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n \u00c7e\u00e7enler aras\u0131nda yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlere ait, baz\u0131 esprili ve renkli anlat\u0131mlar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Anlat\u0131lanlara g\u00f6re; \u201cBir k\u00f6yde hemen herkes M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f ancak, yi\u011fitli\u011fi ile bilinen ve \u00e7ok sevilen bir \u00c7e\u00e7en, atalar\u0131n\u0131n inan\u0131\u015f\u0131ndan bir t\u00fcrl\u00fc vazge\u00e7memi\u015ftir. K\u00f6yl\u00fcler, aralar\u0131nda ya\u015fayan bu ki\u015finin de kendileri gibi inanan birisi olmas\u0131n\u0131 \u00e7ok isterler, tebli\u011fde bulunmak amac\u0131yla evine gider ve \u0130slam&#8217;a davet ederler. \u00c7e\u00e7en, tebli\u011fcileri b\u00fcy\u00fck bir yak\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lar ve onlardan inand\u0131klar\u0131 dinin imani ve ameli \u00f6zelliklerini anlatmalar\u0131n\u0131 ister. Anlat\u0131lanlar\u0131 sab\u0131rla dinler. Sonra biraz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve \u015fu cevab\u0131 verir;<br \/>\n&#8211; Tamam ben de kabul edece\u011fim, ancak \u015fimdi de\u011fil? Bir hafta sonra! Bu cevab\u0131 alan k\u00f6yl\u00fcler \u015fa\u015f\u0131r\u0131r ve nedenini sorarlar. \u00c7e\u00e7en muzip\u00e7e g\u00fclerek cevap verir;<br \/>\n&#8211; \u015eu a\u015fa\u011f\u0131daki besili domuzlar\u0131 kesip \u201c<i>Galn\u0131\u015f<\/i>\u201d yap\u0131p yemeden, \u00fczerine de \u015fu f\u0131\u00e7\u0131 dolu \u015farab\u0131m\u0131 t\u00fcketmeden ben hi\u00e7 m\u00fcsl\u00fcman olur muyum?\u201d<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir anlat\u0131mda da; \u201cOvada ya\u015fayan ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul eden akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131na gidip geri gelen da\u011fl\u0131 \u00c7e\u00e7ene k\u00f6yl\u00fcleri sorarlar:<br \/>\n&#8211; A\u015fa\u011f\u0131daki akrabalar nas\u0131llar? Hayatlar\u0131ndan memnunlar m\u0131? Bir s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, eksikleri var m\u0131?\u00a0 Da\u011fl\u0131 \u00c7e\u00e7en biraz sinirli ve \u015fa\u015fk\u0131n bir ifadeyle cevap verir;<br \/>\n&#8211; Hayatlar\u0131 iyi, bir s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 yok! Amma bana kal\u0131rsa hepsi akl\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f? Sabah ak\u015fam da\u011flara do\u011fru d\u00f6n\u00fcp, bir i\u015f yapmadan ellerini havaya a\u00e7\u0131p, yere yat\u0131p kalk\u0131yorlar?!\u201d<\/p>\n<p><\/span><span style=\"font-size: small;\">G\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n Kuzeybat\u0131 da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinde, adeta d\u00fcnyadan kendilerini tecrit etmi\u015f bir halde ya\u015fayan kuleci toplumlardan Svanlar da, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l direndikten sonra olduk\u00e7a erken tarihlerde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda kabullenmelerine kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala ayn\u0131 dine inanan kom\u015fular\u0131ndan farkl\u0131 inan\u00e7 ve adetleriyle dikkat \u00e7ekerler. \u00d6zellikle ilkel kabile ya\u015fam\u0131n\u0131n izlerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu inan\u0131\u015flar\u0131n kimileri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyarak ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Svanlar aras\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalarda bulunan \u00fcnl\u00fc G\u00fcrc\u00fc yazarlar <i>Vaja Pa\u015favela<\/i> ve <i>Giorgi Kazbegi<\/i>, da\u011fl\u0131lar\u0131n \u201c<i>Rculi<\/i>\u201d dedikleri bu inan\u0131\u015flar\u0131na kar\u0131\u015fm\u0131\u015f gelenek ve g\u00f6reneklerini edebi bir dille kaleme alm\u0131\u015flard\u0131r. Bu gelenekler aras\u0131nda bulunan kan g\u00fctme, b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck ili\u015fkileri, ev sahibi- konuk kurallar\u0131, evlenme ve k\u0131z ka\u00e7\u0131rma, cenaze adetleri k\u0131saca toplumu ilgilendiren bir\u00e7ok olay ve bunlar\u0131n rit\u00fcellerini belirleyen kurallar\u0131n k\u00f6keni binlerce y\u0131l geriye giden pagan d\u00f6nemlere dayan\u0131r ve b\u00f6lgedeki di\u011fer H\u0131ristiyan toplumlardan olduk\u00e7a farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do&ccedil;. Dr. ENGANOY Erol Y&#305;ld&#305;r 17.12.2005 Kulede ya&#351;amak insan&#305; daima g&ouml;zlem ve d&uuml;&#351;&uuml;nceye sevk eder. &#304;nsan, &ccedil;evresini kaplayan ve maddi bir par&ccedil;as&#305; oldu&#287;u do&#287;ay&#305; g&ouml;zlemledik&ccedil;e, ondan kendince ula&#351;t&#305;&#287;&#305; sonu&ccedil;lar&#305;, d&uuml;&#351;&uuml;nce ve bilgi birikimi s&uuml;zgecinden ge&ccedil;irerek, s&ouml;zl&uuml; ya da yaz&#305;l&#305; olarak ba&#351;kalar&#305;na anlatabilece&#287;i sonu&ccedil;lara ula&#351;&#305;r. Kulede ya&#351;ayan toplumlar ger&ccedil;ekte do&#287;ay&#305; &ccedil;ok iyi g&ouml;zlemlerler. Bu nedenle ortaya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-2649","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-doc-dr-ergenoy-erol-yildir","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2649"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2650,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2649\/revisions\/2650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}